+ Động vật có hệ thần kinh dạng ống nhờ sự phân hoá và chuyên hoá vượt trội trong cấu trúc và chức năng mà phản ứng lại các kích thích của môi trường một cách hiệu quả hơn, đặc biệt là s[r]
Trang 1Cảm ứng ở động vật là gì?
I Lý thuyết
* Khái niệm :
- Cảm ứng là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng lại các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển
* Cảm ứng ở các nhóm động vật :
- Cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh : Động vật đơn bào là nhóm sinh vật chưa có tổ chức
thần kinh Chúng phản ứng lại các kích thích bằng chuyển động cơ thể hoặc co rút của chất nguyên sinh
- Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh : Ở động vật có tổ chức thần kinh, các hình thức cảm ứng là
các phản xạ
+ Động vật có hệ thần kinh dạng lưới (ruột khoang) phản ứng lại các kích thích bằng cách co rút toàn
thân
+ Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch phản ứng lại các kích thích theo từng bộ phận cơ thể (dưới
sự chỉ huy của các hạch cục bộ) Nhờ vậy mà phản xạ diễn ra chính xác hơn và tiêu tốn ít năng lượng hơn
so với hệ thần kinh dạng lưới
+ Động vật có hệ thần kinh dạng ống nhờ sự phân hoá và chuyên hoá vượt trội trong cấu trúc và chức
năng mà phản ứng lại các kích thích của môi trường một cách hiệu quả hơn, đặc biệt là sự xuất hiện của
các phản xạ có điều kiện – mốc son đánh dấu sự tiến hoá của động vật có hệ thần kinh dạng ống so với
các loài động vật khác Nhờ sự hình thành và ức chế loại phản xạ này mà con ngươi ngày một thích nghi với môi trường xung quanh
II Bài tập
Câu 1: Tại sao hệ thần kinh dạng chuỗi hạch lại có thể trả lời cục bộ (như co một chi) khi bị kích thích ?
Hướng dẫn giải:
Ở hệ thần kinh dạng chuỗi hạch, mỗi hạch sẽ như một trung tâm điều khiển cục bộ, đảm nhiệm việc
phân tích thông tin và trả lời kích thích ở một vùng nhất định trên cơ thể Điều này giúp giải thích vì sao khi kích thích một bộ phận, chúng sẽ phản ứng lại bằng việc vận động bộ phận đó chứ không phải co rút toàn thân như ruột khoang hay một số động vật đơn bào
Câu 2: Phản ứng co toàn thân khi bị kích thích của thuỷ tức có phải là phản xạ không ? Vì sao ?
Hướng dẫn giải:
Phản ứng co toàn thân của thuỷ tức là một phản xạ vì đây là phản ứng của cơ thể trả lời lại kích thích
Trang 2thần kinh xuất hiện sẽ lan nhanh ra khắp mạng lưới thần kinh và truyền đến các tế bào mô bì cơ làm các
tế bào này co lại
Câu 3: So với hệ thần kinh dạng lưới, hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có ưu điểm gì ?
Hướng dẫn giải:
So với hệ thần kinh dạng lưới, hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có một số ưu điểm sau :
- Xuất hiện trung tâm điều khiển là các hạch thần kinh – bộ phận chuyên hoá với chức năng phân tích,
xử lí thông tin thu nhận được nên khả năng trả lời kích thích cũng vì thế mà trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn
- Do các tế bào thần kinh trong hạch nằm gần nhau và hình thành nhiều mối liên hệ với nhau nên khả
năng phối hợp hoạt động của chúng sẽ được tăng cường
- Do mỗi hạch thần kinh điều khiển một vùng xác định trên cơ thể nên động vật phản ứng chính xác
hơn, tiết kiệm năng lượng hơn so với hệ thần kinh dạng lưới
Câu 4: Vì sao nói phản xạ co ngón tay khi bị kim châm là phản xạ không điều kiện ?
Hướng dẫn giải:
Nói phản xạ co ngón tay khi bị kim châm là phản xạ không điều kiện vì đây là phản xạ không có sự
tham gia xử lí của vỏ não, có tính di truyền, sinh ra đã có, đặc trưng cho loài và rất bền vững theo thời
gian
Câu 5: Hãy phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện
Hướng dẫn giải:
Chỉ tiêu so
Tính chất
- Dễ bị mất đi nếu không thường xuyên lặp lại
- Không di truyền, mang tính chất cá thể
- Số lượng không hạn định
- Trả lời các kích thích bất kì được kết hợp với kích thích không điều kiện
- Bền vững theo thời gian
- Di truyền, mang tính chất chủng loại
- Số lượng hạn chế
- Chỉ trả lời những kích thích tương ứng (kích thích không điều kiện)
Trung ương
điều khiển Có sự tham gia của vỏ não Trung ương là trụ não và tuỷ sống
Câu 6: Phân biệt cấu tạo hệ thần kinh dạng lưới, hệ thần kinh dạng chuỗi hạch và hệ thần kinh dạng ống
Hướng dẫn giải:
Trang 3- Hệ thần kinh dạng lưới được cấu tạo từ các tế bào thần kinh nằm rải rác khắp cơ thể và liên hệ với
nhau bởi các sợi thần kinh
- Hệ thần kinh dạng chuỗi hạch được hình thành từ nhiều tế bào thần kinh Các tế bào này tập hợp lại
thành các hạch nằm dọc theo chiều dài của cơ thể, nối giữa các hạch là hệ thống dây thần kinh
- Hệ thần kinh dạng ống hình thành nhờ số lượng rất lớn các tế bào thần kinh tập hợp lại thành một ống thần kinh nằm dọc theo vùng lưng của cơ thể, các tế bào thần kinh tập trung ở phía đầu hình thành nên
não bộ Đây là trung ương thần kinh điều khiển mọi hoạt động của cơ thể
Trang 4Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn
Đức Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm
90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
