Chất lượng cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay Trần Thị Hoàng Anh Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã số: 60
Trang 1Chất lượng cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay
Trần Thị Hoàng Anh
Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01
Người hướng dẫn: GS.TS Phạm Hồng Thái
Năm bảo vệ: 2012
Abstract: Phân tích cơ sở lý luận về cán bộ, công chức hành chính; xác định khái niệm,
vị trí, vai trò, đặc điểm và phân loại cán bộ, công chức hành chính nhà nước; chất lượng, các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức hành chính nhà nước Phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính, đánh giá ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân hạn chế của đội ngũ cán bộ, công chức hành chính thành phố Huế hiện nay Đề ra mục tiêu, phương hướng và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế nhằm đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới, xứng đáng với vị trí, vai trò, sự nghiệp phát triển một thành phố là đô thị loại I thuộc tỉnh hướng tới thành phố
trực thuộc Trung ương
Keywords: Chất lượng cán bộ; Công chức; Luật hành chính; Pháp luật Việt Nam
Content
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ, công chức hành chính đóng vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị nói chung và hệ thống hành chính ở nước ta nói riêng Nếu như nhà nước là trụ cột của hệ thống chính trị, thì đội ngũ cán bộ, công chức hành chính là lực lượng quan trọng vận hành cỗ máy hành chính nhà nước, giúp guồng máy hành chính hoạt động thông suốt từ Trung ương đến địa phương Nói cách khác, đội ngũ cán bộ, công chức được coi như "xương sống" của chính quyền, của chế độ, có vai trò hết sức quan trọng trong việc quản lý và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ
xã hội, đảm bảo nền hành chính nhà nước hoạt động liên tục có hiệu quả, đặc biệt Việt Nam đang trong thời kỳ đổi mới, mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế, từng bước công nghiệp hóa, hiện đại hoá nên đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy hành chính Nhà nước trở thành một nguồn lực lớn phục vụ cho quá trình tổ chức và hoạt động của Nhà nước
Thời gian qua, phải khẳng địn, đội ngũ cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước đã và đang góp phần đáng kể vào tiến trình cải cách hành chính theo mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, có tính chuyên nghiệp cao mà Đảng và nhân dân ta đã đặt ra trong
Trang 2thời kỳ mới Song, cũng cần nhận thấy một thực tế: còn không ít cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay làm việc thiếu tích cực Điều đó thể hiện ở chỗ: nhiều cán
bộ, công chức bảo thủ trong cách nghĩ, cách làm, thiếu sự năng động, sáng tạo và đổi mới; cách làm việc quan liêu, hành chính hoá, không thạo việc, tác phong chậm chạp, rườm rà, thái độ thờ
ơ, thiếu trách nhiệm dẫn đến sự trì trệ về phương thức hoạt động trong các cơ quan hành chính
Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế không nằm ngoài thực trạng chung của đội ngũ cán bộ, công chức trong cả nước, đội ngũ cán bộ, công chức thành phố Huế luôn được kiện toàn, chất lượng đội ngũ được nâng lên rõ rệt phần nào đã đáp ứng được những đòi hỏi rất khắc khe của thời kỳ mở cửa, hội nhập Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế bất cập như: chất lượng cán bộ, công chức của thành phố chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước chưa gắn với việc sử dụng, chưa có chính sách thỏa đáng để thu hút cán bộ, công chức có trình độ cao về thành phố công tác…Trước yêu cầu mới của hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thành phố Huế cần nhanh chóng có những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Vì vậy, việc chọn đề tài "Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay" làm đề tài luận văn thạc sĩ Luật, chuyên ngành Lịch sử và
lý luận nhà nước và pháp luật là đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra hiện nay
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Cán bộ, công chức nói chung, cán bộ, công chức hành chính nói riêng là chủ đề nghiên cứu được nhiều nhà khoa học quan tâm Đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu ở những cấp
độ khác nhau: bài báo khoa học, luận văn, luận án, sách chuyên khảo, trước hết cần kể tới:
- Tác phẩm "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ" của tác giả Bùi Đình
Phong, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002
- Thạc sĩ Nguyễn Duy Phương (2007), Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực đội ngũ công chức hành chính ở Thừa Thiên Huế từ năm 2004- 2006
Ngoài ra còn nhiều bài viết đăng trên các tạp chí khoa học hoặc nhiều công trình, luận văn, luận án khác có đề cập ít nhiều tới vấn đề này
* Đánh giá chung: Những công trình khoa học này cung cấp nhiều tư liệu quý báu về cơ
sở lý luận, về kiến thức, kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước nói chung
và cán bộ, công chức hành chính nói riêng để tác giả tham khảo trong quá trình nghiên cứu đề tài của mình
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu của luận văn
Xuất phát từ tình hình th ực tiễn về công tác tuyển du ̣ng , sử du ̣ng , quản lý và chất lượng đô ̣i ngũ cán bô ̣ , công chức hành chính thành ph ố, đề ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính chuyên nghiệp, có phẩm chất tốt
và đủ năng lực thực thi công v ụ có hiệu quả , tận tụy phục vụ đất nước và phục vụ nhân dân
3.2 Nhiệm vụ của luận văn
- Phân tích cơ sở lý luận về cán bộ, công chức hành chính; xác định khái niệm, vị trí, vai trò, đặc điểm và phân loại cán bộ, công chức hành chính nhà nước; chất lượng, các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Trang 3- Phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính, đánh giá ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân hạn chế của đội ngũ cán bộ, công chức hành chính thành phố Huế hiện nay
- Mục tiêu, phương hướng và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế nhằm đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới, xứng đáng với vị trí, vai trò, sự nghiệp phát triển một thành phố là đô thị loại I thuộc tỉnh hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế
- Phạm vi nghiên cứu: Tại các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Huế Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ năm 2008 đến năm 2012
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp lịch sử - cụ thể và kết hợp với việc điều tra khảo sát
chất lượng đô ̣i ngũ cán bô ̣ , công chức hành chính
6 Tính mới và những đóng góp của đề tài
- Đóng góp của đề tài về mặt khoa học pháp lý góp phần vào hệ thống hoá lý luận về cán
bộ, công chức hành chính và nâng cao chất lượng cán bộ, công chức hành chính; hệ thống hoá và xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức hành chính nhà nước
- Đóng góp của đề tài về mặt thực tiển:
+ Qua phân tích, so sánh, đánh giá thực trạng, rút ra những mặt mạnh; những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế Từ đó, làm tiền đề để đưa ra quan điểm, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm
3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính tại thành phố
Huế trong giai đoạn hiện nay
Chương 3: Mục tiêu, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức hành chính tại thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay
Chương 1
CƠ SỎ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH
NHÀ NƯỚC 1.1 KHÁI QUÁT VỀ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH
1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức
1.1.1.1 Khái niệm chung về cán bộ, công chức
Ngày 13 tháng 11 năm 2008, tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội khoá XII, đã thông qua Luật Cán
Trang 4bộ, công chức Đây là một văn bản có giá trị pháp lý cao nhất từ trước đến nay và cắt nghĩa được
rõ ràng hơn về các khái niệm cán bộ, công chức Tại Điều 4 của Luật quy định:
"1 Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị -
xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
2 Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải
là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công
an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản
lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật
1.1.1.2 Phân định cán bộ, công chức hành chính
Theo quy định của Luât Cán bộ, công chức năm 2008 thì cán bộ và công chức có những
tiêu chí chung là: công dân Việt Nam; trong biên chế; hưởng lương từ ngân sách nhà nước; giữ
một công vụ, nhiệm vụ thường xuyên; làm việc trong công sở; được phân định theo cấp hành chính Bên cạnh đó, giữa cán bộ và công chức được phân định rõ theo tiêu chí riêng, gắn với cơ chế hình thành
Cán bộ: Tiêu chí xác định cán bộ gắn với cơ chế bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức
vụ, chức danh theo nhiệm kỳ Việc quản lý cán bộ phải thực hiện theo các văn bản pháp luật tương ứng chuyên ngành điều chỉnh hoặc theo Điều lệ
Như vậy, cán bộ hành chính sẽ được xác định theo quy định của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân và Nghị định số 107/2004/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2004 của Chính phủ quy định số lượng Phó Chủ tịch và cơ cấu thành viên Ủy ban nhân dân các cấp đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 27/2009/NĐ-CP ngày 19 tháng 3 năm 2009 và Nghị định số 36/2011/NĐ-CP ngày 23 tháng 5 năm 2011 của Chính phủ
Cán bộ hành chính sẽ bao gồm:
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân;
- Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân;
- Các thành viên Ủy ban nhân dân
Công chức: Tiêu chí để xác định công chức gắn với cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh Công chức là những người được tuyển dụng lâu dài, hoạt động của
họ gắn với quyền lực công (hoặc quyền hạn hành chính nhất định) được cơ quan có thẩm quyền trao cho và chịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao
Do vậy, công chức hành chính được điều chỉnh bởi Nghị định số 24/2010/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức và các văn bản có liên quan
1.1.2 Vị trí, vai trò của cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Trang 5- Là lực lượng nòng cốt trong hệ thống chính trị, có nhiệm vụ hoạch định các chính sách, đưa các chính sách và thực hiện đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn, tiếp thu nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt những yêu cầu thực tiễn của cuộc sống để phản ánh kịp thời với cấp trên, giúp Đảng và Nhà nước đề ra được những chủ trương chính sách sát với thực tiễn
- Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, là một trong những nguồn lực quan trọng trong việc thực hiện công cuộc CNH, HĐH đất nước
1.1.3 Đặc điểm cán bộ, công chức
- Đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước là một bộ phận nguồn nhân lực quan trọng trong hệ thống chính trị do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo
- Ở Việt Nam có sự luân chuyển bố trí cán bộ, công chức giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị
- Lao động của cán bộ, công chức hành chính nhà nước là loại lao động trí tuệ phức tạp trong hệ thống quản lý nhà nước Điều đó được thể hiện qua một số đặc điểm của cán
bộ, công chức hành chính nhà nước như sau:
Thứ nhất, hoạt động của cán bộ, công chức hành chính là hoạt động nhằm thực hiện
chức năng quản lý hành chính nhà nước, thực hiện chức năng chấp hành, điều hành của cơ quan hành chính nhà nước
Thứ hai, cán bộ, công chức hành chính hoạt động nhân danh nhà nước, được sử dụng
quyền lực nhà nước, hoạt động của cán bộ, công chức hành chính được đảm bảo bằng nhà nước
Thứ ba, cán bộ, công chức hành chính được trả lương từ ngân sách nhà nước
1.1.4 Phân loại công chức
Trong pháp luật Việt Nam chỉ có quy định về phân loại công chức mà không có phân loại
về cán bộ Công chức có thể được phân loại thành nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào mục đích phân loại Ở Việt Nam có một số cách phân loại sau:
1.1.4.1 Căn cứ vào ngạch được bổ nhiệm, công chức được phân thành loại A, B, C và
D
1.1.4.2 Căn cứ vào vị trí công tác, công chức được phân loại công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Ngoài ra, công chức còn có thể phân loại theo trình độ đào tạo (sau đại học, đại học, cao đẳng, ) hoặc theo hệ thống cơ cấu tổ chức
1.2 CHẤT LƯỢNG, CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ, CÔNG
CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
1.2.1 Chất lượng cán bộ, công chức
Chất lượng cán bộ, công chức hành chính nhà nước được phản ánh thông qua các tiêu chuẩn phản ánh trình độ chuyên môn, nghiệp vu, trình độ ngoại ngữ, tin học, các kỹ năng, kinh nghiệm trong quản lý, thái độ chính trị, đạo đức… của người cán bộ, công chức Chất lượng của cán bộ, công chức còn bao hàm tình trạng sức khoẻ của cán bộ, công chức trong thực thi công
vụ
Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước được nâng cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước, nâng
Trang 6cao hiệu lực quản lý nhà nước và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công tác quản lý nhà nước
1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức hành chính
Đánh giá chất lượng cán bộ, công chức hành chính là khâu có quyêt định trong công tác cán bộ Bởi đây là việc làm khó, nhạy cảm vì nó ảnh hưởng đến tất cả các khâu theo sau trong công tác cán bộ
1.2.2.1 Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực trình độ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
1.2.2.1.1 Tiêu chí đánh giá trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Tiêu chí về trình độ văn hoá: Hiện nay trình độ văn hoá ở nước ta được chia thành các cấp độ từ thấp đến cao (tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông)
- Tiêu chí về trình độ đào tạo nghề nghiệp: Trình độ đào tạo nghề nghiệp ứng với hệ thống văn bằng hiện nay được chia thành các trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, trên đại học
1.2.2.1.2 Tiêu chí đánh giá kỹ năng nghề nghiệp
Kỹ năng nghề nghiệp là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức
hành chính khi thực thi nhiệm vụ
1.2.2.1.3 Tiêu chí đánh giá tính chuyên nghiệp
Tính chuyên nghiệp của người cán bộ, công chức hành chính thể hiện ở kết quả thực hiện công việc được giao, khả năng thích ứng và khắc phục khó khăn khi thực thi công vụ với tính kỷ luật cao, vô tư không vụ lợi trong việc chấp hành và thừa hành pháp luật được đặt trong mối quan hệ và sự hợp tác với đồng nghiệp, công dân, tổ chức
1.2.2.1.4 Tiêu chí đạo đức công vụ
Đạo đức công vụ là đạo đức của người cán bộ, công chức, phản ánh mối quan hệ giữa công chức với công dân, tổ chức, đồng nghiệp trong hoạt động công vụ Nó được xã hội đánh giá
về hành vi thái độ, cách ứng xử của công chức khi thi hành công vụ
1.2.2.1.5 Tiêu chí sức khoẻ
Yêu cầu về sức khoẻ của cán bộ, công chức hành chính không chỉ là tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng công chức mà còn là yêu cầu được duy trì trong cả cuộc đời công vụ của công chức
1.2.2.2 Nhóm tiêu chí đánh giá về khả năng nhận thức và mức độ sẵn sàng đáp ứng
sự thay đổi công việc
Nhiệm vụ, nội dung và yêu cầu của công việc luôn thay đổi do các nhân tố khách quan như áp dụng tiến bộ khoa học trong quản lý, do yêu cầu của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế,
do yêu cầu của thời kỳ CNH, HĐH đất nước…Vì vậy, nếu như cán bộ, công chức không nhận thức được sự thay đổi công việc của mình trong thực tiễn và tương lai thì sẽ không có sự chuẩn
bị và đầu tư cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng, thay đổi thái độ và hành vi của mình trong công việc, không thể đảm nhận và hoàn thành công việc được giao
1.2.2.3 Nhóm tiêu chí đánh giá mức độ đảm nhận công việc
Đây là nhóm tiêu chí đánh giá năng lực thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức, phản ánh mức độ hoàn thành nhiệm vụ của công chức và mức độ đảm nhận chức trách, nhiệm vụ của công chức Đánh giá thực hiện công việc thực chất là xem xét, so sánh giữa thực hiện nhiệm vụ
Trang 7cụ thể của cán bộ, công chức với những tiêu chuẩn đã được xác định trong tiêu chuẩn đánh giá hoàn thành công việc Nếu như cán bộ, công chức liên tục không hoàn thành nhiệm vụ mà không phải do lỗi của tổ chức thì có thể kết luận chất lượng cán bộ, công chức thấp, không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao ngay cả khi cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn đào tạo cao hơn yêu cầu của công việc
1.2.2.4 Các tiêu chí khác phản ánh chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
- Chỉ tiêu theo cơ cấu tuổi, giới tính
- Sự phối hợp giữa các nhóm trong thực thi nhiệm vụ
- Sự tuân thủ kỷ luật, văn hoá làm việc công sở…
1.2.3 Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính Nhà nước
1.2.3.1 Các nhân tố khách quan
Bao gồm các nhân tố như: hoàn cảnh và lịch sử ra đời của cán bộ, công chức, tình hình kinh tế - chính trị và xã hội của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử, trình độ văn hoá, sức khoẻ chung của dân cư, sự phát triển của nền giáo dục quốc dân, sự phát triển của sự nghiệp y tế trong việc chăm lo sức khoẻ cộng đồng, chất lượng của thị trường cung ứng lao động, sự phát triển của công nghệ thông tin, đường lối phát triển kinh tế, chính trị và quan điểm sử dụng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của Đảng, Nhà nước.v.v
1.2.3.2 Các nhân tố chủ quan
1.2.3.2.1 Tuyển dụng
Tuyển dụng công chức hành chính nhà nước là khâu quan trọng quyết định chất lượng đội ngũ công chức Nếu công tác tuyển dụng được thực hiện tốt thì sẽ tuyển được những người thực sự có năng lực, phẩm chất bổ sung cho lực lượng công chức Ngược lại, nếu công tác tuyển dụng không được quan tâm đúng mức thì sẽ không lựa chọn được những người đủ năng lực và phẩm chất bổ sung cho lực lượng này
1.2.3.2.2 Đào tạo, bồi dưỡng
Đào tạo, bồi dưỡng quyết định trực tiếp tới chất lượng cán bộ, công chức hành chính nhà nước Công tác đào tạo, bồi dưỡng được tiến hành một cách liên tục, nhằm trang bị kiến thức để người công chức có đủ năng lực, tự tin thực hiện tốt nhiệm vụ được giao và đáp ứng được yêu cầu của công việc
1.2.3.2.3 Sử dụng
Sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước là một khâu rất quan trọng trong công tác quản lý cán bộ, công chức của Đảng và Nhà nước ta Việc sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước phải xuất phát từ mục tiêu lâu dài, đem lại hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của công vụ Bởi vậy, trong sử dụng phải đảm bảo thực sự dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, tránh lãng phí chất xám
1.2.3.2.4 Phân tích công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước
Phân tích công việc là quá trình thu thập thông tin và phân tích đánh giá về công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước, là cơ sở cho việc tuyển dụng công chức và đánh giá mức
độ hoàn thành công việc của cán bộ, công chức, giúp cho việc hoạch định chính sách về đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, là một trong những cơ sở để xếp hạng công việc và thực
Trang 8hiện thù lao lao động công bằng, hợp lý
1.2.3.2.5 Đánh giá thực hiện công việc của cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Đánh giá mức độ hoàn thành công việc không chỉ là cấp trên đánh giá cấp dưới mà còn là việc tự đánh giá mức độ hoàn thành công việc của từng cán bộ, công chức và sự đánh giá của cấp dưới đối với cấp trên
1.2.3.2.6 Tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Để tạo động lực cho cán bộ, công chức trong thi hành công vụ, chúng ta cần thực hiện hiệu quả một số nội dung sau:
- Bố trí công việc phù hợp với khả năng, trình độ của cán bộ, công chức
- Việc đánh giá đúng, công bằng kết quả công việc được giao của cán bộ, công chức là một việc rất quan trọng
- Đổi mới cơ bản chính sách đãi ngộ về vật chất đối với cán bộ, công chức hành chính nhà nước
1.2.4 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước
Văn kiện Đại hội XI của Đảng chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cả về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước Có chính sách đãi ngộ, động viên, khuyến khích cán bộ, công chức hoàn thành nhiệm vụ
và có cơ chế loại bỏ, bãi miễn những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất uy tín với nhân dân” [12, tr.252]
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ tổ chức, trên cơ sở những chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, bao gồm các nội dung cơ bản sau:
1.2.4.1 Quy hoạch
Quy hoạch là quá trình thực hiện đồng bộ các chủ trương, biện pháp để tạo nguồn và xây
dựng đội ngũ cán bộ, công chức trên cơ sở dự báo nhu cầu cán bộ, công chức, nhằm đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chính trị, công việc được giao
1.2.4.2 Tuyển dụng
Tuyển dụng là khâu quan trọng, quyết định tới chất lượng của đội ngũ công chức hành chính nhà nước Việc tuyển dụng công chức phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế và phải được thực hiện thông qua thi tuyển
1.2.4.3 Đào tạo, bồi dưỡng
Đào tạo, bồi dưỡng là nhu cầu bức thiết để nâng cao trình độ quản lý hành chính nhà nước, nâng cao hiệu suất các mặt công tác của tổ chức Đồng thời, đây được coi là biện pháp cơ bản để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức giỏi, tinh thông, liêm khiết, làm việc có hiệu quả cao, hướng tới mục tiêu chung mà Đảng và Nhà nước đã đề ra Đó là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước có số lượng và cơ cấu phù hợp với yêu cầu thực tiễn, từng bước tiến tới chuyên nghiệp, hiện đại
1.2.4.4 Sử dụng
Việc sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước phải xuất phát từ nhiều yếu
tố, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, công việc của từng cơ quan, đơn vị
Ngày nay, trong việc sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung, đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước nói riêng, cần học tập sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và quán triệt đầy
Trang 9đủ quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về vấn đề cán bộ
Chương 2
THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH TẠI
THÀNH PHỐ HUẾ TRONG GIAI ĐOẠN
HIỆN NAY
2.1 MỘT SỐ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI ẢNH HƯỞNG ĐẾN
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
2.1.1 Điều kiện tự nhiên
Thành phố Huế có toạ độ địa lý: 107o31„45„„-107o38' kinh Ðông và 16o30'„45„„-16o24' vĩ Bắc Thành phố Huế nằm ở vị trí trung tâm của đất nước, trên trục Bắc - Nam của các tuyến đường bộ, đường sắt, đường hàng không và đường biển, gần tuyến hành lang Đông
- Tây của tuyến đường Xuyên Á
Thành phố Huế có diện tích hiện tại là 7.099 ha Phía Bắc giáp các huyện Hương Trà, Quảng Điền; phía Tây và phía Nam giáp huyện Hương Thủy; phía Đông giáp huyện Phú Vang
2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
2.1.2.1 Về kinh tế
Tổng sản phẩm (GDP) bình quân hàng năm tăng 14,5% - 15%; thu nhập bình quân đầu người đến năm 2015 đạt 2.800-3.000 USD; tổng vốn đầu tư trên địa bàn trong 5 năm: 25.000 - 30.000 tỷ đồng, bình quân 5.000 - 6.000 tỷ/năm; doanh thu dịch vụ tăng bình quân 25%; doanh thu thương mại tăng bình quân 25-30%;
2.1.2.2 Về văn hóa- xã hội
Thành phố Huế nói riêng, tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung là nơi có bản sắc văn hóa rất sâu đậm so với cả nước, tiêu biểu là có rất nhiều lễ hội truyền thống, đặc biệt có lễ hội festival diễn ra hai năm một lần và đặc biệt với hai di sản văn hóa nổi tiếng thế giới là “Quần thể di tích
cố đô Huế” và “Nhã nhạc cung đình Huế”
2.1.2.2.1 Dân số
* Quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số:
Hiện tại, về quy mô dân số, thành phố Huế là một đô thị với quy mô dân số trung bình
Tổng dân số 338.994 người (tính đến ngày 31-12-2010), mật độ 4.670 người/Km2 Tỷ lệ sinh giảm liên tục và tương đối đều (khoảng 0,2-0,35%o/năm) và hiện nay chỉ còn khoảng 15,0%
2.1.2.2.2 Nguồn nhân lực
Thành phố Huế là nơi tập trung phần lớn nguồn nhân lực được đào tạo của tỉnh Thừa Thiên Huế Lực lượng lao động đã qua đào tạo của thành phố có khoảng trên 43.450 người, chiếm 52% tổng lực lượng lao động của thành phố và chiếm 48% lao động qua đào tạo của tỉnh Thừa Thiên Huế
2.1.2.3 Về cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực bộ máy chính quyền các cấp
Trong những năm qua, Thành phố Huế đã từng bước tiến hành đồng bộ Chương trình cải cách hành chính tại tỉnh Thừa Thiên Huế, đem lại những chuyển biến đáng kể về chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền, phục vụ nhu cầu hợp pháp của tổ chức và công dân ngày càng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tiến trình hội nhập kinh tế, văn hóa, xã hội,… trên địa
Trang 10bàn
2.2 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC HÀNH
CHÍNH TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Đội ngũ cán bộ, công chức thành phố Huế được hình thành từ nhiều nguồn: bộ đội chuyển ngành sau giải phóng, cán bộ địa phương và tuyển dụng mới… Nhìn chung, đội ngũ cán
bộ, công chức hành chính nhà nước của thành phố Huế có số lượng không lớn Từ năm 2008 đến năm 2012, số cán bộ, công chức hành chính nhà nước của thành phố tương đối ổn định, hàng năm có tăng, giảm nhưng không nhiều do chịu sự tác động của việc thay đổi sắp xếp bộ máy, tổ chức; chuyển công tác, tuyển dụng mới
Biểu số 2.1: Số lượng cán bộ, công chức hành chính thành phố Huế
từ năm 2008 - 2012
Đơn vị tính: Người Năm
Lĩnh vực 2008 2009 2010 2011 2012
Công chức 160 171 175 169 172 Tổng số cán bộ, công chức, viên
chức thành phố 2.938 3.104 3.147 3.160 3.647
Nguồn: UBND thành phố Huế-Báo cáo chất lượng cán bộ, công chức 2008-2012
2.3 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH TẠI
THÀNH PHỐ HUẾ
2.3.1 Chất lượng cán bộ, công chức hành chính theo trình độ đào tạo
2.3.1.1 Chất lượng cán bộ, công chức hành chính theo trình độ đào tạo và ngạch công chức
Cơ cấu ngạch cán bộ, công chức hành chính thành phố Huế mấy năm qua có biến đổi, nhưng tỷ lệ không lớn Đến nay, thành phố vẫn chưa có chuyên viên cao cấp, 14 chuyên viên chính Đây là một trong những khó khăn trong việc tiêu chuẩn hoá đội ngũ cán bộ, công chức
hành chính nhà nước theo ngạch, bậc trong nền hành chính hiện đại
Tổng số công chức đang công tác ở thành phố là 172 người; trình độ trên đại học là 15 người, chiếm 8,7% so với số công chức toàn thành phố; trình độ đại học, cao đẳng 144 người chiếm 83,7%; trình độ trung cấp 12 người chiếm 6,9% công chức toàn thành phố Như vậy, cho thấy từ năm 2008-2012, thanh phố Huế đã quan tâm đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức hành chính trên địa bàn
2.3.1.2 Chất lượng cán bộ, công chức hành chính theo trình độ lý luận chính trị và trình độ ngoại ngữ, tin học
* Trình độ lý luận chính trị
Năm 2012, thành phố Huế có 09 cán bộ hành chính có trình độ cử nhân, cao cấp; 42 công chức hành chính có trình độ chính trị cử nhân, cao cấp; 87 công chức đạt trình độ lý luận chính trị trung cấp và tương đương
* Trình độ ngoại ngữ, tin học
Năm 2012, thành phố Huế có 8 công chức có bằng đại học ngoại ngữ, chiếm 0,05% tổng