Phương pháp giải bài tập về phản ứng tách nước của ancol môn Hóa học 11 năm 2021

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]

Phương pháp giải bài tập về phản ứng tách nước của ancol môn Hóa học 11 năm 2021

1 Lý thuyết

1.1 Các loại phản ứng tách nước

* Có 3 loại sau:

- Tách nước tạo anken

- Tách nước tạo ete

- Tách nước đặc biệt

1.2 Phản ứng tác nước tạo anken (olefin)

a Điều điện:

* Đk ancol đơn, no số C ≥ 2

* Đk phản ứng: H2SO4 đặc, 170oC

b Phản ứng:

CnH2n + 1OH → CnH2n + H2O

Ancol no, đơn anken ( olefin)

X Y

Ta có: dY/X < 1

1.3 Phản ứng tách nước tạo ete

a Điều điện: * đk ancol: với mọi ancol

* đk phản ứng: H2SO4 đặc, 140o

C

b Phản ứng:

* ancol đơn: ROH + R’OH → R-O-R’ + H2O

X Y

ta có: dY/X > 1

* ancol đa: bR(OH)a + aR’(OH)b → Rb-(O)a.b-R’a + a.b H2O

1.4 Tách nước đặc biệt

a Phản ứng C 2 H 5 OH với oxit kim loại ( Al 2 O 3 , ) ở 450 o

C

2C2H5OH → CH2=CH-CH=CH2 + H2 + 2H2O

buta-1,3-dien

b Phản ứng tách nước của ancol đa với H 2 SO 4 đặc, ở 170 o C

C2H4(OH)2 → CH3CHO + H2O

C3H5(OH)3 → HOCH2-CH2-CHO + H2O

2 Bài tập minh họa

Bài 1: Đun nóng hỗn hợp 2 ancol no, đơn chức, mạch hở với H2SO4 ở 140ºC, thu được 72 gam hỗn hợp 3 ete với số mol bằng nhau Khối lượng nước tách ra trong quá trình tạo thành các ete là 21,6 gam Xác

định CTCT của 2 ancol

Hướng dẫn:

2CnH2n+1OH → (CnH2n +1)2O + H2O

2CmH2m +1OH → (CmH2m+1)2O + H2O

CnH2n+1OH + CmH2m +1OH → CnH2n+1OCmH2m +1 + H2O

Số mol 3 ete = số mol nước = 21,6/18 = 1,2 mol

Số mol mỗi ete = 0,4 (mol)

Khối lượng 3 ete:

(28n + 18).0,4 + ( 28m +18).0,4 + (14n + 14m + 18).0,4=72

→ n + m =3

Hai CTCT của ancol là: CH3OH, CH3CH2OH

Bài 2: Thực hiện phản ứng tách nước với một rượu đơn chức A ở điều kiện thích hợp, sau khi phản ứng

xảy ra hoàn toàn được chất hữu cơ B có tỷ khối so với A bằng 1,7 Xác định CTPT của A

Hướng dẫn:

Vì dA/B = 1,7 > 1 ⇒ phản ứng tách nước tạo ete

2CnH2n+1OH → (CnH2n +1)2O + H2O

Ta có: MB/MA = 1,7 ⇒ ((14n+1).2+16)/(14n+18) = 1,7 ⇒ n = 3

Vậy CTPT của A là: C3H7OH

Bài 3: Đun nóng một rượu (ancol) đơn chức X với dung dịch HSO4 đặc trong điều kiện nhiệt độ thích

hợp sinh ra chất hữu cơ Y, tỉ khối hơi của X so với Y là 1,6428 Công thức phân tử của X là :

A C3H8O B C2H6O C CH4O D C4H8O

Hướng dẫn:

Đáp án: B

Vì MX/MY > 1 nên đây là phản ứng tách 1 phân tử nước từ 1 phân tử ancol

Gọi khối lượng phân tử của ancol X là M thì khối lượng phân tử của Y là M – 18 ⇒ M/(M-18) = 1,6428

⇒ M = 46 Vậy ancol X là C2H5OH

3 Luyện tập

Câu 1 Khi tách nước từ một chất X có công thức phân tử C4H10O tạo thành ba anken là đồng phân của

nhau (tính cả đồng phân hình học) Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A CH3CH(CH3)CH2OH

B CH3CH(OH)CH2CH3

C CH3OCH2CH2CH3

D (CH3)3COH

Câu 2 Khi thực hiện phản ứng tách nước đối với rượu (ancol) X, chỉ thu được một anken duy nhất Oxi

hoá hoàn toàn một lượng chất X thu được 5,6 lít CO2 (ở đktc) và 5,4 gam nước Có bao nhiêu công thức

cấu tạo phù hợp với X? (Cho H = 1; C = 12; O = 16)

A 4

B 2

C 3

D 5

Câu 3 Khi tách nước từ rượu (ancol) 3-metylbutanol-2 (hay 3-metylbutan-2-ol), sản phẩm chính thu

được là

A 2-metylbuten-3 (hay 2-metylbut-3-en)

B 2-metylbuten-2 (hay 2-metylbut-2-en)

C 3-metylbuten-2 (hay 3-metylbut-2-en)

D 3-metylbuten-1 (hay 3-metylbut-1-en)

Câu 4 Khi đun nóng hỗn hợp rượu (ancol) gồm CH3OH và C2H5OH (xúc tác H2SO4 đặc, ở 140oC) thì số ete thu được tối đa là

A 4

B 2

C 1

D 3

Câu 5 Tên gọi của anken (sản phẩm chính) thu được khi đun nóng ancol có công thức

(CH3)2CHCH(OH)CH3 với dung dịch H2SO4 đặc là

A 3-metylbut-2-en

B 2-metylbut-1-en

C 2-metylbut-2-en

D 3-metylbut-1-en

Câu 6 Đun sôi dung dịch gồm chất X và KOH đặc trong C2H5OH, thu được etilen Công thức của X là

A CH3COOH

B CH3CHCl2

C CH3CH2Cl

D CH3COOCH=CH2

Câu 7 Số trieste khi thủy phân đều thu được sản phẩm gồm glixerol, axit CH3COOH và axit C2H5COOH

là

A 9 B 4 C 6 D 2

Câu 8 Có bao nhiêu chất chứa vòng benzen có cùng công thức phân tử C7H8O?

A 3 B 5 C 6 D 4

Câu 9 Cho axit cacboxylic X phản ứng với chất Y thu được một muối có công thức phân tử C3H9O2N

(sản phẩm duy nhất) Số cặp chất X và Y thỏa mãn điều kiện trên là

A 3 B 2 C 4 D 1

Câu 10 Số ancol bậc I là đồng phân cấu tạo của nhau có công thức phân tử C5H12O là

A 8 B 1 C 4 D 3

Câu 11 Số nhóm amino và số nhóm cacboxyl có trong một phân tử axit glutamic tương ứng là

A 1 và 2 B 1 và 1 C 2 và 1 D 2 và 2

Câu 12 Ứng với công thức phân tử C4H10O có bao nhiêu ancol là đồng phân cấu tạo của nhau?

A 4 B 3 C 2 D 5

Câu 13 Số đồng phân amin bậc một, chứa vòng benzen, có cùng công thức phân tử C7H9N là

A 3 B 2 C 5 D 4

Câu 14 Chất nào sau đây trong phân tử chỉ có liên kết đơn?

A Metyl fomat B Axit axetic C Anđehit axetic D Ancol etylic

Câu 15 Số đồng phân chứa vòng benzen, có công thức phân tử C7H8O, phản ứng được với Na là

A 4 B 5 C 3 D 2

Câu 16 đồng phân cấu tạo, mạch hở ứng với công thức phân tử C4H6 là

A 4 B 2 C 5 D 3

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,

giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên

danh tiếng

I Luyện Thi Online

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và

Sinh Học

- Luyện thi vào lớp 10 Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường

PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức Tấn

II Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS

THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp

dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia

III Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi

miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí