Chủ trương của đảng về bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa các tộc người thiểu số ở tây nguyên từ 1996 2006

Làm rõ các yếu tố tác động đến quá trình hoạch định và thực thi chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 19

Chủ trương của Đảng về bảo tồn, phát huy các

giá trị văn hóa các tộc người thiểu số ở

Tây Nguyên từ 1996-2006

Đặng Khánh Toàn

Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị

Luận văn ThS ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Mã số: 60 22 56

Người hướng dẫn: TS Đoàn Minh Huấn

Năm bảo vệ: 2010

Abstract Làm rõ các yếu tố tác động đến quá trình hoạch định và thực thi chính

sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 1996 đến 2006 Phân tích hệ thống chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 1996 đến 2006 Đúc kết một số kinh nghiệm về hoạch định và thực thi chính sách bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu

số ở Tây Nguyên của Đảng Cộng sản Việt Nam

Keywords Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Giá trị văn hóa; Dân tộc thiểu số;

Tây Nguyên

Content

1 Lý do chọn đề tài

Cấu trúc tộc người được tạo nên không chỉ bởi lãnh thổ tộc người, các hoạt động sản xuất vật chất và những thiết chế xã hội tương ứng, mà sâu xa hơn là văn hóa tộc người Một

thể chế chính trị nhân danh quyền dân tộc chân chính không chỉ quan tâm nhu cầu vật chất -

kinh tế của dân cư, mà còn phải chăm lo đầy đủ đời sống văn hoá tinh thần của các cộng đồng tộc người - với tính cách vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Trên ý nghĩa đó, chính sách bảo tồn, phát huy văn hoá các tộc người thiểu số chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam

Nguyên lý chung là như vậy, nhưng đi vào tình tiết cụ thể chính sách văn hoá tộc người của Đảng Cộng sản Việt Nam ở từng nơi, từng lúc không phải không có những thiếu

sót Đã có lúc chúng ta cường điệu hoá tính thống nhất mà quên đi tính đa dạng của văn hoá

từng tộc người, văn hoá địa phương, ít chú ý bảo tồn, khai thác giá trị văn hoá của các tộc

người thiểu số để phục vụ cho quá trình phát triển xã hội mới Thậm chí, có những giá trị văn hoá truyền thống của các tộc người thiểu số đã bị lãng quên, xói mòn hoặc bị xâm hại nghiêm

trọng dưới áp lực cơ chế thị trường Điều đó đã dẫn tới sự phá vỡ hoặc đứt gãy kết cấu văn

hoá truyền thống tộc người và tạo ra những "khoảng trống" cho sự xâm nhập các văn hoá

ngoại sinh, mà tình hình bành trướng của đạo Tin Lành ở Tây Nguyên trong thời gian qua là một minh chứng sinh động Yếu tố văn hoá ngoại sinh xâm nhập đã phá vỡ đời sống buôn/làng vốn yên tĩnh từ hàng ngàn đời nay và một khi bị kẻ thù lợi dụng đã chuyển thành

"điểm nóng" chính trị - xã hội Thiếu sót trong hoạch định và thực thi chính sách văn hoá tộc

người ở Tây Nguyên đến nay đã được Đảng nhận thức và sửa sai, nhưng phải cần một thời

gian dài mới có thể khắc phục được di chứng của nó Những kết quả bước đầu bảo tồn, phát

huy văn hoá tộc người ở Tây Nguyên rất cần được tổng kết đúc rút kinh nghiệm để không ngừng hoàn thiện chính sách văn hoá tộc người của Đảng trong thời gian tới Tây Nguyên sau các cơn bạo loạn chính trị 2001 và 2004 đến nay đã "yên" nhưng chưa "ổn", mà muốn ổn định lâu dài thì điều cơ bản phải phát triển đồng bộ mọi lĩnh vực, trong đó chính sách văn hoá tộc người có vai trò đảm bảo phát triển bền vững từ tế bào xã hội tộc người

Đó là về mặt thực tiễn, còn về mặt khoa học, Tây Nguyên là một khu vực lịch sử - dân

tộc học không thể lẫn với bất cứ khu vực nào trên đất nước ta Do đó, nghiên cứu về vùng

văn hoá Tây Nguyên còn cho phép nhận thức đầy đủ hơn quá trình hoạch định và thực thi

chính sách văn hoá của Đảng ở cấp vùng Bởi lẽ, từ trước tới nay, nói tới chính sách văn hoá

của Đảng người ta thường đề cập đến chính sách quốc gia (vĩ mô), chính sách địa phương (trung mô) và chính sách cơ sở (vi mô), ít khi đề cập đến chính sách vùng Tính chỉnh thể - hệ thống bất cứ chính sách nào của Đảng cũng phải bao gồm từ cấp quốc gia, cấp vùng, cấp

địa phương đến cấp cơ sở, trong đó chính sách vùng có vị trí quan trọng, nhưng lại khác các

cấp khác là không có hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng tương ứng (vùng) để lãnh đạo, mà chính sách ấy do Trung ương hoặc liên địa phương trong vùng hoạch định và thực thi Lẽ dĩ nhiên, để làm rõ chính sách văn hoá vùng của Đảng, đòi hỏi phải vận dụng lý thuyết khu vực

học, trào lưu vùng, tương đối luận văn hoá;… để từ đó có đánh giá, nhận xét chính đáng

Làm được điều đó sẽ mở ra một hướng nghiên cứu mới về chính sách của Đảng trong sự

tương tác giữa cấp vĩ mô, trung mô và vi mô, trong đó chính sách vùng là một bộ phận không

thể thiếu và vẫn còn trống vắng trong nghiên cứu lịch sử Đảng với những tính đặc thù của

nó

Do đó, việc thực hiện đề tài này là rất cần thiết, xuất phát từ cả nhu cầu khoa học và

đòi hỏi của thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu

Liên quan đến đề tài này từ trước tới nay có các nhóm nghiên cứu sau:

Nhóm 1: Những nghiên cứu tổng quan về các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên như Bế

Viết Đẳng và Chu Thái Sơn với "Đại cương về các dân tộc Êđê và M'nông ở Đắk Lắk" (1982); Mạc Đường với "Vấn đề dân tộc ở Lâm Đồng" (1983); Đặng Nghiêm Vạn với "Các dân tộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum" (1981); Khổng Diễn với "Các dân tộc vùng Trường Sơn - Tây Nguyên" (1984)… Có thể thống kê nhiều hơn nữa các công trình loại này, song đây là những nghiên cứu tổng hợp, nên chỉ mang đến những nhận thức khái quát về đặc điểm văn hoá các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, ít đề cập đến chính sách văn hoá tộc người của Đảng Cộng sản Việt Nam

Nhóm 2: Những nghiên cứu về văn hoá các dân tộc thiểu số Việt Nam nói chung và văn

hoá các dân tộc Tây Nguyên nói riêng Tiêu biểu trong số này là công trình của Ngô Đức

Thịnh: "Văn hoá và phân vùng văn hoá Việt Nam" (1993) đã xác định "không gian văn hoá Tây

Nguyên" không đồng nhất với "không gian lãnh thổ Tây Nguyên" Phan Hữu Dật, Ngô Văn

Thịnh, Lê Ngọc Thắng với: "Sắc thái văn hoá địa phương và tộc người trong chiến lược phát

triển đất nước" (1999) đã khu biệt hoá những đặc điểm của văn hoá các dân tộc vùng Trường

Sơn - Tây Nguyên Có nghiên cứu đi sâu lý giải một khía cạnh văn hoá - xã hội cổ truyền các

dân tộc Tây Nguyên như Lê Ngọc Thắng (chủ biên), Lâm Bá Nam: "Thiết chế xã hội cổ truyền

các dân tộc thiểu số Việt Nam" (1990); Ngô Đức Thịnh với: "Luật tục M'nông" (2000); Lưu

Hùng: "Buôn làng cổ truyền xứ Thượng" (1994); Chu Thái Sơn: "Vai trò của các tầng lớp

người già trong các xã hội truyền thống ở Trường Sơn - Tây Nguyên" (1997);… các nghiên

cứu loại này bước đầu định dạng, phân loại các giá trị văn hoá tộc người ở Tây Nguyên và gắn với nó cũng nêu bật lên nhiều vấn đề về thiếu sót trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá các tộc người của Đảng ta từ sau năm 1975

Nhóm 3: Những nghiên cứu về chính sách dân tộc của các thể chế cầm quyền Việt

Nam từ xưa tới nay đối với khu vực Tây Nguyên, trong đó có đề cập đến chính sách văn hoá tộc người của Đảng Cộng sản Việt Nam Về chính sách dân tộc dưới thời phong kiến, gắn

liền với quá trình hình thành dân tộc và phát triển của chế độ phong kiến tập quyền Việt

Nam, có nghiên cứu của Phan Hữu Dật và Lâm Bá Nam: "Chính sách dân tộc của các chính

quyền nhà nước phong kiến Việt Nam (X - XIX)" (2001) Về thời kỳ thực dân cũ và mới, loại

nghiên cứu này tuy không nhiều và thiếu hệ thống, nhưng rải rác trong một số công trình khác nhau đã cho thấy rõ quan điểm, biện pháp của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn đối với đồng bào Tây Nguyên Về thời kỳ chế độ dân chủ cộng hoá từ 1945 đến nay, gắn liền với yêu cầu xây dựng, tổ chức lại cuộc sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, đã thu hút được đông đảo giới nghiên cứu quan tâm Đặc biệt từ sau 1975, trong điều kiện đất nước thống nhất và nhu cầu khai thác, phát triển Tây Nguyên đặt ra cấp bách, các nghiên cứu về Tây Nguyên rất được quan tâm Tiêu biểu là công trình nghiên cứu của

Phan Hữu Dật: "Những vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách liên quan đến mối quan hệ dân

tộc hiện nay" (2001); của nhiều tác giả: "Vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta" (1995) Những công trình này từ góc nhìn về thể chế, chính sách, đã dự báo

một số nguy cơ bất ổn ở Tây Nguyên, trong đó nổi lên là vấn đề tôn giáo, phai nhạt bản sắc văn hoá dân tộc, giúp hình dung rõ cách nhìn lịch đại về chính sách dân tộc đối với Tây Nguyên; so sánh những khác nhau về bản chất của các thể chế cầm quyền trong thực hiện chính sách dân tộc

Nhóm 4: Những tổng kết bước đầu về đời sống văn hoá và xác định các yêu cầu bảo

tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên Đó là

các nguyên cứu của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Phân viện Đà Nẵng: "Giữ gìn

và phát huy giá trị văn hoá Tây Nguyên" (1996); của Nguyễn Hồng Sơn: "Xu hướng vận động của nền văn hoá các dân tộc ở khu vực Tây Nguyên" (1995); của Trần Văn Bính (chủ

biên): "Văn hoá các dân tộc Tây Nguyên - Thực trạng và những vấn đề đặt ra" (2004)… Qua

tổng kết thực tiễn, các nghiên cứu này đã so sánh yếu tố truyền thống với yếu tố biến đổi của đời sống văn hoá - xã hội, từ đó cho thấy cả khuynh hướng tích cực và tiêu cực tác động trực tiếp đến Tây Nguyên Có tác giả đã cắt nghĩa nguyên nhân kinh tế của những biến đổi ấy Tuy vậy, loại công trình này thường nghiên cứu trên bình diện chung về đời sống văn hoá ở Tây Nguyên, chưa có điều kiện đi sâu phân tích từng chính sách của Đảng về bảo tồn, phát huy văn hoá cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên

Nhóm 5: Những nghiên cứu chuyên biệt về tín ngưỡng tôn giáo ở Tây Nguyên Đây là

vấn đề dành được mối quan tâm sâu sắc của giới nghiên cứu, vì nó đe doạ trực tiếp đến yêu cầu bảo vệ văn hoá truyền thống các dân tộc cũng như củng cố an ninh quốc gia Đáng chú ý

là nghiên cứu của Đỗ Quang Hưng: "Kitô giáo trước buôn làng" (2002); của Trương Minh Dục: "Nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo và thay đổi niềm tin tôn giáo của đồng bào các dân tộc

thiểu số Tây Nguyên hiện nay" (2003); của Ban Tôn giáo Chính phủ: "Tình hình tôn giáo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, Tây Bắc, Tây Nam Bộ" (2004);…

Những nghiên cứu này bước đầu phân biệt giữa nhu cầu khách quan về tín ngưỡng - tôn giáo của đồng bào với âm mưu lợi dụng nhu cầu đó để truyền đạo trái phép, gây bất ổn về an ninh tôn giáo ở Tây Nguyên mà Đảng cần nắm bắt trong quá trình hoạch định chính sách văn hoá tộc người

Cả năm nhóm nghiên cứu nêu trên đều rất quan trọng cho quá trình thực hiện đề tài

này, gồm cả cung cấp tiếp cận và một số tư liệu thứ cấp cần thiết Tuy nhiên, đến nay vẫn

chưa có công trình riêng nào nghiên cứu về chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 1996 đến 2006

3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

* Mục đích:

Làm rõ chính sách bảo tồn, phát huy văn hoá vùng Tây Nguyên của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

* Nhiệm vụ

- Làm rõ các yếu tố tác động đến quá trình hoạch định và thực thi chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 1996 đến 2006

- Phân tích hệ thống chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên từ 1996 đến 2006

- Đúc kết một số kinh nghiệm về hoạch định và thực thi chính sách bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên của Đảng Cộng sản Việt Nam

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

* Về không gian

Tây Nguyên được quan niệm gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đăk Nông và Lâm Đồng

* Về thời gian

Tên đề tài đã xác định rõ giới hạn phạm vi thời gian nghiên cứu từ 1996 đến 2006

* Về nội dung

- Về cấp độ chính sách: Đề cập cả chính sách vùng và chính sách địa phương

- Về nội dung chính sách: Đề cập cả vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá

- Về loại hình: Văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số Tây Nguyên gồm rất nhiều

loại hình, có nhiều cách phân loại khác nhau, đề tài tiếp cận theo mấy loại hình sau đây: Văn

hoá vật chất, văn hoá tinh thần, văn hoá đời sống

- Về dân tộc thiểu số: Dân tộc thiểu số Tây Nguyên bao gồm cả dân tộc tại chỗ và dân

tộc mới đến, đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của các

dân tộc tại chỗ

5 Nguồn tài liệu, cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Nguồn tư liệu:

- Nguồn tư liệu sơ cấp: Được khai thác từ các cơ quan lưu trữ, văn kiện, thống kê, bao

gồm nghị quyết, chỉ thị, thông báo của tổ chức Đảng Trung ương và địa phương, số liệu thống kê, điều tra

- Nguồn tư liệu thứ cấp: Được khai thác từ các công trình nghiên cứu liên quan (báo,

tạp chí, đề tài khoa học, chuyên khảo)

- Nguồn tư liệu hồi cố: Được khai thác từ các nhân chứng lịch sử

* Cơ sở phương pháp luận

Cơ sở phương pháp luận của đề tài là các phương pháp tiếp cận chung liên ngành, gồm có phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic, phương pháp hệ thống và phân hệ

* Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu cụ thể là phân tích và tổng hợp, so sánh, chuyên gia,… sử dụng trong phân tích, đánh giá các nguồn tư liệu, văn kiện, nghiên cứu liên quan, đối chiếu giữa các thời kỳ, giữa thực tế với văn bản

6 Đóng góp của luận văn

* Về mặt tư liệu

Xây dựng một tập hợp tư liệu về chính sách bảo tồn, phát huy văn hoá các cộng đồng

tộc người thiểu số ở Tây Nguyên của Đảng Cộng sản Việt Nam từ 1996 đến 2006

* Về mặt nhận thức luận

+ Làm rõ chính sách của Đảng ở cấp độ vùng (phân biệt với chính sách quốc gia và

chính sách địa phương) trên một lĩnh vực cụ thể (văn hoá)

+ Rút ra một số nhận định, kết luận góp phần vào phát triển khoa học lịch sử Đảng, nhất là nghiên cứu về chính sách vùng về văn hóa

* Về mặt thực tiễn

Đúc kết một số kinh nghiệm về hoạch định và thực thi chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo tồn và phát triển văn hoá các cộng đồng tộc người thiểu số ở Tây Nguyên

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài mở đầu, kiến nghị và kết luận, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Chủ trương của Đảng về bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá các tộc người

thiểu số ở Tây Nguyên từ năm 1996 đến năm 2000

Chương 2: Chủ trương của Đảng về bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá các tộc người

thiểu số ở Tây Nguyên từ năm 2001 đến năm 2006

Chương 3: Ý nghĩa và kinh nghiệm lịch sử

References

1 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Gia Lai (2006), Lịch sử Đảng bộ Gia Lai (1945-2005),

Phần thứ ba, Bản thảo lần 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

2 Ban Dân vận Trung ương (2001), Thực trạng phát triển đạo Tin Lành vùng đồng bào

dân tộc thiểu số - Những kiến nghị về chủ trương và giải pháp, Đề tài cấp Bộ, Hà Nội

3 Trần Văn Bính (chủ biên - 2004), Văn hoá các dân tộc Tây Nguyên - Thực trạng và

những vấn đề đặt ra (sách tham khảo), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

4 Trần Văn Bính (2005), Báo cáo đề tài khoa học cấp nhà nước, Mã số: KX- 05-04 (Giai

đoạn 2001-2005), Hà Nội

5 Các qui định pháp luật về phát triển kinh tế - xã hội đối với vùng đặc biệt khó khăn

(2003), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

6 Các qui định pháp luật đối với các dân tộc thiểu số (2005), Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội

7 Nguyễn Từ Chi (1996), Góp phần nghiên cứu văn hoá và tộc người, Nxb Văn hóa

Thông tin, Hà Nội

8 Phan Hữu Dật, Ngô Đức Thịnh, Lê Ngọc Thắng (1999), Sắc thái văn hoá địa phương

và tộc người trong chiến lược phát triển đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

9 Phan Hữu Dật (chủ biên - 2001), Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách liên quan

đến mối quan hệ dân tộc hiện nay (sách tham khảo), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 Phan Hữu Dật, Lâm Bá Nam (2001), Chính sách dân tộc của các chính quyền Nhà nước

phong kiến Việt Nam (X - XIX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 Khổng Diễn (1984), “Các dân tộc vùng Trường Sơn - Tây Nguyên”, Tạp chí Dân tộc

học, (1)

12 Khổng Diễn (chủ nhiệm - 1995), Sử dụng, quản lý đất đai ở Tây Nguyên, Đề tài khoa

học cấp Bộ

13 Trương Minh Dục (2003), “Nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo và thay đổi niềm tin tôn giáo

của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị,

(3)

14 Trương Minh Du ̣c (2008), Xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc ở Tây

Nguyên (Sách chuyên khảo), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

15 Trương Minh Dục (2008), Một số vấn đề về lí luận và thực tiễn về dân tộc và quan hệ

dân tộc ở Tây Nguyên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

16 Trần Xuân Dung (2002), Hoạt động lợi dụng tôn guáo của các thế lực thù địch ở Tây

Nguyên hiện nay - Thực trạng và giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, Luận án tiến sĩ, Hà

Nội

17 Trịnh Ngọc Dương (2006), Phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số trong sự

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở tỉnh Kon Tum, Luận văn thạc sĩ Triết học, Học

viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

18 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI,

Nxb Sự thật, Hà Nội

19 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,

Nxb Sự thật, Hà Nội

20 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

21 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành

Trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

23 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiê ̣n Đảng toàn tập, tâ ̣p 21, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội,

24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 26, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

26 Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành

Trung ương khoá IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Kết luận Hội nghị lần thứ mười Ban Chấp hành

Trung ương khoá IX, Lưu hành nội bộ

28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 49, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

29 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

30 Đảng Cộng sản Việt Nam - Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đắk Nông (2006), Lịch sử

Đảng bộ tỉnh Đắk Nông (1930 - 2005), Đắk Nông

31 Đảng Cộng sản Việt Nam - Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng (4/2001), Văn kiện Đại hội Đảng

bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ VII (Nhiệm kỳ 2001- 2005), Lưu hành nội bộ

32 Đảng Cộng sản Việt Nam - Đảng bô ̣ tỉnh Lâm Đồng (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu

Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2006-2010)

33 Bế Viết Đằng, Chu Thái Sơn (1982), Đại cương về các dân tộc Êđê và M'nông ở Đắk

Lắk, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

34 Mạc Đường (1983), Vấn đề dân tộc ở Lâm Đồng, Sở Văn hoá Lâm Đồng

35 Trần Khải Định (2003), “Xây dựng đời sống văn hoá tinh thần ở Đắk Lắk hiện nay”,

Tạp chí Lý luận chính trị, (9)

36 Lê Văn Định - Nguyễn Thị Hải Yến (2002), “Xoá đói, giảm nghèo vùng đồng bào dân

tộc thiểu số ở Kon Tum hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, (5)

37 Lê Duy Hải (1998), “Âm mưu và hoạt động của các thế lực thù địch lợi dụng công

giáo trong dân tộc thiểu số ở tỉnh Kon Tum”, Tạp chí Công an nhân dân, (5)

38 Nguyễn Ngọc Hoà (2001), “Về việc xây dựng đời sống văn hoá cho các dân tộc thiểu

số ở Đắk Lắk”, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, (6)

39 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Phân viện Đà Nẵng (1996), Giữ gìn và

phát huy giá trị văn hoá Tây Nguyên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

40 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2001), Kết quả điều tra xã hội học về thực

hiện chính sách dân tộc và tôn giáo ở nước ta hiện nay, Hà Nội

41 Hội đồng Dân tộc của Quốc hội khoá X (2000), Chính sách và pháp luật của Đảng,

Nhà nước về dân tộc, Nxb Văn hoá dân tộc, Hà Nội

42 Lưu Hùng (1994), Buôn làng cổ truyền xứ Thượng, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội

43 Đỗ Quang Hưng (2002), Kitô giáo trước buôn làng Trong quyển "Một số vấn đề phát

triển kinh tế - xã hội buôn làng các dân tộc Tây Nguyên", Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

44 Dương Thị Hưởng (2006), "Một số vấn đề về xây dựng đời sống văn hoá - xã hội ở

buôn làng Tây Nguyên vì sự ổn định và phát triển bền vững", Tạp chí Báo chí và

Tuyên truyền, (2)

45 Vũ Đinh Lợi - Bùi Minh Đạo - Vũ Thị Hồng (2000), Sở hữu và sử dụng đất đai ở các

tỉnh Tây Nguyên, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

46 Nông Văn Lưu (1997), Hoạt động của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc ở

Tây Nguyên trong giai đoạn hiện nay và những giải pháp về công tác an ninh, Đề tài

khoa học cấp Bộ, Hà Nội

47 Nhiều tác giả (2001), Các dân tộc thiểu số Việt Nam trong thế kỷ XX, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội

48 Những quy định về chính sách dân tộc (2001), Nxb Lao động, Hà Nội

49 Dương Xuân Ngọc (chủ biên - 2003), Giải pháp phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên

thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Đề tài khoa học cấp Học viện

50 Dương Xuân Ngọc (chủ biên - 2003), Giải pháp thực hiện Quyết định 168/QĐ-TTg về

Tây Nguyên, Đề tài khoa học cấp Bộ

51 Nguyễn Quốc Phẩm (2003), “Thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo ở

Tây Nguyên”, Tạp chí Lý luận chính trị, (2)

52 Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Đắk Lắk (3/1998), Kết quả điều tra văn hoá toàn tỉnh Đắk

Lắk

53 Nguyễn Hồng Sơn (1995), “Xu hướng vận động của nền văn hoá các dân tộc ở khu

vực Tây Nguyên”, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, (3)

54 Phan Xuân Sơn (2006), Những vấn đề cơ bản về chính sách dân tộc ở nước ta hiện

nay, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội

55 Chu Thái Sơn (1997), “Vai trò của tầng lớp người giá trong các xã hội truyền thống ở Trường

Sơn - Tây Nguyên”, Tạp chí Công an nhân dân, (12)

56 Lê Thị Phương Thảo (2003), “Phát huy các thiết chế truyền thống của đồng bào các

dân tộc thiểu số trong tình hình hiện nay”, Tạp chí Dân tộc học, (36)

57 Nguyễn Phúc Thanh (2003), “Phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm an ninh, quốc

phòng trên địa bàn Tây Nguyên”, Tạp chí Cộng sản, (14)

58 Đỗ Kim Thanh (1997), “Giải quyết vấn đề tôn giáo phát triển vào vùng dân tộc ở Gia

Lai”, Tạp chí Công an nhân dân, (7/1997)

59 Lê Ngọc Thắng (chủ biên), Lâm Bá Nam (1990), Thiết chế xã hội cổ truyền các dân

tộc thiểu số Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội

60 Ngô Đức Thịnh (2006), Văn hoá, văn hoá tộc người và văn hoá địa phương, Nxb

Khoa học Xã hội, Hà Nội

61 Ngô Đức Thịnh (1993), Văn hoá và phân vùng văn hoá Việt Nam, Nxb Khoa học Xã

hội, Hà Nội

62 Nguyễn Văn Thủ (2003), “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Êđê ở Đắk

Lắk”, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, (2)

63 Nguyễn Văn Tiêm (1998), Báo cáo kết quả thực hiện dự án "Điều tra đánh giá tác

động của quá trình phát triển kinh tế - xã hội đến đời sống của các dân tộc bản địa Tây Nguyên trong những năm đổi mới", Hội thảo khoa học, Hà Nội

64 Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia (2002), Một số vấn đề phát triển

kinh tế - xã hội buôn làng các dân tộc Tây Nguyên, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

65 Tạ Văn Trung (2000), An ninh ở vùng dân tộc thiểu số Tây Nguyên - Thực trạng và

giải pháp, Luận án tiến sĩ, Hà Nội

66 Ngô Xuân Trường (2000), Đảng bộ Lâm Đồng lãnh đạo thực hiện chính sách phát

triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số (1975 - 1995), Luận án tiến sĩ Lịch sử, Hà

Nội

67 Nguyễn Xuân Tư (1998), Vấn đề an ninh trên lĩnh vực tôn giáo ở Việt Nam hiện nay -

Thực trạng và giải pháp, Luận án thạc sĩ, Hà Nội

68 Nguyễn Thế Tư (2002), “Già làng ở Tây Nguyên với việc củng cố khối đại đoàn kết

dân tộc”, Tạp chí Sinh hoạt lý luận, (2)

69 Đinh Ngọc Tùng (1999), “Đấu tranh với hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia vùng dân tộc

thiểu số ở Đắk Lắk”, Tạp chí Công an nhân dân, (10)

70 Uỷ ban Khoa học Xã hội Việt Nam (1986), Tây Nguyên trên đường phát triển, Nxb

Khoa học Xã hội, Hà Nội

71 Uỷ ban Khoa học Xã hội Việt Nam (1989), Một số vấn đề kinh tế - xã hội Tây Nguyên,

Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội

72 Đặng Nghiêm Vạn (chủ biên - 1981), Các dân tộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum, Nxb Khoa

học Xã hội, Hà Nội

73 www.daklak.gov.vn - Lịch sử văn hóa

74 Đăk Nông - Wikipedia tiếng Việt