(SKKN CHẤT 2020) chuyên đề về công tác bồi dưỡng HSG tổ KHXH

Trong khi chất lượnghọc sinh giỏi văn của trường ta còn khiêm tốn thì việc làm chuyên đề Bồi dường HSG là hếtsức cần thiết II.. - Về phía giáo viên: nhìn chung là có quyết tâm cao, nhưng

PHẦN A : PHẦN MỞ ĐẦU

I Thực trạng:

Đào tạo và bồi dưỡng nhân tài là một việc làm thường xuyên Để có học sinhgiỏi văn thì cần thành lập đội tuyển Xuất phát từ những yêu cầu đó, trường THCS QuangTrung chủ trương phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là điều rất cần thiết Trong khi chất lượnghọc sinh giỏi văn của trường ta còn khiêm tốn thì việc làm chuyên đề Bồi dường HSG là hếtsức cần thiết

II LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:

- Chất lượng học sinh giỏi văn của chúng ta chưa cao

- Học sinh chưa thật sự yêu thích môn văn, nếu được chọn vào môn văn thì các em miễn cưỡng đi học

- Để có được học sinh giỏi văn thì cần có một thời gian bồi dưỡng nhất định

- Về phía giáo viên: nhìn chung là có quyết tâm cao, nhưng còn một số đồng chí chưa

có nhiệt huyết trong việc bồi dưỡng mà chỉ xem là nhiệm vụ được phân công

- Một số giáo viên chưa thật sự có tinh thần trách nhiệm cao khi bồi dưỡng

- Giáo viên trong trường chưa có cách nhìn thống nhất quan điểm bồi dưỡng học sinh giỏi, mỗi người mỗi cách chưa đồng nhất

III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

2 Đối tượng :

- Đội ngũ giáo viên cốt cán chuyên bồi dưỡng học sinh giỏi THCS

- Học sinh giỏi của khối 6,7,8

3 Phạm vi đề cập :

- Tất cả những vấn đề cần phải bàn xung quanh việc bồi dưỡng học sinh giỏi văn

- Với thời gian có hạn, chuyên đề tập trung giải quyết hai câu hỏi:

+ Thứ nhất : Thế nào là bài văn hay?

+ Thứ hai : Làm thế nào để viết bài văn hay ?

IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

-Thông qua chuyên đề này, mục đích của chúng tôi là tạo ra một diễn đàn cho các đồngchí giáo viên dạy ngữ văn trong trường trao đổi và rút kinh nghiệm làm cơ sở cho việc bồidưỡng học sinh giỏi trong nhà trường

- Định hướng cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi những năm tiếp theo

PHẦN B : PHẦN NỘI DUNG:

I CỞ SỞ LÍ LUẬN :

Xã hôi phat triên kéo theo nhiêu hê luy như sư bùng nổ cua công nghê thông tin, sư hôinhâp cua nhiêu nên văn hoa cua cac nươc phương tây, cua lôi sông thưc dung… Gia đinh, chamẹ phai bươn chay trong cuôc mưu sinh, bỏ quên con cai, buông lỏng trong quan lí, dẫn tớiđiêm tưa la gia đinh đôi vơi cac em không con nưa

Đã co thơi gian chung ta chỉ coi trong viêc day văn hoa sao cho hoc sinh hoc thât gioi

ma quên đi điêu quan trong la day cho hoc sinh “Hoc lam Ngươi”, quên đi viêc tao cho cac

em co môt sân chơi vơi cac tro chơi mang đâm ban sắc văn hoa dân tôc, cac em không đươccung câp nhưng kỹ năng sông, kỹ năng hoa nhâp công đông

download by : skknchat@gmail.com

Ngoai viêc hoc văn hoa, thơi gian con lai môt số em lao vao cac trò chơi vô bổ , baolưc, số con lai thì không quan tâm đên moi viêc xay ra chung quanh, lanh lùng, vô cam chibiêt sông cho riêng minh.

Đã co nhưng lơi canh bao từ bao đai lên tiêng chi trich, phê phan lôi sông cua cac emthanh, thiêu niên Cac em sẵn sang thanh toan nhau chi vi môt anh nhin cho la không thiêncam, cac em chế nhao xem thương ban, chi vi ban ăn mặc không đung mode,… tê hai hơncac em con hanh hung thây cô giao ngay trên buc giang… Tât ca nhưng hanh đông ây đãgiong lên hôi chuông canh tinh nhưng ngươi lam công tac giao duc

Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7/11/2007 của Bộ Chính Trị về tổ chức thực hiện cuộc vậnđộng “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

Công văn số 307/KH-Bộ GDĐT về kế hoạch triển khai phong trào thi đua “Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực” như môt lan gió mơi mang đên sư lac quan và lakim chi nam để thôi thuc tôi thưc hiên ý tương tổ chưc xây dựng chuyên đề “ Bồi dưỡng họcsinh giỏi ngữ văn 9”

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:

Bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáodục đào tạo Trong những năm qua, ngành giáo dục Đông Hải đã có nhiều đóng góp quantrọng trong công tác bồi dưỡng HSG, góp phần vào việc đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tàicho huyện nhà, cho tỉnh

Bồi dưỡng HSG là một hoạt động dạy học mang tính đặuc thù̀ cao: Người học là họcsinh giỏi, có năng khiếu theo môn học; người dạy là những giáo viên có trình độ tay nghềcao, giàu kinh nghiệm dạy học

Chương trình bồi dưỡng được nâng cao so với chương trình giáo dục chính khóa của

Bộ GDĐT; Thời gian và phương pháp bồi dưỡng được các trường vận dụng vào hoàn cảnh

cụ thể …Có thể nói đây là hoạt động dạy học ở trình độ cao, đòi hỏi người dạy và người họcphải có năng lực và tố chất cần thiết; đòi hỏi các cấp quản lí giáo dục phải có kế hoạch chỉđạo và xây dựng giải pháp phù̀ hợp với đặuc thù̀ của công tác bồi dưỡng HSG

Trong thời gian qua, công tác bồi dưỡng HSG gặup nhiều khó khăn Vì thế thành tích

và chất lượng của HSG bị giảm sút so với trước đây và nguy cơ tụt hậu so với các trườngtrong huyện

Từ những thực tế trên, tổ KHXH trường THCS Quang Trung xây dựng chuyên đề về công tác bồi dưỡng HSG để cho các đồng chí dạy văn và bồi dưỡng HSG văn bàn bạc và trao đổi

nhằm nâng cao chất lượng HSG cho những năm tới

Cũng với tinh thần đó, chuyên đề này nêu lên thực trạng và kết quả đạt được, hạn chế

và nguyên nhân, giải pháp để giúp các đồng chí dạy văn có thêm cơ sở để tham gia ý́ kiếnxây dựng kế hoạch và giải pháp nâng cao chất lượng thi HSG

III CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Bước 1: Về công tác tổ chức

1 Xây dựng kế hoạch :

- Nhà trường phải xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HSG vào đầu năm học, các kế hoạchnày phải mang tính kế thừa

- Kế hoạch cần phải chi tiết, cụ thể từng nội dung

- Kế hoạch cần có sự đóng góp xây dựng các tổ trưởng, đặuc biệt là những người đượcphân công bồi dưỡng HSG

2 Phân công giáo viên giảng dạy :

download by : skknchat@gmail.com

- Chỳ trọng phõn cụng giỏo viờn cú năng lực , cú tõm huyết với nghề.

- Bố trớ thời gian, địa điểm hợp lớ để giảng dạy nõng cao chất lượng

- Yờu cầu giỏo viờn được phõn cụng giảng dạy soạn và thụng qua đề cương giảng dạy

bộ mụn mỡnh phụ trỏch

3 Cụng tỏc phối hợp:

Cần phải phối hợp cỏc tổ chức trong nhà trường, kết hợp chặut chẻ với Ban đại diệncha mẹ u học sinh trong nhà trường và phụ huynh của cỏc em trong đội tuyển HSG của trườngnhằm tạo điều kiện tốt nhất cho cỏc em học tập

4 Thành lập đội tuyển :

Việc thành lập đội tuyển phải dựa trờn cơ sở năng lực thật sự của cỏc em Ngoài ra ,chỳng ta cần chỳ ý́ đến tõm lớ của cỏc em, tỡm hiểu xem cỏc em cú yờu thớch mụn văn khụng?

Vỡ HSG thỡ đa số là cỏc em đều giỏi ở nhiều mụn, ta cần chọn cỏc em vào đội tuyển dựa trờn

sự tự nguyện của cỏc em, trỏnh ỏp đặut Mụn văn cú đặuc thù̀ nghiờng về cảm xỳc, nếu cỏc emkhụng yờu thớch thỡ kết quả học tập khụng cao

Bước 2 :Xỏc định nội dung cần bồi dưỡng:

Những nội dung dự thảo dới đây dựa trên cơ sở chơng trình, sách giáo khoa, sáchgiáo viên môn Ngữ văn lớp 7 và mục tiêu của việc bồi dỡng học sinh giỏi môn Ngữ vănlớp 7 Những nội dung dự thảo dới đây giáo viên cần linh hoạt trong quá trình áp dụng

để phù hợp với tình hình thực tế và đặc biệt là thực hiện có hiệu quả cho công tácbồi dỡng học sinh giỏi

Thời Tên Chuẩn bị Một số kiến thức trọng

đề

Để thực hiện 1 Tìm hiểu chung về văn

chuyên đề này, biểu cảm :

nghiên cứu kĩcảm

sách giáo khoa + Đặc điểm, yêu cầu của

Chuyên vàviên Ngữ văn 7,sách giáo văn biểu cảm : Cảm xúc phảichân thật, sâu sắc, phong

tìm đọc một 2 Phơng pháp làm bài văn

số tài liệu sau : biểu cảm :

Tháng - Dạy học + Rèn kĩ năng xác định

văn THCSNguyễn Trí – ờng tập trung trả lời cho các+ Rèn kĩ năng tìm ý :

Th-biểu cảm - Giúp cáccâu hỏi :

download by : skknchat@gmail.com

Tập làm văn 7 nhất của em về đối tợng là gì

– Huỳnh Thị?

Thu Ba.

dạng

- Các tính chất gì của đối tợng tác

bài Tập làm động nhiều nhất tới cảm xúc,

của một số tác bó sâu sắc gì với đối tợng ?

giả : Thạch Đối tợng có ý nghĩa

Sơn, Nguyễn của em ? Trọng Tạo, Vũ + Rèn kĩ năng lập ý : Một

Bằng… số cách lập ý thờng gặp :

- Các bài TLV .Liên hệ hiện tại với

t-biểu cảm đăng ơng lai.

học tuổi trẻsuy nghĩ về hiện tại.

động từ chỉ cảm xức đểdiễn tả, dùng từ có tính biểucảm, đặc biệt là từ láy, dùngcác từ cảm thán, các câu cảmthán, dùng câu hỏi tu từ )và

kĩ năng sử dụng kết hợp cácphơng thức biểu đạt miêu tả,

download by : skknchat@gmail.com

biểu cảm văn học : ( thơ, văn )+ Khái niệm về kiểu bài.

+ Phơng pháp làm bài

+ Rèn một số đề luyệntập : …

+ Giới thiệu một số bàivăn hay

3 Luyện tập chung về văn biểu cảm.

Tháng - Văn học 1 Khái niệm ca dao :

Nhà xuất bản Giới thiệu một số nội dung

- Chủ thể trữ tỡnh đặuc trong mối quan

hệ với đối tượng trữ tỡnh

- Nhõn vật trữ tỡnh trong cuộc sốnglao động, trong sinh hoạt, trong quan

hệ với thiờn nhiờn, gia đỡnh, làngxúm, nước non….bộc lộ, giải bày qualời ca, tiếng núi của mỡnh

b.Kết cấu

download by : skknchat@gmail.com

- Kết cấu đối đáp

tình của anh lính thú, người đi ở)

tích, điển cố, lời nói bình dân mang màu sắ́c địa phương

chuốt, chắ́t lọc, mượt mà, hàm súc, tinh tế trong ngôn ngữ

* Thời gian nghệ thuật

xướng “bây giờ, hôm nay”

“chiều, sáng, đêm, ngày xuân, ngày hè” (ước lệ, công thức)

 Thời gian vật lí

* Không gian nghệ thuật

Không gian gần gũi, bình dị quen

thuộc với con người:Dòng sông, con

thuyền, cái cầu, bờ ao, cây đa, mái đình, ngôi chùa, cánh đồng, con đường, trong nhà, ngoài sân, bên khung cửi…

 Không gian vật lý́, không gian trần thế, đời thường,bình dị

download by : skknchat@gmail.com

* Mối quan hệ thời gian và khụng gian.

- Quan hệ chặut chẽ

- Gắ́n với nhõn vật trữ tỡnh: bộc lộcảm xỳc, suy nghĩ của mỡnh

g.Một số biểu tượng trong ca dao

+ Cõy trỳc, cõy mai: tượng trưng đụibạn trẻ, tỡnh duyờn

+ Hoa nhài:(hoa lài) là loài hoa đẹ up,quý́ bởi hương thơm.Tượng trưngthuỷ chung, tỡnh nghĩa, cỏi đẹ up cỏiduyờn bờn

+ Con bống, con cũ:(người thiếu nữ,thiếu phụ; hỡnh ảnh cả trai, lẫngỏi.Diễn đạt nỗi cực khổ vất vả

4 Luyện đề về ca dao :

+ Biểu cảm về một bài

ca dao

+ Biểu cảm về nhân vậttrữ tình trong ca dao

- Vui học - Từ loại tiếng Việt

đầu ) việt tiếng Việt - Các biện pháp tu từ

THCS - Một số lỗi viết câu, dùng từ

1 tuần thụ văn lớp 7 – 2 Luyện tập :

tháng - Luyện tập + Bài tập tìm hiểu tác

cảm

thụdụng của cách dùng từ, đặt văn học – Trần câu sinh động.

Mạnh Hởng. + Bài tập phát hiện

- Em tậpnhững hình ảnh, chi tiết có bình văn ( tập giá trị gợi tả.

- Thơ với lờingời trong cuộc sống hàng bình – Vũ ngày : tình cảm với cha mẹ , Quần Phơng. tình yêu nam nữ , tình cảm

- Bồi dỡngvợ chồng , tình cảm bạn bè

văn nănghiểu đợc điều đó sẽ giúp ngời khiếu 7… đọc và học sinh ý thức sâu

sắc hơn về tình cảm thôngthờng hàng ngày

- Hiểu đợc tácphẩm ca dao trữ tình thờng

tập trung vào những điềusâu kín tinh vi và tế nhị củacon ngời nên không phải lúcnào ca dao cũng giãi bầy trựctiếp mà phải tìm đờng đến

sự xa xôi , nói vòng , hàm ẩn

đa nghĩa Chính điều ấy

đòi hỏi ngời cảm thụ phảinắm đợc những biện phápnghệ thuật mà ca dao trữ

+ Th

¬ tr÷ t×n h tru ng

download by : skknchat@gmail.com

đại và hiện đại, thơ Đ ờng :

- Nắm vữnghoàn cảnh sáng tác , cuộc đời

và sự nghiệp của từng tácgiả Bởi vì có những tácphẩm : “Trữ tình thế sự ”,

đó là những tác phẩm nghi lạinhững xúc động, những cảmnghĩ về cuộc đời, về thế tháinhân tình Chính thơ “ trữ

tình thế sự ” gợi cho ngời đọc

đi sâu suy nghĩ về thựctrạng xã hội Cả hai tác giả

Nguyễn Trãi - Nguyễn Khuyến

đều sáng tác rất nhiều tácphẩm khi cáo quan về quê ở

ẩn Phải chăng từ những tác

Nguyễn Khuyến thì ngời đọchiểu đợc suy t về cuộc đờicủa hai tác giả đó

- Hiểu rõ ngônngữ thơ trữ tình giàu hình

ảnh :

Hình ảnhtrong thơ không chỉ là hình

ảnh của đời sống hiện thực

mà còn giàu màu sắc tởng ợng bởi khi cảm xúc mãnh liệtthì trí tởng tợng có khả năngbay xa ngoài “ vạn dặm ” LuHiệp

ngữ thơ trữ tình giàu nhạc tính Bởi thơ phản ánh cuộc sống qua những rung

động của tình cảm Thế giới nội tâm của nhà thơ không chỉ biểu hiệnbằng từ ngữ mà bằng cả âm thanh nhiịp điệu của từ ngữ ấy Nhạc tínhtrong thơ thể hiện ở sự cân đối tơng xứng hài hoà

download by : skknchat@gmail.com

giữa các dòng thơ

bật của thơ trữ tình là rất hàm xúc điều đó đòi hỏi ng-ời cảm thụ phải tìmhiểu từ lớp ngữ nghĩa , lớp hình ảnh , lớp âm thanh, nhịp điệu để tìm hiểunghĩa đen, nghĩa bóng

giá trị nghệ thuật mà thơ trữ tình sử dụng Đó là các phép tu từ ẩn dụ,nhân hoá, so sánh, ví von Cách thể hiện tình cảm thờng đợc thông qua cáccách miêu tả : “ Cảnh ngụ tĩnh ” Ai cũng biết , mọi cảm xúc tâm trạng suynghĩ của con ngời đều là cảm xúc về cái gì ? Tâm trạng hiện thực nào -Suy nghĩ về vấn đề đó Do vậy các sự kiện đời sống đợc thể hiện mộtcách gián tiếp Nhng cũng có bài thơ trữ tình trực tiếp miêu tả bức tranhphong cảnh làm nhà thơ xúc động

tình có nét khác biệt hẳn với lời thơ tự sự Ngời cảm nhận thơ trữ tình phảihiểu rõ ngôn ngữ thơ trữ tình thờng là lời đánh giá trực tiếp chủ thể đối vớicuộc đời

tuỳ bút là thể loại văn xuôi phóng khoáng.Nhà văn theo ngọn bút mà suy tởng,trần thuật nhng thực chất là thả mình theo dòng liên tởng, cảm xúc mà tảngời kể việc

download by : skknchat@gmail.com

Ví dụ:

Trong “ Thơng nhớ mời hai ”

Vũ Bằng, nhà văn đã đi sâutheo dòng hồi ức với những kỷniệm đầy ắp thân thơng vềmời hai mùa trong năm Mỗitháng là một kỷ niệm sâu

đậm “ Tháng giêng ” với cảmxúc về những ngày tết với “

Gió lành lạnh - ma riêu riêu - với tiếng trống chèo từ xa văngr lại

”.Tất cả nh muốn “ Ngời ta trẻ

lại - tim đập nhanh hơn - ngực tràn trề nhựa sống ”

Chínhthể loại tuỳ bút giúp chúng ta

hiểu đợc nhân cách, chủ thểgiàu có về tâm tìnhcủa nhàvăn

* Trong tácphẩm trữ tình, tình cảm

cảm xúc có khi đợc biểu hiệnmột cách trực tiếp song thôngthờng nó đợc biểu hiện mộtcách gián tiếp Khi cảm nhận,thởng thức tác phẩm trữ tìnhkhông đợc thoát li văn bản

Phải đọc thật kỹ văn bản( đọc tìm hiểu - đọc cảmthụ ) Đặc biệt không thêrdừng lại ở bề mặt ngôn từ màphải đi tìm hiểu ý nghĩahàm ẩn - tìm hiểu giá trịnghệ thuật và nội dung củatác phẩm

Văn học 1 Khái niệm tục ngữ.

dân gian 2 Đặc trng cơ bản của tục

( tập 2 – NXB ngữ :Về nội dung ( bao quát Giáo dục ). một phạm vi phản ánh rộng lớn

nhất cả về tự nhiên, xã hội,

Tháng

con ngời), về hình thức

( tính đa nghĩa, tính hàmdownload by : skknchat@gmail.com

3 Nội dung của tục ngữ :

- Tục ngữ về thiên nhiên,lao động sản xuất

- Tục ngữ về con ngời, xãhội…

em viết tốt - Giải quyết một

thuyết phục vấn đề nào đó

các dạng bài Tập làm văn 7 - Lập luận chặt chẽ, hợp

lí, toàn diện, thuyết phục

tuần 1 làm bài văn b Kĩ năng xây dựng

+ 2 của nghị nghị luận –luận điểm :

cø ::

c KÜ n¨ng t×m luËn

TÇm quan träng cñaluËn cø

dïng C¸c lo¹i luËn cø thêngdownload by : skknchat@gmail.com

Tiªu chuÈn lùa chänluËn cø.

vËn dông

Nguyªn t¾cluËn cø

Quan hÖ gi÷a luËn cø

TiÕp theo d Dùng ®o¹n trong lËp

- Luyện đề tổng hợp.

download by : skknchat@gmail.com