Đối với học sinh lớp 6, các em bước vào năm đầu của cấp học mới, ở cấp học nàyngoài việc củng cố kiến thức Mĩ thuật ở bậc Tiểu học, các em còn được mở rộng thêmkiến thức ở các phân môn n
Trang 1MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
MỞ ĐẦU
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Dạy Mĩ thuật ở trường phổ thông không phải là đào tạo học sinh trở thành hoạ sĩ
mà là giúp các em biết cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống, của thiên nhiên xungquanh và các tác phẩm Mĩ thuật Qua đó các em biết tự tạo ra cái đẹp, biết trân trọng, giữgìn và phát huy những cái đẹp và vận dụng nó vào học tập và vào cuộc sống hàng ngày Đối với học sinh lớp 6, các em bước vào năm đầu của cấp học mới, ở cấp học nàyngoài việc củng cố kiến thức Mĩ thuật ở bậc Tiểu học, các em còn được mở rộng thêmkiến thức ở các phân môn như : Thường thức mĩ thuật, vẽ tranh, vẽ trang trí, vẽ theomẫu, mà các em sẽ được học những bài lí thuyết chung mà các em áp dụng trong suốtquá trình học như : Luật xa gần ; Cách vẽ theo mẫu ; Cách vẽ tranh đề tài ; Cách sắp xếptrong trang trí và đặc biệt là Màu sắc Màu sắc là yếu tố rất quan trọng trong nghệ thuậthội hoạ nói chung và trong trang trí nói riêng Người ta dùng màu sắc để diễn tả mọi sựvật, tả không gian, thời gian, biểu lộ sự rung cảm của người vẽ trước thực tế thiên nhiênhay trạng thái tinh thần, tình cảm, quan niệm cá nhân trước cuộc sống
Tôi xin dẫn chứng kết quả bài vẽ của học sinh khối 6 trong năm học
TỈ LỆ
%
SỐ LƯỢNG
TỈ LỆ
%
SỐ LƯỢNG
TỈ LỆ
%
SỐ LƯỢNG
TỈ LỆ
%
Trang 2Từ kết quả trên cho thấy tỉ lệ học sinh đạt khá, giỏi chưa cao, với vai trò là mộtgiáo viên Mĩ thuật tôi muốn đưa ra những phương pháp mới để hướng các em yêu thích
3 NHIỆM VỤ NGHÊN CỨU
Khi áp dụng công nghệ thông tin vào bài giảng cần thực hiện những vấn đề sau : Những chuẩn bị cần thiết cho bài giảng
Các hoạt động tiến hành bài giảng
Cách nhận biết và gọi tên được những màu sắc trong thiên nhiên
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Sử dụng phần mềm Power poin trong quá trình thiết kế bài giảng
Khảo sát điều tra học sinh khối lớp 6
Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở học sinh khối lớp 6 trong năm học2021- 2022
5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Môn mĩ thuật lớp 6 _ Bài 11, phân môn vẽ trang trí : “Màu sắc”
Đối tượng là học sinh khối lớp 6 năm học 2021 - 2022, trường Trung học phổthông Tân Bình Gồm 6 lớp với tổng số học sinh là 181 em, với sĩ số cụ thể như sau :
Trang 3MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
Trong quá trình dạy học việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng tạo điều kiệncho việc dạy và học đạt hiệu quả hơn, lớp học sinh động, học sinh học tập tích cực, tiếpthu bài tốt hơn
Một tiết dạy Mĩ thuật mà giáo viên chỉ sử dụng tranh, ảnh phóng to ở sách giáokhoa, hình ảnh không sống động lại mất thời gian cho việc treo dán tranh của giáo viênnhư vậy học sinh sẽ rất dễ thụ động và nhàm chán Sử dụng tốt các phương pháp dạy -học như : Phương pháp vấn đáp, phương pháp hoạt động nhóm, phương pháp trò chơi,
…Kết hợp với công nghệ thông tin trong quá trình soạn giảng sẽ tạo được một tiết họcsinh động, tạo hứng thú học tập cho học sinh, phát huy được tính sáng tạo vốn có củahọc sinh và đạt hiệu quả cao trong tiết học
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1 Thuận lợi
Sở giáo dục và Đào tạo Tỉnh Bình Dương đã quan tâm và hỗ trợ tận tình, Bangiám hiệu nhà trường đã tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện như : máychiếu, máy tính kết nối internet,…cùng với các đồ dùng dạy học như : tranh, ảnh, băngđĩa, giá vẽ, màu vẽ,
Được tham gia các lớp bồi dưỡng cải cách thay sách giáo khoa theo phương phápmới môn mĩ thuật, lớp tập huấn đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánhgiá kết quả học tập của học sinh môn Mĩ thuật trường Trung học cơ sở, cho nên giáoviên có nhiều cơ hội mở mang ý tưởng cho từng bài dạy tốt hơn
Là giáo viên đã dạy Mĩ thuật nhiều năm tôi đã đúc kết cho mình một số kinhnghiệm và sưu tầm được nhiều đồ dùng dạy học cần thiết như : Tranh ảnh, các loại băngđĩa phục vụ cho bài dạy, mẫu vẽ, tài liệu về một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của Mĩthuật Việt Nam và thế giới,…
2 Khó khăn
Học sinh có năng khiếu về môn học này rất ít (khoảng 30%)
Trang 4Thành phần gia đình đa số là nông dân nên ngoài giờ học ở trường, các em cònphải lao động phụ giúp gia đình nên có ảnh hưởng đến thời gian học tập, bên cạnh đómột số ít phụ huynh chưa quan tâm nhiều đến việc học của con em mình.
Mặc dù đã được trang bị rất nhiều về cơ sở vật chất nhưng trong quá trình dạygiáo viên gặp không ít những khó khăn như : trường chưa có phòng chức năng cho bộmôn nên khi giáo viên muốn cho học sinh xem tranh ảnh, băng đĩa thì phải di chuyển từphòng học sang phòng nghe nhìn, như vậy rất tốn thời gian và ảnh hưởng đến giờ lênlớp, cháy giáo án,…
3 Biện pháp khắc phục
Dự giờ, thao giảng rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn mĩ thuật Kết hợp chặc chẽ với giáo viên chủ nhiệm, gia đình học sinh và các giáo viên bộmôn khác để nắm bắt tình hình của từng cá nhân học sinh từ đó có biện pháp giảng dạy
và giáo dục phù hợp
III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Chuẩn bị
1.1 Chuẩn bị về nội dung và tư liệu
1.1.1 Đối với giáo viên
Giáo viên đọc và nghiên cứu kỹ sách giáo khoa, sách giáo viên và sách tham khảo
về màu sắc trong trang trí để xác định đúng vị trí, mục đích, yêu cầu và hệ thống kiếnthức cơ bản, trọng tâm của bài giảng
Giáo viên chuẩn bị ba cái cốc đựng nước trong, màu bột hoặc màu nước (đỏ, vàng,lam), cọ sạch để minh hoạ Chuẩn bị một số loại màu vẽ thông dụng như : màu sáp, màubột, màu nước, chì màu,…
Trang 5MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Ngoài ra, giáo viên sưu tầm một số hình ảnh về màu sắc, bài vẽ tranh cổ động,trang trí khẩu hiệu, trang trí bìa sách trên sách báo hoặc mạng internet để bài dạy thêmphong phú
Soạn bài giảng bằng chương trình Microsoft PowerPoint Giáo án là một trongnhững yếu tố quyết định sự thành công của tiết dạy
1.1.2 Đối với học sinh
Đọc sách giáo khoa trước để nắm sơ lược nội dung của bài học
Sưu tầm tranh, ảnh, đồ vật có trang trí và màu sắc
Dụng cụ học tập như : giấy, chì, màu vẽ,…
1.2 Chuẩn bị về phương pháp
Ngoài việc ứng dụng công nghệ thông tin thì giáo viên cần chuẩn bị tốt cácphương pháp như : Trực quan, gợi mở, vấn đáp, hoạt động nhóm, liên hệ thực tiễn cuộcsống,…Trong đó quan trọng nhất là phương pháp trực quan giúp học nhận biết được cácmàu và hiểu được sự phong phú của màu sắc Tiếp đến là phương pháp vấn đáp giúp họcsinh phát huy được tính tích cực tạo điều kiện phát huy tính sáng tạo của các em, đồngthời giáo viên biết được mức độ nhận thức của học sinh
2 Thực hiện
2.1 Giới thiệu bài
Giáo viên sử dụng phương pháp trò chơi gợi không khí sôi nổi cho tiết học và tạo
tâm thế cho học sinh học tập tốt hơn Giáo viên phổ biến luật tham gia chơi: Hai nhómxung phong lên chơi, mỗi nhóm hai học sinh, khi giáo viên hô “bắt đầu” hai nhóm bắtđầu chọn hình và đính lên bảng từ, (giáo viên đã chuẩn bị sẵn 2 tranh phong cảnh đã cắtthành nhiều mảnh hình khác nhau), mỗi nhóm cả hai bạn được đính cùng một lúc miễnsao kết quả hình vẽ phải đúng và gắn trong thời gian ngắn nhất sẽ thắng cuộc, (giáo viênthưởng đội thắng cuộc món quà nhỏ, khích lệ đội thua bằng tràng pháo tay), sau đó giáoviên đặt câu hỏi:
Trang 6Hỏi : Trong tranh nhóm vừa ghép xong có những màu sắc nào?
Sau khi học sinh trả lời xong giáo viên vào bài mới : Tất cả mọi vật tồn tại xungquanh ta đều có màu sắc, màu sắc là yếu tố không thể thiếu trong nghệ thuật hội hoạ nóiriêng và trong cuộc sống nói chung, vì vậy để biết cách gọi tên các màu và biết ứng dụngcủa màu sắc vào thực tế thì lớp sẽ cùng tìm hiểu bài mới, đó là bài “Màu sắc”
Giáo viên chiếu slide 1 :
Học sinh ghi tựa bài mới vào tập
2.2 Nội dung bài giảng
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
Giáo viên chiếu slide 2 :
Bài 11: Vẽ trang trí
MÀU SẮC
Trang 7MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát và đặt câu hỏi :
Hỏi : Em hãy nêu tên những màu sắc mà em nhìn thấy ở các ảnh trên màn hình? Trả lời : Màu xanh lam của trời, màu đỏ, màu vàng của hoa,màu xanh lục của lá, Sau khi học sinh trả lời, giáo viên chốt lại và cho học sinh ghi bài, (ghi phần nộidung trong slide 2)
Giáo viên chiếu tiếp slide 3, trong silde này học sinh có thể nhận biết được sự thayđổi của màu sắc do ánh sáng :
Trang 8
Giáo viên cho học sinh quan sát ảnh trên màn hình và đặt câu hỏi :
Hỏi : Màu sắc ở ảnh 1, 2, 3 có thay đổi không?
Hỏi : Màu sắc thay đổi như thế nào?
Trả lời : Ảnh 1 cảnh vật tươi sáng, ảnh 2 cảnh vật sẫm lại khi hoàng hôn, ảnh 3trong đêm tối không nhìn thấy màu sắc
Sau khi học sinh trả lời giáo viên click cho phần nội dung hiện ra và chốt lại : tachỉ có thể nhìn thấy được màu sắc khi có ánh sáng, (phần này yêu cầu giáo viên phải đưa
ra hình ảnh rõ của 3 thời điểm trong ngày)
Giáo viên chiếu tiếp slide 4 cho học sinh quan sát màu sắc của cầu vồng :
Trang 9MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Hỏi: Em hãy đọc tên những màu sắc mà em nhìn thấy ở cầu vồng?
Trả lời: Đỏ, Da cam, Vàng, lục, Lam, Chàm, Tím
Sau khi học sinh trả lời giáo viên click để hiện ra phần chữ, học sinh ghi bài
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh cách pha màu
Giáo viên chiếu slide 5
Trang 10
Ở silde này giáo viên chiếu 3 màu chính cho học sinh quan sát và đặt câu hỏi : Hỏi : Em hãy đọc tên những màu sau đây?
Trả lời : Đỏ, Vàng, Lam
Hỏi : Những màu này gọi là màu gì? vì sao?
Trả lời : Gọi là màu cơ bản, vì từ 3 màu này có thể pha trộn ra nhiều màu khác vàkhông có màu nào pha ra nó
Giáo viên chốt lại và chiếu phần chữ của slide 5 cho hoc sinh ghi bài
Giáo viên chiếu slide 6 :
Trang 11MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào màu cơ bản, kết hợp lần lược hai màu cơ bảnvới nhau sẽ cho ra một màu thứ ba
Hỏi : Đỏ + Vàng = ?
Đỏ + Lam = ?
Lam + Vàng = ?
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên click cho kết quả hiện ra
Ở phần này giáo viên cho học sinh lên làm thực nghiệm (giáo viên chuẩn bị sẳn 3cái cốc, và 3 màu : đỏ, vàng, lam) :
Giáo viên yêu cầu học sinh:
Cốc 1 : hoà màu đỏ và vàng
Cốc 2 : hoà màu đỏ và lam
Cốc 3 : hoà màu lam và vàng
Sau khi học sinh làm thực nghiệm giáo viên đặt câu hỏi và yêu cầu học sinh dướilớp trả lời :
Trang 12Hỏi : Màu các em nhìn thấy ở cốc 1, 2, 3 là những màu gì?
Trả lời : Da cam, Tím, Lục
Giáo viên mở rộng thêm, tuỳ theo liều lượng nhiều hay ít của mỗi màu mà màuthứ ba có độ đậm, nhạt khác nhau, giáo viên thực nghiệm trên cốc 1, 2, 3, khi nãy :
Cho thêm màu Đỏ vào cốc 1 sẽ thấy màu Đỏ cam
Cho thêm màu Lam vào cốc 2 sẽ thấy màu Chàm
Cho thêm màu Vàng vào cốc 3 sẽ thấy màu Xanh lá mạ
Giáo viên tiếp tục chiếu slide 7 :
Giáo viên tóm tắt :
Đây là hình gợi ý cách pha màu : cứ pha hai màu nằm cạnh nhau trong bảng màuthì sẽ được màu thứ ba Vì vậy dựa vào bảng màu trên có thể pha ra được rất nhiều màukhác nhau
Lưu ý : không nên pha trộn ba màu cơ bản lại với nhau vì sẽ thành màu xám
Hoạt động 3 : Giới thiệu học sinh tên một số màu và cách dùng
Giáo viên chiếu slide 8 :
Trang 13MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Hỏi : Nêu tên các cặp màu này?
Trả lời : Đỏ và Lục, Vàng và Tím, Da cam và Lam
Giáo viên : Những cặp màu này gọi là màu bổ túc vì khi nó đứng cạnh nhau sẽ tônnhau lên và tạo cho nhau rực rỡ
Hỏi : Những cặp màu bổ túc thường dùng trong trang trí gì?
Trả lời : Dùng trong quảng cáo, trang trí bao bì, trang trí bìa sách,…
Giáo viên chiếu slide 9 :
Trang 14
Giáo viên chiếu slide 10 để giới thiệu màu tương phản :
Trang 15MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Hỏi : Nêu tên các cặp màu trên?
Trả lời : Đỏ và Vàng, Đỏ và Trắng, Vàng và Lục
Giáo viên giới thiệu, các cặp màu này gọi là màu tương phản, vì nó đứng cạnh sẽlàm cho nhau rõ ràng, nổi bật
Hỏi : Em thường thấy các cặp màu tương phản ở đâu?
Trả lời : Trong trang trí khẩu hiệu, tranh cổ động,…
Giáo viên chiếu slide 11 cho học sinh xem ứng dụng của màu tương phản :
Học sinh ghi bài
Sau đó giáo viên đặt câu hỏi để chuyển sang phần tiếp theo
Hỏi : Theo em màu nào là màu nóng? vì sao?
Trả lời : màu Đỏ, Vàng, Da cam, Vàng cam,…vì nó tạo cảm giác nóng, ấm
Giáo viên nhận xét phần trả lời của học sinh và chiếu tiếp slide 12, giới thiệunhững màu nóng :
Trang 16
Giáo viên tóm tắt : Màu nóng tạo cảm giác nóng, ấm áp, làm cho người xem cảmthấy như gần lại, có khả năng kích thích thị giác, thường ứng dụng trong thời trang, nhưtrang phục mùa đông
Giáo viên chiếu slide 13 để giới thiệu một trong những ứng dụng của gam màunóng vào thời trang như may trang phục mùa đông :
Trang 17MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Hỏi : Theo các em màu nào là màu lạnh? vì sao?
Trả lời : Màu xanh Lục, xanh Lam, Tím,…Vì nó tạo cảm giác mát, lạnh
Giáo viên nhân xét phần trả lời của học sinh và chiếu slide 14, giới thiệu nhữngmàu lạnh :
Giáo viên tóm tắt : Màu lạnh là màu tạo cảm giác mát lạnh, làm người xem cảmthấy dễ chịu, mát dịu tinh thần Thường ứng dụng trong nội thất như làm màu tường nhà
ở, gạch lát nền, hoặc trong thời trang như trang phục mùa hè
Giáo viên chiếu slide 15 để giới thiệu ứng dụng của màu lạnh trong trang phụcmùa hè :
Trang 18
Hoạt động 4 : Giới thiệu một số loại màu vẽ thông dụng
Hỏi : Hãy kể tên một số loại màu vẽ mà em biết?
Trả lời : Màu nước, màu sáp, bút chì màu,…
Phần này giáo viên có thể cho học sinh xem một số loại màu đã chuẩn bị sẵn hoặcảnh chụp trên màn hình
Giáo viên chiếu slide 16 :
Trang 19MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Giáo viên giới thiệu một số màu vẽ thông dụng và hướng dẫn về cách sử dụng một
số loại màu
Hoạt động 5 : Đánh giá kết quả học tập
Ở phần này giáo viên chiếu một số câu hỏi, hình ảnh cho học sinh quan sát nhanh
và trả lời để củng cố bài học
Trang 20Silde 17
Silde 18
Trang 21MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Silde 19
Trang 22
Silde 20
Sau mỗi phần trả lời của học sinh, giáo viên nhận xét và chiếu phần đáp án.Những câu hỏi này đơn giản, đều nằm ở phần trọng tâm bài học vừa giúp học sinh hệthống lại kiến thức mà các em vừa học vừa giúp các em khắc sâu được nội dung bài học
Giáo viên dặn dò học sinh về nhà tiếp tục làm câu hỏi và bài tập ở sách giáo khoa
Trang 23MUA TRỰC TIẾP LIÊN HỆ ĐT, ZALO: 0946.734.736
Màu sắc trong thiên nhiên rất phong phú
Ví dụ : Màu đỏ của hoa, màu xanh lam của trời, màu xanh lục của lá,…
Ta chỉ nhận biết được màu sắc khi có ánh sáng Ánh sáng có bảy màu : ĐỎ - DACAM – VÀNG - LỤC – LAM – CHÀM - TÍM Các màu này nhìn rõ nhất ở cầu vòng
II Màu vẽ và cách pha màu
1 Màu cơ bản : Đỏ, vàng, Lam (còn gọi là màu gốc hay màu chính)
Từ màu cơ bản có thể pha trộn ra nhiều màu khác và không có màu nào pha ra nó
2 Màu nhị hợp: Là màu do pha trộn hai màu cơ bản với nhau mà thành.
Đỏ với Vàng Da cam
Đỏ với Lam Tím
Vàng với Lam Lục (Xanh lá)
Tuỳ theo liều lượng nhiều hay ít của hai màu mà màu thứ ba sẽ đậm hay nhạt,sáng hay tối, xỉn hay tươi
Đỏ với Tím Đỏ Tím (huyết dụ)
Đỏ với Da cam Đỏ cam
3 Màu bổ túc
- Các cặp màu bổ túc : Đỏ và Lục; Vàng và Tím; Da cam và Lam
- Các cặp màu bổ túc thường dùng trong trang trí quảng cáo, bao bì,…