Có thể không biết ra đời tự bao giờ, nhưng trong tâm hồn người dân Lệ Thủy luôn thấm đẫm điệu hò khoan mộc mạc, sâu lắng, lay động lòng người, hò khoan Lệ Thủy còn là nét sinh hoạt văn h
Trang 1SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỶ THUẬT
“Đưa dân ca hò khoan Lệ Thủy đến với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, nhằm góp phần
gìn giữ, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hó́a tốt đẹp
của quê hương Lệ Thủy”
1.1 Lý do chọn đề tài.
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật xuất hiện rất sớm trong lịch sử loài người, nó gắn bó với con người và trở thành nhu cầu không thể thiếu Âm nhạc phản ánh cuộc sống con người, phản ánh niềm vui, nỗi buồn, khát vọng, ước mơ của con người thông qua giai điệu, ca từ
Âm nhạc có vai trò vô cùng quan trọng đối với trẻ, là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc từ lúc còn trong nôi Những lời ru của bà, của
mẹ, những câu hát mộc mạc, gần gũi đã nuôi lớn tâm hồn của trẻ thơ Tình yêu gia đình, quê hương cũng lớn lên từ tiếng hát, lời ru đó Thế giới âm nhạc muôn màu, muôn sắc tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, có thể nói âm nhạc nó đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục con người, nhất là thế hệ trẻ, thông qua âm nhạc để giáo dục tư tưởng, đạo đức cho trẻ Vây âm nhạc la điêu kiên tôt đê giup tre phát triển toàn diện và nêu âm nhạc quan trọng như vây thi những giai điệu quê hương lai cang quan trọng hơn rât nhiêu đôi vơi tre
Có thể không biết ra đời tự bao giờ, nhưng trong tâm hồn người dân Lệ Thủy luôn thấm đẫm điệu hò khoan mộc mạc, sâu lắng, lay động lòng người, hò khoan Lệ Thủy còn là nét sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật truyền thống độc đáo, là tiếng lòng tha thiết, mang hơi thở cuộc sống của người dân, là nỗi nhớ neo đậu trong tâm hồn những người con xa quê hương Như chúng ta đã biết dân ca hò khoan Lệ Thủy là món quà tinh thần mà cuộc sống ban tặng, như một sự bù đắp cho sự khắc nghiệt của vùng quê đầy năng va gió và chính những làn điệu hò khoan đã tưới mát tâm hồn, hun đúc cho tài năng và ý chí, để làm nên những con người kiên cường, đầy lòng nhân hậu
Nhưng cuộc sống hiện đại, với sự xuất hiện và chiếm ưu thế của các phương tiện truyền thông và Internet, sự xâm nhập và phát triển ngày càng mạnh
mẽ của nhạc trẻ, của âm nhạc thị trường đã lấn át đi những làn điệu dân ca, bên canh những người biết hát hò khoan ngày một ít đi, trong khi đó lớp trẻ lại không hào hứng với các làn điệu hò khoan Những thế hệ nghệ nhân xưa dần mất đi, cùng với đó là nỗi lo về việc hò khoan đang có nguy cơ dần bị mai một Điều đó làm cho hò khoan khó có cơ hội được phát huy giá trị vốn có của nó
Trang 2Ngày 8-5-2017 niềm vui và vinh dự lớn đến với nhân dân Lệ Thủy nói riêng, Quảng Bình nói chung, khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quyết định công nhận hò khoan Lệ Thủy là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và đồng chí Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Quảng Bình khẳng định rằng: “Từ đây, Lệ Thủy nói riêng và Quảng Bình nói chung có thêm một sản phẩm mới để góp phần
đa dạng hóa sản phẩm du lịch của địa phương Vì vậy, chúng ta là những người con Quảng Bình hãy bảo tồn, phát huy giá trị di sản” Có thể nói một di sản văn hóa vô cùng quý giá như vậy nên đã nhiều năm nay, công tác bảo tồn và phát huy
là nhiệm vụ mà ngành giáo dục luôn quan tâm và được Ðại hội Ðảng bộ huyện Lệ Thủy đưa vào Nghị quyết để thực hiện Bản thân là một giáo viên và cũng là một người con xứ Lệ tôi luôn thiết nghĩ rằng nhiệm vụ giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa vốn có của ông cha ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ không chỉ riêng tôi
ma đây la trach nhiêm chung cua tât ca moi ngươi con Lê Thuy Nhin vao nhưng
ly do trên, ban thân đa nhiêu lân suy nghi và đa quyêt đinh nghiên cưu đê tai “Đưa dân ca hò khoan Lệ Thủy đến với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, nhằm góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hó́a tốt đẹp của quê hương Lệ Thủy
”.
1.2 Điểm mới của đề tài và phạm vi áp dụng đề tài.
1.2.2 Điểm mới của đề tài.
Đề tài tập trung nêu ra những biện pháp nhằm thực hiện tốt việc đưa dân ca
hò khoan Lệ Thủy đến với trẻ mầm non đặc biệt là trẻ 4-5 tuổi, nhằm gop phân gin giư, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của quê hương Lệ Thủy Đồng thời tập trung phát huy những mặt đã làm được, khắc mục những gì chưa làm được để tổ chức cho trẻ được làm quen, được cảm nhận và được trực tiếp thể hiện làn điều dân ca hò khoan có hiệu quả mà trước đây bản thân chưa làm được
1.2.2 Phạm vi áp dụng đề tài.
Đề tài này có thể áp dụng đối với lớp mẫu giáo 4-5 tuổi trong nhà trường ở năm học 2017-2018 và những năm tiếp theo Ngoài ra đề tài còn có thể áp dụng rộng rãi đối với các trường mầm non trên địa bàn huyện Lệ Thủy, cho trẻ được nghe, cam nhân va thê hiên lan điêu dân ca Hò khoan Lệ Thủy
2 NỘI DUNG.
2.1 Thực trạng của nội dung cầ̀n nghiên cứu.
* Thuận lợi:
Cơ sơ vât chât của nhà trường ngày một được tăng trường qua hàng năm, sự quan tâm của PGD, của địa phương, sự hổ trợ giúp đỡ của Ban giám hiệu, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bậc phụ huynh, sự đồng lòng, đồng sức của đồng nghiệp và sự cố gắng, nổ lực của mỗi bản thân
Vào đầu năm học nhà trường luôn có kế hoạch và triển khai về các lớp một cách cụ thể, rõ ràng
Trang 3download by : skknchat@gmail.com
Trang 4* Khó khăn:
Năm học 2017-2018 tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi với số lượng 30 trẻ, trong đó phụ huynh đa phần làm nông nghiệp và buôn bán nhỏ, nên ít quan tâm đến việc học tập, vui chơi ca hát của con minh, măt khac môi trương cho tre tiêp xuc vơi âm nhac dân ca Đăc biêt la dân ca Ho khoan Lê Thuy ngay môt it dân Độ tuổi của trẻ còn nhỏ, số cháu trong lớp đông, trẻ tuy có cùng
độ tuổi nhưng có cháu sinh đầu năm, cháu lại sinh cuối năm nên sự tiếp thu cũng như sự cảm nhận về âm nhạc của các cháu không đồng đều, qua theo dõ̃i nhiều cháu nhút nhát, thiếu tự tin
Bên cạnh đó, dụng cụ, đạo cụ âm nhạc, phục vụ cho bài hát và biểu diễn dân
ca còn ít, đôi khi chưa phù hợp và không đáp ứng theo nhu cầu âm nhạc dân ca hò khoan Chính bản thân giáo viên chưa chuyên sâu nhiêu về dân ca và vốn dân ca
hò khoan còn quá ít ỏi, dẫn đến việc đưa dân ca hò khoan đến với trẻ là điều khó khăn đối với tôi Hơn nữa vào đầu năm học, tôi chưa nắm bắt được hết đặc điểm tâm lí, ý thích của trẻ nên chưa tạo được lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động nghe
và hát dân ca Hò khoan Lệ Thủy Do đó kết quả chưa đạt được mục tiêu đề ra
Vào đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát các cháu để nắm bắt tình hình và
có kế hoạch đưa dân ca Hò khoan Lệ Thủy đến với trẻ, cụ thể kết quả như sau:
3 Co kỷ năng biểu diễn khi hát ho khoan 3/30 10%
4 Tre hứng thú lăng nghe và thể hiện giai điêu dân 15/30 50%
ca, ho khoan
Từ tình hình thực tế của lớp và bản thân, tôi đã suy nghĩ để tìm ra những biện pháp thích hợp từng bước dẫn dắt trẻ tham gia vào cac hoạt động được tốt
Với sự quyết tâm, nổ lực của bản thân, tôi đã không ngừng tìm kiếm, học hỏi, sáng tạo và đã đưa ra một số biện pháp thích hợp nhằm thu hút trẻ đên với dân
ca hò khoan Lệ Thủy, nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện, giúp trẻ khắc sâu làn điệu truyền thống của quê hương Lệ Thủy”
2.2 Những giải pháp thực hiệ7n.
2.2.1 Biệ7n pháp 1: Xây dưng kế hoạch đưa hò khoan vào chương trình cho trẻ hoat đông.
Để có sự thống nhất trong cách nghĩ, cách làm giữa hai giáo viên trong lớp, vao đâu năm hoc, ban thân cùng trao đổi, thảo luận với giáo viên trong lớp để thống nhất trong việc chọn bài, chọn hình thức lòng ghép nội dung hò khoan đưa vào chương trình Sau đó sẽ xây dưng lai kê hoach năm hoc, xac đinh môt năm hoc
Trang 5tre se hoc 35 tuân va trong 35 tuân lơp se thưc hiên vơi 9 chu đê Vi vây, ban thân
đã xây dưng môt năm hoc se co 9 nôi dung danh cho chương trinh vê ho khoan Lê Thuy vao sinh hoat chiêu cua ngay thư 6 ơ tuân cuôi cung cua chu đề đó đê cho tre lam quen, tuy nhiên trong qua trinh xây dưng kê hoach không phai luc nao tôi cung đưa nôi dung lam quen hay day cho tre ho, hat vao trong cac chu đê, ma tôi se xen
kẽ, tuy tưng thơi điêm để tôi xây dựng nội dung cho phu hơp
Ví dụ: Đôi vơi thơi điêm đâu năm hoc tôi chỉ̉ đưa nôi dung cho tre nghe va
cam nhân lan điêu dân ca ho khoan, sau khi tre đa cam nhân đươc cac lan điêu dân
ca ho khoan tôi mơi đưa nôi dung day tre cach hat, cach ho, cach xô, day cho tre cach biêu diên, trinh diên, cach sư dung cac nhac cu, đao cu Trong chương trinh
35 tuần sẽ có một tuần về chủ đề “Lê hôi quê em” tôi se xây dưng môt tiêt âm nhac đươc tô chưc ơ hoat đông hoc vào chu đề đó
Bên canh tôi cũng xây dưng cac nôi dung vao cac hoat đông như giơ đon, tra tre Cu thê 2 tuân tôi se xây dưng môt nôi dung cho tre nghe dân ca ho khoan 1 lân Môi lần cho nghe 1 bai Tuy nhiên đôi vơi tre mâu giao 4-5 tuổi tôi chỉ đưa cac bai ho co giai điêu như ho mai xăp la chu yêu đê xây dưng ơ cac tuân day tre
ho Con đôi vơi cac tuân cho tre nghe, cho tre cam nhân tôi se đưa thêm môt sô lan điêu khac như mái chè, mái nện
2.2.2 Biệ7n pháp 2: Xây dưng kế hoạch cần mua sắm, bổ sung trang thiết bị và̀ công tác phối kêt hợp chặt chẽ giưa nhà trường, gia đình và xã hôi.
Trước khi làm công tác tham mưu bản thân cúng với giáo viên trong lớp liệt
kê và xây dựng lên một kế hoạch cụ thể về vấn đề cần mua mới, bổ sung những trang thiêt bi, trang phục, đạo cụ, nhạc cụ Tôi xac đinh trang thiêt bi, đô dung nao nha trương hô trơ, trang thiêt bi, đô dung nao phu huynh co thê hô trơ, giup đơ va
đô dung nao ban thân va tre co thê lam đươc Sau đo tôi mới lam công tac tham mưu vơi nha trương, với phu huynh vao cac buôi hop hôi đông, hop phu huynh đâu năm hoc, hay các giờ đón trả trẻ đê nhơ sư hô trơ va giup đơ
Cho đến nay có rất nhiều hình thức và phương pháp chăm sóc trẻ khác nhau như phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng đổi mới, nhưng trong chăm soc va giao duc nếu như chỉ̉ có nhà trường và giáo viên nỗ lực cố gắng mà không
có sự phối kết hợp với gia đình và xã hội thì liệu hiệu quả giáo dục sẽ mang lại kết quả tốt hay không Vi vây, chúng ta cân phai lam tôt công tac phôi kêt hơp vơi gia đinh, nhà trường và xã hội Tuy nhiên cach phối hợp, tuyên truyên như thế nào thi đây cung la môt vân đê, bởi vì công tác tuyên truyền của mỗi giao viên lai co môt cach lam khac nhau Vây hinh thưc tuyên truyền như thế nào la khoa học, đat hiêu qua và điều quan trọng là để trẻ ngày càng co sư tiên bô hơn la vân đê ma chung ta cân quan tâm
Trang 6Vậy để làm tốt công tác phối kết hợp với các bậc cha mẹ ngay từ đầu năm hoc, đăc biêt la thông qua các buổi họp phụ huynh tôi se đanh gia sơ qua vê điêu kiên cơ sơ vât chât cua nha trương, đanh gia kha năng, năng khiêu cua tưng tre, sau
đo mơi trao đôi vê vân đê trong năm hoc nha trương se đưa nôi dung ho khoan Lê Thuy vao chương trinh hoc cua tre 4-5 tuôi nhằm gop phân gin giư va phat huy truyền thống của quê hương Đê co kinh phi tham gia cac hoat đông vê Ho khoan
Lê Thuy như “ Câu lac bô”, “Hôi thi ” tôi se lam tôt công tac xa hôi hoa ngoai viêc kêu goi sư giup đơ cua phu huynh tôi co thê kêu goi sư giup đơ cua cac doanh nghiêp, cac nha cung ưng vê thưc phâm cho bêp ban tru, đô dung đô chơi nhơ ho
hô trơ vê kinh phi đê ban thân co thê mua săm thêm dung cu, đao cu, trang phuc cho cac hoat đông đo
Bên canh tôi có thể kêu gọi sự hỗ trơ vê viêc giup tre cam nhân, giup tre co nhưng kỷ năng vê ca, ho đươc tôt nhât, qua đó giup phu huynh thây đươc tâm quan trong cua gia đinh là chiếc nôi hình thành và nuôi dưỡng nhân cách tre Vì vậy, bản thân đã chủ động trao đổi cùng phụ huynh để thống nhất lai môt sô biên phap va cach hương dân, cách rèn luyên thêm con ở nhà
Vi du: Đôi vơi nhưng phu huynh không co kha năng vê hat Hò khoan thi tôi
co thê trao đôi vơi phu huynh mơ nhac ho khoan cho tre nghe thêm ơ nha Đôi vơi nhưng phu huynh co năng khiêu thi co thê hat trưc tiêp băng lơi cho tre nghe ơ moi luc, moi nơi, đăc biêt la khi ngu qua đo tre cam nhân đươc lan điêu dân ca ho khoan đê khi đên lơp cô se dê dang truyên tai bai hat đat kêt qua cao
Đôi vơi nhưng tuân cho tre cam nhân bai hat tôi co thê không gưi lơi hat, nhac cho phu huynh nhưng đôi vơi nhưng bai day tre hat, ho tôi đanh may in ra nhiêu ban va gưi cho mỗi phu huynh môt ban, ngoai ra tôi co thê hat hoăc nhơ nhưng phu huynh có năng khiếu, những phụ huynh hat chuân, hat hay, hat va thu lai sau đo chuyên vê cho phu huynh đê ho co thê mơ cho tre nghe khi tre ơ nha
Đê co thêm nhiêu bai ho khoan phu hơp vơi đô tuôi, phu hơp vơi chương trinh, chu đê, ban thân đa nhơ đên sư giup đơ cua cac bâc phu huynh đo la bô, me, ông, ba cua tre vê viêc viêt va sang tac cac bai ho khoan Ngoai ra con nhơ đên sư giup đơ cua cac ông ba nhưng ngươi co kha năng hat ho khoan đê hô trơ thêm trong viêc tâp luyên cho cô, cho tre
Ngoài ra phối kết hợp với phụ huynh và phối kết hợp với nhà trường trong việc tổ chức ngày lễ, ngày hội và các sự kiện đặc biệt ở trường mầm non cu thê như hôi thi “Cô va be hat ho khoan Lê Thuy” hay “Câu lac bô Ho khoan Lê Thuy” câp trương Qua đo nhơ đên sư hô trơ cua phu huynh trong viêc tâp luyên, chuân bi moi điêu kiên cho hôi thi tư đo tao cho phu huynh thây đươc tâm quan trong cua viêc đưa ho khoan vao chương trinh hoc cua tre 4-5 tuôi la vân đê quan trong va cân thiêt
Trang 7Qua một năm học vừa qua tôi nhận thấy rằng nếu như gia đình và nhà trường có sự kết hợp chặt chẽ thì sẽ tạo nên được một mối quan hệ gần gũi cởi mở giữa hai bên và cả hai bên sẽ nhận được những đóng góp và những kinh nghiệm rất thiết thực, quý báu trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ Nêu xây dưng đươc môt kê hoach cu thê, rõ rang như trên thi viêc để đưa dân ca hò khoan Lệ Thủy đến với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi la môt viêc lam dê dang va đat hiêu qua cao
2.2.3 Biệ7n pháp 3: Rèn luyệ7n kỹ năng hát dân ca Hò̀ khoan cho bản thân.
Có thể nói rằng trong mỗi con người chúng ta không phải ai cũng được tạo hóa ban tặng một khả năng âm nhạc xuất chúng, một giọng hát trời phú và để đưa chuyên đề hò khoan Lệ Thủy vào chương trình dạy học cho trẻ và truyền tải đến trẻ môt cach trọn vẹn, chính xac nhât, thì mỗi chúng ta cần phải tự nghiên cứu, tự học hỏi từ đồng nghiệp từ những người xung quanh
Vây muôn hiêu sâu hơn vê âm nhac dân tôc, âm nhac dân ca ma đăc biêt la dân ca ho khoan Lê Thuy thì chung ta cân tư hoc tâp, tư bôi dương vê kha năng cam nhân, nghe, cung như ky năng ca, ho, xô hiểu và phân biệt đươc các khái niệm như: Năng khiếu, tài năng; các mái hò khoan như: Mái chè, mái nện, mái xắp, mái ba, mái ruổi, mái nhì, hò khơi, hò nậu xăm, hò lỉ̉a trâu Trong 9 làn điệu đó thì hò mái xắp là phổ biến hơn cả dễ thuộc, dễ nhớ, dễ đối đáp
Chính vì thế ma bản thân tôi đa không ngưng tự tìm tòi, hoc hoi đê hiêu đươc cac net, cac lan điêu ho khoan, ban thân đa tim đên cac “Bậc thầy” đê nhơ sư giup đơ trong phân lơi, phân nhac, cach hat, cach ho, cach xô cung co thê hoc cach viêt lơi Tuy nhiên trong qua trinh hoc hoi ban thân không phai luc nao cung
co nhiêu thơi gian, kinh phi đê găp gơ cac bâc thây nhơ sư giup đơ ma ban thân co thê nhơ đến cac cô, chu, cac anh, chi em ơ cung xom, cung trương nhưng ngươi co kha năng hat vê ho khoan tôt đê đươc hô trơ
Bên canh ban thân cung thương xuyên lên mạng trong cac giơ nghi đê tìm kiêm các bài dân ca Ho khoan phù hợp tải về máy, hàng ngày mơ nghe và tập hát theo nhiều lần Đê hiêu va năm sâu hơn ban thân đa tham mưu vơi nha trương vê viêc mơi cac ban nhac dân ca, cac nghê nhân vê noi chuyên tập huấn cho giáo viên trong nhà trường môt năm từ 1-2 lần
Sau khi đa hoc hoi đươc môt sô kinh nghiêm tư ngươi khac, ban thân tôi đã manh dan tư viêt lơi cho bai ho khoan đê phu hơp vơi đia phương, trương, lơp, phu hơp vơi đô tuôi sau đo nhơ vao sư hô trơ cua cac bâc thây Ngoai ra co thê nhơ đên
sư giup đơ cua cac bâc phu huynh như: ông ba, bô me cua tre nhưng ngươi co kha năng vê viêt lơi nhơ ho chỉnh sưa, gop y Trong cac hôi thi, giao lưu cua trương, đia phương ban thân luôn manh dan tham gia đê qua đo ban thân co thê ôn luyên
va hiêu thêm vê cac lan điêu ho khoan tư đo giup cho ban thân co nhiêu ky năng vê hat, ho, xô để hát Hò khoan tốt hơn
Trang 82.2.4 Biệ7n pháp 4: Giảng giải cho tre hiểu nội dung bà̀i dân ca Hò̀ khoan và̀ mạnh dạn viết lờ̀i mới để ngôn từ trong bà̀i gần gũi hơn với trẻ, nhằm phát triển ngôn ngữ, giáo dục nhân cách cho trẻ
Chung ta co thê hiêu trong làn điệu hò khoan, có hai phần chính là phần xô
và phần đối đáp Phần xô là phần hát đầu tiên khi vào lời bài dân ca, thường là Hò khoan (hơ) hỡi khoan (hơ) mời bạn xô (hò) hò khoan Sau đó là phần hát đối đáp của hai bên, trong khi hát phần xô xen lẫn với phần lời thoại Phần xô tiếp theo nhịp "Ơ là xô" rồi đến "Hơ hô khoan ơi là hố khoan ơi hò khoan", có khi xen kẽ nhau Hết bên đối đáp này kết thúc thì bên kia tiếp tục
Trước đây, người ta hò mái chè, mái nện lúc cất nhà, quét vôi, nện sân và nện móng xây dựng đền chùa với ngụ ý cầu mong cho cuộc sống vững chãi, bốn bề gia thất yên ổn, quê hương gia đình ấm no Mái nhì hò lúc cày ruộng, xay lúa, làm đồng, nhằm an ủi mình trước cảnh “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, mong ước cuộc sống no ấm, sung túc Hò mái ba lúc chèo đò, chèo nôốc, đưa đám để cầu mong cho đôi vợ chồng trăm năm hạnh phúc, con đàn cháu đống Hò khơi khi đánh cá và hò lĩa trâu khi làm nương, làm rẫy, khi kéo gỗ Vào những dịp lễ hội, thường là vào mùa xuân và mùa thu, hai bên nam thanh, nữ tú thôn quê mộc mạc đêm đêm hát đối đáp thi giữa các làng, có khi là cùng một làng nhằm kết tình hữu hảo, có khi là tìm bạn tình
Điều quan trọng mà tôi cần làm ở đây là lựa chọn những bài hát dân ca Hò khoan nào phù hợp vơi đô tuôi, phu hơp vơi trương lơp để đưa vào các chu đê, chu điêm trong chương trình giáo dục mầm non
Ví dụ: Với chủ điểm Gia đình tôi chọn bài "Thương lắm câu hò quê mẹ",
“Vè mẹ suốt” để cho trẻ hiểu rõ̃ về tình cảm thiêng liêng-tình mẫu tử Qua đó, giáo viên có thể giáo dục trẻ chăm sóc, yêu quý, tôn trọng mẹ, đặc biệt nói cho trẻ biết tình đoàn kết yêu thương lẫn nhau cùng một dân tộc, cùng một giống nòi
Với chủ điểm Quê hương-đất nước-Bác Hồ, tôi chọn bài Hò khoan"Đêm hè nhớ Bác”,“Đại tướng về thăm quê”, “Quảng Bình trong câu hát" để giúp trẻ cảm nhận được về một nhân cách vĩ đại Hồ Chí Minh, biết được đại tướng vĩ đại của dân tộc và rõ̃ hơn về vẻ đẹp của non sông Quảng Bình
Khi dạy cho trẻ hát dân ca Hò khoan không chỉ̉ là để trẻ thuộc là đủ, mà qua
đó trẻ còn hiểu thêm về nội dung của từng bài hát, từng làn điệu dân ca; biết được thể loại của làn điệu dân ca đó
Vi du: Bài “Lệ Thủy gạo trắng nước trong” cô giới thiệu và giảng giải cho
trẻ biết đây là bài dân ca hò khoan Lệ Thủy Bài hát ca ngợi tình yêu lao động, sự mời chào, mến khách của con người Lệ Thủy và trân trọng những giá trị văn hóa,
sự cần cù chịu thương chịu khó của người Lệ Thủy
Trang 9Vi du: Bài hò khoan Lệ Thủy “Mái trường mến yêu” được viết theo lời mới
cô giới thiệu cho trẻ ở phần lý ngựa ô ca ngơi tình thầy cô, trường lớp Phần hò mái chè giới thiệu về trường lớp Hò mái xắp ca ngợi về vẻ đẹp của ngôi trường và
sự biết ơn của thầy cô giáo, hò hụi thể hiện sự mời gọi thiết tha bạn bè về thăm trường lớp, đoản xuân
Ngoài việc lựa chọn bài Hò khoan cho trẻ nghe và hát, theo tôi việc viết lời mới cũng góp phần quan trọng trong việc dạy trẻ hát Hò khoan Bởi hầu hết các bài Hò khoan đều rất dài, ca từ lại khó để trẻ tiếp thu, thâm nhập nên việc viết lời mới giúp trẻ đến với giai điệu Hò khoan tự nhiên, mộc mạc hơn Ngôn từ của những bài mới chủ yếu xoay quanh về mái trường, thầy cô, bạn bè, điều đó làm cho trẻ dễ hát, dễ thuộc hơn
Qua giảng giải nội dung nhằm mở rộng vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, trẻ biết thêm về các làn điệu dân ca của các vùng miền khác Đồng thời phát triển ngôn ngữ của trẻ, vốn từ ngày càng mở rộng, trẻ yêu thương quê hương, đất nước, con người; có thái độ đúng đắn đối với con người, thế giới xung quanh
2.2.5 Biệ7n pháp 5: Giúp tre cam nhận làn điệu và dạy trẻ môt số ky năng về hát dân ca Hò̀ khoan.
Căn cư vao kê hoach chương trinh đa đê ra đâu năm tôi sẽ tổ chưc thưc hiện theo đúng kế hoạch đề ra và luôn hiểu rằng dạy trẻ cam nhân và lam quen vơi cac bai hò khoan mọi lúc, mọi nơi là không phải lúc nào cũng bắt trẻ ngôi hát, ho, xô lam vây se dễ gây nhàm chán cho tre Do đó tôi cần phải linh hoạt áp dụng vào các hoạt động trong ngày của trẻ hoặc có thể lồng ghép vào các hoat đông khac cu thê
Tôi sẽ mở cac bai hat ho khoan cho tre nghe trong cac giơ đon, tra tre đê qua
đo tre se cam nhân cac giai điêu vê ho khoan môt cach dê dang va nhanh chóng ma lai không cam thây go bo áp đăt tre Ngoài ra tôi luôn tận dụng tất cả các thời điểm trong ngày co thê ho cho tre nghe
Đối với cac hoat đông hoc tôi long ghep nôi dung ho khoan vào hoạt động
Vi du: Trong tiết làm quen văn học: Kể chuyện “Quả bầu tiên”, Cô có thể
dẫn dắt bằng cách cô mơ nhac dân ca hò khoan “Bầu Bí” Cô co thê noi cho trẻ biết tình đoàn kết dân tộc, thương yêu đồng loại, tình cảm thương yêu với loài vật xung quanh, giáo dục trẻ nhân cách sống tốt đẹp, biết yêu thương giúp đỡ người khác đê dân dăt tre vao bai
+ Trong giờ làm quen với toán: Chủ đề nghề nghiệp đôi vơi hoat đông tro chơi chư cai ơ cac phân tro chơi kéo lươi cô co thê mơ cho tre vưa nghe bài Hò khoan kéo lưới, vưa thưc hiên tro chơi để trẻ sẽ đếm số lượng, màu sắc cho các loại hoa trong bài dân ca qua đo tre cam nhân đươc giai điêu
+ Trong làm quen với MTXQ: Ở chủ điểm gia đình cô có thể gợi mở bằng
Trang 10cách hát hò khoan Ru con nói cho trẻ biết tình cảm tha thiết của người mẹ, người chị qua lời ru ngọt ngào của các bài dân ca đó
Tuy nhiên, đê giup tre hat môt cach chuân xac va thuôc cac bai hat ho khoan tôt tôi phai day tre môt cach tỷ mỷ tưng câu tưng lơi Vi vây, tôi se tô chưc vao thơi gian sinh hoat chiêu hay ơ hoat đông hoc vao chu đê “Lê hôi quê em” Trong qua trinh day tre hat, cam nhân lan điêu tôi co thê tô chưc nhiêu hinh thưc khac nhau đê gây sư hưng thu Để trẻ cảm nhận được giai điệu, ca từ tôi sẽ tiến hành hát
và hò cho trẻ nghe
Lân 1: Cô hat rõ lơi, đung giai điêu, không mơ nhac đêm
Lân 2: Cô hat kêt hơp mơ nhac đêm đê gây hưng thu cho tre
Trươc khi vao day tre hat tôi hoi y kiên ca lơp xem ban nao đa hat thuôc bai
ho khoan nay, ban nao chưa thuôc (vi trong thơi gian tôi mơ nhac ho khoan cho tre nghe ơ giơ đon tra tre, thi co thê môt sô tre đa thuôc) Trong thơi gian chăm soc giao duc tre hăng ngay, tôi luôn quan sat xem trong lơp tre nao co năng khiêu, tre nao chưa co năng khiêu đê co đê tư đo tôi đưa ra phương phap day cu thê cho tưng đôi tương va co như vây mơi phat huy khă năng, năng lưc cua tre va ban thân tôi cung đa thưc hiên tôt phương phap lây tre lam trung tâm
Đôi vơi tre chưa thuôc khi day tre ho tôi se không cho tre sư dung nhac đêm, không sư dung cac đao cu như soong loan, phach bên canh khi day hat tôi hat cung tre đê tre nghe va hat cung cô Sau khi tre hat thuôc tôi không hat theo ma chu y tưng câu tưng lơi cua tre hat đê nhân ra nhưng chô nao tre hat chưa đung đê
co cach sưa sai phu hơp
Ngươc lai đôi vơi nhưng tre hat thuôc tôi co thê cho tre sư dung nhac cu, đao
cu, khi tre hat tôi mơ thêm nhac đêm đê gây hưng thu cho tre, khi tre hat tôi se không hat theo ma luôn tâp trung chu y đên cach hat cua tre đê phat hiên tre nao hat con sai lơi, tre nao hat con sai giai điêu đê tôi co cach sưa sai cho tre
Tuy theo tinh hinh thưc tê cua lơp, hay tuy vao kha năng ho hat cua mỗi tre
đê tôi lưa chon hinh thưc như đôi vơi tre co năng khiêu tôi tô chưc cho nhưng ban
đo ho, đôi vơi nhưng tre không co năng khiêu tôi cho tre xô va ngươc lai tôi va nhưng ban không co năng khiêu co thê ho đê cac ban co năng khiêu xô lam như vây se giup cho ca 2 đôi tương đêu đươc thưc hiên ca 2 nôi dung Tre năng khiêu thi se phat huy đươc năng khiêu cua minh, tre không co năng khiêu se co nhiêu ky năng vê xô va ho khi co sư giup đơ cua cô
Sau khi tre đa cam nhân va thuân thuc cac bai hat ho khoan tôi se tô chưc hinh thưc trinh diên hoăc biêu diên như cho tre sư dung nhac cu, đao cu, trang phuc theo sơ thich cua riêng minh Trươc khi tô chưc nôi dung biêu diên, tôi chuân bi nhiêu loai trang phuc, nhiêu loai đao cu, nhac cu cho tre tư lên chon theo
sơ thich cua riêng minh