những năm học đầu tiên đối với các em, nhà trờng không chỉ giúp các em học viết và rèn luyện chữ viết: viết đúng, viết đẹp, viết đảm bảo tốc độ nhằm tạo điều kiện cho các em ghi chép bài
Trang 1phßng gd - ®t lÖ thuû trêng tiÓu häc phó thñy
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
Khèi 3
download by : skknchat@gmail.com
Trang 2Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
Biện pháp thực hiện phong trào “vở sạch - chữ
về con ngời và văn hoá Việt Nam; Bồi dỡng tình yêu, và giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt , hình thành nhân cách con ngời Một trong những phân môn không kém phần quan trọng của môn Tiếng Việt đó là phân Tập Viết Làm thế nào để viết đúng - viết đẹp đó chính là vấn đề quan tâm , lo lắng của nhiều ngời Đặc biệt đối với học sinh tiểu học,
việc xây dựng nền nếp ‘‘Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp’’ có một ý nghĩa
vô cùng quan trọng Vì đây là
Trang 3những năm học đầu tiên đối với các em, nhà trờng không chỉ giúp các em học viết và rèn luyện chữ viết: viết đúng, viết đẹp, viết đảm bảo tốc độ nhằm tạo điều kiện cho các em ghi chép bài học của tất cả các môn học
đợc tốt, mà còn thông qua rèn luyện chữ viết, giáo dục cho các em những phẩm chất đạo đức nh: Tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mỹ… Rèn chữ viết cho học sinh còn là dịp để học sinh trau dồi các
kỹ năng viết chữ, kỹ năng trình bày, góp phần nâng cao chất lợng giảng dạy và giáo dục, đồng thời có tác dụng thúc đẩy và phát huy vai trò của ngời giáo viên, động viên khích lệ các thầy cô giáo chăm lo rèn luyện chữ viết và duy trì nền nếp thói quen tốt trong học tập của học sinh Qua chữviết, học sinh vừa thể hiện đợc nội dung thông tin vừa thể hiện đợc đặc
điểm, tính cách của ngời viết đồng thời tạo đợc tình cảm đối với ngời đọc
bởi ngời xa đã có câu: ‘ ‘ Nét chữ, nết ngời’’ Hiện nay, vào thời điểm
công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, tác động không nhỏ tới đời sống mọi mặt của xã hội, có thể không cần viết chữ đẹp vì đã có máy tính Nhng với những ý nghĩa giáo dục nh đã nêu ở trên thì việc rèn chữ cho học sinh ngày càng trở nên cần thiết, nó đã góp phần vào việc giáo dục toàn diện cho học sinh Chính vì vậy trong quyết định Ban hành quy định
về chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học của Bộ trởng Bộ GD& ĐT cũng
đã nêu rất rõ yêu cầu giáo viên tiểu học phải viết chữ đúng mẫu, biết cách hớng dẫn học sinh “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” Nhận thức đợc vấn đề
đó, cùng với thực tế chữ viết và vở viết của học sinh còn xấu, trình bày cha đẹp, Ban giám hiệu tr-
3
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
ờng Tiểu học Dơng Thuỷ đã chú trọng xây dựng nền nếp “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cho học sinh và đến nay, sau hai năm học (2014-2015; 2015-2016) kiên trì thực hiện phong trào đó , tôi đã đúc rút ra đợc một
số biện pháp bớc đầu có hiệu quả trong việc thực hiện phong trào “Giữ
vở sạch - Viết chữ đẹp” cho học sinh Trong khuôn khổ của một đề tài sáng kiến kinh nghiệm tôi xin đợc trình bày các nội dung giải pháp cụ thể
đợc xác định trong SGK Tiếng Việt là rèn kĩ năng viết chữ cho HS theo
đúng mẫu chữ viết trong trờng Tiểu học đã đợc ban hành ngày 14/6/2002của Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm đáp ứng các nguyên tắc cơ bản:
+ Bảo đảm tính khoa học, tính hệ thống
Trang 5+ Có tính thẩm mỹ (đẹp trong sự hài hoà khi viết liền các con chữ).
+ Bảo đảm tính s phạm ( phù hợp với đặc điểm tâm lý, sinh lý lứatuổi HS tiểu học)
+Có tính kế thừa và phát triển, phù hợp với thực tiễn (kế thừa vẻ đẹpcủa chữ viết truyền thống đồng thời tính đến sự thuận lợi khi sử dụng,viết nhanh, viết liền nét; phù hợp điều kiện dạy và học ở Tiểu học)
Để thực hiện đợc mục tiêu và nhiệm vụ dạy học nói chung và dạy Tậpviết nói riêng mà mục đích cuối cùng là giúp HS viết đẹp, viết đúng mẫuchữ điều đó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Trớc hết yếu tố chủ yếuphải do việc dạy dỗ công phu của các thầy cô giáo Về gia đình, có sự kèmcặp sát sao của cha mẹ học sinh đồng thời bản thân các em phải thực sự
nỗ lực trong học tập Về phía Nhà trờng cần có sự đầu t về cơ sở vậtchất nh: phòng học đảm bảo ánh sáng, bảng lớp, bàn ghế phù hợp với tầmvóc lứa tuổi, đặc điểm phát triển tâm sinh lý HS, là
điều kiện vô cùng quan trọng để rèn chữ viết cho học sinh Song song vớiviệc rèn chữ viết cho HS là vấn đề rèn giữ vở sạch cho HS có nh vậy mới
đảm bảo mục tiêu giáo dục toàn diện cho các em những phẩm chất đạo
đức nh: Tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mỹ Vở sạch
- chữ đẹp là biểu hiện của chất lợng học tập , sự chăm chỉ và cố công rènluyện của ngời học sinh
5
download by : skknchat@gmail.com
Trang 6Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
II Cơ sở thực tiễn.
Trong Giai đoạn hiện nay, công nghệ thông tin và khoa học-kĩthuật phát triển mạnh Mỗi giáo viên không ngừng học tập và bồi dỡng đểnâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng phần nào yêucầu thời đại đặt ra Ngoài những mục tiêu cấp thiết trớc mắt, mỗi một ngờigiáo viên đều không quên nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả của mình : “Dạychữ - dạy ngời”, chữ viết không chỉ là công cụ để học sinh tiếp thu kiếnthức của các môn học khác mà nó còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,chữ viết thể hiện cho tính nết của con ngời, rèn chữ là rèn những tínhcách tốt của con ngời Mặt khác, việc viết chữ - giữ vở ở trờng tiểu họcPhú Thuỷ cha thực sự ổn định, chất lợng chữ viết của học sinh cha đảmbảo: nhiều em còn viết, trình bày bài tuỳ tiện, cẩu thả, cha có sự thốngnhất trong trình bày Từ những mục tiêu, nhiệm vụ và cơ sở nêu trên màbản thân tôi luôn trăn trở, đã tập trung nghiên cứu vạch ra kế hoạch thựchiện phong trào“Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cho lớp, để áp dụng cho hainăm học: 2007- 2008; 2008 -2009 vừa qua, nh sau:
III.THỰC TRẠNG
1.Thực trạng:
Có thể nói trong quá trình dạy học, một số giáo viên cha thực sự đầu
t, kiên trì trong việc rèn chữ - giữ vở cho HS, mặc khác cũng cha có
phơng pháp bồi dỡng, sửa sai triệt để và cha
Trang 7thực sự khơi dậy phong trào thi đua: “Giữ vở sạch- Viết chữ đẹp”
rộng khắp trong HS
Còn nhiều gia đình học sinh cha thực sự quan tâm tới việc học tập của con cái Do điều kiện kinh tế còn khó khăn và trình độ học vấn cha cao nên việc học hành của con cái cha đợc chú ý đến Một số học sinh cha ý thức đợc nhiệm vụ học tập của mình, cha có ý thức rèn chữ và viết chữ cẩn thận, đẹp trong quá trình thực hiện hoạt động học tập
Để xây dựng đợc kế hoạch thực hiện phong trào “Giữ vở sạch
- Viết chữ đẹp” cho học sinh của lớp, tôi đã tiến hành khảo sát tình hìnhthực tế việc giữ vở và chữ viết của học sinh của toàn lớp ngay từ đầu nămhọc 2015- 2016 Qua khảo sát tôi nhận thấy các em học sinh gặp rất nhiềukhó khăn về kỹ năng chữ viết, giữ vở cụ thể là:
+ Mẫu chữ viết không thống nhất, ngồi viết cha đúng t thế
+Các em cha xác định đợc điểm đặt bút, điểm dừng bút khi viết chữ
+Cha xác định đợc khoảng cách viết giữa các con chữ và các chữ trongtừ
+Các em viết còn sai về độ cao, thế chữ cha đúng mẫu
7
download by : skknchat@gmail.com
Trang 8Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
+Viết nét nối giữa các con chữ (ch, ph, ng, tr, nh, gh, gi ,ngh),viết cácnét khuyết trên, dới cha đúng nên chữ viết của các em cha đúng, cha đẹp
+Mặt khác khi viết sai các em gạch xóa, tẩy tùy tiện, tay tì lên giấykhông đúng quy định … nên vở viết của các em còn bẩn , quăn mép
+Vở viết, loại bút, loại mực cũng không đồng nhất Vở, bút, mựckém chất lợng làm cho bài viết của các em xấu đi rất nhiều
3 Nhận định nguyên nhân
+Ngoài một số em còn viết sai, mắc nhiều lỗi cơ bản, các em còncha có nền nếp thói quen tốt trong khi viết, trình bày bài, vở Bài viếttrình bày còn tuỳ tiện, cẩu thả
+Vở ghi, dụng cụ viết của học sinh còn cha đợc gia đình quan tâm ,
đầu t đúng mức
+Cha có quy định chung cũng nh thói quen thực hiện về nềnnếp giữ vở sạch – viết chữ đẹp cụ thể đối với học sinh
IV Giải pháp thực hiện:
Từ thực trạng và nguyên nhân nêu trên, tôi đã tiến hành xây dựng kếhoạch và một số biện pháp thực hiện phong trào “viết chữ đẹp - giữ vởsạch” của năm học 2007- 2008; 2008-2009 cụ thể nh sau:
Trang 91 Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh hiểu đợc ý nghĩa và tầm
quan trọng của công tác “Rèn chữ - Giữ vở” đó là :
+ Chữ viết là công cụ cho các em sử dụng suốt đời và chữ viết cũng
là một biểu hiện của nết ngời Cùng với tiếp thu kiến thức, các em viết
đúng, viết cẩn thận, viết đẹp tức là các em đã có đợc đức tính cần cù,kiên trì, cẩn thận và lòng tự trọng đối với bản thân cũng nh đối với thầy côgiáo và bạn đọc bài vở của mình
+ Bên cạnh việc rèn chữ, việc giữ gìn sách vở sao cho sạch sẽ, phẳngphiu, không quăn mép, không bị rách, không viết và vẽ bậy lên sách vở củamình là một việc làm thể hiện một trong những chuẩn mực hành vi, đạo đứccủa ngời học sinh
2 Phát động phong trào “Giữ - Tháng 9 GVCN+ HS +
vở sạch - Viết chữ đẹp” Phụ huynh HS
3 Kiểm tra nền nếp rèn chữ - - Tuần cuối của - GVCN
9
Trang 10download by : skknchat@gmail.com
Trang 11giữ vở của học sinh các tháng lẽ.
4 Tổng kiểm tra kết quả thực - Tuần thứ 3 của -GVCN+Banhiện nền nếp “Giữ vở sạch - tháng 12 và giám hiệu
Viết chữ đẹp” tuần thứ 2 của
tháng 5
5 Thi “Giữ vở sạch - Viết chữ - Tuần cuối của -Học sinh toàn
đẹp” các tháng chẵn lớp
-HS năngkhiếu
6 Tổng kết đánh giá phong - Tuần thứ 2 - Học sinh toàntrào “Giữ vở sạch - Viết chữ tháng 5/2016 lớp
4.1.1 Phòng học
Nhân tố quan trọng đầu tiên là phòng học đúng quy định, có hệthống cửa sổ thoáng mát, đủ ánh sáng Đối với trờng tiểu học Phú Thuỷ, nhàtrờng đã trang bị đầy đủ bóng điện và 2 chiếc quạt trần mỗi trong lớp học
để phục vụ cho việc dạy và học, các em có đủ ánh sáng để học tập vàviết bài, các em
10
download by : skknchat@gmail.com
Trang 12Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
không bị nóng bức chảy mồ hôi làm ớt vở trong những ngày hè nóng bức
dễ dàng Đồng thời cũng là để giúp học sinh dễ theo dõi nội dung bài viết
4.1.4 Bảng con của học sinh
+Tôi yêu cầu phụ huynh mua thống nhất một loại bảng nhựa cùngkích thớc 20 x 25cm, mặt bảng có kẻ ô vuông rõ ràng cỡ (5 x 5cm) có chiathành các dòng kẻ nhỏ
+Yêu cầu học sinh dùng khăn ẩm giặt sạch, để lau bảng (khăn mặt
cũ rộng vừa phải, giặt ẩm)
4.1.5 Phấn và bút; giấy viết:
+ Phấn viết: Tôi yêu cầu học sinh dùng phấn trắng, mềm (hãngphấn Mic) Đồng thời tôi hớng dẫn cho các em cách trình bày bảng sao chokhi viết không phải xoá đi nhiều lần để đỡ mất thời gian và tránh đợc thaotác thừa khi viết bảng
+ Bút viết:
11
Trang 13- Tôi cho các em viết bằng bút kim Thiên Long, nét nhỏ, có thể viết
đợc thanh đậm, viết một loại mực xanh
+ Giấy viết: Ngay từ đầu năm học, tôi thống nhất trao đổi với phụhuynh học sinh mua giấy vở cho các em loại giấy chất lợng tốt có ô vuông 5ly( giấy vở Hải Tiến)
ở t thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi Hai chân thoải mái,không chân co chân duỗi
- Cầm bút bằng 3 ngón tay: Ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa của bàntay phải Khi viết di chuyển bút từ trái sang phải, cán bút nghiêng về phíabên phải cổ tay, khuỷu tay và cánh tay cử động theo mềm mại, thoải mái.Hai tay phải đặt đúng điểm tựa quy định Tay trái để xuôi theo chiềungồi, giữ lấy mép vở cho khỏi xô lệch, đồng thời làm điểm tựa cho trọnglợng nửa ngời bên trái đảm bảo ánh sáng phải đủ độ và thuận chiều, chiếu
từ bên trái sang
- Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 90 độ nh cách cầm bút lông,không để ngửa hoặc úp quá nghiêng bàn tay về phía
12
download by : skknchat@gmail.com
Trang 14Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
bên trái Lúc viết, đa bút đi từ trái sang phải, từ trên xuống dới Các nét đalên hoặc đa sang ngang phải nhẹ tay, không ấn mạnh đầu bút vào mặtgiấy, điều khiển cây bút bằng các cơ ở cổ tay và các ngón tay.Việc giúphọc sinh ngồi viết đúng t thế và cầm bút đúng sẽ giúp các em viết đúng
và viết đợc nhanh
4.3 Rèn cách để vở khi viết
- Khoảng cách từ mắt đến vở 25 -30 cm Khi viết chữ về bên phải,quá xa lề vở, cần xê dịch vở sang trái để mắt nhìn thẳng nét chữ, tránhnhoài ngời về bên phải để viết tiếp
4.4 Rèn giữ vở sạch và trình bày vở
- Vở phải luôn giữ sạch, có đủ bìa nhãn, không bỏ vở, xé trang.Không bôi mực ra vở, không làm quăn mép vở Vở viết của học sinh chọncùng một loại giấy trắng 4 li ( giấy vở Hồng Hà) , không nhoè mực
4.5 Dạy lại các nét cơ bản
Qua khảo sát, tôi thấy các em đa số viết chữ xấu là do các em chaviết đúng các nét cơ bản, điểm đặt bút và dừng bút tự do, vì vậy chúngtôi bắt đầu dạy chữ từ những nét viết cơ bản với phơng châm:“sai đâu,sửa đó” Thực hiện dạy, chấm chữa triệt để, kiên trì đến lúc nào các emsửa đợc mới thôi ở đây có các nét khó mà các em viết thờng sai và chachuẩn nh: nét móc xuôi, nét móc ngợc, nét móc hai đầu, nét khuyết
Làm tốt phần này là tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh khi viết chữ
đợc đúng, đẹp theo mẫu
4.6 Rèn luyện học sinh viết đúng mẫu chữ
Trang 15Đây là bớc vô cùng quan trọng và khó khăn với tất cả học sinh Giáoviên cần hớng dẫn kỹ để các em nắm đợc cấu tạo chữ viết theo đúng quytrình mẫu Ngoài ra, giáo viên viết mẫu trên bảng và ở vở cho học sinhquan sát - chữ viết của cô phải đúng theo mẫu và đẹp Giáo viên cầnchấm, chữa lỗi để học sinh phát hiện ra lỗi sai của mình và sửa kịp thời.
Để giúp học sinh viết đúng mẫu trong giờ tập viết và luyện viết giáoviên hớng dẫn các em viết qua hai giai đoạn
+ Giai đoạn quan sát mẫu trên bảng và viết ra bảng con: giáo viêncho các em quan sát kĩ chữ mẫu trên bảng Qua phân tích, giảng giải các emnắm đợc cấu tạo chữ viết và nắm đợc quy trình viết Sau đó giáo viên chocác em viết trên bảng con Giai đoạn đầu khi các em mới viết, giáo viên hớngdẫn trực tiếp trên bảng con hoặc có chữ mẫu đã trình bày sẵn trên bảngcon để học sinh nhìn vào đó mà viết theo Giai đoạn sau các em quan sát
và tự viết vào bảng con dới sự hớng dẫn trực tiếp của giáo viên ở trên bảng lớn.Sau đó giáo viên kiểm tra và sửa chữa lỗi sau cho các em trực tiếp ở bảngcon Giáo viên lu ý sửa cho các em học sinh về độ cao, độ rộng khoảng cáchcác con chữ đã đúng mẫu cha
- Giáo viên quan sát sửa bài cho từng HS ngay trên bảng con bằng phấn khác màu
- Cho nhận xét bài viết của bạn trên bảng, GV yêu cầu học sinh nhận xét: độ cao và khoảng cách, cách nối nét…
Giai đoạn quan sát chữ mẫu và viết vào trong vở tập viết Giáo viêncho học sinh quan sát kĩ chữ mẫu đầu dòng xem chữ
14
download by : skknchat@gmail.com
Trang 16Giải pháp thực hiện phong trào"Giữ vở sạch –
Viết chữ đẹp” cho HS Tiểu học.
cần viết, từ cần viết cao bao nhiêu, khoảng cách các con chữ trong mộtchữ, khoảng cách các chữ trong từ là bao nhiêu, sau đó mới đặt bút viết
4.7 Xác định vị trí các đờng kẻ, điểm dừng bút, điểm đặt bút.
4.8 Xác định các khoảng cách.
- Qua các giờ tập viết, luyện viết giáo viên giúp học sinh nhận thấyrằng: Khoảng cách giữa các con chữ trong một chữ là nửa thân con chữ,khoảng cách giữa các chữ là một thân con chữ, các nét chữ trong một chữphải viết liền nét
- Hớng dẫn cách ghi dấu thanh: khi viết dấu các chữ có dấu thanhquy trình viết liền mạch bằng cách lia bút theo chiều từ trái qua phải, từ trênxuống dới, đánh dấu nguyên âm trớc, đánh dấu thanh sau
- Các dấu huyền, sắc, hỏi, ngã đặt phía trên con chữ, dấu nặng
đặt phía dới con chữ Viết vừa phải các dấu thanh không viết dài quá, to quáhoặc nhỏ quá
Trang 174.9 Phối hợp giáo dục với phụ huynh: Tổ chức cho phụ huynh
thông qua các tiêu chí giữ vở sạch - viết chữ đẹp ngay trong cuộc họp phụhuynh đầu năm học Giáo viên cần thống nhất cách đọc và luyện viết ởnhà để phụ huynh có thể giúp các em đợc nhiều hơn
4.10 Động viên, khen thởng.
- Cuối mỗi tháng, sau khi chấm vở sạch- chữ đẹp giáo viên có nhậnxét và động viên tuyên dơng, khen thởng những học sinh có tiến bộ về chữviết, học sinh viết đẹp, giữ vở sạch
- Giữ lại và trng bày những quyển vở, bài viết trình bày sạch, đẹptrong tủ của lớp để học sinh học tập, thi đua
4.11.Rèn luyện các tính năng cơ bản cho HS:
- GV cần rèn tính cẩn thận , gọn gàng, ngăn nắp cho HS từ bàn học- giá sách , từ khâu vệ sinh cá nhân của mỗi học sinh
- Tập cho HS có thói quen so sánh chữ viết của mình và của mọingời, biết thởng thức chữ viết đẹp của ngời khác , luôn có mong ớc chữ củamình sẽ đẹp hơn , từ đó có ý thức luyện viết chữ mọi nơi , mọi lúc
4.12 Tổ chức thi học sinh viết chữ đẹp ở lớp
-Để động viên, khích lệ phong trào rèn chữ - giữ vở , tôi tiến hành tổchức thi viết chữ đẹp ở lớp với số lợng 1lần / 2 tháng học Có tổng kết - phátthởng sau mỗi đợt thi ( phần thởng nhỏ có thể là quyển vở , ngòi bút ) Tạophong trào thi đua mạnh, h-ởng ứng tích cực thi viết chữ đẹp do các cấp
tổ chức
16
download by : skknchat@gmail.com