PHÒNG GD&ĐT TAM DƯƠNGTRƯỜNG TIỂU HỌC VÂN HỘI HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2018-2019 Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn To
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TAM DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÂN HỘI
HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2018-2019
Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán ở Tiểu học
Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Thu Hằng
Chức vụ: Tổ phó tổ 4+5
Đơn vị: Trường Tiểu học Vân Hội, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh
Phúc
HỒ SƠ GỒM CÓ:
1. Đơn đề nghị công nhận Sáng kiến cấp huyện
2. Báo cáo kết quả nghiên cứu, ứng dụng sáng kiến
3. Giấy chứng nhận Sáng kiến cấp cơ sở
Tam Dương, năm 2019
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
-Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Tam Dương
Tên tôi là: Nguyễn Thị Thu Hằng
Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán ở Tiểu học.
(Có Báo cáo Báo cáo kết quả nghiên cứu, ứng dụng sáng
kiến và Giấy chứng nhận Sáng kiến cấp trường kèm theo)
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật, không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác và hoàn toàn chịu trách nhiệm về thông tin đã nêu trong đơn.
Xác nhận của Thủ trưởng đơn vị Vân Hội, ngày 04 tháng 3 năm 2019
Người nộp đơn
Nguyễn Thị Thu Hằng
Trang 3download by : skknchat@gmail.com
Trang 4PHÒNG GD&ĐT TAM DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÂN HỘI
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán ở Tiểu học
Tác giả sáng kiến: Nguyễn Thị Thu Hằng
Tam Dương, năm 2019
Trang 5BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1 Lời giới thiệu
Trong chương trình giáo dục Tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt và một sốmôn học khác, môn Toán có vị trí quan trọng, góp phần to lớn trong quá trìnhđào tạo nên những con người phát triển toàn diện
Trong quá trình dạy học, người giáo viên muốn học sinh học tốt được mônToán thì không nên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trongsách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dậpkhuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động mà cần có nhữngcách thức dạy học mới Nếu chỉ dạy học theo kiểu thầy thuyết trình, học sinhngồi nghe thì quá trình học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt vàkết quả học tập sẽ không cao Đây có thể coi là một trong những nguyên nhâncản trở sự phát triển các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạosẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày
Giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ởbậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh
Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cáchlôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Trò chơi học tập là mộthoạt động mà các em hứng thú nhất Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hộinhững tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cáchvững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm.Khi đưa ra được các trò chơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắcchắn chất lượng dạy học môn Toán sẽ ngày càng nâng cao
Môn Toán được đánh giá la môṭmôn hoc khô khan với co nhiêu con sô, baitoan, phep tinh đòi hỏi hoc sinh phai suy nghi va thật sự tâpp̣ trung mơi hoc đươc
vì vậy mà co môṭsô em sơ hoc môn Toan
Chính vì những lý do nêu trên mà tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệmvới tiêu đề “Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học mônToán ở Tiểu học” để nghiên cứu và áp dụng trực tiếp vào lớp chủ nhiệm củamình
2 Tên sáng kiến
“Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy học môn Toán
ở Tiểu học”.
Trang 63 Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hằng
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Vân Hội – Tam Dương – Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0989903619
- E-mail: nguyenthithuhang.c1vanhoi@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Nhà giáo: Nguyễn Thị Thu Hằng – Giáo viên trường Tiểu học Vân Hội – Tam Dương – Vĩnh Phúc
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
- Sáng kiến sử dụng trong chương trình dạy học môn Toán ở Tiểu học
6 Ngày sáng kiến được áp dụng
- Lần đầu từ ngày 05 tháng 9 năm 2017
7. Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1. Về nội dung của sáng kiến
7.1.1 Cơ sở lý luận của vấn đề
a) Vị trí môn Toán ở Tiểu học
Bậc Tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng choviệc hình thành và sự phát triển nhân cách Môn Toán cũng như các môn họckhác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về thế giớixung quanh nhằm phát triển những năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồidưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người
Môn Toán ở tiểu học là một môn học độc lập chiếm phần lớn thời gian họctập của trẻ
Môn Toán có tầm quan trọng to lớn Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu có
hệ thống phù hợp với hoạt động nhận thức của con người
Môn Toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương phápsuy nghĩ, phương pháp suy luận loogic, thao tác tư duy cần thiết để con ngườiphát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trongthời đại mới
b) Đặc điểm tâm lý của học sinh Tiểu học
Trang 7- Học sinh Tiểu học với sự tập trung khá yếu, dễ chán, các em tiếp thunhanh nhưng cũng nhanh quên khi không tập trung cao độ Vì vậy nguời giáoviên phải tạo ra hứng thú trong học tập cho các em và thường xuyên giúp các emluyện tập.
- Học sinh Tiểu học rấtt dễ xúc động và thích tiếp xúc với một sự vật, hiện tượng nào đó nhất là những hình ảnh tạo ra cảm xúc mạnh
- Trẻ hiếu động, ham hiểu biết cái mới nên dễ tạo ra cảm xúc mới song các
em lại chóng chán Do vậy trong dạy học, giáo viên phải sử dụng nhiều phươngpháp dạy học, trong đó có phương pháp tổ chức các trò chơi học tập để củng cốkhắc sâu kiến thức
7.1.2 Cơ sở thực tiễn
a) Về phía giáo viên
Đa số giáo viên đã có ý thức tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằmphát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập.Các hình thức tổ chức dạy học nhẹ nhàng Tuy nhiên, việc tổ chức trò chơi trongdạy học toán chưa được chú ý đúng mức mà mới chỉ ở các tiết thao giảng vàmột số ít tiết dạy học khác Có tình trạng trên một mặt là giáo viên chưa thấy hếtđược ý nghĩa tác dụng của các trò chơi trong dạy học môn Toán Mặt khác, để tổchức trò chơi, giáo viên cần phải có thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu và thiết kếtrò chơi phù hợp với nội dung dạy học, tạo hứng thú và phát huy tính tích cực,sáng tạo của học sinh Để làm được điều này không hề dễ dàng bởi vì hiện naynhững tài liệu về nghiên cứu thiết kế và tổ chức trò chơi học tập còn ít, một sốtài liệu đưa ra các trò chơi còn phức tạp chưa phù hợp
b) Về học sinh
Trên thực tế, trong tiết luyện tập hay ôn tập kiến thức môn toán, học sinhthường làm bài mang tính chất bắt buộc Không phải tất cả học sinh đều hứngthú làm các bài luyện tập trong sách với các hình thức quen thuộc như giải bàitập vào vở, đặc biệt những em đã biết cách làm bài thường tỏ ra chủ quan,chán nản dẫn đến nhanh quên kiến thức
7.1.3 Thực trạng của vấn đề
a) Thuận lợi
Trang 8Ban giam hiêu,p̣ tô chuyên môn luôn quan tâm, tao moi điêu kiêṇ đê tôi dayhoc tôt cac môn hoc, trơ giup ki thuâṭday hoc qua cac tiêt dư giơ, rut kinhnghiêṃ qua cac buôi sinh hoat chuyên môn.
Cac đông chi, đông nghiêpp̣ trong nha trương luôn hỗ trơ, giup đơ tôi nângcao trinh đô p̣chuyên môn, băt nhip đươc vơi sư đoi hoi cua xa hôịva xu thê phattriên chung
Tôi được đào tạo đat chuẩn vê trinh đô,p̣co long yêu nghê mên tre, nhiệt tình trong công tác, co y thưc tư hoc hoi nâng cao năng lưc, tích cực học tập kinh nghiêṃ day hoc vê chuyên môn, công tac chủ nhiêm,p̣ ưng dung công nghê p̣ thông tin, …
Học sinh trong lớp đều là học sinh ngoan, thực hiện tốt các nhiệm vụ củahọc sinh tiểu học
Bản thân tôi đã thương xuyên sử dụng cac tro chơi khơi đông,p̣ tro chơi hoctâpp̣ vao bai day, tao đươc hưng thu cho hoc sinh trong qua trinh hoc tâp,p̣ tiêp thukiên thưc mơi
- Trình độ tiếp thu của học sinh không đồng đều nên việc tổ chức trò chơi cho các em còn khá nhiều khó khăn, mất nhiều thời gian để hướng dẫn
7.1.4 Giải pháp khắc phục
Để nâng cao kết quả dạy học toán thông qua trò chơi học tập khi tổ chức vàthiết kế trò chơi phải đảm bảo các yếu tố sau:
a) Thiết kế trò chơi toán học sao cho phù hợp với nội dung từng bài học
Để tổ chức trò chơi học tập cho môn toán nói chung và cho từng khối lớpnói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗỗ̃itiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp Song muốn tổ chức được tròchơi trong dạy toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có kế hoạchchuẩẩ̉n bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau:
Trang 9+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục.
+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh, phù hợp với khả năng người hướng dẫn, sự chuẩẩ̉n bị của GV và cơ sở vật chất của nhà trường
+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú
+ Trò chơi phải được chuẩẩ̉n bị chu đáo
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh
b) Cấu trúc của Trò chơi học tập
Thời gian tiến hành: thường từ 5 - 7 phút
Giới thiệu trò chơi:
+ Nêu tên trò chơi
+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy định chơi
+ Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi
+ Chơi thật
+ Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêuthêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh -Thưởng - phạt : Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoảimái và tự giác làm trò chơi thâm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh Phạt
Trang 10những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò )
c) Quy trình thực hiện
Bước 1: Giáo viên giới thiệu tên, mục đích của trò chơi
Bước 2: Hướng dẫn chơi Bước này bao gồm những việc làm sau:
- Tổ chức người tham gia trò chơi: Số người tham gia, số đội tham gia (mấy đội chơi), quản trò, trọng tài
- Các dụng cụ dùng để chơi (giấy khổ to, quân bài, thẻ từ, cờ…)
- Cách chơi: Từng việc làm cụ thể của người chơi hoặc đội chơi, thời gianchơi, những điều người chơi không được làm…
- Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi, cách xếp giải của cuộc chơi (nếu có)
Bước 3: Thực hiện trò chơi
Bước 4: Nhận xét sau cuộc chơi
Bước này bao gồm những việc làm sau:
+ Giáo viên hoặc trọng tài là HS nhận xét về thái độ tham gia trò chơi củatừng đội, những việc làm chưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm
+ Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội, cá nhân và trao phần thưởngcho đội đoạt giải
+ Một số học sinh nêu kiến thức, kỹ năng trong bài học mà trò chơi đã thểhiện
d) Một số điều cần lưu ý
Sử dụng trò chơi học tập là phương pháp có thể vận dụng để dạy học ở tất
cả các lớp của bậc học phổ thông, trong đó có dạy học Toan ở Tiểu học
Khi sử dụng phương pháp này, GV cần chú ý một số điểm sau:
- Lựa chọn hoặc tự thiết kế trò chơi đảm
bảo: + Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục
+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh , phù hợp với khả năng người hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường
Trang 11+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú
+ Trò chơi phải được chuẩẩ̉n bị chu đáo
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh
+ Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt động họctập trên lớp, giúp học sinh phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạt động vậnđộng
+ Luật chơi đơn giản để học sinh dễ nhớ, dễ thực hiện Cần đưa ra các cáchchơi có nhiều HS tham gia để tăng cường kỹ năng học tập hợp tác
+ Các dụng cụ chơi cần đơn giản, dễ làm hoặc dễ tìm kiếm tại chỗỗ̃
+ Chọn quản trò chơi có năng lực phù hợp với yêu cầu của trò chơi
+ Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học để vừa làm cho họcsinh hứng thú học tập vừa hướng cho học sinh tiếp tục tập trung các nội dungkhác của bài học một cách có hiệu quả Tổ chức trò chơi học tập để dạy mônToán, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗỗ̃i tiếthọc cụ thể đưa các trò chơi cho phù hợp Song muốn tổ chức được trò chơi trongdạy toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi mỗỗ̃i giáo viên phải có kế hoạch chuẩẩ̉n bịchu đáo, tỉ mỉ, cận kề và đảm bảo các yêu cầu khi thực hiện
e) Giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu
Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quá trình dạy toán cho học sinh:
* Tro chơi “Truyền điện” (áp dụng cho nhiều tiết học khác nhau)
Nếu C nói đúng thì được quyền xướng to 1 số như A rồi chỉ vào một bạn D nào đó để “truyền điện” tiếp
Trang 12Cứ làm như thế nếu bạn nào nói sai thì phải nhảy lò cò một vòng từ chỗỗ̃ củamình lên bảng, lam đôngp̣ tac bo nhung dâm, con co, gia đinh nha ga, Kết thúckhen và thưởng một tràng phao tay cho những bạn nói đúng và nhanh.
Lưu ý:
+ Trò chơi này không cần phải chuẩẩ̉n bị đồ dùng, giáo cụ
+ Trò chơi này có thể áp dụng được vào nhiều bài và có thể thay đổi hình thức “truyền”
+ Trò chơi này không cầu kỳ nhưng vẫn gây được không khí vui, sôi nổi, hào hứng trong giờ học cho các em
* Tro chơi “Ai nhiều điểm nhất ?” (Điêm đươc tinh băng cơ)
Mục đích : Luyện tập củng cố kỹ năng côngp̣ (trư), nhân, chia.
+ Đồng hồ theo dõi thời gian
+ Chọn 3 học sinh làm giám khảo và thư ký
Cách chơi
Chia lớp làm 2 đội, khi nghe hiệu lệnh "Bắt đầu" lần lượt từng đội cử ngườilên bốc hoa trên bàn giáo viên, người chơi có nhiệm vụ làm nhanh phép tính ghitrên bông hoa, sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình Ban này làm xong càihoa lên cây thì lại đến lượt ban khác Cứ như vậy cho đến hết 2 phút Sau khigiáo viên hô hết giờ thì 2 đội mỗỗ̃i đội cử 1 đại diện lên đọc lần lượt từng phép
Trang 13tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông hoa đó Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả.
- Cách tính kêt qua
+ Mỗỗ̃i phép tính đúng được la cơ
+ Tổng hợp số cơ của từng đội Đội nào nhiều cơ hơn là đội đó thắng cuộc.Lưu ý: Sau giờ chơi giáo viên nêu chia se, nhận xét, đánh giá các đội chơikhuyến khích tổ giám khảo, thư ký, nhắc nhở các em những sai sót vấp phải đểlần sau các em chơi tốt hơn
* Tro chơi “Tim nha cho cac con vât””
+ Hinh anh cac con vâṭ
+ Hinh cac ngôi nha
Trang 14+ Một số biêu thưc như hinh ve
+ But da
+ Đồng hồ theo dõi thời gian
+ Chọn 3 học sinh làm giám khảo và thư ký
Cách chơi : Chon 2 đội chơi, mỗi đôị4 em Khi nghe hiệu lệnh "Bắt đầu",
hai đôịlần lượt cử ngươi nôi tiêp nhau lên tinh gia tri cua biêu thưc, nôi biêuthưc vơi kêt qua đung (chinh la sô cua cac ngôi nha cua cac con vâṭtrong hinh).Ban này làm xong, tim đươc nha cho cac con vâṭxong thì lại đến lượt ban khác
Cứ như vậy cho đến hết 2 phút Sau khi giáo viên hô hết giờ thì 2 đội mỗỗ̃i đội cử
1 đại diện lên đọc lần lượt từng phép tính trên cây của mình Giám khảo đánhgiá và thư ký ghi lại kết quả
Đội nào co tim va nôi đung cac con vâṭvơi ngôi nha thich hơp va thưc hiêṇ nhanh hơn là đội đó thắng cuộc
Lưu ý : Sau giờ chơi giáo viên chia se, nêu nhận xét đánh giá các đội chơi, khen ngơi hoc sinh
* Tro chơi “Chuyên hang lên tau” (các bài học về: Phep công,p̣ phep
Cách chơi : Chơi theo nhom
Mỗi nhom lam lân lươt tưng phep tinh :
+ Vơi phep tinh thư nhât, điên kêt qua vao ô trông ơ cuôi dong
10