TÀI LIỆU VỀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN BÀI BÁO CÁO KHOA HỌC (SEMINAR) - TIỂU LUẬN KHOA HỌC

TÀI LIỆU VỀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN BÀI BÁO CÁO KHOA HỌC (SEMINAR) - TIỂU LUẬN KHOA HỌC

Tài li u v ph ng pháp th c hi n

bài báo cáo khoa h c (Seminar) – Ti u lu n

khoa h c (Dùng cho h c viên cao h c)

Biên so n: Ts Nguy n V n Tu n

Ths Di p Ph ng Chi

L i nói đ u

Vi c th c hi n m t bài báo cáo khoa h c Seminar hay th c hi n m t bu i báo cáo khoa

h c b o v t t nghi p còn ph thu c vào quy đ nh v hình th c (form) c a bài vi t khoa

h c trong tr ng h p c th , vì th không có đ nh ngh a th ng nh t, quy đ nh th ng nh t cho bài vi t khoa h c cho m i tr ng h p Tuy nhiên, v n có nh ng nguyên t c c b n cho nh ng v n b n h c thu t hay nh ng báo cáo Seminar h c thu t nh sau:

- Ch ng minh các kh ng đ nh

- V m t di n gi i: nh ng ý t ng, ý ki n ph i đ c di n gi i b ng ngôn ng c a chính tác gi (n u không nó là đ o v n)

- Ph i có trích d n đ y đ , rõ ngu n

- a ra nh ng lý do, nh ng c n c xác đáng

- Ch rõ nh ng nghiên c u có liên quan (ch ra tình tr ng nghiên c u v n đ t

tr c cho t i nay c ng nh các nghiên c u khác, các tác gi khác…)

M C L C

1 M c đích c a m t bài báo cáo khoa h c (Sê-mi-na): 4

2 tài báo cáo Seminar 4

3 K ho ch làm vi c 5

4 Khía c nh n i dung c a m t bài vi t khoa h c 7

5 Thi t k hình th c và c u trúc chính th c cho v n b n khoa h c 11

6 Trang tiêu đ (T bìa) 12

7 Ph n m c l c 14

8 Ph n d n nh p 14

9 Ph n n i dung chính 15

10 Th o lu n v k t qu 18

11 Danh m c tài li u tham kh o 18

12 Trích d n 21

13 Cách d a theo, m n theo tài li u đã có 25

14 ánh giá n ng l c thông qua bu i th o lu n Seminar 26

1 M c đích c a m t bài báo cáo khoa h c (Sê mi na):

Trong quá trình h c t p và nghiên c u, vi c th c hi n nh ng bài báo cáo khoa h c (d ng Seminar) là m t yêu c u t t y u trong m t n n giáo d c chuyên nghi p Bài báo cáo khoa h c Seminar có th đ c th c hi n b i m t cá nhân ho c m t nhóm nghiên

c u Trong c hai tr ng h p, m t bài báo cáo khoa h c cái chính v n xoay quanh m t

ch đ nh t đ nh đã đ c đ t ra tr c, liên quan đ n nh ng câu h i đã đ c đ t ra tr c

- đ c báo cáo trong m t th i gian nh t đ nh, có gi i h n, v i nh ng ph ng pháp làm

vi c khoa h c và đ c l p Bên c nh m c đích ch ng minh n ng l c trong h c t p, nghiên c u, vi c th c hi n bài báo cáo khoa h c (Seminar) còn là s luy n t p t t cho

nh ng kì thi h c thu t mang tính qu c gia hay nh ng bu i b o v lu n v n th c s / ti n

s …c a ng i h c trong t ng lai

M t bu i báo cáo Seminar nên đ c công b rõ ràng t tr c các ch đ , các câu h i

đ t ra, gi i thi u rõ ràng các ngu n tài li u, qua đó mà các s li u, các thông tin, các s

ki n liên quan đ c hi u m t cách c th , rõ ràng, d hi u

M t bài Seminar t t c n ph i ch a đ ng c s trình bày các ngu n tài li u có giá tr

l n nh ng ý ki n phê bình riêng c a tác gi ho c nhóm tác gi báo cáo

2 Đ tài báo cáo Seminar

Các ch đ c th c a bu i báo cáo khoa h c Seminar có th do ng i ch trì t

ch c h i th o đ a ra, ho c do chính cá nhân ng i báo cáo/nhóm báo cáo đ xu t, mi n sao nó phù h p v i h th ng ch đ chung c a bu i h i th o i u này c ng áp d ng

t ng t trong tr ng h p c a các bu i b o v lu n v n t t nghi p Trong m i tr ng

h p, vi c xác đ nh đ tài/ch đ báo cáo khoa h c ch đ t thành công thông qua s tho thu n v i ng i h ng d n/ ng i giám sát

V c b n, b n nên ch n m t đ tài phù h p v i l nh v c nghiên c u, l nh v c gi ng

d y c a vi n hay khoa chuyên ngành mà b n đang h c Ch trong tr ng h p đó, ng i

h ng d n m i có th h tr b n t i u

B n c ng nên đ t ra m t s câu h i c b n giúp b n l a ch n đ tài, cái mà b n quan tâm trong su t quá trình th c hi n đ tài nghiên c u:

- M c tiêu đ tài c n đ t đ c là gì?

- Nh ng yêu c n nào tôi c n có đ th c hi n đ c đ tài báo cáo?

- Tôi có bao nhiêu th i gian cho vi c th c hi n đ tài báo cáo? Khi nào ph i đ t đ c

k t qu ?

- Nh ng mong đ i và yêu c u c a ng i h ng d n ho c ng i giám sát là gì?

- Ai s đ c v n b n nghiên c u? Nh ng ki n th c gì mà ng i đ c ph i có tr c?

- Nh ng nhi m v nghiên c u, nh ng câu h i nào thu c v đ tài này?

- Nh ng câu h i này đ t ra cho tôi nh ng yêu c u gì?

- Tôi đã có ki n th c gì v ch đ này?

- tài nghiên c u n m v trí nào trong nghiên c u giáo d c chuyên nghi p?

- Nh ng ph ng ti n (k c tài chính) nào mà tôi có đ s n sàng cho đ tài?

- Nh ng ai s h tr cho các b c công vi c nào?

 Quy t c:

B n không bao gi nên báo cáo m t đ tài ng u nhiên mà b n thi u s chu n b đ y

đ , t c là không ph i m i đ tài đ u phù h p đ trình bày trong m t bu i báo cáo Seminar

Không nên ch n nh ng đ tài mang tính th i th ng, cái mà b n không th x lý ngu n tài li u tham kh o quá l n và ph c t p

Tránh các đ tài quá cá nhân, s d n đ n l c đ ho c có kho ng cách v i ch đ chung c a bu i Seminar

Không tìm cách gi i quy t m t v n đ quá nghiêm tr ng, to l n b ng m t bài báo cáo Seminar

Nên tránh hoàn toàn các đ tài đã đ c th c hi n và báo cáo vô s l n tr c đây Thay vào đó, hãy ch n đi theo con đ ng riêng

Hãy l p t c vi t ngay ra gi y nh ng ch đ t t xu t hi n ng u nhiên, t phát trong

đ u

3 K ho ch làm vi c

Vi t m t bài báo cáo khoa h c Sê-mi-na là m t quá trình, trong đó nhi u b c làm

vi c khác nhau phát sinh, các khái ni m còn l m đ c thi t l p rõ, s a đ i, làm sáng

t , chính xác hóa Th ng thì th i gian cho s lên k ho ch và ch nh s a v n b n khoa

h c đã đ c vi t cho bu i Seminar còn b đánh giá th p Vi c l p ra k ho ch làm vi c

theo th i gian giúp cho b n có cái nhìn t ng quát sau đây:

c sâu s c, trích, h th ng hoá Phác th o dàn ý thô

Ch nh s a dàn ý thô, đi vào dàn ý tinh

S p x p tài li u tham kh o theo c u trúc dàn ý

S p x p dàn ý cùng v i s tính toán s trang

m i lu n đi m trong dàn ý

Vi t b n th o

T m d ng III Duy t l i

(kho ng

40-50%)

T ki m soát: soát l i v n i dung

T ki m soát: soát l i v v n phong, ng pháp

Nh bên ngoài khách quan ki m soát: soát

l i (v n i dung, ít nh t c ng nh bên ngoài soát l i v v n phong, ng pháp)

Cách trình bày

Ki m soát l n cu i

N p bài

D tr

đ tài đ c th c hi n phong phú và mang tính th c nghi m h n n a thì c n

ph i thay đ i cách làm vi c này Càng ti p c n v i công vi c khoa h c, b n s càng bi t

đi u ch nh các giai đo n t ng ng trong qúa trình làm vi c cá nhân và có th rút ng n

các b c chi ti t B ng sau đây trình bày m t chút khác v công c h tr l p k ho ch

đã đ c rút ng n cho đ tài mang tính th c nghi m:

I L p k ho ch

(kho ng 20%)

Ch n đ tài Thu th p tài li u tham kh o, tài nguyên ánh giá tài li u tham kh o, tài nguyên

T ki m soát: soát l i v n i dung

T ki m soát: soát l i v v n phong,

ng pháp

Nh bên ngoài khách quan ki m soát:

soát l i (v n i dung, ít nh t c ng nh bên ngoài soát l i v v n phong, ng pháp)

4 Khía c nh n i dung c a m t bài vi t khoa h c

Các v n b n khoa h c đ c phân bi t v i các v n b n ngôn ng hàng ngày ho c các

v n b n v n xuôi bình th ng khác thông qua m t s đ c đi m đ c tr ng nh : tính

L u ý: Giai đo n “t m d ng” gi a ph n thi t k , vi t n i dung v i ph n duy t l i là nh t

thi t ph i có, là quan tr ng và c n thi t vì c n ph i gi m t kho ng cách tâm lý nh t đ nh đ

nhìn l i, đ ki m tra nh ng đ c đi m c b n c a v n b n khoa h c đã th c hi n (ví d nh c

c u c u trúc, logic, cách lý lu n)

chính xác, c u trúc logic, có thu t ng chuyên ngành, tính tr u t ng, tính khách quan, trung l p, và th ng là s d ng công th c M t s v n b n khoa h c ph n nào đó đ c nhìn nh n tiêu c c b i s d ng nhi u ngôn ng chuyên ngành và các khái ni m b ng

- Trong vài n m qua s l ng giáo viên đã gi m đáng k Chúng ta có th gi i thích

đi u này nh th nào? i u này có đúng cho t t c ho c ch cho m t s l nh v c đào

t o nh t đ nh?

- Trong giáo d c ngh nghi p t lâu khái ni m “Entberuflichung” đã đ c tranh lu n

S th o lu n này đã phát tri n nh th nào và nh ng y u t nào cho th y r ng m t

“Entberuflichung” di n ra?

- T i c, t lâu vai trò c a th tr ng lao đ ng bên ngoài đã có s chi m u th

C ng có m t s b ng ch ng cho s gia t ng ý ngh a c a th tr ng lao đ ng bên trong Làm th nào đ gi i thích s phát tri n này?

- S toàn c u hóa và s qu c t hoá có h u qu tác đ ng đ i v i quá trình đào t o ngh Quá trình này có th đ c nh n ra nh th nào d ng phát tri n ch ng trình đào t o ngh l n đ u nhi u n c châu Âu khác nhau?

Các ch đ sau đây là ví d minh h a t ng ph n cho vi c câu h i không có ý ngh a khoa h c (không phù h p đ báo cáo và th o lu n trong m t bu i Seminar) là:

- Trình bày h th ng giáo d c ngh c a c trong s so sánh v i h th ng giáo d c ngh c a Anh

[ ây không ph i là m t bài vi t khoa h c phù h p đ báo cáo Seminar, b i vì đây ch là s trình bày 2 h th ng giáo d c ngh , không có câu h i mang tính có v n

đ ]

- Mô t nh ng kh n ng h tr đào t o ngh cho nh ng ng i tr có hoàn c nh khó

kh n ng ng c a đào t o đ u tiên c a c

[ đây không có câu h i có v n đ , ch là s mô t tình hu ng đ n l ]

- Th o lu n s phát tri n c a khái ni m “ngh nghi p” t th i Trung c đ n ngày nay

[M t l n n a, đây ch xoay quanh m t trình t phát tri n theo th i gian c a

m t khái ni m , mà không có b t k câu h i có v n đ nào có th đ c nhìn th y]

- Phát tri n m t ch ng trình chuyên nghi p hoá cho giáo viên d y ngh

[ ây không ph i là m t câu h i khoa h c, b i vì đây có nguy c tr thành s

li t kê danh sách các quan đi m ch quan v n i dung ch ng trình đào t o mà không có c s khoa h c có th ki m ch ng đ c đ đ ng thu n hay bác b ]

M t bài vi t khoa h c cho báo cáo Seminar đ c đ c tr ng b i tính đ c l p,

có th tranh lu n phê bình, rõ ràng và d hi u v i s t n t i nh t thi t c a “câu h i có

v n đ ” đ c đ t ra, cái mà không th gi i quy t b ng cách th o lu n v i ngôn ng

hàng ngày hay s b o v ý ki n riêng c a m i ng i có th b đánh đ ng V n b n khoa

h c cho Seminar không đ ng ngh a v i vi c đ a ra s kh ng đ nh v i ý t ng đã hoàn thi n tr c đó và ch ng minh nó b ng các thông tin s ki n th i s , b ng thông tin mang tính tin t c ho c b ng l i nói mi ng c a các chuyên gia (ki u nh "Ban xy có t i

cu c h p cho bi t r ng " hay "giáo s x t i cu c h p y cho bi t r ng …” v.v…)

Vi c tóm t t và s truy n l i, l p l i các bài báo khoa h c hay các nghiên c u khoa

h c khác trong đ tài thì không đ đ đ c coi là s nghiên c u khoa h c đ c l p Thay vào đó, c n ph i th hi n đ c s gi i trình có tính bình lu n, phân tích, phê bình v v trí c a các tác gi khác nhau, ngh a là không ch sao chép l i các ý ki n c a các tác gi

mà còn ph i ki m tra l i giá tr c a chúng, s v ng vàng ch c ch c, kh n ng th c thi, tính logic, s mâu thu n, tính hoàn thi n…c a chúng

Gi thuy t chính c ng nh gi thuy t đ u ra c a b n ph i đ c trình bày tóm t t

b ng m t ho c hai câu th t rõ ràng, chính xác M i khái ni m trung tâm c a đ tài nghiên c u c a b n ph i đ c đ nh ngh a m t cách khoa h c, rõ ngu n tài li u tham

kh o, đ c xác đ nh m t cách rõ ràng trong m i quan h v i các khái ni m trung tâm

đ i ngh ch khác và đ c gi i h n so v i khái ni m trong ngôn ng hàng ngày, đ i

th ng M i phát bi u, m i gi thuy t trong đ tài đ u tiên ph i đ c ch ng minh v i v trí khoa h c c a nó

 Nguyên t c:

Ghi l i các v n đ quan tâm c a b n b ng v n b n càng c th càng t t

Theo nguyên t c chung: Khi câu h i c a b n không th di n đ t đ c b ng m t ho c hai câu thì có th vi c xây d ng các câu h i c a b n là không đ chính xác Hãy chính xác hoá ch đ c a b n cho đ n khi b n có th ch đ nh m t câu h i duy nh t i u này

áp d ng không phân bi t vi c câu h i này có th đ c chia thành nhi u câu h i đ n

c đi m:

S th t đ c kh ng đ nh c a m t phát bi u khoa h c ph i có kh n ng ki m ch ng

đ c, và v nguyên t c c ng có th bác b đ c, t c là các gi thuy t chính ph i đ c xác đ nh rõ b t ngu n t ngu n g c d li u nào, s d ng nh ng ph ng pháp nghiên

c u nào đ thu đ c k t qu

Cách lý lu n và s minh b ch v n i dung c a phát bi u khoa h c c a b n ph i đ c chuy n t i rõ ràng và d hi u đ n ng i đ c, ngh a là khi b n kh ng đ nh m t phát bi u khoa h c thì ph i th t rõ ràng v ý t ng, lý lu n d n đ n k t qu k t lu n cu i cùng,

đi u này không ph thu c vào vi c ng i đ c ng h hay ph n đ i chúng

 Nguyên t c:

- Hãy chia tách rõ ràng gi a phát bi u khoa h c mang tính th c nghi m hay lý thuy t

v i các quan đi m và các l i bình lu n

- Hãy làm cho rõ quan đi m nào, v trí nào mà b n th c hi n gi đ nh

- Hãy bi n gi i cho nh ng phát bi u khoa h c c a b n và ch ng minh chúng b ng

nh ng trích d n khoa h c, nh ng k t qu ph ng v n chuyên gia ho c các d li u

đ nh l ng, đ nh tính

Nghiên c u khoa h c/ th c hi n v n b n khoa h c ngh a là phân bi t, gi kho ng cách v i

nh ng kinh nghi m đ i th ng hàng ngày – nh n ra các m i quan h khách quan còn b che

ph b i s nh m l n c a hi u bi t ch quan, và tìm ra s thay th chính xác cho nh ng

nh m l n đó

5 Thi t k hình th c và c u trúc chính th c cho văn b n khoa h c

Ph m vi:

o M t bài báo cáo Seminar nh : t 8-12 trang,

o M t bài báo cáo Seminar hoàn ch nh: t 15-20 trang,

o M t bài báo cáo Seminar gi a kì ho c các bài nghiên c u khoa h c trong quá trình h c t p, nghiên c u: kho ng 20-30 trang

Xác đ nh bài báo cáo khoa h c (tiêu đ bài báo cáo, có th kèm ph đ )

Xác đ nh ng i báo cáo ho c nhóm ng i báo cáo: H tên, n m h c, chuyên ngành,

th t h c kì, đ a ch ng i báo cáo, đ a ch email

trang sau là ví d m u cho trang tiêu đ (t bìa)

7 Ph n m c l c

- C u trúc c a v n b n khoa h c trong m c l c ph i đ c li t kê rõ ràng (ch ng 1, 2, )

- Xin l u ý r ng s phân chia thành các ti u m c trong ch ng ch có ý ngh a khi nó

có ít nh t hai l nh v c n i dung khác nhau (Ví d trong ch ng 1, ti u m c 1.1 ch

t n t i khi có ít nh t là ti u m c 1.2)

- T i m t đi m phân chia c u trúc (c a m t v n b n khoa h c kho ng 15 trang chi u dài) nên đ c s p x p có ít nh t là n a trang, cao nh t là 2-3 trang n i dung

- Ch vi t t t đ c s d ng ch trong khuôn kh chung đ c ch p nh n, n u không

ph i li t kê rõ trong danh sách các t vi t t t c a v n b n

- M c tài li u tham kh o ph i đ c li t kê trong m c l c

- T t c các hình v ph i đ c đánh s liên t c và th ng nh t, t ng t v i các b ng

bi u Trong tr ng h p có c hình v l n b ng bi u, c n có trang m c l c hình v riêng và m c l c b ng bi u riêng

8 Ph n d n nh p

Ph n d n nh p có th đ c b t đ u v i vi c đ a ra nh ng câu h i đang t n t i

hi n nay liên quan đ n đ tài nh m t cái móc cho các đ tài hi n t i, ho c đ a ra s mô

t m t v n đ xác đ nh liên quan đ n đ tài Sau đó nên nêu l i tên đ tài báo cáo th t rõ ràng và ch rõ ra nh ng l nh v c đ tài li n k nào không đ c trình bày trong báo cáo?

Nh ng đi m chính nào c a đ tài đ c xác l p? T i sao? T nh ng c s lý lu n và c

s th c ti n/th c nghi m nào mà đ tài đ c phát tri n? Nh ng tác gi nào đã đ c bi t

M c l c n i dung ph i ch a đ ng tên các ch ng, các ti u m c trong ch ng

và các s trang t ng ng

ph n d n nh p, c n gi i thi u ch đ chính c a đ tài, ý ngh a c a đ tài và c u trúc

c a đ tài

S gi i thi u v c c u n i dung chính, các d ki n n i dung đ c xây d ng trong báo

cáo khi n tác gi tr nên nh m t ng i đi u khi n và ng i đ c nh nh ng ng i xem xét t ng quan ph n này c ng c n đánh th c s quan tâm, h ng thú c a đ c gi