Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
TịM T T Lụ THUY T – D NG TOÁN CH NG 3 HH L P 12
I T A I M – T A VECT
1 M x( M;yM;zM)OM x iM y jM z kM
2 Cho A(xA;yA;zA) và B(xB;yB;zB)
AB(xBx yA; By zA; BzA)
( B A) ( B A) ( B A)
AB x x y y z z
3 M là trung đi m AB thì :
x x y y z z
4 G là tr ng tâm c a ABC thì:
3
; 3
; 3
C B A C B A C B
x
5 G là tr ng tâm c a t di n ABCD thì:
x x x x y y y y z z z z
6 ng d ng c a tích có h ng:
a) Di n tích tam giác ABC: 1 ,
2
ABC
S AB AC b) Di n tích h b hành ABCD: S ABCD AB AD,
c) Th tích t di n ABCD: 1 ,
6
ABCD
V AB AC AD
d) Th tích kh i h p: VABCDA’B’C’D’ =[AB AD AA , ]. '
7 T a đ các đi m đ c bi t:
1 a( ;a a a1 2; 3) a a i1 a j2 a k3
2 Các tính ch t:
Cho hai vecto a( ; ; ),a a a1 2 3 b( ; ; )b b b1 2 3 ta có:
a b (a1b a1; 2b a2; 3b 3)
ka (ka ka ka1; 2; 3)
a b a b1 1a b2 2a b3 3
| |a a a a
a b a b 0 a b1 1a b2 2a b3 3 0
s( , )
a b a b a b
co a b
(v i a 0 ,b0)
3 Tích có h ng c a 2 vect :
, a a ;a a ;a a
a b a b
4 i u ki n 2 vect cùng ph ng:
1 2 3
a cuøng phöôngb a b, 0
5 i u ki n 3 vect đ ng ph ng:
a b c, , đ ng ph ng a b c, 0
6 A, B, C th ng hƠng AB AC , cùng ph ng
1 V trí t ng đ i c a 2 m t ph ng: Cho 2mp
( ):1 Ax B y C z D1 1 1 10
( ):2 A x B y C z D2 2 2 2 0 A B C2; 2; 2 0
( ) c t (1 ) 2 1 1 1
; ;
A B C
A B C có m t c p khác nhau
( ) // (1 ) 2 1 1 1 1
A B C D
( ) (1 ) 2 1 1 1 1
A B C D
( )( ) n n 0 A A B B C C 0
1 Kho ng cách t m t đi m đ n m t m t ph ng:
Kho ng cách t đi m Mo(xo;yo;zo) đ n m t ph ng
( ): Ax + By + Cz + D = 0:
( o, ( )) Axo Byo Czo D
d M
2 Kho ng cách t m t đi m đ n m t đ ng th ng:
Kho ng cách t đi m M0đ n đt d (d đi qua M1 và
, ( , )
a M M
d M d
a
O
x
y z
i (1; 0; 0)
j (0;1; 0)
k (0; 0;1)
Trang 2Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
2 V trí t ng đ i c a 2 đ ng th ng: Cho 2 đt
d1 qua M1 và có VTCP a ; d1 2 qua M2 và có VTCP a 2
d1//d2 1 2
a a
d1d2 1 2
a a
d1c t d2
a a
d1 chéo d2 a a1, 2.M M1 2 0
d1d2 a a1 2 0
3 V trí t ng đ i c a đ ng th ng vƠ m t ph ng:
a) Cách 1:
Cho d:
x x a t
y y a t
z z a t
và ( ): Ax By Cz D 0
+ Thay ptts c a d vào pt ( ) ta có:
A(xo + a1t) + B(yo + a2t) + C(z0 + a3t) + D = 0 (1)
Ph ng trình (1) có 1 nghi m d c t ( )
Ph ng trình (1) vô nghi m d // ( )
Ph ng trình (1) vô s nghi m d ()
* Tìm t a đ giao đi m I c a d và ():
Thay ptts c a d vào pt (), gi i tìm t
Thay t v a tìm đ c vào ptts c a d tìm x,y,z
I(x;y;z)
b) Cách 2:
t d đi qua M và có VTCP a ; mp ( ) có VTPT n
d c t () .a n 0
d // () . 0
( )
a n
d () . 0
( )
a n
d ( ) a n; cùng ph ng
3 Kho ng cách gi a 2 đ ng th ng chéo nhau:
d1 qua M1 và có VTCP a ; d1 2 qua M2 và có VTCP a 2
1 2 1 2
, ,
,
a a M M
d d d
a a
4 Kho ng cách gi a 2 đ ng th ng song song:
1, 2 , 2
d d d d M d (l y Md1)
5 Kho ng cách gi a 2 m t ph ng song song:
( 1), ( 2) , ( 2)
6 Kho ng cách gi a đt vƠ mp song song:
, ( ) , ( )
GÓC
1 Góc gi a 2 m t ph ng:
Cho (1) có VTPT n , 1 (2) có VTPT n , ta có : 2
1 2
cos
n n
n n
2 Góc gi a 2 đ ng th ng:
Cho d1 có VTCP a , d1 2 có VTCP a , ta có : 2
1 2
cos
a a
a a
3 Góc gi a đ ng th ng vƠ m t ph ng:
Cho d có VTCP a , ( ) có VTPT n , ta có :
sin
n a
n a
4 Góc trong tam giác ABC :
AB.AC cos A
AB.AC
II PH NG TRỊNH M T C U
1 Mu n vi t ph ng trình m t c u (S) ta c n tìm 2 y u t : tâm và bán kính
M t c u (S) có:
+ Tâm I(a;b;c)
+ Bán kính r
2 M t c u (S): 2 2 2
x y z ax by cz d có tâm I (a;b;c) , bán kính
r a , (v i b c d 2 2 2
0
a b c d )
Trang 3Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
1/ Bài toán 1 : Vi t ph ng trình m t c u d ng c b n
D ng 1: M t c u (S) có tơm I(a;b;c) vƠ đi qua đi mA x y z( A; A; A):
M t c u (S) có:
+ Tâm I(a;b;c)
rIA x x y y z z
(x a ) (y b ) (z c) r
r I A
rIA
D ng 2: M t c u (S) có đ ng kính AB:
M t c u (S) có:
AB x B x A y B y A z B z A
r (Ta có th tính bán kính r = IA hay r = IB)
(x a ) (y b ) (z c) r
r I
AB r 2 (r IA IB)
D ng 3: M t c u (S) có tơm I(a;b;c) vƠ ti p xúc v i mp(P): Ax+By+Cz+D = 0:
M t c u (S) có:
+ Tâm I(a;b;c)
+ Do (S) ti p xúc v i mp(P) nên có bán kính: r d I P , ( ) Aa 2Bb Cc2 2D
(x a ) (y b ) (z c) r
I
P) rd(I,(P)
r
D ng 4: M t c u (S) đi qua 4 đi m A,B,C,D:
+ G i ptmc (S): 2 2 2
x y z ax by cz d (đk: 2 2 2
0
a b c d ) + Do (S) đi qua 4 đi m A,B,C,D nên: (Thay l n l t t a đ A,B,C,D vào ptmc (S) có h 4 pt, gi i h tìm
a,b,c,d)
+ V y ptmc (S): 2 2 2
x y z ax by cz d
III PH NG TRỊNH M T PH NG
1 Ph ng trình t ng quát: Mu n vi t ph ng trình t ng
quát c a mp(P) ta c n tìm 2 y u t :
+ i m thu c mp(P) là: M0(x0;y0;z0)
+ VTPT c a mp(P) là: n( ; ; )A B C , n0
(VTPT là vect vuông góc v i mp(P))
Ptmp (P) có d ng: A(x - x 0 ) + B(y - y 0 ) + C(z - z 0 ) = 0
P)
VTPT n (A; B; C)
M x ; y ; z
2 Chú ý
* N u (P) : Ax + By + Cz + D = 0 thì có
véct pháp tuy n là n( ; ; )A B C
* Ptmp theo đo n ch n: N u mp(P) c t các
tr c t a đ Ox, Oy, Oz l n l t t i A(a;0;0),
B(0;b;0), C(0;0;c) thì:
(P): x y z 1 ( , ,a b c 0)
a b c
3 Các tr ng h p đ c bi t:
( ) / / Ox( ) : By Cz D 0D 0 ( ) Ox
( ) / / Oy( ) : Ax Cz D 0D 0 ( ) Oy
( ) / / Oz( ) : Ax By D 0D 0 ( ) Oz
(Oxy) :z0; (Oxz) :y0; (Oyz) :x0
Trang 4Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
1/ Bài toán 1 : (P) có đi m thu c vƠ có 1 VTPT
* Ph ng pháp chung: D a vào d ki n đ bài ta xác đ nh t a đ m t
đi m thu c (P) và m t VTPT vuông góc v i (P)
+ i m thu c mp(P) là: M0(x0;y0;z0)
+ VTPT c a mp(P) là: n( ; ; )A B C , n0
Ptmp (P) là: A(x - x 0 ) + B(y - y 0 ) + C(z - z 0 ) = 0
P)
VTPT n (A; B; C)
0 0 0 0
M x ; y ; z
* M t s cách xác đ nh VTPT th ng g p:
1/ (P) // (Q): Ax + By + Cz + D = 0
+ VTPT c a (Q) là: n(Q) (A; B;C)
+ Do (P) // (Q) nên (P) có VTPT là: n(P)n(Q) (A; B;C) P)
Q)
P Q
n n
2/ (P)d:
x x a t
y y a t
z z a t
+ VTCP c a d là: ad (a ;a ;a )1 2 3
+ Do (P) // (Q) nên (P) có VTPT là: n(P)ad (a ;a ;a )1 2 3
P)
d n P ad
3/ (P) lƠ mp trung tr c c a đo n th ng AB
+ Do (P) AB nên (P) có VTPT: nABx Bx y A; By z A; Bz A
P)
P
n AB
A
B I
4/ (P)AB thì (P) có VTPT: nABx Bx y A; By z A; Bz A
P)
P
n AB A
B
2/ Bài toán 2 : (P) có đi m thu c vƠ có 2 VTCP
* Ph ng pháp chung: D a vào d ki n đ bài ta xác đ nh t a đ m t
đi m thu c (P) và 2 VTCP u, v c a (P) (VTCP là vect n m trong
(P) hay song song v i (P))
+ i m thu c mp(P) là: M0(x0;y0;z0)
+ VTPT c a mp(P) là: nu v, ( ; ; )A B C
Ptmp (P) là: A(x - x 0 ) + B(y - y 0 ) + C(z - z 0 ) = 0
P)
VTPT n u, v
0
M
u v
* M t s cách xác đ nh VTCP c a mp(P):
1/ (P) // d hay (P) ch a d thì VTCP ad c a d là 1 VTCP c a (P)
d
a
P)d
d
a
d
2/ (P) // AB hay (P) ch a AB thì AB là 1 VTCP c a (P)
AB
Trang 5Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
Q
n P)
Q)
4/ Chú ý: N u (P) ch a d:
x x a t
y y a t
z z a t
x x y y z z
)
thì (P) ch a luôn đi m M thu c d
L y M x ; y ; z 0 0 0 d M x ; y ; z 0 0 0(P)
P)
d M
3/ Bài toán 3 : (P) có 1 VTPT (ho c 2 VTCP) nh ng ch a có đi m thu c
* Ph ng pháp chung: D a vào d ki n đ bài ta xác đ nh 1 VTPT hay 2 VTCP c a (P)
+ VTPT c a mp(P) là: n( ; ; )A B C
Ptmp (P) là: Ax + By + Cz + D = 0 (trong đó D là n ch a bi t, đ t đk cho D n u c n)
+ S d ng d ki n còn l i đ tìm D, các d ki n th ng g p là:
+
+ mp(P) ti p xúc m t c u d(I, (P)) R D (I và R là tâm và bán kính c a m t c u (S))
IV PH NG TRỊNH NG TH NG
1 Ph ng trình tham s : Mu n vi t ph ng trình
tham s c a đt d ta c n tìm 2 y u t :
+ i m thu c d là: M0(x0;y0;z0)
+ VTCP c a d là: a(a ;a ;a )1 2 3 , a 0
(VTCP là vect n m trên d hay song song v i d)
Ptts c a d:
(t )
x x a t
y y a t
z z a t
2 Ph ng trình chính t c: Mu n vi t ph ng
trình chính t c c a đt d ta c n tìm 2 y u t :
+ i m thu c d là: M0(x0;y0;z0)
+ VTCP c a d là: a(a ;a ;a )1 2 3 , a a a1; 2; 30
x x y y z z
0 M
VTCP a
a d
3 Chú ý:
VTCP c a tr c Ox là : i(1;0;0)
VTCP c a tr c Oy là : j(0;1;0)
VTCP c a tr c Oz là : k(0;0;1)
4 Cách tìm t a đ giao đi m c a đ ng th ng d vƠ m t ph ng (P):
Cho d:
x x a t
y y a t
z z a t
và (P): Ax By Cz D 0
+ T a đ giao đi m I c a d và (P) là nghi m c a h :
x x a t
y y a t
z z a t
x x y y z z
và (P): Ax By Cz D 0
+ T a đ giao đi m I c a d và (P) là nghi m c a
h
0
x x y y z z
Ax By Cz D
+ Chuy n h trên v h 3 pt 3 n tìm x,z,y
Trang 6Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
+ Thay ptts c a d vào pt (P) ta có:
A(xo + a1t) + B(yo + a2t) + C(z0 + a3t) + D = 0 (1)
+ Gi i pt(1) tìm t
+ Thay t v a tìm đ c vào ptts c a d tìm x,y,z
+ Giao đi m c a d và (P) là : I(x;y;z)
+ Giao đi m c a d và (P) là : I(x;y;z)
1/ Bài toán 1 : d có đi m vƠ có VTCP
* Ph ng pháp chung: D a vào d ki n đ bài ta xác đ nh t a đ m t đi m thu c d và m t VTCP n m
trên d hay song song v i d
+ i m thu c d là: M0(x0;y0;z0)
+ VTCP c a d là: a(a ;a ;a )1 2 3 , a0 (VTCP là vect n m trên d hay song song v i d)
Ptts c a d:
(t )
x x a t
y y a t
z z a t
* M t s cách xác đ nh VTCP th ng g p:
1/ d(P): Ax + By + Cz + D = 0
+ VTPT c a (P) là: n(P) (A; B;C)
+ Do d(P) nên d có VTCP là: ad n(P) (A; B;C) P)
d ad n P
2/ d //:
x x a t
y y a t
z z a t
x x y y z z
)
+ VTCP c a là: a (a ;a ;a )1 2 3
+ Do d // nên d có VTCP là: ad a(a ;a ;a )1 2 3 d
ad a
3/ d qua 2 đi m A, B thì d có VTCP: a d ABx Bx y A; By z A; Bz A
d
d
2/ Bài toán 2 : d có đi m vƠ có 2 VTPT
* Ph ng pháp chung: D a vào d ki n đ bài ta xác đ nh t a đ m t
đi m thu c d và 2 VTPT u, v c a d (VTPT là vect vuông góc v i d)
+ i m thu c d là: M0(x0;y0;z0)
+ VTCP c a d là: ad u v, ( ;a a a 1 2; 3)
Ptts c a d:
(t )
x x a t
y y a t
z z a t
0
M
VTCP a u, v
v d
u
* M t s cách xác đ nh VTPT c a đt d:
1/ d thì VTCP a c a là 1 VTPT c a d
d
a
2/ d // (P) hay d n m trong (P) thì VTPT n P c a (P) là 1 VTPT c a d
P)d
P n
d
Trang 7Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
3/ dAB thì AB là 1 VTPT c a d
d
B AB A
3/ Bài toán 3 : d có đi m thu c, ch a có 1 VTCP ho c d có 1 VTCP, ch a có đi m thu c (bƠi toán nƠy th ng cho đt d ắc t” đ ng th ng cho tr c)
1/ PP chung: Gi s d đi qua A và c t
:
x x a t
y y a t
z z a t
t i M
+ G i M d M x 0a t y1; 0a t z2 ; 0a t3
+ Tính AMA; B;C ( n là t)
+ D a vào d ki n còn l i đ tìm n t, các d ki n hay g p là:
+AM a ( ;a a a 1 2; 3) n a P 0 A.a1B.a2C.a3 0
+ AM cùng ph ng v i 1 2 3
b (b ; b ; b )
+ Khi có t ta tìm t a đ đi m M
+ Vi t ph ng trình đ ng th ng d c n tìm đi qua A và M
*L u Ủ: N u đt d c t 2 đt 1, 2 cho tr c thì ta g i hai đi m
M d , N d theo 2 n t1 , t 2 S d ng d ki n đ bài tìm t1 , t 2
A
2/ Chú ý:
+ M d OxM(x ;0;0)0 Ox ; M d OyM(0; y ;0)0 Oy; M d OzM(0;0; z )0 Oz + AMA; B;C cùng ph ng v i i (1; 0; 0) B 0
3/ t d lƠ đ ng vuông góc chung c a 2 đt d 1 và d 2
1 0 2
0 3
:
x x a t
2 1 2
1 3
'
'
x x b t
z z b t
+ VTCP c a đt d1 là :
1 ( ;1 2; 3)
d
a a a a + VTCP c a đt d1 là :
2 ( ; ; )1 2 3 d
a b b b + G i A, B là chân đ ng vuông góc chung c a d1, d2
+ Ta có: A d 1 A x( 0a t y1; 0a t z2 ; 0a t3 )
B d 2 B x( 1b t y1 '; 1b t z2 '; 1b t3 ')
+ AB là đ ng vuông góc chung
Gi i h tìm t, t’
+ Suy ra t a đ A, B
+ Vi t ptđt d đi qua 2 đi m A, B
1
d
B
AB A
2
d
2
d
a
1
d
a
V TỊM I M THU C NG TH NG TH A I U KI N
1/ PP chung: Gi s c n tìm đi m M thu c đt
:
x x a t
d y y a t
z z a t
(C n đ a ptđt d v ptts) + G i M x 0a t y1; 0a t z2 ; 0a t3 d
+ D a vào d ki n đ bài đ tìm n t M( ; ; )
Trang 8Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
* Các d ki n hay g p:
1/ AB (xBxA)2(yByA)2(zBzA)2
2/
d M
0
, ( , )
a
4/ ABC vuông t i A ABACAB AC 0
5/ ABC cân t i A ABAC
6/ ABC đ u AB BC
, 2
ABC
S AB AC
8/ A, B, C th ng hàng
AB( ;a a a1 2; 3), AC( ; ; )b b b 1 2 3 cùng ph ng 1 2 3
a
a a
9/ a( ;a a a1 2; 3)vuông góc b( ; ; )b b b 1 2 3 a b 0 a b1 1a b2 2a b3 3 0
10/ a cùng ph ng v i b 1 2 3
a
2/ Chú ý: + M(x ;0;0)0 Ox M(0; y ;0)0 Oy M(0;0; z )0 Oz
+ N u đ bài yêu c u tìm 2 đi m M1, N 2 thì ta g i t a đ đi m M, N l n l t theo 2 n t1 , t 2 S
d ng d ki n đ bài tìm t1 , t 2
VI TỊM I M TRểN M T PH NG
1/ PP chung: Gi s c n tìm đi m M thu c mp(P): Ax + By + Cz + D = 0
+ G i M a b c ; ; ( )P Aa Bb C c D 0 (ta đ c m t ph ng trình ch a n a,b,c)
+ D a vào d ki n đ bài đ tìm thêm 2 ph ng trình ch a n a,b,c
+ Gi i h ph ng trình tìm a,b,c M( ; ; )
2/ Chú ý: M(Oxy)M(a; b;0) ; M(Oyz)M(0; b;c) ; M(Oxz)M(a;0;c)
VII HỊNH CHI U VUỌNG GịC - I X NG – KHO NG CÁCH
1/ HỊNH CHI U VUỌNG GÓC
D ng 1: Tìm hình chi u vuông góc H c a đi m A trên mp (P):
+ L p ptđt d qua A và vuông góc v i (P):
A(x0;y0;z0) d
VTCP: anP (Do d (P))
ptts c a d:
x x a t
y y a t
z z a t
+ G i H là hình chi u c a A lên (P), ta có: H d ( )P
+ Thay ptts d vào pt (P) tìm t a đ H
P)
d
H A
D ng 2: Tìm hình chi u vuông góc H c a đi m A trên đt d:
+ L p ptmp (P) qua A và vuông góc v i d:
M0(x0;y0;z0) (P)
VTPT:nad (Do (P) d)
ptmp (P):A x x( 0)B y( y0)C z z( 0)0
+ G i H là hình chi u c a A lên d, ta có: H d ( )P
+ Thay ptts d vào pt (P) tìm t a đ H
P)
d
H A
D ng 3: Tìm hình chi u vuông góc dẲ c a đt d trên mp (P): (d c t (P))
+ G i A d ( )P ,thay ptts d vào pt (P) tìm t a đ A
+ L y đi m Md, vi t ptđt qua M và (P)
+ G iB ( )P ,thay ptts vào pt (P) tìm t a đ B
d
B A
d ' M
Trang 9Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
2/ I X NG
D ng 1: Tìm đi m đ i x ng AẲ c a đi m A qua mp (P):
+ L p ptđt d qua A và vuông góc v i (P):
A(x0;y0;z0) d
VTCP: anP (Do d (P))
ptts c a d:
x x a t
y y a t
z z a t
+ G i H là hình chi u c a A lên (P), ta có: H d ( )P
+ Thay ptts d vào pt (P) tìm t a đ H
+ G i A’ là đi m đ i x ng c a A qua (P)
H là trung đi m c a AA’ A' 2 xH xA; 2yH yA; 2zHzA
P)
d A
A ' H
D ng 2: Tìm đi m đ i x ng AẲ c a đi m A qua đt d:
+ L p ptmp (P) qua A và vuông góc v i d:
M0(x0;y0;z0) (P)
VTPT:nad (Do (P) d)
ptmp (P):A x x( 0)B y( y0)C z z( 0)0
+ G i H là hình chi u c a A lên d, ta có: H d ( )P
+ Thay ptts d vào pt (P) tìm t a đ H
+ G i A’ là đi m đ i x ng c a A qua d
H là trung đi m c a AA’ A' 2 xH xA; 2yH yA; 2zHzA
P)
d
H
D ng 3: Vi t ptmp (PẲ) đ i x ng v i mp (P): Ax+By+Cz+D=0 qua
đi m A
+ Do (P’) đ i x ng v i (P) qua A nên (P’) // (P)
(P) có pt d ng: Ax+By+Cz+D’= 0 (D’ D)
+ Do (P’) đ i x ng v i (P) qua A nên: d(A,(P’)) = d(A,(P)) D’
A
P ')
3/ KHO NG CÁCH
1 Kho ng cách t m t đi m đ n m t m t
ph ng:
Kho ng cách t đi m Mo(xo;yo;zo) đ n m t
ph ng ( ): Ax + By + Cz + D = 0:
( o, ( )) Axo Byo Czo D
d M
2 Kho ng cách t m t đi m đ n m t đ ng
th ng:
Kho ng cách t đi m M0đ n đt d (d đi qua M1
và có VTCP a ):
0 0
, ( , )
a M M
d M d
a
3 Kho ng cách gi a 2 đ ng th ng chéo nhau:
d1 qua M1 và có VTCP a ; d1 2 qua M2 và có VTCP a 2
1 2 1 2
, ,
,
a a M M
d d d
a a
4 Kho ng cách gi a 2 đ ng th ng song song:
1, 2 , 2
d d d d M d (l y Md1)
5 Kho ng cách gi a 2 m t ph ng song song:
( 1), ( 2) , ( 2)
6 Kho ng cách gi a đt vƠ mp song song:
, ( ) , ( )
Trang 10Tài Li u Ôn Thi THPT Qu c Gia N m 2016 – 2017 GV: Nguy n V n Suôl – D : 091.8822.604
VIII V TRệ GI A M T PH NG VÀ M T C U
1/ Bài toán 1 : M t ph ng c t m t c u
+ Gi s m t c u (S) có tâm I và bán kính r
+ M t ph ng (P) c t m t c u (S) theo m t đ ng tròn giao tuy n
(C) (có tâm H và bán kính r’) d(I, (P))r
+ H là hình chi u vuông góc c a I lên mp(P)
+ IH = d(I,(P))
+ Tam giác IAH vuông t i H
r ' r IH r d(I, (P))
I
P)
r H r’
A
2/ Bài toán 2 : M t ph ng ti p xúc m t c u
+ Gi s m t c u (S) có tâm I và bán kính r
+ M t ph ng (P) ti p xúc m t c u (S) t i đi m H d(I, (P))r
+ H là hình chi u vuông góc c a I lên mp(P)
+ r = IH = d(I,(P))
I
P)
rIHd(I,(P)
r H
IX V TRệ GI A NG TH NG VÀ M T C U
1/ Bài toán 1 : ng th ng c t m t c u t i hai đi m phơn bi t
+ Gi s m t c u (S) có tâm I và bán kính r
+ ng th ng d c t m t c u (S) t i hai đi m phân bi t A và B
d
d
a , IM
a
+ H là hình chi u vuông góc c a I lên đt d
+ H là trung đi m c a AB
2
+ Tam giác IAB cân t i I, tam giác IAH vuông t i H
I
*Tìm t a đ giao đi m c a đ ng th ng d vƠ m t c u (S):
Gi s
x x a t
z z a t
+ Thay pt tham s c a d vào pt c a m t c u (S) ta có phtrình b c hai theo n t: 2
At Bt C 0 (1)t
+ N u pt(1) có 2 nghi m t thì d c t (S) t i hai đi m phân bi t A, B (Thay l n l t nghi m t vào ptts c a d
đ tìm t a đ A, B)
+ N u pt(1) có nghi m kép t thì d ti p xúc (S) t i đi m H (Thay nghi m t vào ptts c a d đ tìm t a đ H) + N u pt(1) vô nghi m d và (S) không có đi m chung
2/ Bài toán 2 : ng th ng ti p xúc m t c u
+ Gi s m t c u (S) có tâm I và bán kính r
d
a , IM
a
+ H là hình chi u vuông góc c a I lên đt d
I d
r H