+Biết cách tiến hành thí nghiệm kiểm tra dự đoán về sự ngưng tụ dễ quan sát được hơn khi giảm nhiệt độ .Hiểu tác dụng của việc “ đối chứng ‘ trong thí nghiệm kiểm tra Kỹ năng: thực h
Trang 1Tiết 32: SỰ BAY HƠI VÀ SỰ NGƯNG TỤ ( TT ) Ngày soạn:19/3/2009
Kiến thức: + Nhận biết được ngưng tụ là quá trình ngược của bay hơi
Tìm được thí dụ thực tế về hiện tượng ngưng tụ
+Biết cách tiến hành thí nghiệm kiểm tra dự đoán về sự ngưng tụ dễ quan sát được hơn khi giảm nhiệt độ Hiểu tác dụng của việc “ đối chứng ‘ trong thí nghiệm kiểm tra
Kỹ năng:
thực hiện được thí nghiệm trong bài và rút ra được kết luận
Biết xử dụng đúng các thuật ngữ Vật lý có liên quan
Thái độ :
Trung thực,tỉ mỉ,cẩn thận, và chính xác trong việc tiến hành thí nghiệm
II.CHUẨN BỊ:
GV:
Cốc , Nhiệt kế Nước đá ( Đập nhỏ )
III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1) Ổn định tổ chức: Sĩ số
2) Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS.
Trả lời C4
Trả lời C9 và C10
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
- Ở bài trước chúng ta đã học về sự bay hơi, bài này chúng
ta sẽ tìm hiểu quá trình ngược của sự bay hơi là sự ngưng
tụ
- Vấn đề của bài này là làm thế nào để có thể quan sát
được một cách dễ dàng sự ngưng tụi?
Hoạt động 2: Giải quyết tình huống học tập
- GV giới thiệu mục đích của thí nghiệm ( kiểm tra xem
có đúng là khi ta giảm nhiệt độ thì hơi nước trong không
khí ngưng tụ và ta có thể quan sat hiện tượng này) ,
Dụng cụ thí nghiệm và cách bố trí thí nghiệm Chú ý tới
vai trò của cốc đối chứng ở cốc đối chứng ta không
Trang 2giảm nhiệt độ để kiểm tra xem có đúng là khi không
giảm nhiệt độ thì không quan sát được sự ngưng tụ
không Còn ở cốc thí nghiệm thì ta giảm nhiệt độ Nếu ở
cốc này quan sát thấy sự ngưng tụ thì dự đoán của
chuíng ta là đúng
Hướng dẫn HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm , theo đúng
trình tự trong SGK Hướng dẫn HS theo dõi nhiệt độ của
nước ở 2 cốc ,quan sát hiện tượng xảy ra ở 2 cốc để trả lời
C1, C2 ,C3, C4 , C5 và thảo luận trong nhóm về các ccâc trả
lời để thống nhất nội dung mà nhóm sẽ trình bày trước lớp
khi được yêu cầu
- Hướng dẫn HS thảo luạn ở lớp về các câu trả lời của các
nhóm và rút ra kết luận chung của lớp
Hoạt động 3: Vận dụng.
- Hướng dẫn HS trả lời và thảo luận về các câu C6 ,C7
- Riêng câu C8 : GV nên giải thích cho HS rõ
- Sau đó có thể yêu cầu HS đưa ra một số hiện tượng
tương tự ( trong bút máy dùng mực,nếu đậy kín bút thì
mực trong bút máy không cạn, trái lại nếu quên không
đậy nút sau khi viết thì mực cạn rất nhanh ; Bút dạ cũng
thế,nếu sau khi viêt quên đậy nắp thì bút sẽ bị khô mực
,không viết được nữa )
- Tiến hành làm thí nghiệm theo nhóm Quan sát hiện tượng
Trả lời và thảo luận trong nhóm về các câu từ C1 đến C5
- Đại diện của nhóm báo cáo trước lớp ý kiến của nhóm mình khi được GV yêu cầu tham gia thảo luận trên lớp để đi đến kết quả chung
- Trả lời và thảo luận C6 ,C7
Tìm và trình bày một hiện tượng tương tự như hiện tượng nêu trong C8
4) Hướng dẫn về nhà:
1) Bài vừa học:
Học thuộc phần ghi nhớ
BTVN: 26-27.4 ; 26-27.5 ; 26-27.7 SBTVL
2) Bài sắp học:
Chuẩn bị cho bài: Sự sôi
Kẽ bảng 28.1 SGK
Trang 3Tiết 33: SỰ SÔI Ngày soạn: 26/3/2009I.
Kiến thức:
Mô tả được hiện tượng sôi , nêu được các đặc điểm của sự sôi
_ Biết cách bố trí thí nghiệm dựa theo hình vẽ trong SGK ,biết cách theo dõi thí nghiệm và ghi kết quả theo dõi vào bảng
* Kỹ năng:
Bước đầu biết khai thác bảng ghi kết quả thí nghiệm,cụ thể là từ bảng này biết vẽ đường biểu diễn và từ đường biểu diễn biết rút ra những kết luận cần thiết
Thái độ:
Cẩn thận, nghiêm túc, trung thực với kết quả
II Chuẩn bị:
Giáo viên:
Một bộ dụng cụ để làm thí nghiệm vẽ ở H.28.1
Một bảng treo có kẻ ô vuông để hướng dẫn HS vẽ đồ thị
Học sinh:
Mỗi HS một tờ giấy kẽ ô vuông để vẽ đường biểu diễn
Mỗi nhóm HS một bộ dụng cụ để làm thí nghiệm vẽ ở H.28.1 SGK
III Tiến trình giảng dạy:
1) Oån định tổ chức: Sĩ số
2) Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị dụng cụ ở nhà
3) Bài mới:
Hoạt động 1: Tình huống
Có thể dưa vào phần mở bài của
SGK để tổ chức tình huống :
* Ghi tên bài lên bảng:
Hoạt động 2: Giải quyết tình huống
học tập.
* Hiện tượng sôi là hiện tượng khá
- Dự đoán và thảo luận dự đoán xem An hay Bình đúng?
Trang 4phức tạp, khó phát hiện và khó quan
sát nhất là khó phát hiện ra những
đặc điểm của từng giai đoạn một từ
khi nước bắt đầu nóng cho tới khi
nước sôi Do đó , chúng ta cần quan
sát rất tỉ mỉ trong suôt quá trình tiên
hành làm thí nghiệm Có thể theo
các bước sau đây:
- Giới thiệu các dụng cụ cần dùng
để làm thí nghiệm
- Quan sát các dụng cụ dùng để làm thí nghiệm và học cách
sử dụng
Đối với Nhiệt kế Dầu cần lưu ý những nội dung sau:
Đáng lẻ trong thí nghiêm này phải dùng nhiệt kế thủy ngân, nhưng do nhiệt kế thủy ngân đắt và dễ vỡ, nếu bị vỡ hơi thủy ngân bay ra có thể gây nguy hiểm cho con người ,
vì thế rất ít sử dụng trong THCS
Nhiệt kế dầu không chính xác bằng nhiệt kế thủy ngân, do đó kết quả đo có thể sai lệch đến vài độ
Nhiệt kế dầu đo được những nhiệt độ trên 1000C nên có kích thước dài và dễ vỡ
- Hướng dẫn HS lắp ráp thí nghiệm
theo hình 28.1 SGK Thí nghiệm
phải được lắp ráp trên mặt bàn
nằm ngang, không lắp ráp trên
mặt bàn nghiêng
- Các nhóm phân công trong
nhóm: Người theo dõi đèn cồn,
người theo dõi thời gian, người
theo dõi nhiệt độ, người theo dõi
hiện tượng xảy ra đối với nước
trong cốc ,người ghi kết quả theo
dõi vào bảng 28.1 SGK
- Giới thiệu tỉ mỉ bảy hiện tượng
cần phát hiện trong quá trình theo
dõi việc đun nước ( ba hiện tượng
xảy ra trên mặt nước và bốn hiện
tượng diễn ra trong lòng nước )
- Hướng dẫn HS cách tiến hành thí
nghiệm ,cách quan sát và cách
- Lắp ráp thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của Gv
- Phân công trong nhóm
- Ghi nhơ nội dung của Bảy hiện tượng I II , III , và A ,
B ,C, D để có thể nhận ra và nhắc lại được
- Làm thí nghiệm trong
Trang 5ghi kết quả quan sát vào bảng
28.1 SGK ( Xem sách GK trang
85&86 ) Đặc biệt lưu ý về cách
dùng các chữ số La mã và các
chữ cái La Tinh để đặc trưng cho
một hiện tượng mà HS cần xác
định chính xác thời điểm xảy ra
.Cần cho HS nhắc lại vài lần nội
dung của từng hiện tượng, chữ số
và chữ cái chỉ từng hiện tượng
- Hướng dẫn các nhóm HS thực
hiện thí nghiệm Nhắc nhở HS
hoạt động theo đúng sự phân
công của nhóm trưởng Mỗi khi
thấy hiện tượng nào xảy ra thì
nhóm trưởng phải thông báo ngay
cho cả nhóm để cả nhóm chú ý
quan sát hiện tượng này
- Hướng dẫn HS tắt đèn cồn,tháo
nhiệt kế cho vào bao sau khi đã
làm xong thí nghiệm
Hoạt động 3: hướng dẫn HS vẽ
đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ
theo thời gian.
Hướng dẫn HS vẽ theo các bước
sau:
- Mỗi HS chép kết quả thí nghiệm
của nhóm vào vở của mình
- Mỗi HS vẽ đường biểu diễn vào
vở của mình dựa vào kết quả ghi
trong bảng 28.1
- Gọi Hs mô tả lại dạng của đường
biểu diễn GV vẽ trên bảng
- Nếu còn thời gian, có thể trao đổi
trong nhóm về dạng của đường
biểu diễn.Nếu thiếu thời gian ,có
thể cho HS vẽ đường biểu diễn ở
nhà,khong nhất thiết phải vẽ
ngay trên lớp
nhóm , theo sự phân công và kiểm tra của nhóm trưởng Quan kĩ bảy hiện tượng đặc trưng của quá trình đun nóng nước
- Ghi lại kết quả thí nghiệm vào vở của mình
- Vẽ đủ đường biểu diễn Nếu không đủ thời gian về nhà vẽ tiếp
- Nhận xét về đường biểu diễn và mô tả rõ hai giai đoạn của đương biểu diễn
Trang 6- HS nhận xét đường biểu diễn
Ngày soạn:02/4/2009
I Mục tiêu: Ngày dạy:06/4/2009
Kiến thức:
nhận biết được hiện tượng và các đặc điểm của sự sôi
vận dụng được kiến thức về sự sôi để giải thích một số hiện tượng đơn giản có liên quan đến các đặc điểm của sự sôi
Kỹ năng:
Thái độ:
Cẩn thận, nghiêm túc, trung thực với kết quả
II Chuẩn bị:
Giáo viên:
Một bộ dụng cụ để thực hiện thí nghiệm về sự sôi đã làm trong bài trước
Học sinh:
Thu vở của một số HS để theo dõi việc các em trả lời các câu hỏi của bài trước
III Tiến trình giảng dạy:
1)Oån định tổ chức: Sĩ số
2)Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:
Trang 7Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra vở của một số học sinh
Đánh giá việc điền bảng 28 1 và
vẽ đường biểu diễn Có thể dựa
vào việc đánh giá này cho điểm
cho một số học sinh
Hoạt động 2 : Tổ chức tình huống
học tập
- Trong tiết trước , chúng ta chỉ
mới làm thí nghiệm , ghi lại các
hiện tượng quan sát được , chưa
rút ra được nhận xết cần thiết
Do đó cũng chưa có cơ sở để kết
luận được An hay Bình đúng
trong cuộc tranh luận nêu ở bài
trước
Trong tiết này , chúng ta sẽ dựa vào
kết quả thí nghiệm để rút ra những
nhận xét về các đặt điểm của sự sôi
Từ đó mới khẳng định An hay Bình
đúng
Hoạt động 3 : Mô tả lại hiện tượng
sôi
- Yêu cầu HS mô tả lại thí nghiệm
về sự sôi được tiến hành ở nhóm
mình từ cách bố trí thí nghiệm ,
cách tiến hành thí nghiệm theo
dõi và ghi kết quả
- Yêu cầu HS dựa vào bảng 28.1
của nhóm mình đa được phóng to,
có ghi kết quả theo dõi thí
nghiệm để mô tả lại sự diễn biến
của nước từ khi bắt đầu đun đến
khi sôi
- Yêu cầu các nhóm khác nhận xét
và bổ sung
Hoạt động 4 : Xử lí kết quả thí
nghiệm
- Đại diện của một nhóm tả lại hiện tượng quan sát được trong thí nghiệm ở bài trước
- Đại diện của một nhóm giới thiệu bảng 28.1 đã hoàn chỉnh của nhóm mình Các nhóm khác cho nhận xét khi được
GV yêu cầu
II Nhiệt độ sôi:
C1:
C2:
C3:
Trang 8- Hướng dẫn học sinh xử lí kết quả
thí nghiệm dựa vào C1 , C2 , C3
,C4
- Hướng dẫn HS thảo luận trên lớp
về các câu trả lời để đi đến kết
luận thống nhất
- Trả lời C1 , C2 , C3 , C4 và thảo luận trên lớp
C4: Không tăng
C5: Bình đúng
Kinh nghiệm cho thấy, HS ở các nhóm khác nhau thường băn khoăn và tranh luận về nhiệt độ ở đó bắt đầu xảy ra các hiện tượng ,vì kết quả đo những nhiệt độ này thường khác nhau ,thậm chí khác nhau khá xa Có thể có những nguyen nhân chính của sự khác nhau này như sau:
Nhiệt kế xử dụng ở các nhóm không hoàn toàn giống nhau
Các vạch chia nhiệt độ trong nhiệt kế dầu rất sát nhau cho nên việc đọc nhiệt độ này khó chính xác
các nhóm quan sát và phát hiện ra hiện tượng cần ghi chép không giống nhau Có nhóm phát hiện trước ,có nhóm phát hiện sau,nên nhiệt độ ghi được sẽ không giống nhau
Riêmg nhiệt độ sôi ,thường không phải là 1000C cần giải thích rõ lí do là chỉ có nước nguyên chất và ở điều kiện tiêu chuẩn về áp suất khí quyển mà sau này chúng ta sẽ học, mới sôi ở 1000c Nước chúng ta dùng trong thí nghiệm là nước không nguyên chất ,áp suất khí quyển trong phòng chưa phải là áp suất của điều kiện chuẩn và nhất là nhiệt kế chúng ta dùng chưa phải là nhiệt kế cho phép đo chính xác nhiệt độ.Do đó, việc sai lệch vài độ là điều có thể chấp nhận được
Giới thiệu bảng 29.1
Hoạt động 5: Rút ra kết luận
- Hướng dẫn HS trả lời và thảo
luận C5 ,C6
Hoạt động 6: Vận dụng
Hướng dẫn HS trả lời và thảo
luận C7,C8,C9
- Trả lời C5,C6 và thảo luận trên lớp
- Trả lời C7,C8 ,C9 và thảo luận trên lớp
C6: 1 1000C
2 Nhiệt độ sôi
3 Không thay đổi
4 Bọt khí
5 Mặt thoáng
C7: Vì nhiệt độ này là xác định và không đổi trong quá trình nước đang sôi
C8: Vì nhiệt độ sôi của Thủy Ngân cao hơn nhiệt độ sôi của nước, còn nhiệt độ
Trang 9sôi của rượu thấp hơn nhiệt độ sôi của nước
C9 : Đoạn AB ứng với quá trình nóng lên của nước
Đoạn BC ứng với quá trình sôi của nước
Yêu cầu HS nêu và thảo luận về những điểm khác nhau và giống nhau của sự bay hơi và sự sôi
Giống nhau : đều là quá trình chuyển từ thể lỏng sang thể hơi
Khác nhau:
Sự bay hơi xảy ra ở mọi nhiệt độ của chất lỏng ; Sự sôi chỉ xảy ra ở nhiệt độ xác định
Sự bay hơi chỉ xảy ra ở mặt tháng chất lỏng ; Sự sôi xảy ra cả ở mặt thoáng chất lỏng lẫn trong lòng chất lỏng
4 Hướng dẫn về nhà:
1) Bài vừa học:
2) Bài sắp học:
Trang 10Tiết 35: TỔNG KẾT CHƯƠNG II NHIỆT HỌC
Ngày soạn: 09/4/2009
Kiến thức:
-
Kỹ năng:
II Chuẩn bị:
HS:
III Tiến trình giảng dạy:
1) Oån định tổ chức: Sĩ số
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:
Hoạt động 1: Hệ thống hóa các kiến
thức của chương II.
SỰ DÃN NỞ VÌ NHIỆT Tính chất chung
- Hầu hết các chất nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
- Sự co dãn vì nhiệt có thể gây ra những lực lớn
CHẤT RẮN
- Đặc điểm:
+ Chất rắn nở vì nhiệt ít
nhất
+ Các chất rắn khác nhau
nở vì nhiệt khác nhau
- Ứng dụng:
+ Băng kép
CHẤT LỎNG
- Đặc điểm:
+ Chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn, ít hơn chất khí
+ Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
- Ứng dụng:
+ Nhiệt kế
CHẤT KHÍ
- Đặc điểm:
+ Chất khí nở vì nhiệt nhiều nhất
+ Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau
- Ứng dụng:
+ khinh khí cầu
Trang 11SỰ CHUYỂN THỂ
Các chất có thể chuyển từ thể này sang thể khác
Bay hơi Sôi
Xảy ra trên mặt thoáng,
Ơû mọi nhiệt độ
Tốc độ phụ thuộc ba yếu tố + xảy ra trên thoáng và trong lòng chất lỏng, ở
nhiệt độ xác định
trong khi sôi nhiệt độ không đổi
Hướng dẫn
1) Bài vừa học:
Thế nào là sự bay hơi? Tốc độ bay hơi phụ thuộc vào yếu tố nào?
Bài tập về nhà: 26-27.1; 26-27.2và 26-27.6 SBT
2) Bài sắp học: Tiết 35: Kiểm tra học kỳ II
Trang 12Tiết 35: KIỂM TRA HỌC KỲ II
Ngày soạn: 26/4/2008
I Mục tiêu:
+ Kiểm tra lại các kiến thức đã học trong học kỳ II.
+ Rèn luyện tính cẩn thận , trung thực
II Nội dung:
1 Đề ra:
2 Ma trận , Đáp án: