(SKKN CHẤT 2020) tạo hứng thú cho học sinh trong bộ môn giáo dục công dân

Tên sáng kiến: TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN.. Giáo viên phải hiểu được yêu cầu và nội dung của công tác giáo dục tư tưởng, chính trị đạo đức cho học si

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH TƯỜNG

TRƯỜNG THCS VĨNH NINH

BÁO CÁO KẾT QUẢ

NGHIÊN CỨU, ỨNG DUNG SÁNG KIẾN.

Tên sáng kiến: TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC

MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN.

Tác giả sáng tác: Phạm Thị Phượng.

*Mã sáng kiến: 29

Năm học 2017 - 2018

MỤC LỤC

Nội dung Trang

Các danh mục viết tắt 4

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 6

7.1.1 Thực trạng của vấn đề mà vấn đề cần giải quyết 6

7.1.2 Lập kế hoạch nghiên cứu nội dung viết sáng kiến 8

7.2.1 Đặc điểm môn học Giáo dục công dân trong nhà trường 8

7.2.1.1 Những quan điểm về vấn đề tạo hứng thú trong giờ học

môn GDCD

9

7.2.1.1.1 Giáo viên phải hiểu được yêu cầu và nội dung của công

tác giáo dục tư tưởng, chính trị đạo đức cho học sinh( Nghiên cứu

tài liệu, sách giáo khoa trước khi dạy)

9

a Công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, chính trị phải phù hợp với

trình độ kiến thức của chương trình học.

9

b Công tác giáo dục phải phù hợp với đối tượng lứa tuổi. 10

c Công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh phải thiết thực, 10

phù hợp với yêu cầu thực tiễn của xã hội hiện nay

7.2.1.1.2 Các nguyên tắc của công tác giáo dục tư tưởng đạo đức. 10

7.2.2.1 Biện pháp đưa thực tiễn, tư liệu cuộc sống vào bài giảng,

làm cho bài giảng phong phú, sinh động, học sinh dễ hiểu và có

ấn tượng sâu về bài học.

11

7.2.2.3 Biện pháp đóng tiểu phẩm - sắm vai 11

7.2.2.4 Biện pháp cho học sinh kể chuyện liên quan đến bài học 11

7.2.2.5 Biện pháp viết báo tường, hát các bài có chủ đề về đạo

đức, pháp luật, người tốt - việc tốt liên quan đến bài học

12

9.Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 26

10 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả

26

10.1 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả.

26

10.1.1.Kết quả trao đổi kinh nghiệm lấy ý kiến đóng góp từ các

bạn đồng nghiệp.

26

10.2 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ bộ môn

27

11 Danh sách những tổ chức/ cá nhân đã tham gia áp dụng thử

hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có)

28

.

DANH MỤC BẢNG, HÌNH, BẢN ĐỒ TƯ DUY

GDCD: Giáo dục công dân.

THCS: Trung học cơ sở

BÁO CÁO KẾT QUẢ

NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Môn Giáo dục công dân được đưa vào chương trình dạy học từ rất lâu Cóthể khẳng định rằng, môn học này có vai trò hết sức quan trọng trong việc hìnhthành và phát triển nhân cách của học sinh

Tầm quan trong đặc biệt của môn học này ở cấp trường Trung học cơ sở đóchính là nó góp phần hình thành thế giới quan lành mạnh cho học sinh,giúp họcsinh hiểu biết, phân biệt lẽ phải ,trái ; biết tôn trọng bản thân, tôn trọng ngườikhác ; biết sống trung thực , khiêm tốn, dũng cảm, biết yêu thương và có lòng vịtha

Hơn nữa ,Giáo dục công dân còn đóng vai trò chính trong việc tích hợp rấtnhiều vấn đề như :Giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình,bảo vệ môi trường, giáo dục pháp luật, giáo dục về an toàn giao thông…

Mặc dù vậy, nhiều giáo viên chưa nhận thức được đầy đủ vị trí, tầm quantrọng của bộ môn này trong đào tạo nhân cách , rèn luyện kĩ năng sống cho họcsinh nên chưa có nhiều suy nghĩ để tạo ra những phương pháp giảng dạy hiệuquả Ngoài ra, phần lớn giáo viên đảm nhiện dạy môn Giáo dục công dân ởtrường Trung học cơ sở thường được đào tạo và dạy cùng môn học khác nhưmôn Văn với Giáo dục công dân, môn Sử với Giáo dục công dân, môn Thể dụcvới Giáo dục công dân hoặc chủ nhiệm kiêm dạy thêm môn Giáo dục côngdân…Chính vì vậy việc giảng dạy bộ môn này gặp rất nhiều khó khăn

Hiện nay, Môn Giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở đã được chú

ý hơn trước, giáo viên giảng dạy bộ môn này được đi tập huấn, được thi giáoviên dạy giỏi các cấp Qua những đợt thi giáo viên dạy giỏi và thanh tra Sưphạm, giáo viên được học hỏi và cọ sát rất nhiều song như vậy chưa đủ mà giáoviên cần phải tìm tòi, sáng tạo phương pháp dạy học mới để phát huy tính tíchcực chủ động, sáng tạo đồng thời gợi niềm say mê, háo hức của học sinh đối với

bộ môn Giáo dục nhân cách này Đó chính là lí do tôi chọn đề tài: “Tạo hứng thú cho học sinh trong bộ môn Giáo dục công dân”

Nâng cao chất lượng dạy và học môn Giáo dục công dân ở trường THCS.Tạo hứng thú cho học sinh khi học môn Giáo dục công dân, khơi dậy ở các em

sự đam mê, sáng tạo trong học tập Từ đó giúp các em nhận thức đúng đắn vềvai trò, giá trị của môn Giáo dục công dân, góp phần xây dựng, hoàn thiện nhân

cách của học sinh và những công dân trong tương lai Học sinh hiểu được phẩm

chất đạo đức và pháp luật.

Điểm mới của sáng kiến này là:

- Hướng tới mọi đối tượng học sinh đều hướng thú tham gian trong giờ học đểtrong tiết hoc được sôi nổi, sôi động và không bị nhàm trán Đó là một trongnhững cơ sở quan trọng giúp học sinh nhận thức, ghi nhớ một cách tốt và nâunhất

- Rèn kỹ cho học sinh tính năng động, sáng tạo, tự giác, tích cực… trong mônGiáo dục công dân

2 Tên sang kiến: Tạo hứng thú cho học sinh trong bộ môn giáo dục công dân 3.Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Phạm Thị Phượng

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THCS Vĩnh Ninh

- Số điện thoại: 01693065279 E_mail: phamthiphuong80vn@gmail.com

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Phạm Thị Phượng

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Sáng kiến này nghiên cứu để rèn luyện cho học

sinh trung học cơ sở có hứng thú học tập hơn trong môn giáo dục công dân

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

- Thời gian: Từ tháng 9 năm 2016 đến nay

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

7.1 Các bước thực hiện sáng kiên:

7.1.1 Thực trạng của vấn đề mà vấn đề cần giải quyết:

7.1.1.1 Về phía giáo viên:

- Thực tế hiện nay đại đa số giáo viên đã áp dụng đổi mới phương pháp vàogiảng dạy bài học nhưng còn học sinh lại cảm thấy không hứng thú với bộ mônGiáo dục công dân

- Có những giáo viên lại kiêm nhiệm vào giảng dạy bộ môn nay lại sa vàonhững chi tiết không cơ bản, khêu gợi sự tò mò hiếu kì(đôi lúc lại có hại) làmcho học sinh lại có những suy nghĩ lệch lạc làm phản giáo dục

- Có những giáo viên ít đọc sách báo, tài liệu tham khảo nên mức độ hiểu biết

về các thông còn hạn chế, thậm chí nhận thức còn chưa đúng đắn nên khi dạychỉ lướt qua hoặc không thống kê số liệu mới Điều này làm cho học sinh khóhình dung đến các thông tin, sự kiện trong bài học

- Đồ dùng dạy học trong bộ môn này còn ít và quá sơ sài nên giáo viên cũngkhông chú trọng đến Điều đó dẫn đến học sinh thấy nhàn trán và mệt mỏikhông còn hứng thú , yêu thích trong việc học bộ môn này

- Một số em học sinh khi học môn Giáo dục công dân mới chỉ dừng lại ở mức độ

là chăm chỉ thuộc lòng mà con chưa lên hệ được thực tế

- Mặt khác, do yêu cầu thực tế cuộc sống, một số bậc phụ huynh học sinh muốnhướng các em vào việc học tốt các môn Khoa học tự nhiên và Anh – Văn , đểlàm cơ sở thi Đại học và tìm kiếm việc làm sau này

Tất cả những yếu tố trên đã làm cho các em không còn hứng thú học mônGiáo dục công dân

Để nắm bắt được tình hình học tập và chất lượng học tập môn Giáo dục côngdân, tôi đã khảo sát 185 học sinh trong toàn trường trước khi thực hiện đề tàinày với câu hỏi:

Tại sao con người sống phải có đạo đức?

Tại sao sống phải có Hiến pháp và Pháp luật?

Kết quả đat được như sau:

Từ mục tiêu trên,chúng ta thấy cốt lõi việc thực hiên đổi mới phương phápdạy học hiện nay là lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, tự giác,chủ động, sáng tạo trong việc nắm bắt chiếm lĩnh kiến thức Vậy giảng dạy Giáodục công dân để gây hứng thú cho học sinh, giáo viên phải đa dạng hóa cácphương pháp và hình thức tổ chức dạy học Vì vậy, tổ chức các biện pháp đểtăng cường hứng thú trong học tập, nâng cao sự chú ý, thay đổi các trạng tháitâm lý mệt mỏi trong quá trình nhận thức mà còn là biện pháp rèn luyện các kỹnăng ứng xử trong giao tiếp, củng cố và phát triển khả năng tự tin của các emtrong học tập và trong hoạt động xã hội Cụ thể phương pháp này sẽ có tác dụng: + Tăng cường khả năng chú ý nắm bắt nội dung bài học của các em

+ Nâng cao hứng thú cho người học, góp phần làm giảm mệt mỏi, căng thẳng trong học tập của học sinh

+ Tăng cường khả năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh, và giữa họcsinh với nhau, giúp học sinh rèn luyện các khả năng ứng xử, giao tiếp

+ Thu hút cả lớp theo dõi tham gia các hoạt động

7.1.2 Lập kế hoạch nghiên cứu nội dung viết sáng kiến:

- Nghiên cứu lí luận về đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực họctập của HS

- Trao đổi với đồng nghiệp về những suy nghĩ của bản thân trong quá trình dạyhọc

- Nghiên cứu và vận dụng vào bài giảng những bài tập có tính chất, tác dụngphát huy trí lực của HS

- Thực nghiệm có đối chứng

- Khảo sát kết quả, bài học kinh nghiệm

- Dự giờ đồng nghiệp để so sánh đối chứng

7.2 Nội dung sáng kiến.

7.2.1 Đặc điểm môn học Giáo dục công dân trong nhà trường.

Môn Giáo dục công dân ở trường THCS có vai trò quan trọng trọng việchình thành nhân cách cho học sinh Đặc điểm của nó là bao quát các kiến thức

về đạo đức và pháp luật Các kiến thức của nó không quá phức tạp,đòi hỏi tưduy cao Nó cung cấp những tri thức cơ bản về quan hệ xử sự trong gia đình(ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em…), quan hệ ứng xử với hàng xóm, quan hệ cộngđồng xã hội Đồng thời môn học này còn cung cấp những hiểu biết về các quytắc, quy định của pháp luật như quyền lao động, quyền công dân… Đặc điểmchương trình là kết cấu đồng tâm với các lớp của các cấp học cao hơn

Như vậy, môn Giáo dục công dân có vị trí tầm quan trọng, nó kết hợp vớicác môn học khác có nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, đạo đức của học sinh Songmôn học này giáo dục với tính chất cụ thể nhất Nội dung các bài học đã trựctiếp xây dựng nên nền tảng tư tưởng, tình cảm đạo đức, trách nhiệm và nghĩa vụcủa công dân đối với gia đình, học đường và cộng đồng xã hội Vì thế giáo viêndạy bộ môn này cần phải thấy rõ và đánh giá đúng được vị trí, tầm quan trọngcủa môn học

7.2.1.1 Những quan điểm về vấn đề tạo hứng thú trong giờ học môn GDCD.

Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học là vấn đề mà bất kì giáo viên nàokhi lên lớp cũng đều mong muốn mình có thể làm tốt, song thực tế không phải aicũng thành công Bằng chứng cho thấy, có những giáo viên khi lên lớp, học sinhrất thích học, nhưng cũng có những giáo viên khi lên lớp học sinh không cóhứng thú với giờ học, môn học, gây ra mất trật tự Theo tôi để tạo hứng thútrong giờ học Giáo dục công dân, giáo viên phải nắm vững các bước sau:

7.2.1.1.1 Giáo viên phải hiểu được yêu cầu và nội dung của công tác giáo dục

tư tưởng, chính trị đạo đức cho học sinh( Nghiên cứu tài liệu, sách giáo khoa trước khi dạy).

Ở đây, giáo dục tư tưởng đạo đức và ý thức chính trị cho học sinh phảitrên cơ sở của chương trình, kiến thức của môn học Mức độ giáo dục học sinhTrung học Cơ sở là phải phù hợp với trình độ, lứa tuổi Yêu cầu cụ thể như sau:

a Công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, chính trị phải phù hợp với trình

độ kiến thức của chương trình học.

Đặc điểm kiến thức của lớp 6, lớp 7 về đạo đức là rất giản đơn như kháiniệm về khoan dung, lễ độ, trung thực… những kiến thức này thường phải gắn

với thực tế để minh họa, giảng giải và mức độ xây dựng tình cảm cho học sinhnhẹ nhàng, tự nhiên trên cơ sở của việc giảng giải.

b Công tác giáo dục phải phù hợp với đối tượng lứa tuổi

Hầu hết học sinh Trung học Cơ sở còn nhỏ tuổi Việc hiểu các khái niệmcòn trực tiếp, cảm tính cho nên đòi hỏi giáo viên có phương pháp giáo dục thíchhợp Việc giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh phải trên cơ sở ý nghĩa rút racủa mỗi khái niệm và kiến thức bài giảng Từ đó để học sinh cảm nhận và tự nânglên thành nhận thức và ý thức của bản thân Tránh những lý thuyết chung chung,tránh những lời hô hào phải thế này, thế kia

c Công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh phải thiết thực, phù hợp với yêu cầu thực tiễn của xã hội hiện nay.

- Những yêu cầu về lối sống hiện nay

- Những ứng xử hàng ngày của học sinh (trong gia đình, nhà trường, xã hội)

- Những vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái

- Những vấn đề về kỷ luật trong học tập, lao động

7.2.1.1.2 Các nguyên tắc của công tác giáo dục tư tưởng đạo đức.

Giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh thông qua môn học Giáo dụccông dân, đó là việc làm rất khó nhưng bắt buộc Ở đây, phải xuất phát từ kháiniệm đạo đức học của pháp luật Chính vì vậy đòi hỏi các nguyên tắc sau:

+ Phải cho học sinh hiểu rõ khái niệm rồi mới rút ra ý nghĩa, cách vậndụng, hình thành tư tưởng, tình cảm của học sinh

+ Tính thực tiễn trong công tác giáo dục tư tưởng phải xuất phát từ thựctiễn cuộc sống để giáo dục

+ Giáo dục tư tưởng đạo đức đáp ứng với yêu cầu thiết thực của gia đình

7.2.2 Một số biện pháp khi thực hiện.

Công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh qua môn học GDCDmuốn thực hiện được tốt, theo tôi cách dạy của giáo viên là quan trọng nhất.Thầy là người gợi mở, học sinh tự do phát triển Giáo viên dẫn dắt vấn đề, đưakiến thức và tình huống bên ngoài cuộc sống để cho giờ học thêm sinh động.Giờ học, học sinh phải được "phát ngôn" theo sự hiểu biết của mình gắn với bàihọc, giúp học sinh say mê với môn học Giáo viên như một người bạn, ngườitâm giao, có vướng mắc là các em hỏi ngay mà không ngại

Với sách giáo khoa, giáo viên dựa vào khung sườn từ đó có cách gợi mởvới mỗi bài học để học sinh chủ động Từ kiến thức nền đó, giáo viên "biến hóa"

để học sinh hiểu bài, biết thế nào là tốt - xấu, việc làm nào nên làm - việc làm nàocần tránh… Tuy nhiên, cũng có cái khó là đồ dùng dạy học còn hạn chế, tranhảnh minh họa ít, phần lớn giáo viên phải tự chuẩn bị, tự làm việc, sưu tầm tư liệu

có thể mất khá nhiều thời gian

Thực tế, nếu dập khuôn theo sách giáo khoa thì môn Giáo dục công dân làkhô cứng, giáo điều, học sinh rất khó hiểu Chương trình lớp 9 khó, nhiều bàiliên quan đến chính trị, tư tưởng như kiến thức đưa vào thì giáo viên phải dạy vàhọc sinh đều phải học, tuy nhiên để minh họa rõ cho bài học thì khá khó khăn

Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy để tạo hứng thú cho học sinh trong giờhọc Giáo dục công dân cần chú ý các biện pháp sau:

7.2.2.1 Biện pháp đưa thực tiễn, tư liệu cuộc sống vào bài giảng, làm cho bài giảng phong phú, sinh động, học sinh dễ hiểu và có ấn tượng sâu về bài học.

Những tư liệu này phải phong phú, cập nhật những vấn đề mang tính thời

sự mà học sinh quan tâm Muốn vậy, đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyêntheo dõi những vấn đề của xã hội đặc biệt khi đọc các thông tin trên báo, mạnginternet, truyền hình… giáo viên phải lưu lại những vấn đề có thể phục vụ chobài giảng

7.2.2.2 Biện pháp nêu gương.

Mỗi khái niệm đạo đức, pháp luật mỗi chủ đề cần đưa gương tốt về ngườithật, việc thật Đồng thời cả gương xấu nếu có để học sinh tránh Những tấmgương nêu ra phải được học sinh biết, đặc biệt là những tấm gương ở lớp, ởtrường, ở gia đình, ở địa phương mình

7.2.2.3 Biện pháp đóng tiểu phẩm - sắm vai.

- Biện pháp này học sinh phải được chuẩn bị dưới sự hướng của giáo viên.

- Học sinh được thể hiện mình và thấy hứng thú hơn trong bài dạy

7.2.2.4 Biện pháp cho học sinh kể chuyện liên quan đến bài học.

- Nhằm để học sinh tìm hiểu kỹ, sâu hơn về bài học Đồng thời tự tintrước đám đông và muốn thể hiện mình

7.2.2.5 Biện pháp viết báo tường, hát các bài có chủ đề về đạo đức, pháp luật, người tốt - việc tốt liên quan đến bài học.

- Biện pháp này giáo viên có thể kết hợp với đoàn thoại - giáo viên chủnhiệm lớp để học sinh được tập duyệt trong giờ sinh hoạt

Đồng thời những chủ đề lớn như "An toàn giao thông", "Phòng chống tệ nạn

xã hội", “Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên” cần tổ chức trong các buổichào cờ đầu tuần, hoạt động ngoại khóa, rất thiết thực đối với mỗi học sinh

ỨNG DỤNG TRONG BÀI DẠY CỤ THỂ

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 7

Tiết 15,16: Thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và nội dung đã

học

I Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức

- Học sinh ôn lại những đức tính đã học: Giản dị, trung thực, tự trọng, yêu

thương con người…

- Nắm được biểu hiện, khái niệm, ý nghĩa thông qua các hình thức trò chơi, đóng tiểu phẩm, kể chuyện…

- Học sinh tích cực, đấu tranh, phê phán các hiện tượng xấu trong xã hội

II Phần chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án, sách giáo khoa, sách giáo viên

- Tình huống, câu chuyện liên quan đến bài giảng.

- Hình ảnh học sinh Trường Trung học Cơ sở Vĩnh Ninh mặc đồng phục

- Giấy Ao, bản đồ tư duy để học sinh tham gia “ Trò chơi tiếp sức”

III Phần chuẩn bi của học sinh

- Sưu tầm ca dao, tục ngữ,câu chuyện liên quan đến bài học

- Tập sắm vai,tình huống theo yêu cầu của giáo viên

- Ôn lại những kiến thức đã học

- Thảo luận nhóm, hát, múa…

IV Các biện pháp tiến hành theo tiến trình bài dạy

Đối với bài này, tôi thấy rằng đây là một bài khó, cần tổng hợp lại các kiến thức đã học, học sinh vận dụng những kiến thức đó vào thực tế thông qua các tình huống, sắm vai, kể chuyện…là điều làm tôi luôn trăn trở và suy ngẫm Để gây được sự hứng thú, ấn tượng cho học sinh tôi đã vận dụng các biện pháp tích cực trong giờ dạy của mình

Để cho học sinh thêm hào hứng, vui vẻ, thoải mái khi vào bài học mới, tôi yêu cầu học sinh hát tập thể bài hát “ Lớp chúng mình”

Đầu tiên, tôi cho học sinh ôn lại “phần lí thuyết” ,tổng hợp lại kiến thức một

số bài đã học, tôi đưa lên máy chiếu những hình ảnh liên quan để học sinh nhớ

lại nội dung mình đã được học

Ví dụ như:

Sau đó tôi đặt câu hỏi, các em đã được học những đức tính tốt đẹp nào?Tôi đưa bản đồ tư duy chưa hoàn thiện lên bản( Bằng giấy Ao) , yêu cầu

học sinh dán phần còn thiếu bằng trò chơi tiếp sức.