(SKKN CHẤT 2020) dạy đoạn trích hồn trương ba, da hàng thịt (ngữ văn 12, tập 1) từ góc độ đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT trần phú

Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc đổi mới phương pháp kiểm trađánh giá nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục, nhất là việc đổi mớ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC

TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Tên sáng kiếnDẠY ĐOẠN TRÍCH “HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT” TỪ GÓC ĐỘ ĐỔI MỚI PPDH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở

TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ

Tác giả sáng kiến: Lê Thị Ngọc Lan

Mã sáng kiến: 02.51

download by : skknchat@gmail.com

Vĩnh Yên, tháng 3 năm 2020

MỤC LỤC

Trang

1 Lời giới thiệu 1

2 Tên sáng kiến 2

3 Tác giả sáng kiến 2

4 Chủ đầu tư sáng kiến 2

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 2

6 Ngày sáng kiến được áp dụng 2

7 Mô tả bản chất của sáng kiến 2

7.1 Về nội dung sáng kiến 3

Phần nội dung I Cơ sở lí luận 3

1 Năng lực 3

2 Dạy học phát triển năng lực 4

II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 6

1 Thực trạng dạy việc dạy của GV trường THPT Trần Phú hiện nay6 2 Thực trạng việc học của học sinh trường THPT Trần Phú 8

III Mô tả, phân tích giải pháp 9

1 Thực hiện bài soạn minh họa 9

2 Bài học kinh nghiệm 23

Phần kết luận 24

7.2 Về khả năng áp dụng sáng kiến 24

8 Những thông tin cần được bảo mật 25

9 Các điều kiện để áp dụng sáng kiến 25

10 Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến 25

11 Danh sách tổ chức, cá nhân tham gia ứng dụng sáng kiến 27

Tài liệu tham khảo………

Phụ lục …

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG

KIẾN 1 Lời giới thiệu

Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa thế giới (UNESCO) xác định mục

tiêu của giáo dục thế kỉ XXI là: Học để biết, học để làm, học để chung sống với

nhau, học để tự khẳng định mình Luật giáo dục của Việt Nam năm 2005 cũng

khẳng định mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, phát triển nănglực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người ViệtNam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị chohọc sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng bảo

vệ Tổ quốc

Theo đó trong những năm gần đây mục tiêu giáo dục của Việt Nam đangthực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cậnnăng lực người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gìđến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì qua việc học Để đảm bảo được điều

đó, nhất định phải thực hiện thành công việc đổi mới phương pháp kiểm trađánh giá nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục, nhất

là việc đổi mới phương pháp dạy học chuyển từ phương pháp dạy học nặng vềtruyền thụ kiến thức sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹnăng, hình thành năng lực, phẩm chất và kĩ năng sống cần thiết cho người họcnhằm giúp người học có thể ứng xử hiệu quả trước những nhu cầu và cách thứccủa cuộc sống

Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: “Đổi mới chương

trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo,

kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”.

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn

diện giáo dục và đào tạo: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học

theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ

sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực”.

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 ban hành kèm theo

Quyết định 711/QĐ -TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: “Tiếp tục

đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học”.

Trong quỹ đạo chung của tiến trình đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu cấpbách của thời đại, nền giáo dục nước nhà đang có bước chuyển mình rõ rệt Xuthế phát triển của thời đại và vận mệnh đất nước đang đặt ra cho ngành giáo dụcnhiều trọng trách và thách thức: phải đào tạo được những thế hệ người ViệtNam năng động, sáng tạo, ham học hỏi, thân thiện, hợp tác Nâng cao chấtlượng dạy học môn Ngữ văn, đổi mới phương pháp dạy học môn văn chính làmột trong những nhiệm vụ phải làm để góp phần hiện thực hóa chiến lược giáodục của nước ta trong thời đại mới.

Đứng trước nhu cầu cấp thiết đó, với vai trò là nhà giáo - người đanghàng ngày trực tiếp giảng dạy luôn trăn trở tìm ra những phương pháp dạy họchiệu quả, giúp các em học sinh nhớ sâu, vận dụng kiến thức đã học vào quá trình

thực tiễn, tôi chọn đề tài: Dạy đoạn trích “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”,

(Ngữ văn 12, tập 1) từ góc độ đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT Trần Phú Trong sáng kiến này tôi đề cập tới phương

pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh nhằm chuyểnmạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diệnnăng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thựctiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội Họcsinh phát triển các năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, nănglực giải quyết vấn đề và sáng tạo, phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực thẩm

mỹ, năng lực sáng tạo văn học, năng lực đọc - hiểu và năng lực tạo lập vănbản

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Lê Thị Ngọc Lan

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Sáng kiến được áp dụng trong lĩnh vực giảng dạy đoạn trích Hồn Trương

Ba, da hàng thịt dành cho học sinh thi THPT Quốc gia, thi xét tuyển Đại học,

cao đẳng; thi HSG môn Ngữ văn 12 Đặc biệt, trong lĩnh vực nghiên cứu các vấn

đề có liên quan đến dạy học tích hợp trong các nhà trường THPT, tôi cho rằng,đây là một trong những ngữ liệu khoa học cần thiết

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử

Sáng kiến được áp dụng lần đầu từ ngày 10/09/2018 đến 10/09/2019

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

7.1 Về nội dung của sáng kiến

- Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái độ và hứng thú để hành động một cách phù hợp và có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của cuộc sống.

Một số cách định nghĩa khác:

- Năng lực là khả năng làm chủ những hệ thống kiến thức, kĩ năng, thái độ và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm vụ hoặc giải quyết hiệu quả vấn đề đặt ra của cuộc sống.

- Năng lực là khả năng cá nhân đáp ứng các yêu cầu phức tạp và thực hiện thành công nhiệm vụ trong một bối cảnh cụ thể (OECD 2002).

- Năng lực như một hệ thống các cấu trúc tinh thần bên trong và khả năng huy động các kiến thức, kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực hành và thái độ, cảm xúc, giá trị đạo đức, động lực của một người để thực hiện thành công các hoạt động trong một bối cảnh cụ thể (Nhóm chuyên gia Châu Âu)

Năng lực gồm có năng lực chung và năng lực đặc thù Năng lực chung

là năng lực cơ bản cần thiết mà bất cứ người nào cũng cần phải có để sống vàhọc tập, làm việc Năng lực đặc thù thể hiện trên từng lĩnh vực khác nhau nhưnăng lực đặc thù môn học là năng lực được hình thành và phát triển do đặc điểmcủa môn học đó tạo nên

1.2 Phân biệt giữa năng lực và kĩ năng

kiến thức, kỹ năng và cảm xúc cá nhân để giải quyết vấn đề được đặt ra trong bốicảnh thực tiễn

việc hoàn chỉnh theo một quy định hợp lí, trong một khoảng thời gian có hạn, vớinhững điều kiện cho trước để tạo ra kết quả đạt chất lượng cần thiết

Như vậy, năng lực của học sinh là khả năng hành động, ứng dụng, vậndụng tri thức vào bối cảnh thực, đó là sự kết hợp hài hòa giữa kiến thức, kỹnăng, thái độ thể hiện ở khả năng hành động hiệu quả, muốn hành động và sẵnsàng hành động đạt mục tiêu đã đề ra và được hình thành, phát triển trong quátrình thực hiện các nhiệm vụ học tập ở trong và ngoài lớp học

1.3 Những năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh ở trường phổ thông

Các năng lực chung Các năng lực chuyên môn Năng lực Ngữ văn

- Năng lực Đọc - hiểuvăn bản

2 Dạy học phát triển năng lực

2.1 Khái niệm

Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học được xem như một nộidung giáo dục, một phương pháp giáo dục như phương pháp dạy học nêu vấn

đề, phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh Điểm khác nhau

giữa các phương pháp là ở chỗ dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người

học có yêu cầu cao hơn, mức độ khó hơn, đòi hỏi người dạy phải có phẩm chất,

năng lực giảng dạy nói chung cao hơn trước đây

Đặc điểm quan trọng nhất của dạy học phát triển năng lực là đo được

“năng lực” của học sinh hơn là thời gian học tập và cấp lớp Học sinh thể hiện

sự tiến bộ bằng cách chứng minh năng lực của mình, điều đó có nghĩa là chúngphải chứng minh mức độ làm chủ/nắm vững kiến thức và kỹ năng (được gọi lànăng lực) trong một môn học cụ thể, cho dù mất bao lâu Mặc dù các mô hìnhhọc truyền thống vẫn có thể đo lường được năng lực, nhưng chúng phải dựa vàothời gian, các môn học được sắp xếp theo cấp lớp vào từng kì học, năm học Vìvậy, trong khi hầu hết các trường học truyền thống đều cố định thời gian học tập(theo năm học) thì dạy học phát triển năng lực lại cho phép chúng ta giữ nguyênviệc học và để thời gian thay đổi học

Mỗi học sinh là một cá thể độc lập với sự khác biệt về năng lực, trình độ,

sở thích, nhu cầu và nền tảng xuất thân Dạy học phát triển năng lực thừa nhậnthực tế này và tìm ra được những cách tiếp cận phù hợp với mỗi học sinh.Không giống như phương pháp “một cỡ vừa cho tất cả” một chiếc áo tất cả đềumặc vừa, nó cho phép học sinh được áp dụng những gì đã học, thông qua sự gắnkết giữa bài học và cuộc sống Điều này cũng giúp học sinh thích ứng với nhữngthay đổi của cuộc sống trong tương lai Đối với một số học sinh, dạy học pháttriển năng lực cho phép đẩy nhanh tốc độ hoàn thành chương trình học, tiết kiệm

thời gian và công sức của việc học tập Vì thế dạy học dựa trên phát triển nănglực cho phép mọi học sinh học tập, nghiên cứu theo tốc độ của riêng của chúng.

Điều quan trọng hơn cả là nếu so sánh với các quan niệm dạy học trước

đây, việc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực sẽ làm cho việc dạy và việc

học được tiếp cận gần hơn, sát hơn với mục tiêu hình thành và phát triển nhân

cách con người

2.2 Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực

Trong quan niệm dạy học mới (tổ chức) một giờ học tốt là một giờ học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư tưởng, tình cảm, đem lại hứng thú học tập cho người học.

Ngoài những yêu cầu có tính chất truyền thống như: bám sát mục tiêugiáo dục, nội dung dạy học, đặc trưng môn học; phù hợp với đặc điểm tâmsinh lí lứa tuổi học sinh (HS); giờ học đổi mới PPDH còn có những yêu cầumới như: được thực hiện thông qua việc GV tổ chức các hoạt động học tậpcho HS theo hướng chú ý đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, khả năng tựhọc, nhu cầu hành động và thái độ tự tin; được thực hiện theo nguyên tắctương tác nhiều chiều: giữa GV với HS, giữa HS với nhau (chú trọng cả hoạtđộng dạy của người dạy và hoạt động học của người học Tuy nhiên dù sử

dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm bảo được nguyên tắc “ Học sinh

tự mình hoàn thành nhiệm vụ học tập với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”.

2.3 Cấu trúc giáo án dạy học phát triển năng lực

thống Có thể có nhiều cấu trúc để thiết kế một kế hoạch dạy học (giáo án) Sauđây là một cấu trúc giáo án có các hoạt động và mục tiêu cụ thể…

được

- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:

chất ), các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máyprojector ) và tài liệu dạy học cần thiết

và đồ dùng học tập cần thiết)

- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy - học cụ thể Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:

+ Mục tiêu của hoạt động.

những tình huống thực tiễn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để giải quyết;những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra nếu không có cách giảiquyết phù hợp

- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: xác định những việc HS cần phảitiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ, hoạt độngứng dụng kết quả bài học vào cuộc sống (ở lớp, nhà, cộng đồng; có thể cùngbạn, gia đình, làng xóm, khối phố) hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới

II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

1 Thực trạng việc dạy học của giáo viên (khảo sát tại trường THPT Trần Phú)

1.1 Khảo sát ý kiến của 70 thầy cô trường THPT Trần Phú, về mức độ thực hiện hoạt động giảng dạy của bản thân:

Áp dụng PP và kĩ thuật DH Áp dụng thường Áp dụng vào

giờ học

GV theo đúng giáo trình

đối tượng HS có trình độ khác nhau trong

lớp đều hiểu bài

khuyến khích HS trình bày ý kiến và nhận

xét ý kiến của bạn trong giờ học

nhóm, kĩ năng trình bày trước lớp cho HS

nguồn tài liệu khác nhau

tập

trong suốt giờ lên lớp

tập của HS.

tập của mình

1.2 Khảo sát ý kiến của 200 HS trường THPT Trần Phú về mức độ thực hiện hoạt động giảng dạy của GV

giờ học

GV theo đúng giáo trình

đối tượng HS có trình độ khác nhau trong

lớp đều hiểu bài

khuyến khích HS trình bày ý kiến và nhận

xét ý kiến của bạn trong giờ học

nhóm, kĩ năng trình bày trước lớp cho HS

nguồn tài liệu khác nhau

tập

trong suốt giờ lên lớp

1.3.1 Ưu điểm: Qua kết quả khảo sát ta thấy: Hoạt động giảng dạy của các GV

trong trường đã có nhiều chuyển biến tích cực:

Các GV đều có sự đồng thuận trong các hoạt động đổi mới PP dạy học vàthu được nhiều kết quả tốt:

Thực hiện nghiêm túc lịch trình dạy học, kĩ năng quản lí lớp, áp dụng tốttri thức, phương pháp và kĩ năng giảng dạy

GV ngày càng quan tâm nhiều đến tất cả khâu trong chu trình lên lớp nhưthiết kế bài giảng, chuẩn bị bài giờ lên lớp, các phương pháp và kĩ thuật lên lớp,quản lí HS trên lớp, hướng dẫn HS chủ động học tập

Đa số GV đã chú ý đến yếu tố tâm lí của HS Sự thân thiện, thái độ cởi

mở của GV trong lớp học sẽ làm giảm sự căng thẳng, tạo bầu không khí thoảimái cho HS tiếp cận phương pháp học mới

Dưới sự hướng dẫn của GV, HS chủ động chiếm lĩnh tri thức bằng nhiềuhình thức học tập như thảo luận nhóm, trình bày ý kiến của cá nhân, hình thành

kĩ năng giải quyết các vấn đề trong phạm vi bài học

Đa số GV đã áp dụng tốt các phương pháp và kĩ thuật lên lớp như: kĩnăng ngôn ngữ diễn đạt trên lớp rõ ràng giúp HS hiểu bài; sắp xếp nội dung bàigiảng theo trình tự, khoa học đúng với giáo án; tổ chức điều khiển hoạt độngdạy học có sự chú ý quan tâm giải đáp thắc mắc về nội dung bài học cho HS,giúp HS nhận thức được vai trò chủ động của mình trong học tập và chiếm lĩnhtri thức

1.3.2 Nhược điểm: Bên cạnh những ưu điểm trên, kết quả khảo sát cũng đã chỉ

ra những hạn chế về mức độ thực hiện phương pháp và kĩ thuật lên lớp của GV:

Một số GV chưa nhận thức sâu sắc hết tầm quan trọng của giảng dạy hoạt động chủ đạo trong nhà trường trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay

-Xây dựng kế hoạch giảng dạy chưa được thực hiện đồng bộ hoặc chưađảm bảo tính đột phá theo chương trình đổi mới

Chưa đảm bảo đủ chất lượng các khâu theo chu trình lên lớp từ việc thiết

kế bài giảng, áp dụng hiệu quả các phương pháp và kĩ thuật lên lớp, quản lí HStrên lớp cho đến việc KTĐG kết quả học tập của HS

Các hoạt động đổi mới PPDH và KTĐG chưa có sự gắn kết; ứng dụngCNTT trong soạn giảng vẫn mang nặng tính biểu diễn hơn là tính hiệu quả

Về kĩ năng quản lí lớp, một số GV chưa quan tâm nhiều đến việc “baoquát và kiểm soát lớp, duy trì sự chú ý của HS trong suốt giờ lên lớp”

2 Thực trạng việc học của học sinh

2.1 Khảo sát ý kiến của 200 HS về hứng thú, phương pháp học tập

bài

Được giao nhiều bài tập 125 72

hướng dẫn của GV

tranh vẽ, sân khấu hóa

2.2 Nhận xét

Đa số HS đã chủ động trong việc học tập của mình, có hứng thú với PP họctập mới Tuy nhiên, có ngại vất vả, lười suy nghĩ nên nhiều em chỉ muốn học tậptheo hiểu nghe giảng, chép bài và về nhà học lại theo bài dạy của thầy cô

Với môn ngữ văn, tôi đã tiến hành kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh,tôi nhận thấy chủ yếu các em soạn bài nhưng còn sơ sài khi trả lời các câu hỏi trongsách giáo khoa Một số em còn không soạn bài, ghi chép không đầy đủ

Quan sát trong giờ học, học sinh ít tham gia vào hoạt động học, ít xungphong phát biểu Một số em hiểu vấn đề nhưng lười phát biểu, còn e ngại, xấu

hổ vì sợ sai Một số em đợi cô giáo gọi thì mới đứng lên phát biểu Chủ yếu làgiáo viên hỏi rồi lại trả lời

III Mô tả, phân tích giải pháp mới

Dạy đoạn trích “Hồn Trương ba, da hàng thịt” (Ngữ văn 12, tập 1) từ góc độ

đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực học sinh

1 Thực hiện bài soạn minh họa

Tiết 86,87: HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT

(Trích) Lưu Quang Vũ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Về kiến thức

một nghịch cảnh trớ trêu: linh hồn nhân hậu, thanh cao phải sống nhờ, sống tạmmột cách trái tự nhiên trong một thân xác phàm tục, thô lỗ

quý, để có một cuộc sống thật sự có ý nghĩa, xứng đáng với con người

và giá trị truyền thống, chất trữ tữ tình đằm thắm bay bổng và sự phê phán quyếtliệt, mạnh mẽ

2 Về kĩ năng

Rèn kĩ năng Đọc - hiểu kịch bản văn học theo đúng đặc trưng thể loại

3 Về thái độ

Lên án lối sống trong dung tục, ngợi ca con người biết đấu tranh để giữ vững nhân cách.

4 Những năng lực cần hình thành

Vũ

của đoạn trích vở kịch;

Ba và Đế Thích trong đoạn trích vở kịch

II CHUẨN BỊ BÀI HỌC

1 Phương tiện

bị bài soạn theo yêu cầu của giáo viên

năng, máy chiếu, máy tính, video

2 Phương pháp

Dạy học theo hình thức lớp học đảo ngược, dạy học theo nhóm, nêu vấn

đề, giải quyết vấn đề, tự học

Nhiệm vụ học tập cho hoạt động hình thành kiến

thức: Học sinh làm việc theo 4 tổ:

Giới thiệu về tác giả Lưu Quang Vũ và tác phẩm bằng Power point (Cử 2 đại diện, 01 học sinh thuyết minh, 01 học sinh điều khiển máy tính)

thịt

người thân Câu hỏi định hướng:

? Qua lớp kịch hồn Trương Ba và gia đình (vợ, con, cháu), anh (chị) nhận thấy nguyên nhân nào đã khiến cho người thân của Trương Ba và cả chính Trương Ba rơi vào bất ổn và phải chịu đau khổ?

? Trương Ba có thái độ như thế nào trước những rắc rối đó?

? Căn cứ vào những lời thoại, em hãy hình dung và miêu tả lại tâm trạng, cảm xúc của Hồn Trương ba khi nhận được những câu trả lời từ phía người thân?)

+ Học sinh chuẩn bị tìm hiểu màn đối thoại giữa hồn Trương Ba với Đế Thích Câu hỏi định hướng:

? Em hãy lựa chọn và phân tích 3 lời thoại của nhân vật Trương Ba thể hiện rõ nhất sự giác ngộ từ khi gặp Đế Thích?

? Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống.

? Theo anh (chị), Trương Ba trách Đế Thích, người đem lại cho mình sự sống (Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!) có đúng không? Vì sao?

? Màn đối thoại giữa Trương Ba và Đế Thích toát lên ý nghĩ gì?

? Khi Trương Ba kiên quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích định cho hồn Trương Ba nhập vào cu Tị, Trương Ba đã từ chối Vì sao?

? Chỉ với 3 lời thoại, hồn Trương ba đã trở lại là mình nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn để rồi dẫn đường cho những quyết định đau đớn, nghiệt ngã nhưng sáng suốt và tất yếu Quyết định đó là gì? Trước khi đi đến quyết định này, tác giả đã đặt nhân vật của mình trước những lựa chọn nào? Nếu là Trương Ba,

em có làm như vậy không?

“Tôi vẫn ở đây”? Chỉ ra chất thơ ở đoạn kết?)

3 Hình thức: Theo lớp, theo nhóm, diễn kịch

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

I Hoạt động khởi động GV gợi dẫn nội dung bài học:

- Mục đích: Thu hút sự chú ý, tư - Ba tác phẩm trên đều là thể loại kịch

- Phương pháp: trực quan, trải Hài kịch, bi kịch và chính kịch Đặc trưng

- Thời gian: 5 phút mâu thuẫn, xung đột đời thường của nhân

Ba, da hàng thịt, Vũ Như Tô, đột đó được thể hiện trong đoạn trong vở

Trưởng giả học làm sang) và ảnh kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của

Tưởng, Lưu Quang Vũ, Molie) để học ngày hôm nay

học sinh ghép tên tác phẩm với tác

giả Nhận xét điểm chung về thể

loại

- HS thực hiện việc ghép

tác phẩm với tác giả, nhận xét.

II Hoạt động hình thành kiến I Tìm hiểu chung

thức mới

- Mục đích: Hình thành cho học sinh những kĩ năng cơ bản tiếp cận về tác giả,

tác phẩm, xung đột kịch qua màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt,đối thoại giữa hồn Trương Ba với những người thân, đối thoại giữa hồn Trương Bavới Đế Thích

- Phương pháp: truyền đạt trực tiếp, nêu và giải quyết vấn đề, dạy học theo

Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ:

Bước 2: HS đã chuẩn bị ở nhà Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.trên máy tính, GV gọi đại diện 02

HS của 1 tổ trình bày

Bước 3: Các tổ khác chú ý nghe,

đặt câu hỏi, phản biện vấn đề

Bước 4: GV giới thiệu thêm một

số hình ảnh liên quan đến cuộc

đời và tác phẩm của Lưu Quang

Vũ và chốt nội dung chính

2 Vở kịch: “Hồn Trương Ba, da hàng

* Tìm hiểu vở kịch “Hồn Trương

Ba, da hàng thịt” thịt”

Bước 1: GV giao nhiệm vụ: - Viết năm 1981, được công diễn năm

Ba, da hàng thịt”? Tóm tắt tác

12

download by : skknchat@gmail.com

Bước 2: Học sinh thực hiện

nhiệm vụ:

Bước 3: HS báo cáo kết quả: tác giả đã xây dựng thành một vở kịch nói

HS nhận xét, bổ sung

Bước 4: GV đánh giá kết quả thực - Tóm tắt: SGK - Tr 143

dung đúng và nhấn mạnh điểm

mới trong sáng tác kịch của Lưu

3 Đoạn trích: Thuộc cảnh VII và đoạn

Quang Vũ so với truyện dân gian

Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản II Đọc - hiểu văn bản.

*Tìm hiểu màn đối thoại giữa 1 Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và hồn Trương Ba và xác hàng thịt xác hàng thịt

không muốn nghe mày diện

nữa”(SGK-tr145) Mày – Ta/ Ông – Tôi

Bước 1: GV giao nhiệm vụ học