(SKKN CHẤT 2020) tổ chức trò chơi dân gian cho nhi đồng, đội viên ở liên đội tiểu học thanh xuân trung

Những phương pháp cơ bản trong việc tổ chức trò chơi dân gian cho thiếu nhi ở Liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung .... Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, việc

LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNG

-SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO NHI ĐỒNG, ĐỘI VIÊN Ở LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNG

Tên tác giả: Dương Thị Thúy Ngọc

Giáo viên Tổng phụ trách Đội

(Tài liệu kèm theo: 01 đĩa CD)

NĂM HỌC 2011 - 2012 MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 2

B NỘI DUNG 6

1 Cơ sở lý luận

2 Thực trạng của thiếu nhi tại Liên đội

3 Những phương pháp cơ bản trong việc tổ chức trò chơi dân gian cho thiếu nhi ở Liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung

3.1 Phân nhóm trò chơi

3.2 Vai trò của các nhà giáo dục

3.3, Một số kỹ năng cụ thể khi tổ chức trò chơi dân gian

3.4 Những điều nên tránh

3.5 Quảng bá trò chơi

3.6 Sưu tầm trò chơi

3.7 Sáng tác trò chơi

4 kết quả đạt được

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Trò chơi lành mạnh luôn là công cụ hữu hiệu nhất để thu hút và tập hợpthiếu nhi Thông qua trò chơi, ta có thể hiểu được tính cách của trẻ, nâng caotinh thần đoàn kết, tính sáng tạo của trẻ, giúp các em phát triển toàn diện cả vềthể lực và trí lực.

- Trò chơi dân gian phù hợp với mọi đối tượng học sinh tiểu học,có thể chơi

ở mọi lúc, mọi nơi, mọi điều kiện không gian và thời gian

1.3 Lý do về tính cấp thiết

- Qua thực tế tại trường tôi thấy các em thiếu nhi rất sôi nổi tham gia vào cáctrò chơi mà mình ưa thích nhưng chưa mang tính giáo dục cao như: cõng đạpnhau, trượt đốc, đuổi nhau, đập ảnh… Cần phải có biện pháp giải quyết kịp thời

vì các trò chơi này có phần nguy hiểm và có tính ganh đua nhau rõ rệt Chính vìvậy tôi đã đi sâu vào tìm hiểu và sưu tầm nhiều trò chơi dân gian để hướng dẫn

và lôi cuốn các em tham gia

- Trong thời buổi kinh tế thị trường, các trò chơi của thiếu nhi phần lớn đã

bị thương mại hóa, chơi là phải trả tiền Các sân chơi tập thể cho các em cũngrất ít Ngoài thời gian được học tập, vui chơi ở trường thì thời gian còn lại các

em chỉ biết giam mình trong bốn bức tường, làm bạn với tivi, máy tính Bảnthân bố mẹ và gia đình cũng ít có thời gian chăm sóc và vui chơi với trẻ, thườngphó thác việc này cho ôsin Nhiều trẻ đã trở nên nhút nhát, sống thu mình,không thích giao tiếp với mọi người

- Thời đại công nghệ thông tin với rất nhiều trò chơi trên mạng mang nộidung không lành mạnh sẽ ảnh hưởng không tốt đến hành vi cũng như nhân cáchcủa thiếu nhi thì việc đưa các trò chơi động, đặc biệt là các trò chơi dân gian đếnvới thiếu nhi lại càng trở nên cấp thiết

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, việc tổ chức trò chơi dân giancho nhi đồng, đội viên ở liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung sẽ thỏa mãn nhucầu vui chơi, nhu cầu vận động của các em, giúp các em phát triển toàn diện,học tập hiệu quả, đồng thời nó cũng có ý nghĩa lớn trong việc triển khai phong

trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” hiện nay.

3 Khách thể và đối tuợng nghiên cứu

3.1 Khách thể:

Tổ chức trò chơi dân gian cho nhi đồng, đội viên

3.2 Đối tượng:

Nhi đồng, đội viên ở liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung

4 Giả thuyết khoa học

Nếu các trò chơi dân gian đuợc hướng dẫn và tổ chức thường xuyên thìthiếu nhi sẽ hạn chế chơi những trò chơi có tính chất nguy hiểm, giảm thiểu tainạn thương tích và yêu thích hơn các hoạt động tập thể, các em sẽ tự tin, mạnh

dạn và đoàn kết với bạn bè hơn Trò chơi dân gian cũng là hoạt động để hướngthiện cho các em, thúc đẩy quá trình học tập đạt hiệu quả cao hơn, góp phần

"Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu lý luận

- Vui chơi là nhu cầu không thể thiếu đối với thiếu nhi Tổ chức trò chơi dângian cho thiếu nhi sẽ tác động trực tiếp đến trí tụê, tình cảm và thể lực của mỗiem

- Mỗi trò chơi dân gian có một tác dụng khác nhau, song nhìn chung trò chơigiúp thiếu nhi rèn luyện những đức tính quý báu như: Thật thà, lễ phép, dũngcảm, cần cù, lương thiện ; giúp tăng khả năng quan sát, óc phán đoán, tính bền

bỉ, khéo léo, phản xạ nhanh; tạo cho các em có tinh thần tập thể, biết đoàn kết và

hỗ trợ nhau hơn trong cuộc sống

- Trò chơi dân gian giúp các em có thêm tình yêu với thiên nhiên, quê hương, đất nước ( Yêu con người, trăng, sao, cỏ cây hoa lá…)

5.2 Phân tích thực trạng

Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin thì các trò chơi điện tử, gameonline, blog cũng rất thu hút thiếu nhi Ở nhà các em say mê chơi điện tử vàkhông thích tham gia các hoạt động ngoài trời, đến trường các em thường chơicác trò chơi bạo lực như: Bắn súng, cõng đạp, đuổi nhau Có những em thì chỉtha thẩn một mình Điều này ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách

và sự phát triển tâm, sinh lý của các em Về mặt thể chất thì ngày càng có nhiều

em thừa cân, béo phì; Về mặt tính cách thì cũng có nhiều em trở nên tự kỷ

5.3 Đề xuất giải pháp

- "Học mà chơi, chơi mà học" là một quan điểm rất đúng đắn trong quá trình

tổ chức trò chơi dân gian cho thiếu nhi Hiệu quả của trò chơi không phải chỉdừng lại ở mức độ giải trí đơn thuần mà nó còn góp phần hình thành nhân cách,hướng thiện cho thiếu nhi Chính vì vậy việc tổ chức trò chơi dân gian đòi hỏi

người hướng dẫn không chỉ thành thục về kỹ năng mà còn phải hiểu sâu sắc về ýnghĩa và tác dụng của mỗi trò chơi, sáng tạo khi tổ chức các trò chơi.

5.4 Thử nghiệm.

Chúng tôi đã yêu cầu khối 3 thực hiện trước Giáo viên chủ nhiệm phối hợpvới giáo viên thể dục, giáo viên tổng phụ trách và lực lượng đoàn viên hướngdẫn và tổ chức trò chơi dân gian cho các em vào các giờ chơi Sau 1 tháng các

em đã biết chơi rất nhiều trò chơi Các em đã có thể tự tổ chức chơi mà khôngcần giáo viên hướng dẫn nữa Các em cũng không còn chơi các trò chơi nguyhiểm Các em thực sự yêu thích trò chơi dân gian

5.5 Áp dụng.

Thấy được hiệu quả thiết thực sau khi thử nghiệm, chúng tôi đã áp dụng chotoàn liên đội Mỗi chi đội, lớp chúng tôi phân công 1 đoàn viên hỗ trợ và hướngdẫn Các giờ ra chơi tại liên đội tôi đã thực sự trở thành những ngày hội trò chơidân gian

6 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng 3 phương pháp sau:

6.1 Phương pháp quan sát:

Quan sát thiếu nhi trong các giờ ra chơi trên sân trường, các giờ sinh hoạttập thể, hoạt động ngoại khóa

6.2 Phương pháp điều tra:

Phát phiếu điều tra cho các em học sinh khối 3,4,5 dưới hình thức trắcnghiệm về các trò chơi động, trò chơi tĩnh, trò chơi dân gian, trò chơi hiện đại…yêu cầu các em đánh dấu vào các trò chơi mình thích tham gia

6.3 Phương pháp thảo luận:

Thảo luận với Đoàn thanh niên, phụ trách chi và cán bộ Đội

7 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu.

7.1 Phạm vi nghiên cứu:

Tất cả nhi đồng, đội viên của liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung

7.2 Thời gian nghiên cứu:

Từ năm học 2009 – 20110 đến năm học 2011 - 2012

7.3 Nội dung nghiên cứu

B Nội dung

1 Cơ sở lý luận

Trò chơi dân gian có ý nghĩa và tác dụng rất lớn đối với thiếu nhi:

- Là phương tiện để giao tiếp

- Góp phần giáo dục các em một cách toàn diện về: đức, trí, lực, thể, mỹ.Phát triển tính nhanh nhẹn, hoạt bát, thông minh, sáng tạo, bạo dạn…Giúpcác em tránh xa các trò chơi điện tử, trò chơi bạo lực vốn là mặt trái củanền kinh tế thị trường

- Làm cân bằng trạng thái tâm lý của các em

- Là phương tiện để tiếp thu tri thức nhanh nhất

- Là một trong các phương pháp chữa bệnh tâm lý cho trẻ em, hướng thiện cho các em

- Là phương tiện để tập hợp, thu hút thiếu niên, nhi đồng tham gia vào các hoạt động của Đội và các hoạt động xã hội khác

2 Thực trạng của nhi đồng, đội viên tại liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung.

2.1 Thuận lợi.

- Học sinh tiểu học ngoan, biết vâng lời

- Các em đang ở lứa tuổi thích hoạt động,vui chơi

- Các em ham thích các trò chơi mới lạ và tham gia rất nhiệt tình

- Các em thích được khen và khuyến khích thi đua giữa các lớp

2.2 Khó khăn.

- Thiếu nhi quen chơi các trò chơi tự do không có tổ chức

- Các em thường chơi các trò chơi theo mùa, bột phát

- Nhiều em nhút nhát không dám tham gia các trò chơi tập thể mới lạ

- Phần lớn các em chơi trò chơi theo mùa.

- Rất ít em biết đến các trò chơi dân gian do không được ai hướng dẫn

- Đối tượng học sinh khác nhau chơi các trò chơi khác nhau:

+ Đối tượng học sinh nghịch, cá biệt: các em thường chơi trò chơi nguy hiểm, mang tính bạo lực như: Đuổi nhau, đấu kiếm, ( Chiếm 15%)

+ Đối tượng học sinh nhút nhát: Các em thường tha thẩn đi trên sân trườnghoặc ngồi trong lớp vào mỗi giờ ra chơi, không tìm được trò chơi giải trí thưgiãn sau mỗi tiết học ( Chiếm 10%)

+ Còn lại các em học sinh năng động nhanh nhẹn hầu hết là các em giữ vaitrò là cán bộ Đội, lớp như: Ban chỉ huy liên, chi đội, lớp trưởng, thành viên độisao đỏ, chữ thập đỏ… nhưng các em này cũng chưa biết chơi nhiều các trò chơidân gian do sự cách biệt về thời gian và sự khác biệt về cách tổ chức chơi, và dokhông có người hướng dẫn (Chiếm 75%)

3 Những phương pháp cơ bản trong việc tổ chức trò chơi dân gian cho nhi đồng, đội viên ở liên đội Tiểu học Thanh Xuân Trung.

3.1 Phân nhóm trò chơi.

- Phân nhóm trò chơi dân gian theo đặc điểm và tác dụng sẽ giúp ta áp dụng

tổ chức trò chơi cho đúng đối tượng, phát huy hiệu quả cao hơn nữa

- Trò chơi dân gian có thể chia thành bốn nhóm:

+ Nhóm 1 :

Loại trò chơi vận động như : tập tầm vông, dung dăng dung dẻ, nhảy

lò cò, bịt mắt bắt dê… giúp tăng cường sức khỏe, thể chất cho học sinh.

+ Nhóm 2 :

Loại trò chơi học tập, điển hình là chơi ô ăn quan giúp phát triển trí

tuệ của các em, dạy cho các em biết quan sát, tính toán

+ Nhóm 3 :

Loại trò chơi sáng tạo là những trò chơi mà học sinh có thể tự làmnên những đồ vật bằng vật liệu trong thiên nhiên như làm chong chóng bằng ládừa, nặn con trâu bằng đất sét, gấp lá dừa thành con châu chấu… Những trò

chơi này giúp trẻ khéo tay, phát huy sáng kiến, năng khiếu thẩm mỹ cần thiết cho hiện tại và cả tương lai sau này.

+ Nhóm 4 :

Loại trò chơi mô phỏng là những trò chơi mà trẻ bắt chước cách sinhhoạt của người lớn như làm nhà, nấu ăn, mua bán… Trong khi chơi, trẻ thi nhauxem ai làm đúng, làm đẹp, làm nhanh hơn và thật sự hóa thân, nhập vai Nhờ đó,trẻ học được cách ứng xử của người lớn để trang bị những kỹ năng sống saunày…

3.2 Vai trò của các nhà giáo dục

- Phải nghiên cứu, tìm tòi biện pháp nhằm khơi gợi sự hứng thú cho các

em khi đến với các trò chơi dân gian Do có khoảng cách về lịch sử nên nhiềutrò chơi dân gian tuy được khôi phục song các em sẽ chưa thể thật sự hiểu hết ýnghĩa của chúng Vì vậy, nhiệm vụ của các nhà giáo dục, của các thầy cô khôngchỉ sưu tầm, vận dụng đưa trò chơi dân gian vào trường học, mà quan trọng hơn

là phải biết cách tổ chức sao cho các em thật sự hứng thú và tích cực hưởng ứng

- Mặt khác, việc tổ chức các trò chơi dân gian trong trường học phải phùhợp với thời gian, chỗ chơi cũng như số người tham gia Để trò chơi thật sự hấpdẫn các em, người quản trò nên quan tâm đến yếu tố thi đua giữa các nhóm vớinhau và động viên kịp thời trong khi các em vui chơi

- Với ý nghĩa to lớn của việc đưa trò chơi dân gian vào trường học, vai trũcủa lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể là hết sức quan trọng Phải biết lựa chọn,phối hợp hướng dẫn việc tổ chức đưa các trò chơi, các loại hình văn hóa nghệthuật dân gian vào trong nhà trường cho phù hợp với điều kiện cụ thể và lứa tuổihọc sinh tiểu học Chi đoàn,Tổng phụ trách đội, phụ trách chi đội (giáo viên chủnhiệm), Ban chỉ huy liên – chi đội phải tổ chức và hướng dẫn cho thiếu nhi vàogiờ ra chơi, trong sinh hoạt Đội, hoạt động ngoại khóa trong và ngoài nhàtrường, tại các khu di tích, danh lam thắng cảnh Qua đó, góp phần biến nhữnggiờ sinh hoạt thành những buổi giải trí đúng nghĩa sau những ngày học tập căngthẳng

3.3 Một số kỹ năng cụ thể khi tổ chức trò chơi dân gian:

3.3.1 Quản trò là người quan trọng nhất

Nội dung trò chơi hay người chơi tham gia nhiệt tình nhưng quản tròkhông biết cách tổ chức trò chơi thì cuộc vui chơi tập thể sẽ kém phần hấp dẫn

và khó thành công Vì vậy rèn luyện kỹ năng quản trò là một vấn đề hết sứcquan trọng đối với người tổng phụ trách Đội

3.3.2 Sử dụng trò chơi đúng đối tượng và hợp với tâm lý người chơi:

Khi chuẩn bị cuộc chơi, quản trò phải quan sát trạng thái tâm lý, niềmsay mê nhiệt tình của thiếu nhi, từ đó lựa chọn những trò chơi cho phù hợp Hãychọn những trò chơi đơn giản mà các em đều có thể dễ dàng thực hiện Khi các

em đó nhập cuộc thì tiếp tục đưa vào những trò chơi đòi hỏi cao hơn, phức tạphơn Cũng cần có những trò chơi hay dành cho phần kết thúc để người chơi cócảm giác "thèm thuồng" muốn chơi nữa

3.3 3 Bắt đầu trò chơi một cách dí dỏm, hài hước, hấp dẫn:

Điều kiện để trò chơi thành công là người chơi muốn chơi, nắm vững luậtchơi, tự nguyện, nhiệt tình chủ động tham gia trò chơi Vì vậy, trước hết cầndùng những lời nói ngắn gọn, hài hước, dí dỏm giới thiệu tên trò chơi, mục đích

ý nghĩa của nó Tiếp theo cần nêu rõ cách chơi và những "luật lệ" cần tuân thủ.

Sau cùng là nêu trước ý định sẽ thưởng phạt những ai chơi tốt hay phạm luật

Cần cho các em chơi thử một lần: "chơi nháp", sau đó tiến hành chơi thật và cử

trọng tài bắt lỗi những ai phạm luật

3.3.4 Điều hành trò chơi một cách linh họat, thông minh:

- Quản trò phải dự kiến những tình huống bất trắc và xử lý tình huống một cách hợp lý

- Quản trò phải di chuyển sao cho có thể quan sát được toàn bộ cuộcchơi, nhanh chóng phát hiện ra những em lanh lợi, họat bát, dí dỏm làm nòngcốt cho cuộc chơi

- Nghiêm túc tuân thủ luật chơi đảm bảo thực sự công bằng, bình đẳng, song vẫn vui vẻ, thoải mái và hào hứng

- Cuộc chơi bắt đầu từ những trò chơi đơn giản nhất và phức tạp lên

dần Biết dùng những trò chơi phụ làm "hình phạt" tạo điều kiện cho thiếu nhi

được thư giãn và biết chấm dứt cuộc chơi đúng thời điểm (tốt nhất là vào lúc caođiểm) hay đã phân định thắng thua rõ ràng Cố gắng duy trì một bầu không khíhoàn toàn thoải mái, thư giãn thật sự, không kể thắng hay thua

3.3 5 Tác phong phù hợp trong khi điều khiển trò chơi:

- Dáng điệu, cử chỉ của người quản trò phải gây được thiện cảm, tạo sự chú ý ban đầu, tạo nên sự gần gũi thân quen trong suốt cuộc chơi

- Tâm hồn trong sáng , cởi mở , toàn tâm toàn ý cho cuộc vui chung

- Biết hành động, biết nói sao cho đúng lúc, đúng đối tượng, biết khích

lệ tán dương sự cố gắng của các em nhằm bảo đảm hiệu quả giáo dục sâu sắctrong cuộc chơi

- Có bản lĩnh vững vàng, ứng xử nhanh nhẹn không cáu gắt, la mắng và

sẵn sàng nhường "diễn đàn" cho những quản trò khác mà không mặc cảm.

- Biết cách sẵn sàng thay đổi trò chơi theo yêu cầu của người chơi, nhanh chóng phát hiện và chỉ định quản trò cho phù hợp với từng trò chơi

3.3.6 Tích lũy kiến thức và kinh nghiệm, thực sự cầu thị:

- Qua quan sát những quản trò khác, người chơi trong cuộc rút ra nhữngkinh nghiệm bổ ích cho bản thân về vốn trò chơi, kỹ năng tổ chức chơi và phongcách của người quản trò Đồng thời chú ý lắng nghe ý kiến nhận xét quan sátthái độ của người chơi để điều chỉnh những gỡ chưa hợp lí

- Quản trò cần thuộc và hát đúng một số những bài hát cộng đồng, nhữngbài đồng dao (đơn giản, dễ nhớ, dễ hát), để phục cho trò chơi

3.3.7 Mạnh dạn, tự tin, khiêm tốn:

Khi có cơ hội phải mạnh dạn tham gia các cuộc chơi khác nhau, làngười chơi tích cực, hăng hái, nhiệt tình trong các cuộc chơi Phải xuất hiệnđúng lúc, mạnh dạn thực hiện vai trò của mình một cách tự tin, gây ấn tượng,tránh đứng ngoài cuộc bình phẩm, chê bai người khác