(SKKN CHẤT 2020) củng cố kiến thức toán 10 bằng sơ đồ tư duy và hệ thống câu hỏi trắc nghiệm

Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chuyên môn 3... *Cách thức thực hiện: Đượ̣c trì̀nh bày thông qua nội dung như sau Chương 2 : HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI I.. Hệ thống kiến thức bằng

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chuyên môn

3 Mô tả bản chất của sáng kiến

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết

- Về thực trạng của vấn đề:

Việc học sinh quên những kiên thức đã học ở lớp dưới la hiện tượng phổbiên thường gặp hầu hêt ở cac khối lớp, tình trang nay không những lam han chêviệc tiêp thu bai mới, ma còn lam nản lòng ở môt số em, dẫn đên hiện tượnglười học, chan học, bo học hoặc nhẹ hơn la không giải quyêt được cac vấn đêmôt cach trọn vẹn

Lam thê nao để học sinh có được môt lượng kiên thức cơ bản, môt số kĩnăng cần thiêt ở mỗi bô môn, ở mỗi lớp, mỗi cấp học la hêt sức cần thiêt, để khilên lớp trên cac em có đủ tự tin, đủ khả năng tiêp thu những kiên thúc mới, củngcố va mở rông kiên thức đã có Từ đó, cac em mới có thể nâng cao khả năng tựhọc, mới có thể giải quyêt được những vấn đê có tính lôgic, có tính khai quat,tổng hợp cao

Qua nhiều năm giả̉ng dạy nhận thấ́y, một số́ họ ̣c sinh họ ̣c rấ́t chăm chỉnhưng vẫ̃n họ ̣c kém, nhấ́t là môn toán, các em này thườ̀ng họ ̣c bài nào biết bàiđấ́y, họ ̣c phầ̀n sau đã̃ quên phầ̀n trướ́c và không biết liên kết các kiến thứ́c vớ́inhau, không biết vận dụng kiến thứ́c đã̃ họ ̣c trướ́c đó́ vào nhữ̃ng phầ̀n sau

1

download by : skknchat@gmail.com

Nguyên nhân chủ̉ yếu là họ ̣c sinh cò̀n chưa biết cách họ ̣c, mặ̣c dù là môn tự̣nhiên đa số́ họ ̣c sinh chỉ họ ̣c thuộc lò̀ng nên vừ̀a kết thú́c mỗ̃i kỳ kiể̉m tra, họ ̣c

kỳ thi là họ ̣c sinh quên hêt các kiến thứ́c đã̃ họ ̣c Vận dụng bả̉n đồ tư duy trongdạy họ ̣c, họ ̣c sinh sẽ họ ̣c đượ̣c phương pháp họ ̣c, tăng tí́nh độc lập, chủ̉ động,sáng tạo và phát triể̉n tư duy

Từ̀ năm 2016_2017, Kiể̉m tra môn toán vớ́i hì̀nh thứ́c trắc nghiệ̣m kháchquan chí́nh thứ́c đượ̣c áp dụng trong kì̀ thi tố́t nghiệ̣p phổ̉ thông quố́c gia Điềuđó́ là một thách thứ́c lớ́n vớ́i họ ̣c sinh và giáo viên Làm thế nào để̉ họ ̣c sinh tự̣

ôn tập tố́t ? và làm thế nào để̉ giáo viên hướ́ng dẫ̃n các em hệ̣ thố́ng kiến thứ́c tố́tđể̉ làm trắc nghiệ̣m? Đó́ là điều trăn trở̉; Chú́ng tôi _ giáo viên phổ̉ thông đã̃ đưa

ra và áp dụng giả̉ng dạy họ ̣c sinh ôn tập bằng bả̉n đồ tư duy và củ̉ng cố́ kiếnthứ́c bằng hệ̣ thố́ng câu hỏi trắc nghiệ̣m

- Về nguyên nhân thực trạng:

Giáo viên vẫ̃n quen giả̉ng dạy và ôn tập theo hướ́ng tự̣ luận

Họ ̣c sinh không hệ̣ thố́ng đượ̣c kiến thứ́c mì̀nh đã̃ họ ̣c

Trắc nghiệ̣m khách quan, đò̀i hỏi họ ̣c sinh phả̉i nhớ́ lượ̣ng kiến thứ́c lớ́n

và phả̉i có́ kĩ̃ năng làm trắc nghiệ̣m

- Giới hạn nghiên cứu của đề tài: Chương II; chương III: đại số́ 10

Chương I : hì̀nh họ ̣c 10

Sả̉n phẩm tự̣ ôn tập củ̉a họ ̣c sinh bằng sơ đồ tư duy

Ma trận tổ̉ng quát và đề kiể̉m tra họ ̣c kì̀ I khố́i 10 năm họ ̣c 2017 – 2018 Thố́ng kê kết quả̉ môn toán họ ̣c kì̀ I giữ̃a lớ́p áp dụng giả̉i pháp ôn tậpbằng sơ đồ tư duy, hệ̣ thố́ng câu hỏi trắc nghiệ̣m và lớ́p ôn tập không áp dụng giả̉i pháp

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến

- Mục đích của giải pháp: nhằm tạo sự̣ hứ́ng thú́ và dễ hiể̉u cho họ ̣c sinh

khi tiếp nhận kiến thứ́c củ̉a bài Từ̀ đó́, giú́p họ ̣c sinh tự̣ hệ̣ thố́ng kiến thứ́c bằng sơ

đồ tư duy và thự̣c hành giả̉i toán trắc nghiệ̣m khách quan

2

download by : skknchat@gmail.com

* Những điểm khác biệt và tính mới của đề tài:

Giú́p họ ̣c sinh ôn tập kiến thứ́c đã̃ họ ̣c một cách có́ hệ̣ thố́ng, trự̣c quan, dễkhắc sâu bằng việ̣c vẽ bả̉n đồ tư duy Từ̀ đó́, họ ̣c sinh có́ thể̉ áp dụng vào việ̣cgiả̉i câu hỏi trắc nghiệ̣m

*Cách thức thực hiện: Đượ̣c trì̀nh bày thông qua nội dung như sau

Chương 2 : HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI

I Hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy

II Bảng mô tả chi tiết nội dung câu hỏi trắc nghiệm

1 HÀM SỐ 1 Nhận biết: Tập xác định củ̉a hàm số́

2 Thông hiể̉u: Tì̀m tập xác định củ̉a hàm số́

3 Thông hiể̉u: Tì̀m tập xác định củ̉a hàm số́

4 Nhận biết: đồ thị củ̉a hàm số́

5 Vận dụng: Xét tí́nh chẵn, lẻ củ̉a hàm số́

2 HÀM SỐ 6 Nhận biết: hàm số́ bậc nhấ́t

y = ax + b 7 Nhận biết: sự̣ biến thiên củ̉a hàm số́ bậc nhấ́t

8 Thông hiể̉u: đồ thị củ̉a hàm số́ bậc nhấ́t

9 Thông hiể̉u: Tì̀m hàm số́ bậc nhấ́t

10 Vận dụng: Tì̀m hàm số́ bậc nhấ́t

3

download by : skknchat@gmail.com

11 Vận dụng: đồ thị củ̉a hàm số́ chứ́a ẩn trong trị tuyệ̣t

đố́i

3 HÀM SỐ 12 Nhận biết: sự̣ biến thiên củ̉a hàm số́ bậc hai

BẬC HAI

13 Nhận biết: tí́nh chấ́t đồ thị hàm số́ bậc hai

14 Thông hiể̉u: lập bả̉ng biến thiên củ̉a hàm số́ bậc hai

15 Thông hiể̉u: Tì̀m hàm số́ bậc hai

18 Vận dụng: tí́nh chấ́t đồ thị hàm số́ bậc hai

III Câu hỏi trắc nghiệm ôn tập chương II

Câu 1: Hàm số́ nào sau đây xác định khi

4

download by : skknchat@gmail.com

Câu 12: Cho hàm số́ y = – x2 + 4x + 2 Khẳng định nào sau đây là đú́ng?

A Hàm số́ nghịch biến trên (2; +∞) B Hàm số́ nghịch biến trên(–∞; 2)

C Hàm số́ đồng biến trên(-2; +∞) D Hàm số́ nghịch biến trên(–∞;-2) Câu 13: Cho hàm số́ có́ đồ thị (P) Chọ ̣n khẳng định sai trong cáckhẳng định sau:

A (P) là một đườ̀ng parabol có́ trục đố́i xứ́ng x = 2 B (P) Có́ đỉnh I(1; -1)

C Hàm số́ đồng biến trên D Hàm số́ nghịch biến trên

Câu 14 : Bả̉ng biến thiên củ̉a hàm số́ y = –2x2 + 4x + 1 là bả̉ng nào sau đây ?

Câu 15: Biết rằng parabol đi qua điể̉m A(3,-4) và có́ trục đố́i

xứ́ng là Khi đó́ giá trị củ̉a a và b là:

download by : skknchat@gmail.com

Câu 16: Biết rằng parabol có́ đỉnh I(1,4) và đi qua điể̉m D(3,0).

Khi đó́ giá trị củ̉a a,b và c là:

là hì̀nh nào trong các hì̀nh dướ́i đây

x I

D y I

x

Chương III PHƯƠNG TRÌNH HỆ PHƯƠNG TRÌNH

I Hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy

II Bảng mô tả chi tiết nội dung câu hỏi trắc nghiệm

1

Đại cương về 12 Nhận biết: Điều kiệ̣n xác định củ̉a phương trì̀nhThông hiể̉u: Tì̀m điều kiệ̣n củ̉a phương trì̀nh

phương trình 3 Thông hiể̉u: Xác định hai phương trì̀nh tương đương

6

download by : skknchat@gmail.com

4 Thông hiể̉u: Phương trì̀nh hệ̣ quả̉

5 Vận dụng: Tì̀m nghiệ̣m củ̉a phương trì̀nh

6 Vận dụng: Tì̀m điều kiệ̣n củ̉a tham số́ để̉ hai phương trì̀nh tương đương

7 Nhận biết: Nghiệ̣m củ̉a phương trì̀nh

8 Thông hiể̉u: Tì̀m số́ nghiệ̣m củ̉a phương trì̀nh chứ́a ẩn dướ́i dấ́u căn

Phương trình 9 Nhận biết: Giá trị tham số́ để̉ phương trì̀nh vô

2 phương trình 10 Thông hiể̉u: Phương trì̀nh có́ hai nghiệ̣m trái dấ́u

11 Vận dụng: Tì̀m điều kiệ̣n củ̉a tham số́ để̉ phương

bậc nhất, bậc

hai trì̀nh bậc hai có́ hai nghiệ̣m trái dấ́u

12 Vận dụng: Tì̀m điều kiệ̣n củ̉a tham số́ để̉ phương

trì̀nh bậc hai có́ hai nghiệ̣m phân biệ̣t

13 Vận dụng: Tì̀m điều kiệ̣n củ̉a tham số́ để̉ phương

trì̀nh có́ nghiệ̣m

Phương 14 Thông hiể̉u: Tì̀m nghiệ̣m củ̉a hệ̣ phương trì̀nh

3

trình, hệ 15 Thông hiể̉u: Tì̀m nghiệ̣m củ̉a hệ̣ phương trì̀nh

phương trình 16 Vận dụng: Tì̀m giá trị biể̉u thứ́c

bậc nhất 17 Vận dụng: Giả̉i toán bằng cách lập hệ̣ phương trì̀nh

nhiều ẩn 18 Vận dụng: Giả̉i toán bằng cách lập hệ̣ phương trì̀nh

Câu 1: Trong các phương trì̀nh sau phương trì̀nh nào có́ điều kiệ̣n là x ?

Câu 4: Cho phương trì̀nh Tì̀m phương trì̀nh không phải là phương

trì̀nh hệ̣ quả̉ củ̉a phương trì̀nh đã̃ cho:

download by : skknchat@gmail.com

Câu 7: Nghiệ̣m phương trì̀nh là :

Câu 8: Phương trì̀nh có́ bao nhiêu nghiệ̣m :

phương trì̀nh đã̃ cho vô nghiệ̣m?

Câu 16: Gọ ̣i là nghiệ̣m củ̉a hệ̣ phương trì̀nh

Tí́nh giá trị củ̉a biể̉u thứ́c

Câu 17: Một công ty Taxi có́ 85 xe chở̉ khách gồm hai loại, xe chở̉ đượ̣c 4

khách và xe chở̉ đượ̣c 7 khách Dùng tấ́t cả̉ các xe đó́, tố́i đa mỗ̃i lầ̀n công ty chở̉đượ̣c 445 khách Hỏi công ty đó́ có́ mấ́y xe mỗ̃i loại?

A 45 xe 4 chỗ̃, 40 xe 7 chỗ̃ B 50 xe 4 chỗ̃, 35 xe 7 chỗ̃.

C.35 xe 4 chỗ̃, 50 xe 7 chỗ̃ D 40 xe 4 chỗ̃, 45 xe 7 chỗ̃

Câu 18: Biết cách đây bố́n năm tuổ̉i mẹ ̣ gấ́p 5 lầ̀n tuổ̉i con và sau hai năm nữ̃a

tuổ̉i mẹ ̣ gấ́p 3 lầ̀n tuổ̉i con Tí́nh tuổ̉i củ̉a mẹ ̣ và con hiệ̣n nay

A 33 tuổ̉i và 10 tuổ̉i B 34 tuổ̉i và 10 tuổ̉i

C 36 tuổ̉i và 10 tuổ̉i D 35 tuổ̉i và 10 tuổ̉i

8

download by : skknchat@gmail.com

Chương I VÉC TƠ

I Hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy

II Bảng mô tả chi tiết nội dung câu hỏi trắc nghiệm

1 Nhận biết: véc tơ cùng phương, cùng hướ́ng

2 Nhận biết: véc tơ cùng phương, cùng hướ́ng

1 Các định nghĩa

3 Nhận biết: véc tơ _ không

4 Thông hiể̉u: véc tơ, độ dài véc tơ

5 Vận dụng: hai véc tơ bằng nhau

6 Vận dụng: hai véc tơ bằng nhau

2 Tổng và hiệu của 7 Nhận biết: Tổ̉ng hai véc tơ

véc tơ

10 Vận dụng: Tí́nh độ dài véc tơ tổ̉ng

9

download by : skknchat@gmail.com

11 Nhận biết: quy tắc trừ̀

12 Thông hiể̉u: Tí́nh tổ̉ng và hiệ̣u các véc tơ

13 Vận dụng: Tí́nh tổ̉ng và hiệ̣u các véc tơ

Tích véc tơ với 14 Nhận biết: Định nghĩ̃a tí́ch véctơ vớ́i một số́.

3 một số 15 Thông hiể̉u: Tí́ch véc tơ vớ́i một số́

16 Vận dụng: Biể̉u diễn 1véc tơ theo 2 véc tơ

17 Nhận biết: Tí́nh tọ ̣a độ véc tơ

4 Hệ trục tọa độ 18 Vận dụng: Tí́nh tọ ̣a độ các véc tơ liên quan

19 Vận dụng: Phân tí́ch véc tơ theo hai véc tơkhông cùng phương

20 Nhận biết: Tí́nh tọ ̣a độ trọ ̣ng tâm tam giác

III Câu hỏi trắc nghiệm ôn tập chương I

Câu 3: Chọ ̣n mệ̣nh đề sai trong các mệ̣nh đề sau đây:

A. 0 cùng phương vớ́i mọ ̣i véc tơ B. 0 cùng hướ́ng vớ́i mọ ̣i véc tơ

Câu 8: Mệ̣nh đề nào sau đây sai:

A Nếu ABCD là hì̀nh bì̀nh hành thì̀

GAGBGC0

CB CD CA

B Nếu G là trọ ̣ng tâm củ̉a tam giác ABC thì̀

Nếu M là trung điể̉m cua đoạn thẳng AB thì̀ C. MAMB0

10

download by : skknchat@gmail.com

D Nếu 3 điể̉m phân biệ̣t A, B, C nằm tùy ý trên đườ̀ng thẳng thì̀ AB BC

Câu 9: Cho tam giác ABC có́ AB = AC và đườ̀ng cao AH. Đẳng thứ́c nào sau

đây đú́ng:

A C

Câu 10: Cho hì̀nh thoi ABCD vớ́i AC = 2a , BD = a Hỏi giá trị

bao nhiêu?

AC BD

Câu 12: O là tâm hì̀nh bì̀nh hành ABCD, E và F lầ̀n lượ̣t là trung điể̉m các cạnh

AB và BC Đẳng thứ́c nào sau đây sai:

C. OA OC OD OE 0 F 0 D. OC EB EO

Câu 13 : Cho tam giác ABC vuông cân đỉnh A, đườ̀ng cao AH Đẳng thứ́c

nào sau đây sai:

Câu 16: Cho tam giác ABC, M là trung điể̉m củ̉a cạnh BC, gọ ̣i G và G’ lầ̀n lượ̣t

là trọ ̣ng tâm củ̉a tam giác ABM và AMC Khi đó́ GG ' bằng:

A. AC AB B. AC AB C. AC AB D. AC AB

Câu 17: Trong mặ̣t phẳng tọ ̣a độ Oxy cho ba điể̉m A 2; 3 , B 1; 4 , C 1;2

có́ tọ ̣a độ là cặ̣p số́ nào?

Hỏi v 2AB 3AC

Tì̀m hai số́ m, n sao cho c ma nb

Câu 19: a 2;1 ; b 3; 4 ; c 7; 2

5

Câu 20: Cho 3 điể̉m A 3; 4 ; B 2;1 ; C 1; 2

Tọ ̣a độ trọ ̣ng tâm G củ̉a tam giác ABC là:

3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp

Đề tài có́ thể̉ áp dụng để̉ giả̉ng dạy cho mọ ̣i trì̀nh độ củ̉a họ ̣c sinh vì̀ nó́giú́p các em tiếp nhận kiến thứ́c một cách nhẹ ̣ nhàng, logic và dễ hiể̉u

3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp

Khi áp dụng chú́ng tôi thấ́y kết quả̉ chấ́t lượ̣ng họ ̣c kì̀ I môn toán 10 caohơn Từ̀ đó́, họ ̣c sinh phấ́n chấ́n, thí́ch thú́ hơn, không cò̀n lo ngại cho rằng kiếnthứ́c quá khó́ nữ̃a Họ ̣c sinh tự̣ họ ̣c tố́t hơn và kỹ năng giả̉i trắc nghiệ̣m tố́t hơn

Thố́ng kê kết quả̉ họ ̣c kì̀ I môn Toán:

THỐNG KÊ KẾT QUẢ HỌC KỲ 1 MÔN TOÁN NĂM HỌC 2017 - 2018

Số học sinh đạt Giỏi 5 - 12.82% Số học sinh đạt Giỏi 13 - 28.26%

download by : skknchat@gmail.com

Bến Tre, ngày 19 tháng 3 năm 2018

13

download by : skknchat@gmail.com

Phụ lục 1

Sơ đồ tư duy của học sinh Đoàn Thị Hà My _ 10C2

14

download by : skknchat@gmail.com

Sơ đồ tư duy của học sinh Lê Thị Kim Tuyền _ 10C1

15

download by : skknchat@gmail.com

download by : skknchat@gmail.com

Phụ lục 2: MA TRẬN TỔNG QUÁT ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I MÔN

TOÁN K10 Mức độ kiến thức đánh giá

Tổng số

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I MÔN TOÁN KHỐI 10 NĂM HỌC 2017 - 2018

A. 0;1 ; 3;2 B. 1; 1;3;2 C. 0; 1; 3;2 D. 0; 1;3;2

A Phương trì̀nh có́ nghiệ̣m x = 4 B Phương trì̀nh có́ nghiệ̣m x = 3.

C Phương trì̀nh vô nghiệ̣m D.Phương trì̀nh có́ vô số́ nghiệ̣m.

A m > 2 B m < 2 C.m =2 D m < 4

18

download by : skknchat@gmail.com

A. m 1 B. m 1 C. m 1 D. m 1

x; y 2 a 2 ; 4 a 3 là một

Câu 12: Tì̀m tấ́t cả̉ các giá trị củ̉a tham số́ a để̉ cặ̣p số́

nghiệ̣m củ̉a phương trì̀nh 3 x 2 y 4

Câu 14: Một ngườ̀i đi xe máy từ̀ tỉnh A đến tỉnh B cách nhau 90km Khi đến B

ngườ̀i đó́ nghỉ ngơi 30 phú́t rồi quay trở̉ lại A vớ́i vận tố́c lớ́n hơn vận tố́c lú́c đi là

9 km / h Thờ̀i gian kể̉ từ̀ lú́c đi từ̀ A tớ́i lú́c trở̉ về A là 5h Vận tố́c củ̉a xe máy lú́c

Câu 20: Cho hì̀nh vuông ABCD có́ cạnh bằng 3 I là trung điể̉m AB Tí́ch BI.CA bằng :

19

download by : skknchat@gmail.com

a) Xét sự̣ biến thiên và vẽ đồ thị (P) củ̉a hàm số́ (1.5đ)

b) Tì̀m m để̉ đườ̀ng thẳng d: y 2mx m2 cắt (P) tại hai điể̉m phân biệ̣t (1.0đ)

A(0;1), B(1;3), C( 2; 2)

a) Chứ́ng minh rằng A, B, C là ba đỉnh củ̉a một tam giác.

b) Tì̀m toạ độ trung điể̉m BC và trọ ̣ng tâm tam giác ABO.

c) Tì̀m tọ ̣a độ điể̉m M để̉ tứ́ giác AMBC là hì̀nh bì̀nh hành.

Câu 4 (0.5 điể̉m) Cho tam giác ABC Tì̀m tập hợ̣p các điể̉m M thỏa mã̃n hệ̣ thứ́c:

0

……… Hết ………

20

download by : skknchat@gmail.com