(SKKN CHẤT 2020) chuyên đề môn hóa học 9 phương pháp rèn luyện học sinh yếu, kém môn hóa học 9

- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện tốt “Nói không với HS ngồi nhầm lớp” - Nhằm nâng cao chất lượng dạy vàhọc - Là động lực thúc đẩy cá học sinh yếu kém cóýthức hơn trong

PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN HÓA HỌC 9

LỜI GIỚI THIỆU

Đối với môn hóa học, đây là môn học “vỡ lòng”, hoàn toàn mới lạ đối với cá em, sự tiếp xúc môn học này ít nhiều làm cho cá em bỡ ngỡ, một số ít các

em có năng khiếu còn tìm tòi thích thú đối với môn học mới này, còn đa số các

em đều cảm thấy xa lạ vàngần ngại, nếu không cóbiện phá thích hợp cá em rất

dễ chán nản, bỏ học Các em xem môn học này làmột trong những môn học khó khăn nhất giống như các môn học tiếng nước ngoài Vìthực tế đối với cá em, khi học môn học này phải học thuộc lòng cá kíhiệu hóa học, tên gọi, hóa trị,… các

em còn lúng túng, mùmờ việc dự đoán các sản phẩm tạo thành trong một phương trình phản ứng hóa học, việc củng cố rèn luyện các em đối với môn học này ở bậc THCS giúp cho học sinh cókiến thức cơ bản để làm nền tảng cho bậc học tiếp theo

Quán triệt quan điểm “dạy thật , học thật”, chống lại “bệnh thành tích” trong giáo dục, đang là căn bệnh nhức nhối trong toàn ngành giáo dục nói chung! Trong khuôn khổ chia sẻ “Phương pháp rèn luyện học sinh yếu, kém môn hóa học 9”, bản thân công tác trong ngành luôn trăn trở vàluôn tìm giải phá nâng cao chất lượng học sinh nói chung trong đó quan tâm nhiều đến học sinh yếu kém nói riêng

I.MỤC TIÊU.

- Qua nội dung của chuyên đề giáo viên có phương pháp truyền thụ kiến thức cơ bản cho học sinh, học sinh nhận biết, thông hiểu, vận dụng kiến thức làm cá bài tập ở nhà, bài tập ở lớp, bài kiểm tra

- Giúp học sinh yếu củng cố kiến thức cơ bản, bổ trợ những kiến thức học sinh bị hổng từ cá lớp dưới, giúp HS có thói quen độc lập suy nghĩ, tự giác trong học tập, cótinh thần trách nhiệm, cóýthức tổ chức kỉ luật

- GV cókế hoạch cụ thể, chi tiết phụ đạo học sinh yếu

- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện tốt “Nói không với

HS ngồi nhầm lớp”

- Nhằm nâng cao chất lượng dạy vàhọc

- Là động lực thúc đẩy cá học sinh yếu kém cóýthức hơn trong học tập

- Là cơ sở kiến thức cho học sinh tiếp thu chương trình cấp trung học sơ sở

- Nêu ra các bước ngắn gọn với cá vídụ minh họa vàcónhững vídụ thông qua một vài nội dung học ở môn hóa học 8, 9 để từng bước tạo hứng thú cho cá em trong cá bài học

1

Giúp đỡ học sinh yếu kém không chỉ làtrách nhiệm màcòn mang tính nhân văn sâu sắc Như chúng ta đã biết, đối tượng học sinh yếu kém vẫn luôn tồn tại trong giáo dục, tuy nhiê số lượng học sinh yếu, kém nhiều hay ít vàmức

độ tiến bộ của cá em nhanh hay chậm trong quá trình được giáo dục vàrèn luyện mới là điều đáng quan tâm của riêng mỗi nhà trường

Triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020, trường THCS Tam Hồng đã lấy việc bồi dưỡng học sinh yếu kém làm nhiệm vụ trọng tâm trong việc nâng cao chất lượng giáo dục năm nay Đặc biệt môn hóa học ở trường THCS vìkiến thức môn hoácá em mới được làm quen ở năm lớp 8 còn trừu tượng vàkhó hiểu, nhiều

em nhận thức còn hạn chế chính vìvậy thầy côphải hết sức quan tâm Xuất phát

từ thực tế đó, tổ chuyên môn KHTN, tổ chức chuyên đề bồi dưỡng học sinh yếu kém để giúp trao đổi học hỏi thêm kinh nghiệm trong giảng dạy, kèm cặp học sinh yếu

Thông qua chuyên đề mỗi GV đều được thổ lộ tâm tư suy nghĩ, trao đổi vốn hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân đối với công tác bồi dưỡng học sinh yếu, kém

II THỰC TRẠNG.

1 Thuận lợi – khó khăn:

a) Thuận lợi: Nhà nước vàbộ giáo dục, sở giáo dục, phòng giáo dục, nhà

trường quan tâm đến công tác bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho giáo viên Cơ

sở vật chất trường học và đồ dùng phục vụ công tác dạy vàhọc tương đối tốt Công nghệ thông tin được cập nhật là điều kiện để giáo viên dạy tốt và học sinh học tốt

* Học sinh:

- Qua quátrình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng đa số cá học sinh yếu kém lànhững học sinh cábiệt, vào lớp không chịu chúýchuyên tâm vào việc học, về nhà lười học, không chuẩn bị bài, đến giờ học thìcắp sách đến trường, nhiều khi học sinh còn không biết ngày đó học môn gì, vào lớp không chép bài vìlído là không đem đồ dùng học tập của môn học dẫn tới không nắm được các kĩ năng cần thiết trong việc học vàvận dụng vào việc giải quyết cá dạng bài tập Hóa học

Còn một bộ phận không ít học sinh lại không xác định được mục đích của việc học, đến lớp lo chọc phábạn bè, gọi đến không biết trả lời

2 TRƯỜNG THCS TAM HỒNG

PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN HÓA HỌC 9

- Học sinh không hứng thúhọc tập bộ môn: Khác với cá môn khác, môn Hóa Học cónhiều khái niệm trừu tượng, khó, học sinh hạn chế kiến thức cơ bản, do

đó học sinh tiếp thu kiến thức ngày càng khó khăn và thiếu hụt

- Chất lượng đầu vào thấp, học sinh học yếu môn Toán, Lýkhông biết làm tính, yếu cá kỹ năng tính toán cơ bản, cần thiết (cộng, trừ, nhân, chia) khó cókhả năng tiếp thu kiến thức môn Hóa học do đó sợ môn Hóa vàkhông ham thích học Hóa

- Một số em thiếu tìm tòi, sáng tạo trong học tập, không cósự phấn đấu vươn lên, có thói quen chờ đợi lười suy nghĩ hay dựa vào giáo viên, bạn bèhoặc xem lời giải sẵn trong sách giải một cách thụ động

- Học sinh lười suy nghĩ, trình độ tư duy, vốn kiến thức cơ bản ở lớp dưới còn hạn chế, do mai một kiến thức mỗi hôm hổng một chút, với chương trình học tập như hiện nay, để học tốt, đặc biệt các môn tư duy tính toán như Toán, lý, hoá … thì để việc tập để cókết quả đòi hỏi trước đó HS phải cóvốn kiến thức nhất định Tuy nhiên, hiện nay rất nhiều HS đã không có vốn kiến thức cơ bản ngay từ lớp nhỏ, từ đó việc học càng lên cá lớp lớn hơn, học những kiến thức mới có kiên quan đến những kiến thức cũ thì học sinh đã quên hết cho nê việc tiếp thu kiến thức mới trở thành điều rất khó khăn đối với cá em Nguyên nhâ này cóthể nói đến một phần lỗi của giáo viên là chưa đánh giá đúng trình độ của học sinh

- Đọc chậm, viết chậm, học vẹt, không cókhả năng vận dụng kiến thức

- Ảnh hưởng công nghệ thông tin: chơi điện thoại, trò chơi máy tính– zalo

- facebook khi bố mẹ không để ý, làm mất thời gian cho học tập buổi tối của học sinh

* Giáo viên:

- Hệ thống câu hỏi gợi mở dẫn dắt chưa logic, chưa phù hợp cho từng đối tượng học sinh, cónhững tiết giáo viên thuyết trình nhiều, ngoài lề chưa khắc sâu kiến thức trọng tậm

- Chưa quan tâm đến đồng đều được tất cả HS trong lớp do sĩ số học sinh

quá đông( hơn 40 HS/ lớp), chưa thực sự quan tâm đến tất cả các đối tượng học

sinh trong cả lớp màchỉ chútrọng một số em học khá, giỏi vàtrung bình thời gian trên lớp giành cho HS yếu không cónhiều và coi đây là chất lượng chung của cả lớp, giáo viên chưa thật tâm lý, chưa động viên khéo léo kịp thời đối với những tiến

bộ của học sinh dùnhỏ

- Chưa cân đối giữa việc truyền thụ kiến thức với rèn luyện kỹ năng thực hành hóa học

3

- Không nắm chắc đối tượng dẫn tới đề quácao hoặc quáthấp đối với học sinh.

- Chưa tạo được không khíhọc tập thân thiện Giáo viên bộ môn chưa phối kết hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm vàphụ huynh học sinh

- Phương pháp dạy học đổi mới chưa nhanh: Nhiều giáo viên chưa chú ý đến phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn: không cóthínghiệm trên lớp, bỏ giờ thực hành thínghiệm, phương tiện dạy học nghèo nàn, lạc hậu

- Việc kiểm tra, đánh giá chưa nghiêm túc, chưa có tác dụng khích lệ học sinh trong học tập, thậm chícòn tạo điều kiện cho học sinh chây lười

- Chưa tổ chức được cá buổi ngoại khóa, những hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh tham gia, chưa biết xử lýhết cá tình huống trong tiết dạy, việc tổ chức cá hoạt động còn mang tính hình thức chưa phù hợp

- Phương pháp giảng dạy chưa phù hợp, năng lực tổ chức giờ học theo nhóm đối tượng còn hạn chế

* Phụ huynh học sinh vàxãhội:

- Học sinh làcon em nhâ dân lao động, nghèo ít có điều kiện đầu tư việc học cho con cái

- Một số phụ huynh không quan tâm đến việc học của con em, khoán trắng việc học tập của con em họ cho nhà trường

- Sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin cùng với internet với cá dịch vụ vui chơi, giải tríhấp dẫn đã lôi cuốn cá em

2 Thành công – Hạn chế:

* Thành công: Khi áp dụng chuyên đề này phần lớn học sinh cóhứng thú

với môn học, siêng năng và có ý thức tự học Các em học sinh luôn tích cực qua việc hoàn thành bài tập ở nhàvànắm được tương đối kiến thức trọng tâm của từng bài học

* Hạn chế: Thời lượng phân phối chương trình lên lớp chưa đủ để cho cá

em làm bài tập vàtrực quan bằng thínghiệm biểu diễn, một số học sinh chưa có tinh thần tự giác học tập, không cóthói quen tự học ở nhà; một bộ phận phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình

3 Mặt mạnh, mặt yếu:

- Chuyên đề làtài liệu tham khảo cho giáo viên đang giảng dạy môn hóa học ở trường THCS cũng như giáo viên đang giảng dạy ở nhiều môn học khác tạo động lực cho học sinh học tập tốt hơn môn học của mình Học sinh ýthức hơn việc

tự học, nhận thấy rằng việc tự học làrất cần thiết để nâng cao kiến thức cho bản thân cũng như giúp học tốt hơn các môn học trong nhà trường đặc biệt

làmôn hóa học

4 TRƯỜNG THCS TAM HỒNG

PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN HÓA HỌC 9

- Với đối tượng học sinh yếu, để cá em phát huy tốt khả năng của mình cần cósự phối hợp thường xuyên hơn giữa gia đình với nhà trường vàgiáo viên giảng dạy bộ môn vìvới đối tượng học sinh này kỹ năng tự học ở nhà là chưa tốt

4 Nguyên nhân, các yếu tố tác động:

Từ thực tế giảng dạy tôi nhận thấy rằng việc cá em học yếu kém môn hóa học làdo nhiều nguyên nhân như: Do đặc điểm lứa tuổi, do hoàn cảnh sống và môi trường tác động, ở đây vì nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn nên số học sinh bỏ học giữa chừng để làm kinh tế phụ giúp gia đình khá phổ biến, cá em thấy bạn cùng lứa tuổi mình đã có thể kiếm được tiền màkhông cần học tập nhiều, cộng với việc tiếp thu cá môn học gặp nhiều khó khăn cũng góp phần làm các em lơ là việc học nê tự bản thân học sinh chưa có động lực để học tập

Ngoài những nguyên nhân khách quan trên cũng còn một phần làdo kiến thức môn hóa học trừu tượng, khótiếp thu đối với một số học sinh, số lượng bài tập nhiều và khó cũng góp phần tạo nê sự chán nản nơi học sinh

5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà chuyên đề đã đặt ra

- Từ cá vấn đề màthực trạng học sinh yếu kém môn Hóa Học đã nêu ở đây

có 2 nguyên nhân chủ yếu:

+ Làyếu tố ngoại cảnh, do môi trường sống, bạn bè và gia đình tác động đến sự tự học của học sinh nói chung.Với nguyê nhâ này giải phá khắc phục làcần tăng cường sự phối hợp tốt hơn nữa giữa nhà trường và gia đình học sinh, đặc biệt lànhững em mà gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn, sự động viên khích lệ của giáo viên dành cho bản thân cá em làcần thiết

+ Là do đặc điểm môn học và phương pháp giảng dạy của giáo viên.Tâm

lýchung của học sinh làdễ chán nản nếu như các em không hiểu bài Chẳng hạn trong chương trình lớp 8 nếu các em không học thuộc bảng 1 – Một số nguyên

tố hóa học SGK/ 42 vàbảng 2 – Hóa trị của một số nhóm nguyên tử SGK/ 43, những công thức chuyển đổi giữa khối lượng, thể tích và lượng chất thìcác em khócóthể cónhững kiến thức kỹ năng cơ bản để giải bài tập Đây lànhững công

thức căn bản cóthể áp dụng vào cho cả chương trình hóa học mà nếu cá em ngay

từ đầu không nắm vững thìsẽ rất khóvận dụng vào làm bài tập

ở những bài học tiếp theo dẫn đến chán nản dẫn đến kết quả học tập giảm sút

Từ những khó khăn nêu trên mà học sinh khi học môn hóa học 8, 9 mắc phải, với những kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm môn hóa học lớp 8 và9 tôi mạnh dạn đề xuất một vài giải phá nhằm giúp cá em khắc phục những khó khăn trên đồng thời thông qua việc cá em nắm được cá kiến thức áp dụng vào

làm bài tập để từng bước cá em biết cách học để nâng cao kiến thức của mình

5

KẾT QUẢ NĂM HỌC 2018-2019

III GIẢI PHÁP- BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC.

* Mục tiêu của giải phá- biện phá: Viết lại những kinh nghiệm đã có trong quátrình giảng dạy nhằm giúp học sinh từng bước nắm được những kiến thức cơ bản

để cải thiện kết quả học tập cá môn học nói chung vàmôn hóa học nói riêng cũng như tạo tiền đề tốt để phát triển thêm nhiều kỹ năng khác trong môn hóa học như kỹ năng làm thí nghiệm, kỹ năng viết báo cáo thực hành, kỹ năng giải bài tập……

1 Đối với phụ huynh:

- PHHS theo dõi, động viên vàkiểm tra bài vở của con em mình ở nhà

- Giúp đỡ học sinh trong quátrình học tập ở nhà, phải cóthời gian biểu cho con em của mình

- Đôn đốc, động viên con em đi học chuyên cần

- Cósự kiểm tra đột suất vàchuẩn bị cho con em đầy đủ đồ dùng trước khi đến trường

- Không cho con chơi điện thoại, máy tính vào các trò chơi vô bổ, ảnh hưởng tới chất lượng học tập của con em.Quản lýthời gian cá buổi chiều của con không tới trường

- Thường xuyên liên hệ với giáo viên chủ nhiệm lớp vàgiáo viên bộ môn

để nắm được tình hình học tập của con em mình Từ đó GVCN cùng trao đổi với phụ huynh để tìm biện phá tốt nhất cho con em

2 Đối với giáo viên:

Giáo viên là người chủ đạo trong việc khắc phục học sinh yếu, thành hay bại làphần lớn do giáo viên Vìvậy giáo viên là người hết sức quan trọng trong việc khắc phục học sinh yếu

6 TRƯỜNG THCS TAM HỒNG

PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN HÓA HỌC 9

- Giáo viên nghiê cứu tài liệu, có giáo án đầy đủ khi lên lớp, cósổ theo dõi học sinh học tập, kiểm tra đánh giá học tập của học sinh trong quátrình phụ đạo

- Chủ động gặp phụ huynh trao đổi về việc học tập của HS, cùng với phụ huynh tìm biện phá khắc phục

- Tiếp theo GV lập kế hoạch phụ đạo HS yếu ngoài giờ học tự chọn, chính khóa cóthể ở trường, ở nhà

- Trong tiết dạy học bình thường GV soạn bài nhất thiết phải cókế hoạch dạy học cho những HS yếu Kế hoạch dạy học cho HS yếu phải phùhợp với trình

độ HS đó, không nên dạy những vấn đề hoặc kiến thức của lớp đó mà có thể dạy kiến thức của lớp dưới

- Phân công HS khá, giỏi giúp đỡ bạn ở trường, ở nhà, xây dựng đôi bạn cùng tiến Tạo ra cá nhóm học tập, thi đua trong các nhóm có học sinh yếu

- Đưa câu hỏi vàbài tập dạng nhận biết vào giờ luyện tập để cho HS làm

- Động viên, tuyên dương kịp thời HS cótiến bộ

- Phân tích nguyê nhâ từ đâu Để từ đó có biện phá khắc phục hợp lý vàcóhiệu quả

Từ thực tiễn giảng dạy tôi nhận thấy rằng để học sinh không còn yếu kém đối với môn học này cũng như từng bước tạo hứng thúsay mêvới môn học của các em, để ngày càng nâng cao chất lượng môn học thìcần phải trải qua những bước làm cụ thể sau:

+ Phân loại học sinh, giúp đỡ, động viên kịp thời:

+ Kiểm tra kiến thức chung của cá em từ đầu năm học từ đó phân loại học sinh yếu kém, trao đổi với giáo viên chủ nhiệm,giáo viên bộ môn của năm học trước để cóthể nắm rõtính cách, hoàn cảnh học lực của những môn học liên quan Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức màquan trọng hơn là tổ chức những tình huống kích thích sự tò mò, đòi học của các em, hướng dẫn cá em khắc phục khókhan màhọc tập để tiến bộ, trang bị cho các em học sinh yếu kém những kiến thức cơ bản đã học qua màcá em quên hoặc chưa biết, cần thiết ghi tóm tắt, cách nhớ, mẹo nhớ…giúp cho các em biết cách học, có phương phá học tập phùhợp với

bộ môn

- Thiết nghĩ làm giáo dục và đào tạo không chỉ dạy cá em kiến thức cơ bản trong từng môn học màcòn phải kết hợp giáo dục đạo đức, hiểu rõtâm lý đối tượng nghiê cứu để cóbiện phá thích hợp vàkịp thời, tùy theo từng học sinh vàtừng nguyê nhâ cụ thể dẫn đến học yếu, kém Hóa học làmôn tự nhiê liên quan mật thiết với môn Toán, Lýnếu cá em hỏng kiến thức, thiếu kỹ năng làm toán thìcá em dễ chán nản môn Hóa học

7

- Điều này bắt nguồn từ bệnh thành tích của nhiều năm trước, cónhững

em đã học lớp 9 màtìm ẩn x hay áp dụng quy tắc tam suất để tìm số mol trên phương trình còn chưa nắm vững Giúp cá em lấy lại tự tin, đòi hỏi giáo viên phải

ôn lại những kiến thức căn bản về toán học

Vídụ: Tìm hóa trị của một nguyê tố chưa biết, ta cần đặt ẩn x (làhóa trị

của nguyê tố cần tìm), sau đó áp dụng quy tắc hóa trị để tìm x, chẳng hạn ta được 2x = 6 => x = 6/2 = 3 Hay, cứ 1 mol sắt tác dụng với 2 mol HCl Vậy 0,05 mol sắt tác dụng thìcần bao nhiêu mol HCl phản ứng, màcá em còn lung túng chưa giải quyết được

- Thường xuyên kiểm tra bài, làm những bài tập đơn giản để động viên, khích lệ tinh thần, khen tặng những tiến bộ qua từng bài tập nhỏ Chẳng hạn:

“ Hôm nay em rất tiến bộ, cố gắng thêm” Ngoài những khen tặng động viên khi cá em tự hoàn thành một bài tập hay đã nắm vững một vấn đề nào đó còn phải tìm những điểm tô khác của các em để khen ngợi Chẳng hạn, tính cẩn thận, cách trình bày rõràng Khen tặng, khích lệ tinh thần làmột nghệ thuật dẫn

dụ con người màtừ xưa đến nay cá nhàkhoa học lừng danh đã làm nên lịch sử cũng từ đó

- Để hỗ trợ cá em trong học tập, cần hướng dẫn các em suy đoán đơn giản

về sản phẩm tạo thành cho một phản ứng hóa học vô cơ thông thường: phản ứng trung hòa, phản ứng trao đổi, phản ứng hóa hợp, phản ứng thế, phản ứng nhiệt phân vàkể cả phản ứng oxi hóa khử thông thường…

- Đầu tiên phải kiểm tra vàgiúp cho cá em học thuộc kíhiệu vàhóa trị của một số nguyê tố thường gặp một cách thành thạo

- Hướng dẫn lại cách viết đúng công thức hóa học:

Công thức hóa học dạng chung: a b

AxBy

Trong đó: A, B làKHHH của nguyê tố (B cóthể lànhóm nguyê tử) a;b

làhóa trị của A,B

x, y làchỉ số của A, B

+ Trường hợp I: a = b  x= y= 1(chỉ số 1 không ghi trong CTHH)

I I

Vídụ: + NaxCly  CTHH: NaCl

II II

Mg x OY  CTHH: MgO

II II Fex(SO4)y  CTHH : FeSO4

8 TRƯỜNG THCS TAM HỒNG

PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN HÓA HỌC 9 + Trường hợp II: a # b  x= b, y = a (x, y tối giản)

III II

Vídụ : AlxOy  CTHH : Al2O3

IV II SxOy  CTHH: SO

2

II III Cax (PO4)y  CTHH: Ca

3 (PO4)2

II II Cax (HPO4) y  CTHH: CaHPO

4

- Cách nhanh để lập CTHH: Hóa trị của nguyê tố này làchỉ số của nguyê

tố kia (trừ một số trường hợp ngoại lệ)

* Cho cá em viết công thức hóa học từ dễ đến khó như sau:

- Viết công thức cá chất tham gia phản ứng

- Dự đoán phản ứng xảy ra (dự đoán sản phẩm tạo thành) của oxit bazơ với axit : để viết đúng sản phẩm của phản ứng giữa axit với oxit bazơ, ta có cách nhớ như sau : ‘‘ Kim loại trong oxit sẽ kết hợp với gốc axit tạo thành muối, hidro kết hợp với oxi tạo thành nước’’ hay dễ nhớ nhất là ‘‘ gần với gần, xa

với xa’’

Vídụ: 6HCl + Al2O3 -> 2AlCl3 + 3H2O

Quan trọng hơn là học sinh phải thuộc hóa trị để viết đúng công thức hóa học vàcân bằng đúng phương trình

Đối với nhiều học sinh lớp 9 bài toán tính theo PTHH đơn giản nhiều em

vẫn chưa biết làm, chưa biết mình phải bắt đầu từ đâu, giáo viên nê đưa ra phương pháp giải và hướng dẫn học sinh từ từ để học sinh nắm được phương pháp

Trước tiên phải ôn tập cho học sinh một số công thức cần vận dụng khi giải toán tính theo PTHH:

* Công thức chuyển đổi giữa khối lượng và lượng chất:

m = n M 

n = m: M 

M = m : n

m: Khối lượng chất( g) , n làsố mol chất( mol) M làkhối lượng mol (g)

* Công thức chuyển đổi giữa lượng chất vàthể tích chất khí:

+ V (đktc) = 22, 4 n 

n = V: 22,4 +V (đk thường) = 24.n 

n= V: 24

* Công thức tỉ khối của khí A đối với khíB:

d A/B = M A : M B

* Công thức tìm khối lượng dung dịch liên quan đến khối lượng riêng: m

= V D 

V = m: D

9

m: làkhối lượng dung dịch (g) D làkhối lượng riêng

V làthể tích dung dịch

* Công thức tính nồng độ mol vànồng độ % của dung dịch:

- Công thức tính nồng độ mol: C M = n/V

CM: Nồng độ mol

- Công thức tính nồng độ phần trăm:

C% = mct

mdd

100%

+ mct làkhối lượng chất tan, biểu thị bằng gam

+ m dd làkhối lượng dung dịch, biểu thị bằng gam

m dd = m ct + m dm

Từ những công thức trên, học sinh đã vận dụng vào bài tập tính theo PTHH

Dạng cơ bản: Dựa vào lượng 1 chất tính lượng cá chất khác theo phản ứng.

Phương pháp giải:

Bước 1: Đổi khối lượng hoặc thể tích chất khíra số mol:

+ Nếu đề bài cho khối lượng: n= m/M

+ Nếu đề bài cho thể tích chất khí(đktc): n= V/22.4 Bước 2: Lập PTHH

của phản ứng

Bước 3: Dựa vào PTHH để tìm số mol chất tham gia hoặc tạo thành Bước 4: Đổi số mol thành khối lượng hoặc thể tích (m = n.M, V = n.22, 4)

 Lớp 8:

Vídụ 1: Bài tập này cóthể được vận dụng thi học kì1 sau khi học tiết 32,

33 tính theo PTHH

Đề: Cho 3, 25 gam kẽm tác dụng với dung dịch axit clohiđric (HCl) vừa

đủ, tạo thành kẽm clorua (ZnCl2) và khí hiđro

a Tính khối lượng của axit clohiđric đã dùng?

b Tính thể tích khí hiđro thoát ra( đk tc)

Hướng dẫn:

n Zn = mZn : MZn = 3,25 : 65 = 0,05(mol)

Phương trình hóa học

Zn + 2HCl -> ZnCl2 + H2 (1)

0.05 ->0.1 - >0.05 (mol)

Theo phương trình hóa học ta có: (1) ta có nHCl = 2.nZn = 2.0,05= 0,1 (mol)

10 TRƯỜNG THCS TAM HỒNG