4 cong nghe 7 phuong pháp lồng ghép giáo dục môi trường vào môn học công nghệ 7

Trớc những nguy cơ đó, thế giới nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng, việc giáo dục bảo vệ môi trờng là một giải pháp hữu hiệu nhằm phát triển ở ngời học sự hiểu biết và quan tâm đến

I Đặt vấn đề

Chúng ta biết rằng, môi trờng là một vấn đề bức xúc, có tính toàn cầu Với sự phát triển chóng mặt của khoa học kỉ thuật làm thay đổi, cải thiện cuộc sống và nhu cầu của con ngời làm cho môi trờng đứng trớc hiểm hoạ

Do nhận thức không đầy đủ về tính giới hạn của nguồn tài nguyên thiên nhiên, cùng với sự bùng nổ của dân số, quá trình đô thị hoá và công nghiệp hoá, Con ngời đã khai thác thiên nhiên một cách quá đáng dẫn đến tài nguyên thiên nhiên ngày một suy kiệt, chất lợng môi trờng sống ngày càng bị thoái hoá, ô nhiễm Hậu quả của nó mà chính bản thân con ngời phải gánh chịu là vô cùng to lớn Đó là sự xói mòn đất đai,

sự hoang mạc hóa, môi trờng sống kém chất lợng, đa dạng sinh học bị giảm sút, ma axít, tạo lỗ thủng từng ôzôn Bảo vệ môi trờng sống là vấn đề cấp bách có tính toàn cầu

Cũng nh nhiều nớc đang phát triển khác trên thế giới có thu nhập thấp, dân số đông, Việt Nam đang phải đối đầu với những vấn đề gây cấn do tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt, môi trờng ngaỳ càng xuống cấp

- Nạn phá rừng

- Khai thác quá mức tài nguyên sinh học

- Tài nguyên đất xuống cấp

- Thiếu nớc ngọt và ô nhiễm nớc ngọt

- Nạn ô nhiễm gia tăng

- Hậu quả của chất độc hoá học của Mỹ

Trớc những nguy cơ đó, thế giới nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng, việc giáo dục bảo vệ môi trờng là một giải pháp hữu hiệu nhằm phát triển ở ngời học sự hiểu biết và quan tâm đến các vấn đề môi trờng, bao gồm các kiến thức

về môi trờng, thái độ, hành vi ứng xử với môi trờng, trách nhiệm và kỷ năng giải quyết các vấn đề về môi trờng và khả năng vận động những ngời khác cùng thực hiện

Giáo dục bảo vệ môi trờng là một quá trình lâu dài, phải thực hiện từ tuổi mẫu giáo, tiếp tục ở giáo dục phổ thông, và

có thể nói quá trình đó phải đợc giáo dục tích cực trong suốt cuộc đời của mỗi con ngời

Mặc dù Chính phủ Việt Nam đã ký rất nhiều công ớc về môi trờng, nh:

-Công ớc liên qua đến bảo vệ di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới ngày 19/ 10/ 1982.

-Công ớc về đa dạng sinh học, ngày 16/11/1994.

-Công ớc chống sa mạc hoá

Trên các tạp chí hằng ngày hay trên các phơng tiện thông tin đại chúng, và hơn thế nữa trong chơng trình bồi dỡng th-ờng xuyên cho giáo viên chu kì III (2004-2007) về tuyên truyền GDMT song điều đó không mang lại kết quả theo yêu cầu khiến nỗi bức xúc lớn nhất cho toàn xã hội không chỉ riêng tôi

Là một giáo viên đang giảng dạy trực tiếp tại trờng THCS bản thân tôi nhận thấy việc lồng ghép GDMT vào môn học là một yếu tố cần thiết và thiết thực bởi lứa tuổi học sinh THCS

đây chính là tiền đề giúp các em hình thành kiến thức, kỹ

năng ngay về bảo vệ môi trờng ngay từ thời điểm ban đầu Hơn nữa trong chơng trình Công Nghệ 7 những kiến thức liên quan đến môi trờng lại chỉ đợc thể hiện trong chơng trình SGK một cách chung chung Vì vậy, đòi hỏi ngời giáo viên phải biết vận dụng kiến thức đã có và những kiến thức liên quan đến môi trờng để khắc sâu kiến thức cho học sinh Để quá trình giáo dục môi trờng cho học sinh có kết quả cao, cụ thể là thông qua bộ môn Công nghệ, học sinh lớp 7 có kiến thức tơng đối đầy đủ, toàn diện về Môi trờng, trong phạm vi bài viết này, tôi mạnh dạn chia sẻ cùng quý đồng

nghiệp đề tài: ”Phơng pháp lồng ghép Giáo dục môi

tr-ờng vào môn học công nghệ 7”

Để khẳng định những suy nghĩ của bản thân tôi,về việc giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trờng, cuối (Năm học: 2006-2007) tôi đã tiến hành khảo sát học sinh khối 7 với một

số nội dung câu hỏi nh sau

Câu 1:Em hãy nêu tầm quan trọng của rừng Rừng có ảnh hởng gì đối với môi trờng?

Câu 2: Em cần làm gì để chống ô nhiễm môi trờng? Bảo vệ ô nhiểm môi trờng

Kết quả khảo sát về ý thức Bảo vệ môi trờng nh sau:

Lớp TS Loại G Loại K Loại TB Loại Y,K

5

46, 2

II : giải quyết vấn đề

Trong sách giáo khoa Công nghệ 7, Nông Nghiệp đợc biên soạn 4 phần: Trồng Trọt, Lâm Nghiệp, Chăn Nuôi, Thuỷ Sản ở đây, các em sẽ đợc học những kiến thức phổ thông cơ bản, những nguyên lý kỉ thuật và quy trình sản xuất theo một hệ thống về cây trồng, vật nuôi đợc thực hiện theo thao tác kỉ thuật đơn giản Với phơng thức đa GDBVMT vào môn học thuận lợi nhất là tích hợp và lồng ghép

Tích hợp là sự kết hợp một cách hệ thống kiến thức công nghệ và kiến thức bảo vệ môi trờng liên quan, làm cho nó có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Lồng ghép là thể hiện sự lồng ghép nội dung bài học về cấu trúc có thể đa vào bài học một mục, một đoạn một số câu hỏi, hình ảnh có nội dung về giáo dục môi trờng

Những nội dung cơ bản về giáo dục môi trờng nằm ngoài phạm vi sách giáo khoa và tăng thêm hiểu biết về môi trờng thông qua giảng dạy môn công nghệ 7

- Tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trờng

- Thế nào là sự ô nhiễm môi trờng

- Tác hại của sự ô nhiễm môi trờng đến con ngời

- Hậu quả của việc sử dụng phân bón hoá học trong sản xuất nông nghiệp

- ô nhiễm môi trờng nớc, môi trờng thuỷ sản

- Phá rừng ngập mặn để nuôi tôm, hậu quả của sinh thái kinh tế

- Khai thác bảo vệ rừng, bảo vệ lá phổi xanh của nhân loại

- ô nhiễm môi trờng do phân bón rác thải sinh hoạt

- Phơng pháp bảo vệ đất

Dựa vào các nội dung vừa xác định ở trên và nội dung SGK Công nghệ 7 ta có thể lập đợc bảng xác định nội dung kiến thức bảo vệ môi trờng có thể lồng ghép

T

T

Nội dung GDMT Bài có thể lồng

ghép

Tiết PPCT

2 Tác hại sử dụng phân

bón hoá học trong

trồng trọt

7; 9; 13; 44 5; 6; 10 ;39

3 Khái niệm về môi

4 ô nhiễm môi trờng nớc,

nguồn lợi thuỷ sản 50; 52; 56 44; 46; 50

5 Khai thác bảo vệ rừng,

bảo vệ lá phổi xanh

của nhân loại

22;24;28;29 20;22;25;26

Trên đây là một số mảng kiến thức có thể đa vào giáo dục cho học sinh về bảo vệ môi trờng, nó hoàn toàn không phải là sự sắp xếp đơn thuần các nội dung dạy học có sẵn trong SGK mà là những nội dung khoa học, cần thiết cho quá trình học tập của học sinh

Song cũng tuỳ thuộc vào nội dung giáo dục môi trờng mà

ta có thể thiết kế đợc một bài giảng thích hợp

Bài giảng dành cho việc lồng ghép giáo dục môi trờng vào trong tiết học Bài giảng ngoại khoá

đa dạng sinh học,bảo vệ rừng

Trong phạm vi bài viết này, tôi không tham vọng sẽ trình bày hết phơng pháp dạy học theo cách lồng ghép, tích hợp tất cả những điều đã đợc trình bày ở trên Tôi chỉ đơn cử một

ví dụ, một bài giảng về lồng ghép giáo dục thức bảo vệ rừng nhằm khắc sâu kiến thức bảo vệ rừng

Bài giảng mẩu

Tên bài giảng “Bảo vệ rừng”.

Loại hình.Lồng ghép tích hợp kiến thức giáo dục môi trờng

Môn Công Nghệ 7 Bài 29 Tiết ppct 26 Bảo vệ và khoanh nuôi rừng

Thời gian Đợc lồng ghép xen kẻ vào nội dung bài khoảng 10 phút

Mục tiêu:

Hiểu đợc vai trò của rừng đối với môi trờng

Biết tình hình và phơng pháp bảo vệ rừng bảo vệ cuộc sống của chúng ta

Có ý thức tham gia bảo vệ rừng

Chuẩn bị:Chuẩn bị giáo viên Giáo viên chuẩn bị phiếu học

tập

Một số hình ảnh, đoạn phim minh hoạ cho bài học.Máy chiếu Một số tranh ảnh học sinh su tầm liên quan đến bài học

Nội dung thực hiện

Để khắc sâu kiến thức bảo vệ rừng, ý nghĩ rừng là một bộ phận quan trọng của môi trờng sinh thái có giá trị to lớn đối với

đời sống sản xuất của xả hội Do đó cần có ý thức biện pháp bảo vệ rừng, phục hồi rừng

Giáo viên chiếu ra một số hình ảnh minh hoạ cho học sinh

Tình hình một số khu rừng của nớc ta hiện nay

Gi¸o viªn ph¸t phiÕu c©u hái sè 1

Em h·y cho biÕt t×nh h×nh rõng níc ta hiÖn nay?

-Rõng ®ang bÞ tµn ph¸ mét c¸ch nghiªm träng.

-ChÆt ph¸ rõng, hiÖn tîng du canh du c , chÆt ph¸ rõng lµm n¬ng rÉy,ch¸y rõng,

-§é che phñ cña rõng bÞ gi¶m

-Khai th¸c qu¸ møc tµi nguyªn rõng

Gi¸o viªn chiÕu ra mét sè h×nh ¶nh

H×nh ¶nh vÒ t¸c h¹i cña viÖc ph¸ rõng

Giáo viên phát phiếu học tập số 2.

Em hãy đánh dấu (Đ)vào câu em cho là đúng,dấu (S) vào câu em cho là sai về hậu quả của việc phá rừng?

- Mất cân bằng hệ sinh thái

-Giảm đa dạng sinh học

-Đất đai mầu mỡ

-Xói mòn đất, ô nhiểm nguồn nớc

-Thiên tai ngày một tăng (Lủ lụt, hạn hán, bảo ) -Thay đổi khí hậu

-Tăng diện tích đất trồng trọt

- Cạn kiệt nguồn sinh học, thiếu gỗ, nguyên liệu khác cho cuộc sống con ngời.

Giáo viên đặt câu hỏi?

Em có nhận xét gì về bức tranh

Chúng ta ngăn chặn nạn buôn bán các loài hoang dã.bởi việc tiêu diệt các loài hoang dã cũng ảnh hởng đến đa dạng sinh học, cũng chính là tiêu diệt chính bản thân chúng ta

Giáo viên chiếu lên một số hình ảnh

Giáo viên đặt câu hỏi

Em phải làm gì để bảo vệ môi trờng ?

Hởng ứng phong trào tết trồng cây

IV.Kết quả đạt đợc.

Trên đây chỉ là một nội dung lồng ghép giáo dục môi tr-ờng vào một tiết học, cũng tơng tự nh những nội dung trên mà ngời giáo viên thiết kế giờ dạy tơng tự thì kết quả học sinh tiếp thu kiến thức về môi trờng, ý thức bảo vệ môi trờng của học sinh THCS đợc hình thành Để chứng minh điều đó tôi tiến hành làm thực nghiệm một lần nữa để so sánh kết quả sau khi áp dụng phơng pháp lồng ghép vào cuối (Năm học 2007-2008) Tôi sử dụng lại câu hỏi nh ban đầu để khảo sát

sự hiểu biết của học sinh

Câu 1: Em hãy nêu tầm quan trọng của rừng Rừng có ảnh hởng gì đối với môi trờng?

Câu 2: Em cần làm gì để chống ô nhiễm môi trờng? Bảo vệ ô nhiểm môi trờng

Với kết quả đạt đợc nh sau:

Lớp TS SLLoại G% SLLoại K% SLLoại TB% SLLoại Y,K%

7B 38 5 13,2 18 47,3 15 39,5 0 0

7C 35 4 11,4 16 45,7 15 42,9 0 0

7E 37 6 16,3 14 37,8 17 45,9 0 0

V Kết luận

Vấn đề bảo vệ môi trờng là một trong những vần đề quan tâm hàng đầu của loài ngời, nó là nhu cầu cấp thiết hiện nay của hành tinh chúng ta.Tầm quan trọng của nó đã vơn ra ngoài một quốc gia, một khu vực, trở thành mối quan tâm quấc tế Bởi vậy kiến thức bảo vệ môi trờng phải đa vào hệ thống chơng trình giáo dục, các nhà trờng, đặc biệt ở THCS từng bớc giúp con ngời từ lúc mới lớn đến khi kết thúc cuộc đời

có ý thức tự giác bảo vệ môi trờng, biến thành những phong trào tự giác rộng rãi nhằm bảo vệ và cải tạo môi trờng

Chúng ta cũng nhận thức đợc rằng, tơng lai và phúc lợi của nhân dân Việt Nam tuỳ thuộc vào khả năng sản xuất tài nguyên và môi trờng Việt Nam

Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của cá nhân tôi thu nhận và đúc rút kinh nghiệm qua 6 năm dạy bộ môn Công nghệ tại trờng Vì thời gian hạn hẹp, đề tài tôi lựa chọn,

nghiên cứu có phần hạn chế Mong quý thầy, cô cùng bạn bè

đồng nghiệp đóng góp bổ sung ý kiến, xây dựng cho đề tài, để tôi tiếp tục nghiên cứu và viết đề tài này đợc hoàn thiện hơn vào lần sau

VI Kiến nghị

-Để đề tài đợc hoàn thiên hơn và đợc bạn đọc nghiên cứu

áp dụng rộng rãi tôi kiến nghị

-Cần có đủ cơ sở vật chất phục vụ môn học Tranh ảnh, bản đồ , bảng phụ, đặc biệt là tranh vẽ phóng to các hình

ảnh minh họa các nguyên nhân , tác hại của sự huỷ hoại môi tr-ờng ,đoạn phim về hậu quả mất cân bằng sinh thái, hình ảnh các thiên tai trên thế của thế giới

-Có thể áp dụng phơng pháp lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trờng vào các môn học khác nh ( Sinh Học, Hóa Học, Hoạt

động ngoài giờ lên lớp )

-Cần bồi dỡng thêm kiến thức về môi trờng cho giáo viên một cách có quy mô rộng rải để khi giáo viên dạy học bộ môn

có thể áp dụng để giáo dục môi trờng theo quan điểm “phát triển bền vững”

Tôi xin chân thành cảm ơn !