Hướng dẫn giải: Trong phòng tối khi bật đèn, mặc dù ta quay lưng với bóng đèn nhưng vẫn có ánh sáng truyền từ bóng đèn vào các vật và hắt lại đến mắt ta nên mắt ta vẫn nhìn thấy các vật [r]
Trang 1PHƯƠNG PHÁP VÀ BÀI TẬP TỔNG HỢP VỀ
ÁNH SÁNG – ĐIỀU KIỆN NHÌN THẤY VẬT
1 PHƯƠNG PHÁP GIẢI
a Nhận biết, phân biệt nguồn sáng và vật sáng
* Nguồn sáng
Căn cứ vào nguồn gốc ta có thể xếp thành hai loại nguồn sáng:
- Nguồn sáng tự nhiên: Mặt Trời, núi lửa đang hoạt động, con đom đóm
- Nguồn sáng nhân tạo: Bếp ga đang cháy, que diêm đang cháy
* Vật sáng
Ta có thể chia vật sáng thành hai loại:
- Nguồn sáng
Trang 2- Vật hắt lại ánh sáng: Những vật không tự phát ra ánh sáng nhưng hắt lại ánh sáng khi có
ánh sáng chiếu vào nó
Phân biệt nguồn sáng và vật sáng
* Giống nhau: Cả nguồn sáng và vật sáng đều có ánh sáng từ nó phát ra
* Khác nhau:
- Nguồn sáng: Là những vật tự nó phát ra ánh sáng
- Vật sáng: Có thể là những vật không tự phát ra ánh sáng mà chỉ hắt lại ánh sáng khi được nguồn sáng khác chiếu vào
b Điều kiện nhìn thấy vật
Để nhìn thấy được một vật cần phải có hai điều kiện:
- Phải có ánh sáng từ vật đó phát ra
- Ánh sáng từ vật phát ra đó phải truyền được đến mắt ta
Nếu thiếu một trong hai điều kiện trên thì ta không thể nhìn thấy được vật
2 BÀI TẬP VÍ DỤ
Bài 1: Nếu ta thắp một nắm hương để cho khói bay lên ở phía trước đèn pin, ta sẽ nhìn thấy một vệt
sáng từ đèn phát ra xuyên qua khói Giải thích vì sao? Biết rằng khói gôm các hạt nhỏ li ti bay lơ lửng
Hướng dẫn giải:
Khói gồm nhiều hạt nhỏ li ti, các hạt khói được đèn chiếu sáng trở thành vật sáng Các vật
sáng nhỏ li ti xếp gần nhau tạo thành một vệt sáng mà ta nhìn thấy được
Bài 2: Giải thích vì sao trong phòng có của gỗ đóng kín, không bật đèn, ta không nhìn thấy
mảnh giấy trắng đặt trên bàn?
Hướng dẫn giải:
Trang 3Vì mảnh giấy trắng là vật hắt lại ánh sáng mà ban đêm không bật đèn thì không có ánh sáng chiếu lên mảnh giấy
⇒ Không có ánh sáng từ mảnh giấy hắt vào mắt
⇒ Ta không nhìn thấy mảnh giấy
Bài 3: Tại sao trong phòng tối, khi bật đèn, mặc dù quay lưng với bóng đèn nhưng ta vẫn nhìn thấy các vật ở trước mặt?
Hướng dẫn giải:
Trong phòng tối khi bật đèn, mặc dù ta quay lưng với bóng đèn nhưng vẫn có ánh sáng
truyền từ bóng đèn vào các vật và hắt lại đến mắt ta nên mắt ta vẫn nhìn thấy các vật ở trước
mặt
Bài 4: Đèn ống trong lớp học đang sáng và trang sách em đang đọc giống nhau và khác nhau
về điểm gì theo Quang học ?
Hướng dẫn giải:
Giống nhau:
Đèn ống và trang sách đều có tia sáng truyền đến mắt ta, nên mắt ta nhìn thấy đèn ống và
trang sách
Khác nhau:
Đèn ống là nguồn sáng: Tự nó phát ra ánh sáng
Trang sách là vật sáng: Nó hắt lại ánh sáng từ đèn ống đến mắt ta
3 BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Chọn phát biểu sai
A Nguồn sáng là vật tự phát ánh sáng hoặc là vật được chiếu sáng
Trang 4B Vật được chiếu sáng gọi là vật sáng
C Vật sáng bao gồm cả nguồn sáng và vật được chiếu sáng
D B và C đều đúng
Câu 2: Ta không nhìn thấy được một vật là vì:
A Vật đó không tự phát ra ánh sáng
B Vật đó có phát ra ánh sáng nhưng bị vật cản che khuất làm cho những ánh sáng từ vật đó không thể truyền đến mắt ta
C Vì mắt ta không nhận được ánh sáng
D Các câu trên đều đúng
Câu 3: Hãy chỉ ra vật nào dưới đây không phải là nguồn sáng?
A Ngọn nến đang cháy
B Vỏ chai sáng chói dưới trời nắng
C Mặt trời
D Đèn ống đang sáng
Câu 4: Em hãy tìm nguồn sáng trong những vật sau:
A Quyển sách
B Mặt Trời
C Bóng đèn bị đứt dây tóc
D M ặt Trăng
Câu 5: Hãy chỉ ra vật nào dưới đây là vật sáng?
Trang 5A Đèn dầu đang cháy
B Vỏ hộp sữa sáng chói dưới trời nắng
C Mặt Trăng
D Cả A, B, C đều đúng
Câu 6: Em hãy nhận ra câu sai trong những câu sau:
A Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó đến mắt ta
B Ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta
C Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng
D Vật sáng cũng là nguồn sáng
Câu 7: Vì sao ta nhìn thấy một vật?
A Vì ta mở mắt hướng về phía vật
B Vì mắt ta phát ra các tia sáng chiếu lên vật
C Vì có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta
D Vì vật được chiếu sáng
Câu 8: Sở dĩ ta nhìn được mọi vật là vì:
A Các vật đó tự phát ra ánh sáng và những ánh sáng đó chiếu đến mắt ta
B Các vật đó nhận được ánh sáng từ các vật khác chiếu đến nó và phản xạ những ánh
sáng đó vào mắt ta
C Các vật đó tự phát sáng và hắt lại những ánh sáng đó vào mắt ta
D Có ánh sáng truyền vào mắt ta
Trang 6Câu 9: Chọn câu đúng:Trong một phòng hoàn toàn đóng kín bằng cửa kính, ta có thể nhìn thấy
đồ vật trong phòng khi:
A Ban đêm, bật đèn, có ánh trăng, nhưng nhắm mắt
B Ban đêm, bật đèn, không có ánh trăng, nhưng nhắm mắt
C Ban đêm, không bật đèn, không có ánh trăng, nhưng mở mắt
D Ban ngày, không bật đèn, mở mắt
ĐÁP ÁN
1 A 3 B 5 D 7 C 9 D
2 B 4 B 6 D 8 C
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí