CƠ hội hợp tác Thương mại Đầu tư và LAO ĐỘNG GIỮA VIỆT NAM và BRUNEI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾMÔN: KINH TẾ KHU VỰC VÀ ASEAN ĐỀ TÀI: CƠ HỘI HỢP TÁC THƯƠNG MẠI – ĐẦU TƯ VÀ LAO ĐỘNG GIỮA VIỆT NAM VÀ BRUNEI Giảng viên: Nguyễ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

MÔN: KINH TẾ KHU VỰC VÀ ASEAN

ĐỀ TÀI:

CƠ HỘI HỢP TÁC THƯƠNG MẠI – ĐẦU TƯ VÀ LAO ĐỘNG

GIỮA VIỆT NAM VÀ BRUNEI

Giảng viên: Nguyễn Ngọc Diệp

Mã LHP: 2163FECO2031 Nhóm thực hiện: Nhóm 7

1.1 Thương mại hàng hóa VN - Brunei 4

1.2 Thương mại dịch vụ Việt Nam - Brunei 8

2 Đánh giá thực trạng hợp tác thương mại Việt Nam - Brunei 11

5 Triển vọng hợp tác thương mại giữa Việt Nam và Brunei trong tương lai 17

CHƯƠNG II CƠ HỘI HỢP TÁC ĐẦU TƯ GIỮA VIỆT NAM - BRUNEI 18

2 Đánh giá thực trạng đầu tư giữa Brunei và Việt Nam 20

5 Triển vọng về hợp tác đầu tư trong tương lai giữa Việt Nam và Brunei 24

CHƯƠNG III CƠ HỘI HỢP TÁC GIỮA VIỆT NAM - BRUNEI VỀ LAO ĐỘNG 25

KẾT LUẬN 29

LỜI MỞ ĐẦU

Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam – Brunei được thiết lập từ ngày 29/2/1992 – một dấu mốcquan trọng trong việc mở rộng hợp tác đầu tư, toàn cầu hóa, đa phương hóa của cả hainước Mới bắt tay hợp tác không lâu nhưng Việt Nam – Brunei đã sớm có những ưu đãi,

ký kết thỏa thuận nhằm tạo cơ hội hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa hai nước Đặc biệt,trong các lĩnh vực thương mại – đầu tư và lao động, Việt Nam và Brunei luôn thể hiện sựsẵn sàng chào đón bằng những thỏa thuận ưu đãi dành cho nhau như các Hiệp định vềHàng hải, Thương mại, xóa bỏ thị thực, … Việc hợp tác giữa Việt Nam – Brunei so vớicác nước trong khối Asean tuy vẫn chưa thực sự hiệu quả bởi cán cân thương mại, tổnggiá trị đầu tư chênh lệch khá lớn do gặp khải những khó khăn cơ bản Tuy nhiên, Bruneicũng đã vươn lên vị trí thứ tư trong khối Asean về đầu tư vào Việt Nam Có thể thấy, hainước đang rất nỗ lực trong việc mở rộng và tăng cường hợp tác kinh tế Trong tương lai,Việt Nam – Brunei hứa hẹn sẽ có những bước hợp tác phát triển song phương đa lĩnh vực.Triển vọng lĩnh vực thương mại-đầu tư, lao động giữa hai nước là rất lớn, được cam kếtbằng những thỏa thuận hợp tác đầu tư trong tương lai

NỘI DUNGCHƯƠNG I: CƠ HỘI HỢP TÁC THƯƠNG MẠI CỦA VIỆT NAM – BRUNEI

● Tuy nhiên đến năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covid nên tổng giá trị xuất khẩu

đã giảm đi khá nhiều Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng4/2020 kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Brunei đạt 1,05 triệu USD

Theo cơ sở dữ liệu COMTRADE của Liên hợp quốc về thương mại quốc tế, năm 2020Xuất khẩu của Việt Nam sang Brunei đạt 16,46 triệu USD

Xuất khẩu của Việt Nam sang Brunei - dữ liệu, biểu đồ lịch sử và số liệu thống kê - đượccập nhật lần cuối vào tháng 10 năm 2021.

● Tháng 7/2021 xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Brunei đạt 1 triệu USD tăng101,93% so với tháng 6/2021 và tăng 80,22% so với tháng 7/2020 Xuất khẩu củaViệt Nam sang Brunei trong 7 tháng đầu năm 2021 đạt 6 triệu USD, giảm 47,92%

so với 7 tháng đầu năm 2020

● Một số mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Brunei như: hàng thủy sản,sản phẩm từ sắt thép, máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác, gạo Riêng mặthàng gạo, hiện các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này đangphải cạnh tranh gay gắt với gạo của Thái Lan, Ấn Độ và Campuchia Loại gạo màthị trường này hay nhập là gạo thơm, đây cũng là loại gạo chất lượng cao mà cácdoanh nghiệp Việt Nam đang tăng cường xuất khẩu nhằm tăng cạnh tranh trên thịtrường quốc tế Ngoài gạo, cà phê, nước hoa quả, hoa quả sấy khô đang dần thâmnhập vào thị trường Brunei

* Chi tiết các loại hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Brunei tháng 4/2020 và lũy kế 4tháng đầu năm 2020

Mặt hàng chủ yếu Xuất khẩu tháng 4/2020 Lũy kế 4 tháng/2020

Lượng(Tấn)

(USD)

Lượng(Tấn)

● Tiếp đó, theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 4/2020 Việt

Nam nhập siêu từ Brunei hơn 9,5 triệu USD, kim ngạch nhập khẩu lớn gấp 9 lần sovới kim ngạch xuất khẩu với giá trị lên đến 9,5 triệu USD Lũy kế từ đầu năm đếnhết tháng 4, tổng nhập khẩu đạt 129,9 triệu USD

● Tháng 7/2021 Việt Nam nhập khẩu 45,28 triệu USD từ Brunei tăng 253,72% sovới tháng 6/2021 và tăng 89,09% so với tháng 7/2020 Nhập khẩu của Việt Namsang Brunei trong 7 tháng đầu năm 2021 là 155,95 triệu USD, giảm 22,61% so với

Mặt hàng chủ

yếu

Nhập khẩu tháng 4/2020 Lũy kế 4 tháng/2020 So sánh tháng/ lũy

kếLượng

(Tấn)

(USD)

Lượng(Tấn)

1.2 Thương mại dịch vụ Việt Nam - Brunei

● Những năm qua, khách du lịch Việt Nam sang Brunei đã tăng, nhờ sản phẩm du

lịch của hai nước mang tính bổ trợ lẫn nhau Hơn nữa hai bên còn đề nghị triểnkhai tốt các thỏa thuận hợp tác quốc phòng - an ninh đã ký, xem xét thúc đẩy hợptác huấn luyện chung về tìm kiếm cứu nạn, tăng cường tàu hải quân thăm viếng vàphối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn quốc phòng - an ninh đa phương Hai bên cũngtăng cường hợp tác phòng chống các nguy cơ an ninh phi truyền thống như: Chốngkhủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy, buôn người, tội phạm côngnghệ cao…

● Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác về kết nối nhằmthúc đẩy giao thương, du lịch và giao lưu nhân dân; nhất trí cùng xem xét tăng thờihạn miễn thị thực cho người mang hộ chiếu phổ thông của công dân hai nước Haibên cũng nhất trí tiếp tục thúc đẩy hơn nữa hợp tác trên các lĩnh vực hai nước có

thế mạnh và tiềm năng như quốc phòng, an ninh, thương mại và đầu tư, nănglượng, nông nghiệp, hợp tác biển, lao động, giáo dục và đào tạo…

● Hai bên cho rằng hợp tác biển là lĩnh vực quan trọng cần quan tâm đẩy mạnh trongthời gian tới, hoan nghênh Thỏa thuận cấp Chính phủ về thiết lập Đường dây nóng

hỗ trợ hoạt động nghề cá trên biển, nhất trí triển khai hiệu quả thỏa thuận và mởrộng hơn nữa hợp tác nuôi trồng và chế biến thủy - hải sản, chia sẻ thông tin thựcthi pháp luật trên biển, đối phó với các thách thức an ninh trên biển nhằm bảo đảm

● Lãnh đạo hai nước tái khẳng định tầm quan trọng của hợp tác trong lĩnh vực anninh thông qua chia sẻ kinh nghiệm phòng chống tội phạm xuyên quốc gia có tổchức như buôn lậu ma túy, buôn bán người, khủng bố, tội phạm mạng và rửa tiền.Lãnh đạo hai nước thể hiện quyết tâm khởi động trao đổi về việc ký kết các thỏathuận dẫn độ, tương trợ tư pháp và chuyển giao người bị kết án

● Lãnh đạo hai nước hoan nghênh hợp tác giữa Công ty Cơ khí và Xây lắp PTSC vàCông ty Dịch vụ PB trên cơ sở Thỏa thuận khung đã ký kết để thiết lập hợp tácchiến lược giữa các bên trong các dự án thiết kế, mua sắm, chế tạo, thi công, đấunối và chạy thử (EPCIC) tại Bru-nây Đa-rút-xa-lam và trong khu vực

● Hợp tác giáo dục giữa hai nước gần đây có nhiều bước phát triển Trung tâm đàotạo tiếng Anh FPT UBD Global Center tại Đà Nẵng được khai trương vào tháng11/2017 (có sự tham dự của Quốc vương Brunei nhân dịp diễn ra Hội nghị cấp caoDiễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương).

Trong năm học 2017-2018, Trung tâm đã cung cấp nhiều khóa học ngắn hạn chosinh viên Việt Nam, sinh viên Brunei và các nước khác trong khu vực.Chính phủBrunei còn cấp một số học bổng bậc sau đại học và học bổng công nghệ cho sinhviên Việt Nam

● Ngày 26 đến 28 tháng 3 năm 2019, Quốc vương Brunei Darussalam đã thăm cấpNhà nước tới Việt Nam Chuyến thăm là dấu mốc quan trọng mới trong quan hệhữu nghị truyền thống và hợp tác gắn bó giữa hai nước Hai bên cùng mong muốntăng cường hơn nữa tình hữu nghị giữa hai nước với kỳ vọng đưa quan hệ songphương lên một tầm cao mới

● Lãnh đạo hai nước hoan nghênh hợp tác trong lĩnh vực lao động và chỉ đạo Bộ Laođộng, Thương binh và Xã hội Việt Nam và Bộ Nội vụ Brunei Darussalam phối hợpchặt chẽ nhằm tăng cường hợp tác lao động vì lợi ích của cả hai bên Cùng ghinhận tầm quan trọng của việc bảo đảm việc làm cho lao động địa phương vì lợi ích

xã hội sở tại, Lãnh đạo hai nước khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam vàBrunei Darussalam tăng cường tuyển dụng và đào tạo nâng cao năng lực cho laođộng địa phương Hai bên nhất trí tiếp tục tạo thuận lợi cấp phép cho lao động ViệtNam sang làm việc tại Brunei Darussalam và ngược lại trên cơ sở quy định, chínhsách của mỗi nước

● Lãnh đạo hai nước khẳng định cam kết tăng cường hơn nữa hợp tác thể thao, vănhóa và du lịch thông qua tham gia các hoạt động giao lưu thể thao và văn hóa, các

sự kiện du lịch khu vực và quốc tế và các hoạt động quảng bá Lãnh đạo hai nước

ghi nhận sự gần gũi về địa lý giữa hai nước và nhất trí còn nhiều tiềm năng tăngcường kết nối hàng không, góp phần vào mục tiêu chung đẩy mạnh hợp tác thực.

2 Đánh giá thực trạng hợp tác thương mại Việt Nam - Brunei

Bảng: Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sang/ từ Brunei ( tỷ USD)

Nguồn: Trade Map

Bảng kinh ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sang/ từ ASEAN ( tỷ USD)

Nguồn: Trade Map

Từ Bảng trên ta thấy xuất khẩu của Việt Nam sang Brunei là rất nhỏ so với xuất khẩu củaViệt Nam sang ASEAN (chỉ gần bằng 1/1000 năm 2018)

Nhập khẩu của Việt Nam từ Brunei là rất nhỏ so nhập khẩu từ ASEAN (chỉ gần bằng1/867 năm 2018).

● Hai bên ghi nhận kim ngạch thương mại hai chiều vẫn chưa tương xứng với tiềmnăng của hai nước và nhất trí cùng nhau khuyến khích, tăng cường hơn nữa traođổi thông tin giữa các cộng đồng doanh nghiệp hai bên; tăng cường các hoạt độnggiao thương, xúc tiến đầu tư, hội thảo doanh nghiệp

● Brunei là thị trường nhỏ đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam

Bảng: Giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang ASEAN ( Năm 2020)

Nguồn: Trade Map

● Kim ngạch thương mại song phương chỉ đạt vài triệu USD mỗi năm Nhưngnhững năm gần đây, kim ngạch song phương giữa hai nước đã khởi sắc hơn ở mức bacon số Điển hình Lũy kế 4 tháng đầu trong năm 2020, tổng kim ngạch xuất nhậpkhẩu đạt 139,3 triệu USD

● Mặc dù dịch bệnh diễn biến phức tạp nhưng kim ngạch thương mại songphương năm 2020 vẫn tiếp tục tăng trưởng so với năm 2019

Cán cân thương mại thường xuyên lệch về phía brunei Vì Brunei là thị trường rất nhỏtrong khi họ lại chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng có sẵn từ nguyên thiên nhiên như dầuhóa, Gas, không giống như Singapore mặc dù thị trường Singapore nhỏ nhưng Singaporelại dựa vào lợi thế của mình để xuất khẩu các mặt hàng nhập khẩu

Nhìn vào bảng số liệu ta cũng thấy rõ giá trị xuất khẩu của Brunei sang Việt Nam lớn hơn

so với giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Brunei

Máy móc, thiết bị điện và các bộ phận của

chúng; máy ghi âm và tái tạo âm thanh,

Đồ nội thất; giường, đệm, giá đỡ đệm,

nệm và đồ nội thất nhồi bông tương tự; …

Trái cây và quả hạch ăn được; vỏ của trái

cây họ cam quýt hoặc dưa

Nguồn: Trade Map

Từ bảng trên ta thấy các mặt hàng chủ lực mà Việt Nam xuất khẩu sang Brunei là: Cácsản phẩm bằng sắt hoặc thép, Máy móc, thiết bị điện và các bộ phận của chúng; máy ghi

âm và tái tạo âm thanh, tivi , Muối; lưu huỳnh; đất và đá; vật liệu trát, vôi và xi măng, Các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu sang Brunei là: Các sản phẩm bằng sắt hoặc thép,Trái cây và quả hạch ăn được; vỏ của trái cây họ cam quýt hoặc dưa, Các sản phẩm bằng

đá, thạch cao, xi măng, amiăng, mica hoặc các vật liệu tương tự Đồ nội thất; giường,đệm, giá đỡ đệm, nệm và đồ nội thất nhồi bông tương tự

● Thương vụ Việt Nam tại Brunei cho biết, mặc dù khác nhau về diện tích, dân số,văn hoá, nhưng Việt Nam và Brunei có quan điểm tương đồng trong các vấn đềquốc tế và khu vực Đây là tiền đề thuận lợi để đẩy mạnh quan hệ hợp tác giữa hainước Cùng với đó, hai nước đều là thành viên của Hiệp hội các quốc gia ĐôngNam Á (ASEAN).

● Việt Nam và Brunei cũng đã tham gia tích cực, chủ động, có nhiều đóng góp quantrọng trên tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN cũng như trong việc xác địnhtương lai phát triển, phương hướng hợp tác và các quyết sách lớn của ASEAN.Điều này góp phần tăng cường đoàn kết, nâng cao vai trò, vị thế của ASEAN trongkhu vực và trên trường quốc tế

● Trong những năm qua, hai nước đã trao đổi nhiều đoàn cấp cao như Chủ tịch nướcTrần Đức Lương thăm Brunei năm 2001, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến thămnăm 2007… Quốc vương Hassanal Bolkiah thăm Việt Nam và tham dự các hộinghị: ASEAN, ASEM, APEC vào các năm 1998, 2004, 2006

● Không dừng lại ở đó, hai nước cũng đã có nhiều cơ chế hợp tác và ký kết nhiềuHiệp định, thỏa thuận song phương; trong đó, quan hệ kinh tế thông qua việc tăngcường các hoạt động xúc tiến thương mại, tổ chức hội chợ, hội thảo giới thiệu tiềmnăng kinh tế của mỗi nước được tổ chức thường xuyên

● Đặc biệt, hai bên cũng đã ký Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, Bản ghi nhớ vềhợp tác thể thao và thanh niên, Bản ghi nhớ về hợp tác dầu khí… Đây là nhữngvăn kiện sẽ tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc tăng cường quan hệ hợp tác songphương trong các lĩnh vực thương mại, dầu khí và thể dục-thể thao

● Brunei là chủ tịch ASEAN đã tạo cơ hội cho hợp tác giữa Việt Nam – Brunei

3.2 Thách thức

● Quan hệ giữa Việt Nam và Brunei còn có nhiều khó khăn Do những đặc tính nộitại của nền kinh tế Brunei: thị trường nhỏ bé, kinh tế nhiều năm qua vẫn còn gặpnhiều khó khăn; bộ máy hành chính lại trì trệ, quan liêu; bộ phận kinh tế tư nhân ởBrunei so với các nước ASEAN khác lại nhỏ bé, yếu kém và thụ động (95% làdoanh nghiệp vừa và nhỏ) Về thương mại, là nước phải nhập khẩu hầu hết các loạihàng hóa nên từ lâu Brunei đã thiết lập được các mạng lưới cung cấp tin cậy từ cácbạn hàng truyền thống; do đó, hàng ta chen chân vào là khá khó khăn (như hàngnăm Brunei nhập khoảng 30 ngàn tấn gạo từ Thái Lan đoàn Bộ Thương mại tasang Brunei đề nghị nhập thêm gạo của ta nhưng bạn từ chối)

● Bên cạnh đó, tình hình dịch covid kéo dài đã làm cán cân xuất nhập khẩu giảmmạnh, các tuyến đường kết nối thương mại thông qua các đường bay thương mạiquốc tế, các đường vận tải đường biển giữa hai nước đều bị hạn chế để đảm bảo antoàn cho công tác phòng, chống dịch

4 Biện pháp

● Phát triển các mặt hàng xuất khẩu chủ lực và định hướng đầu tư phù hợp các mặthàng sắt, thép, xi măng và các sản phẩm nông nghiệp có khả năng xuất khẩu sangBrunei (gạo, cà phê, trái cây, các loại hạch ăn được )

● Khuyến khích đầu tư vào các vùng sản xuất chuyên canh ứng dụng công nghệ kỹthuật tiên tiến và các công nghệ sau thu hoạch để cải thiện mẫu mã, chất lượng vàgiá thành

● Đối với mặt hàng gạo tập trung nâng cao chất lượng vào các mặt hàng gạo chấtlượng cao để nâng cao năng lực cạnh tranh với các nước khác như Thái Lan, ẤnĐộ,

● Tập trung nghiên cứu thị trường Brunei, với tinh thần nắm bắt nhu cầu của ngườiBrunei người tiêu dùng, giảm chi phí, cam kết chặt chẽ về thời gian và chất lượngsản phẩm để tăng độ tin cậy

● Doanh nghiệp Việt Nam cũng như doanh nghiệp ASEAN nói chung và Brunei nóiriêng phải có những biện pháp hạn chế những khó khăn và tăng cường những cơhội có được khi đã là thành viên của Cộng đồng kinh tế ASEAN

● Có rất nhiều lý do khiến mặt hàng gạo và thuỷ sản Việt chưa xuất khẩu được nhiềusang Brunei, mà một trong những lý do chính là các doanh nghiệp chưa áp dụngđúng những đặc trưng thị trường, đặc biệt là chứng nhận đạt chuẩn sản phẩm Hồigiáo Hanal Từ đó Để tăng cường xuất khẩu sang Brunei thì các doanh nghiệp ViệtNam phải chủ động chuẩn bị chu đáo nhằm cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu cómức giá ngày càng giảm bằng cách xây dựng các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu như kêkhai nguồn gốc, xuất xứ, kiểm soát chất lượng, chứng nhận sản phẩm…

● Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần cải thiện mẫu mã, chất lượng sản phẩm, dịch

vụ sau bán hàng, có chiến lược kinh doanh phù hợp… để giữ vững thị phần trongnước đồng thời tìm kiếm các thị trường mới để đầu tư phát triển

● Quan trọng nhất là cần chủ động tiếp cận nguồn thông tin để tận dụng tốt việc lưuthông hàng hóa từ việc cắt giảm thuế quan trong ASEAN, chủ động tìm hiểu cácthị trường trong khu vực ASEAN

● Để tăng cường xuất khẩu hàng hóa Việt Nam vào Brunei, ngay từ bây giờ cácdoanh nghiệp cần bắt đầu bằng việc xây dựng và triển khai các chiến lược kinhdoanh hiệu quả dựa trên việc phân tích và đánh giá đúng những điểm mạnh, yếu,

cơ hội và thách thức, vị thế của doanh nghiệp hiện tại và đích cần đạt tới…