Tư duy truyền thống vầ ảnh hưởng của nó đối với công cuộc đổi mới ở đất nước ta hiện nay

Đề xuất một số giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống hiện nay góp phần nâng cao năng lực tư duy khoa học cho người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổ

Tư duy truyền thống vầ ảnh hưởng của nó đối với công cuộc đổi mới ở đất nước ta hiện nay

Lê Thanh Thủy

Trung tâm Đào ta ̣o, Bồi dưỡng giảng viên lý luâ ̣n chính tri ̣

Luận văn ThS ngành: Triết ho ̣c; Mã số: 60 22 80 Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Văn Viên

Năm bảo vệ: 2010

Abstract Làm rõ khái niệm về tư duy, tư duy truyền thống, về các loại hình tư duy

trong lịch sử, những đặc điểm cơ bản của tư duy truyền thống Việt Nam Phân tích những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay Đề xuất một số giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống hiện nay góp phần nâng cao năng lực tư duy khoa học cho người Việt

Nam đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước

Keywords Tư duy truyền thống; Đổi mới; Triết học; Việt Nam

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sau gần 20 năm tiến hành công cuộc đổi mới, đất nước ta đã đạt được những tiến bộ vượt bậc trên nhiều mặt trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập kinh tế quốc tế Đó là sự thay đổi chất lượng của quá trình phát triển, đưa nền kinh tế đất nước ta sang một giai đoạn mới và phát triển trong điều kiện hội nhập toàn diện và phong phú Cuộc sống hiện nay đòi hỏi phải tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa sự nghiệp đổi mới để đưa đất nước tiếp tục tiến lên Trước những thách thức lớn của xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, so với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, chúng ta còn

nhiều bất cập ở nhiều lĩnh vực, trước hết là trong lĩnh vực nhận thức Đánh giá tổng kết hai

mươi năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nhiều nghiên cứu đã nhận định: Tư duy của

ta còn chậm đổi mới, chưa theo kịp với đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và công cuộc đổi mới đất nước

Muốn giải phóng con người thì trước hết phải giải phóng cái đầu, giải phóng tư duy của mọi tầng lớp người Việt Nam Cản trở lớn nhất của chúng ta bây giờ là tư duy không phù hợp với yêu cầu phục hưng của đất nước Với yêu cầu hội nhập hiện nay chúng ta phải xây dựng một cách thức tư duy mới, đáp ứng yêu các yêu cầu của hoạt động nhận thức và cải tạo thực tiễn của nuớc ta hiện nay

Trên thực tế, về trình độ, năng lực tư duy của chúng ta còn có sự bất cập giữa yêu cầu của đổi mới và khả năng đáp ứng Lối tư duy truyền thống vẫn đã và đang chi phối các lĩnh vực của đời sống xã hội Một mặt, những giá trị của tư duy truyền thống đã có những tác động tích cực nhất định đối với công cuộc đổi mới, song mặt khác những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống đã ảnh hưởng không nhỏ đến cách nghĩ, cách làm, là nguyên nhân chủ yếu của những yếu kém trong quản lý nhà nước về kinh tế, trong lĩnh vực xã hội, trong

giáo dục, pháp luật… của chúng ta hiện nay Những tác động tiêu cực của tư duy truyền

thống đã trở thành lực cản đối với công cuộc đổi mới, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam hiện nay

Vì vậy, việc nghiên cứu những đặc điểm của tư duy truyền thống, đánh giá những tác động, đặc biệt là những tác động tiêu cực của nó đối với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay làm cơ sở tìm ra những phương hướng, giải pháp nhằm khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của tư duy truyền thống góp phần nâng cao năng lực tư duy của người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước là một vấn đề có ý nghĩa cả về mặt lý luận

và thực tiễn Chính vì lý do đó mà tác giả đã chọn vấn đề: “Tư duy truyền thống và ảnh hưởng của nó đối với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay” làm đề tài nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Liên quan đến chủ đề nghiên cứu của luận văn đã có nhiều công trình của các tác giả đã được công bố Chúng ta có thể chia thành các nhóm như sau:

Nhóm thứ nhất là những công trình liên quan đến tư duy, đổi mới tư duy, có nhiều

công trình, bài viết của các tác giả đăng tải trên các tạp chí, sách, các đề tài khoa học Đổi mới tư duy là yêu cầu đầu tiên mà Đảng ta đã đặt ra khi bước vào thời kỳ đổi mới Đây là điều kiện để Đảng ta xác định và từng bước phát triển đường lối đổi mới trong thời gian qua,

và đặc biệt là để đưa đường lối ấy đi vào cuộc sống nhằm giành những thành tựu ngày càng lớn hơn trong công cuộc đổi mới mọi mặt của đất nước Có thể nêu lên một số công trình tiêu

biểu như:“Lý luận nhận thức của Lênin và đổi mới tư duy”, của Phan Đình Diệu, Triết học số

2, 1990; “Tư duy lý luận với sự nghiệp đổi mới”, của Trần Nhâm, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; “Từ tư duy kinh nghiệm đến tư duy lý luận”, của Hoàng Chí Bảo, Tạp chí Thông tin lý luận số 6, 1998; “Đổi mới tư duy, nội dung và phương hướng”, của Nguyễn Duy Quý, Triết học số 1, 1987; và “Đổi mới tư duy trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước”, Triết học số

4, 1998; “Hội nghị bàn tròn về đổi mới tư duy”, Tạp chí Cộng sản, số 10 và 12, 1987, số 8 và

9, 1988; “Quán triệt tư duy biện chứng duy vật là nội dung quan trọng của việc đổi mới tư

duy”, của Dương Phú Hiệp, Triết học số 1, 1987; “Một số vấn đề đổi mới tư duy kinh tế ở Việt Nam”, của Lê Đăng Doanh, Triết học số 2, 1987; “Nhìn lại đặc điểm của tư duy phong kiến” của Hà Thúc Minh, Triết học số 2, 1989; “Bàn về cơ sở triết học của đổi mới tư duy ở nước ta hiện nay’, Triết học số 1,1989; “Mấy suy nghĩ về vấn đề đổi mới tư duy, xây dựng tư duy khoa học ở nước ta hiện nay”, của Lê Hồng Tâm, Triết học số 2, 1987; và nhiều bài viết

khác trên các tạp chí Triết học, Tạp chí Cộng sản, các đề tài khoa học các cấp của các tác giả:

Lê Hữu Tầng, Nguyễn Trọng Chuẩn, Ngô Đình Xây, Vũ Văn Viên…

Các công trình trên đã đi sâu phân tích thực trạng tư duy người Việt Nam trước đổi mới và hiện nay, những nguyên nhân của tình trạng lạc hậu của tư duy, chỉ ra những căn bệnh như: chủ quan duy ý chí, giáo điều, kinh nghiệm…từ đó làm rõ tính tất yếu khách quan của đổi mới tư duy và đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế của tư duy người Việt Nam Những kết qủa nghiên cứu trên đã góp phần làm rõ hơn những yêu cầu đối với việc nâng cao năng lực tư duy khoa học cho người Việt Nam

Nhóm thứ hai liên quan đến vấn đề truyền thống, giá trị truyền thống, tư duy truyền

thống có một số công trình sau: “Nghiên cứu đặc điểm tư duy và lối sống của con người Việt Nam hiện nay: một số vấn đề cần quan tâm”, của Nguyễn Ngọc Hà, Triết học số 5, 2009;

“Con người và văn hóa Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập”, của Nguyễn Văn Dân, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2009; “Tìm về bản sắc của văn hóa Việt Nam” của Trần Ngọc Thêm, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 2007; “Đại cuơng về văn hóa Việt Nam”, của Phạm Thái Việt (chủ biên), Nxb Văn hóa - thông tin, 2004; “Về quan hệ giữa tình và nghĩa, giữa

tình và lý trong triết lý nhân sinh người Việt”, của Hoàng Ngọc Hiến, 2003; “Giá trị truyền thống trước thách thức của thời đại”, của Nguyễn Trọng Chuẩn và Nguyễn Văn Huyên (chủ

biên), Nxb Chính tri quốc gia, 2002; “Tìm hiểu giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình

công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, của Nguyễn Trọng Chuẩn - Phạm Văn Đức - Hồ Sỹ Quý

(chủ biên) Nxb Chính trị quốc gia, 2001; “Tư duy truyền thống với quá trình công nghiệp

hóa, hiện đại hóa”, của Vũ Văn Viên, Triết học số 8,2001; “Văn hóa Việt Nam truyền thống

và hiện đại”, của Lê Huy Hòa - Phạm Đức Nhuận tuyển chọn và giới thiệu, Nxb Văn hóa,

2000; “Bản sắc văn hóa Việt Nam”, của Phan Ngọc, Nxb Thông tin - Văn hóa, Hà Nội, 1998;

“Bàn về văn hiến Việt Nam”, của Vũ Khiêu, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996; “Các giá

trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay”, của Phan Huy Lê - Vũ Minh Giang (chủ

biên), tập 1, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994

Các công trình nghiên cứu này đã đưa ra nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề truyền thống, bản sắc văn hóa người Việt, vấn đề giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đặc trưng của tư duy người Việt Nam, những giá trị, hạn chế của nó trong thời đại hiện nay

Nhóm thứ ba liên quan đến vấn đề về phương pháp tư duy cũng được các nhà nghiên

cứu khai thác nhằm làm cơ sở để phát triển năng lực tư duy của người Việt Nam góp phần nâng cao hiệu quả của công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay Một số công trình tiêu biểu về

vấn đề này như: “Tư duy lôgíc- bộ phận hợp thành của tư duy khoa học, Tạp chí Triết học số

12, 1996; “Lôgíc hình thức và tư duy chính xác”, Tạp chí Triết học số 4, 1991; “Về thực chất

của tư duy khoa học hiện đại”, Tạp chí Triết học số 3, 1992 của Vũ Văn Viên “Thông tin và ván đề tiếp nhận, xử lý thông tin của tư duy người Việt Nam”, của Lê Thị Duy Hoa, Luận án

Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội 2002; “Về phương pháp

nhận thức khoa học”, của Ngô Đình Xây, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993; “Tư duy khoa học trong giai đoạn cách mạng khoa học- công nghệ”, của Lê Hữu Nghĩa, Phạm Duy

Hải, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1988; “Năng lực tư duy lý luận trong quá trình đổi mới

tư duy”, của Nguyễn Ngọc Long, Triết học số 2, 1988; “Những đặc trưng cơ bản của phương pháp tư duy khoa học”, của Nguyễn Quang Thông, Triết học số 2, 1988… Các công

trình trên đã làm rõ cơ sở khách quan của mỗi phương pháp tư duy trong hoạt động nhạn thức

và thực tiễn, những đặc trưng cơ bản của phương pháp tư duy biện chứng duy vật với tính cách là phương pháp tư duy khoa học chung nhất, phổ biến nhất và đặc biệt các công trình đó

đã đánh giá tương đối chính xác khi nhận định rằng tư duy của người Việt Nam là tư duy sáng tạo, nhưng chưa đạt đến mức hệ thống, mà chỉ dừng lại ở khả năng thích ứng, ứng biến,

tư duy biện chứng mới chỉ ở trình độ biện chứng tự phát, tiền khoa học, mang tính kinh nghiệm, yếu về lý luận, về năng lực tư duy pháp lý và lôgíc

Như vậy, vấn đề tư duy với công cuộc đổi mới đã được nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết đề cập đến Tuy nhiên, hầu như chưa có công trình, đề tài khoa học nào đi sâu nghiên cứu và phân tích một cách có hệ thống về thực chất đặc điểm của tư duy truyền thống

và tác động của nó đối với công cuộc đổi mới hiện nay ở nước ta

Trên cơ sở những quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tiếp thu có chọn lọc những thành quả của các nhà khoa học và bám sát yêu cầu thực tiễn của nước ta hiện nay, trong phạm vi đề tài này, tác giả tập trung nghiên cứu đi sâu vào phân tích về thực chất và đặc điểm của tư duy truyền thống và những tác động của nó đối với công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn

* Mục đích nghiên cứu của luận văn:

Trên cơ sở làm rõ thực chất, một số đặc điểm cơ bản của tư duy truyền thống và những tác động tiêu cực của nó đến công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống, góp phần nâng cao năng lực tư duy khoa học đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới hiện nay

* Nhiệm vụ của luận văn:

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu trên, luận văn tập trung giải quyết những nhiệmm vụ cụ thể sau:

- Làm rõ khái niệm về tư duy, tư duy truyền thống, về các loại hình tư duy trong lịch

sử, những đặc điểm cơ bản của tư duy truyền thống Việt Nam

- Phân tích những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống hiện nay góp phần nâng cao năng lực tư duy khoa học cho người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước

4 Phạm vi nghiên cứu

Do mục đích của luận văn cũng như tính phức tạp của vấn đề đó, chúng tôi xin giới hạn phạm vi nghiên cứu của mình ở một số tác động tiêu cực của tư duy truyền thống, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực này, góp phần nâng cao năng lực tư duy cho người Việt Nam, đáp ứng các yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng

và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các quan điểm lý luận của Đảng thể hiện trong các Văn kiện Đại hội Đảng, cương lĩnh xây dựng đất nước

* Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu tác giả sử dụng các phương pháp: so sánh, phân tích - tổng hợp, lôgíc - lịch sử, khái quát hóa, trừu tượng hóa…

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ các đặc điểm của tư duy truyền thống và những tác động tiêu cực của nó đối với công cuộc đổi mới hiện nay

- Đưa ra phương hướng và một số giải pháp cơ bản nhằm khắc phục những tác động tiêu cực của tư duy truyền thống, góp phần nâng cao năng lực tư duy khoa học cho người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước

- Luận văn có thể trở thành tài liệu tham khảo cho việc học tập và nghiên cứu lý luận nhận thức và những vấn đề đặt ra về đổi mới tư duy đáp ứng cho công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương, 8 tiết

Chương 1: Thực chất và đặc điểm của tư duy truyền thống

Chương 2: Một số tác động tiêu cực của tư duy truyền thống đối với công cuộc đổi

mới hiện nay

Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực

của tư duy truyền thống đáp ứng những yêu cầu của công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay

References

1 Thông tin lý luận, (6), tr.55-62

2 Phan Kế Bính (1990), Việt Nam phong tục, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

3 Phạm Như Cương (1999), Đổi mới tư duy và phong cách, Nxb Khoa học Xã hội, Hà

Nội

4 Nguyễn Trọng Chuẩn, Phạm Văn Đức, Hồ Sĩ Qúy (đồng chủ biên - 2001), Tìm hiểu

giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

5 Phan Đình Diệu, “Tư duy hệ thống và đổi mới tư duy”, Báo Điện tử

-http://www.chungta.com

6 Lê Đăng Doanh (1987), “Một số vấn đề đổi mới tư duy kinh tế ở Việt Nam hiện nay”,

Triết học, (2), tr.27-33

7 Thành Duy (1987), “Đổi mới tư duy: cơ sở khoa học và ý nghĩa thực tiễn”, Triết học,

(1), tr.35-51

8 Phan Đình Diệu (1990), “Lý luận nhận thức của Lênin và việc đổi mới tư duy”, Triết

học, (2)

9 Tô Xuân Dân và Nguyễn Thành Công, “Hạn chế của tư duy, nhận thức người Việt”,

Báo Điện tử-http://www.chungta.com

10 Phan Đại Doãn (2001), Làng xã Việt Nam- một số vấn đề kinh tế - văn hóa - xã hội,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của

Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của

Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

13 Đại học Quốc gia Hà Nội (1996), Tâm lý học đại cương, Nxb Giáo dục, Hà Nội

14 Bùi Xuân Đính (1985), Lệ làng phép nước, Nxb Pháp lý, Hà Nội

15 Bùi Xuân Đính (1998), Hương ước và quản lý làng xã, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

16 Giáo trình Triết học Mác-Lênin (1999), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

17 Nguyễn Ngọc Hà (2009), “Nghiên cứu đặc diểm tư duy và lối sống của con người Việt

Nam hiện nay: một số vấn đề cần quan tâm”, Triết học, (5)

18 Hào Hải (1987), “Những điều kiện để có thể thực hiện việc đổi mới tư duy”, Triết học,

(1), tr.67-77

19 Phan Huy Hải (1994), Tìm hiểu một số nét mới của tư duy khoa học hiện đại, Luận án

Tiến sĩ Triết học, Viện Triết học

20 Dương Phú Hiệp (1987), “Quán triệt tư duy biện chứng duy vật là nội dung quan trọng

của việc đổi mới tư duy”, Triết học, (2), tr.3-11

21 Hoàng Ngọc Hiến (2003), Về quan hệ giữa tình và nghĩa, giữa tình và lý trong triết lý

nhân sinh người Việt Sách: Chương trình KH-CN cấp Nhà nước KX-05: Nghiên cứu văn hóa, con người, nguồn nhân lực đầu thế kỷ XX, Kỷ yếu hội thảo quốc tế, Hà Nội,

tr.414-424

22 Học viện Nguyễn Ái Quốc (1988), Mấy vấn đề cấp bách về đổi mới tư duy lý luận,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

23 Lê Thị Duy Hoa (2002), Thông tin và vấn đề tiếp nhận, xử lý thông tin của tư duy

người Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

Hà Nội

24 Tô Duy Hợp (1988), Phương pháp tư duy - Vấn đề kế thừa và đổi mới, Triết học, (1),

tr.35-42

25 Tô Duy Hợp (1991), “Về việc đảm bảo sự nhất quán lôgic của tư duy mới”, Triết học,

(3), tr.8-11

26 Trần Đình Hượu (1994), Đến hiện đại từ truyền thống, Nxb Hà Nội

27 Mai Hữu Khuê (1985), Những khía cạnh tâm lý của quản lý, Nxb Lao động, Hà Nội

28 Vũ Khiêu (1999), Triết lý đạo đức và pháp luật trên con đường phát triển của xã hội

Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

29 Đặng Phương Kiệt (2000), Cơ sở tâm lý học ứng dụng, Nxb Đại học Quốc gia, Hà

Nội

30 Nguyễn Văn Linh (1987), Đổi mới tư duy và phong cách, Nxb Sự thật, Hà Nội

31 V.I Lênin (1981), Toàn tập, tập 18, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va

32 V.I Lênin (1981), Toàn tập, tập 29, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va

33 Nguyễn Ngọc Long (1988), Chống chủ nghĩa chủ quan duy ý chí, khắc phục bệnh kinh

nghiệm và bệnh giáo điều trong quá trình đổi mới tư duy lý luận, Học viện Nguyễn Ái

Quốc, Hà Nội

34 C.Mác và Ph.Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội

35 C Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 22, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

36 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

37 Lê Hữu Nghĩa (1988), “Một số căn bệnh trong phương pháp tư duy của cán bộ ta”,

Triết học, (2), tr.21-26

38 Lê Hữu Nghĩa, Phạm Duy Hải (1998), Tư duy khoa học trong giai đoạn Cách mạng

Khoa học - Công nghệ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

39 Phan Ngọc (1998), Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Tư tuởng - Văn hóa, Hà Nội

40 Lê Huy Phan (1992), “Một số vấn đề tư duy biện chứng”, Tạp chí Thông tin lý luận,

(11)

41 Nguyễn Đăng Quang (1987), “Ba phương hướng đổi mới tư duy”, Triết học, (1),

tr.52-65

42 Hồ Sĩ Quý, “Người Việt hiện đại và tư duy lôgic, tư duy triết học”, Báo Điện tử -

http://www.diendankienthuc.net

43 Nguyễn Duy Quý (1987), “Đổi mới tư duy: nội dung và phương hướng”, Triết học,

(1), tr.24-34

44 Phạm Hồng Quý, “Tìm hiểu thêm về khái niệm tư duy”, Báo Điện tử -http://www.chungta.com

45 X.L.Rubinstêin (1989), Cơ sở tâm lý học đại cương, Nxb Giáo dục, Matxcơva, (1)

46 Trần Xuân Sâm (1987), “Thống nhất giữa tính Đảng và tính khoa học khi tiến hành đổi

mới tư duy”, Nghiên cứu lý luận, (3), tr.27-33

47 Đào Xuân Sâm, Vũ Quốc Tuấn (chủ biên - 2008), Đổi mới ở Việt Nam nhớ lại và suy

ngẫm, Nxb Tri thức

48 Bùi Ngọc Sơn (2004), Xây dựng nhà nước pháp quyền trong bối cảnh văn hóa Việt

Nam, Nxb Tư pháp, Hà Nội

49 M.N Sacđacôv (1970), Tư duy của học sinh, Nxb Giáo dục, Hà Nội

50 A.P Sep-tu-lin (1987), Phương pháp nhận thức biện chứng, Nxb Sách giáo khoa

Mác-Lênin

51 Tạp chí Cộng sản (1987), “Diễn văn khai mạc của đồng chí Nguyễn Văn Linh tại Đại

hội VI”, (1), tr.20

52 Lê Hồng Tâm (1987), “Mấy suy nghĩ về vấn đề: Đổi mới tư duy, xây dựng tư duy khoa

học” ở nước ta hiện nay, Triết học, (2), tr.12-23

53 Tiến Thành (2008), Phương pháp Tư duy lôgic, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội

54 Lê Thi (1987), “Đổi mới tư duy, xây dựng tư duy khoa học”, Triết học, (1), tr.87-107

55 Lê Thi (1987), “Đổi mới tư duy - cơ sở khoa học và ý nghĩa thực tiễn”, Triết học, (1),

tr.86-105

56 Nguyễn Tài Thư (1997), Nho học và Nho học ở Việt Nam một số vấn đề lý luận và thực

tiễn, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

57 Lê Xuân Tùng (2007), “Những đột phá tư duy lý luận về kinh tế thị trường ở nước ta”,

Tạp chí Cộng sản Điện tử -http://www.tapchicongsan.org.vn, (1)

58 Vũ Anh Tuấn (1994), Nhận thức kinh nghiệm - Những biểu hiện đặc thù và ảnh hưởng

của nó trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cải tạo, xây dựng xã hội ta hiện nay,

Luận án PTS Triết học, Viện Triết học, Hà Nội

59 Từ điển Triết học (1975), Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va

60 Từ điển Triết học (1981), Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

61 Từ điển Triết học (1984), Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va

62 Từ điển Bách khoa Việt Nam (2002), tập 2, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội

63 Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam (2005), tập 4, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội

64 Nguyễn Đình Trãi (2001), Năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý luận Mác-Lênin ở

các trường chính trị tỉnh, Luận án tiến sĩ triết học, Hà Nội

65 Nguyễn Thúy Vân (2000), “Một số đặc điểm của ý thức pháp luật Việt Nam”, Triết

học, (5)

66 Vũ Văn Viên (1977), “Về sự tiến triển của phong cách tư duy khoa học tự nhiên”, Triết

học, (3), tr.137-154

67 Vũ Văn Viên (1991), “Lôgic học hình thức và tư duy chính xác”, Triết học, (4),

tr.46-48

68 Vũ Văn Viên (2001), “Tư duy truyền thống với quá trình công nghiệp hóa - hiện đại

hóa”, Triết học, (8), tr.19-23

69 Vũ Văn Viên (2006), “Tư duy lôgic - bộ phận hợp thành của tư duy khoa học”, Triết

học, (12), tr.32-39

70 Nguyễn Hữu Vui (1998), Lịch sử triết học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

71 Trần Thị Thuận Vũ (2008), Ảnh hưởng của tư duy kinh nghiệm đối với công cuộc đổi

mới ở nước ta hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Viện Triết học Hà Nội

72 Trần Quốc Vượng (chủ biên - 2003), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội

73 Ngô Đình Xây (1990), “Vài nét về thực trạng tư duy lý luận ở nước ta hiện nay”, Triết

học, (4), tr.32-35

74 Nguyễn Kim Yến (1987), “Bàn về vấn đề đổi mới phong cách tư duy ở các nước anh

em và nước ta hiện nay”, Triết học, (2), tr.53-63