a Ch ng minh: SBISAC.. Tính th tích kh i chóp M.ABC... Ch ng minh SABCH.. Tính th tích HABC.
Trang 11
Bài 1 Cho hàm s 2 1
2
x y x
có đ th là (C)
a) Kh o sát s bi n thiên và v đ th hàm s trên
b) Vi t ph ng trình ti p tuy n c a đ th (C), bi t ti p tuy n vuông góc v i đ ng th ng 5x y 3 0
c) Tìm nh ng đi m n m trên đ th (C) cách đ u hai tr c t a đ Ox và Oy
Gi i:
a) H c sinh t kh o sát và v đ th
b) PTTT v i (C) t i M x y0( 0; 0) có d ng: y f x'( 0)(xx0)y0
Mà: f x'( 0).kd 1 ( vì ti p tuy n vuông góc v i đ ng th ng 5x y 3 0.)
2
2
0
5 ( 5) 1 4 21 0
( 2)
x
Do đó: + '(3)( 3) 1 1 2
5 5
y f x y x
+ '( 7)( 7) 3 1 22
5 5
y f x y x
V y PTTT c n tìm là 1 2
5 5
y x ; 1 22
5 5
y x
c) T p h p nh ng đi m cách đ u hai tr c Ox, Oy là đ ng th ng yx và y x
+ Ph ng trình hoành đ giao đi m c a (C) và yx:
2 1
2 1 2 1 0 (!) 2
x
x
+ Ph ng trình hoành đ giao đi m c a (C) và y x:
x
V y nh ng đi m cách đ u Ox, Oy là A( 2 5; 2 5), B( 2 5; 2 5)
Bài 2 Tìm nh ng đi m l n nh t và nh nh t c a hàm s :
( ) 2 5
f x x x
( ) x x
f x x e trên đo n [1; 2]
Gi i:
( ) 2 5
f x x x
+D [ 5; 5]
+
2
2 '( ) 2
2 5
x
f x
x
+
2
2
Trang 2
2
x
x
+ f(2)5; ( 2)f 3; (f 5) 2 5; ( 5)f 2 5
V y
5; 5 5; 5
max f x( ) f(2) 5; min f x( ) f( 5) 2 5
b) f x( )x e x23x trên đo n [1; 2]
+ D R 1; 2
'( ) x x (2 3) x x
f x e x x e
'( ) 0 x x (2 3) x x 0 x x[1 (2 3)] 0
f x e x x e e x x
2
1 ( )
1( )
(1) ; (2) 2
f e f e
[1;2]
[1;2]
max ( )f x 2e ;min ( )f x e
Bài 3 Cho hàm s 3 2
yx x mx nh m đ hàm s đ t c c tr t i x x1, 2 th a x1x2 2
Gi i:
+ DR
' 3 6 2
y x x m
' 0 3 6 2 0 ( )
y x x m
hàm s đ t c c tr t i x x1, 2 th a x1x2 2 pt (*) có 2 nghi m phân bi t th a x1x2 2
3
2
2
0
3
m
m
m
V y giá tr m c n tìm là m0
Bài 4 Gi i các ph ng trình và b t ph ng trình sau:
2.4x x 6x x 9x x
2
7
x
x
c)
2 0,7 6
4
x x x
Gi i:
2.4x x 6x x 9x x
Trang 32 2 2 2( 2 2) 2 2
x x
t
2 2 3
, 0 2
x x
2 0
2( )
t
t t
2
1
x x
x
x
V y nghi m c a ph ng trình là x2; x 1
2
7
x
x
+ k:
2
3 10 0
5
0 2
x x
x
x
5
2
x x
7
2( )
12
x
V y nghi m c a ph ng trình là x 12
c)
2 0,7 6
4
x x x
+ D 4; 1 0;
5 24
x
V y nghi m c a b t ph ng trình là x 4; 3 8;
Bài 5 Cho t di n SABC có đáy ABC là tam giác vuông cân t i B có ABa SA, (ABC) và SA a 3 G i
I là trung đi m AC
a) Ch ng minh: (SBI)(SAC)
b) Xác đ nh tâm và tính bán kính m t c u ngo i ti p t di n SABC
c) G i M là m t đi m n m trong đo n SB sao cho MB2SM Tính th tích kh i chóp M.ABC
Gi i:
Trang 4a) Ta có: BI AC BI (SAC)
Mà BI(SBI)(SBI)(SAC)
b) G i J là trung đi m SC
+ SAC vuông t i A, trung tuy n AJ 1
2
AJ AJ JC SC
(1)
1 2
BJ SJ JC SC
(2)
T (1) và (2) suy ra: AJ BJ SJ JC
V y m t c u ngo i ti p t di n SABC có tâm J, bán kính
2
SC
RAJ BJ SJ JC
ABC
vuông cân t i B: ACa 2
SAC
vuông t i A có : SC SA2AC2 3a22a2 a 5
5 2
a R
BAMC
M ABC S ABC BASC
3 2
a
.
M ABC
V
2
( 2) ( 1) 2
yx m x m x
a) Xác đ nh các giá tr c a m đ hàm s có hai c c tr
J
I
B S
M
Trang 5b) Kh o sát s bi n thiên và v đ th hàm s khi m = 1 g i là đ th (C)
c) Xác đ nh các giá tr c a a đ ph ng trình 3 2
x x a có ba nghi m phân bi t
Gi i:
a) + DR
' 3 2( 2) ( 1)
y x m x m
' 0 3 2( 2) ( 1) 0
y x m x m (1)
hàm s có hai c c tr thì pt (1) ph i có 2 nghi m phân bi t:
2 2
3 0 0
5 0 ' 0 ( 2) 3( 1) 0
a
V y hàm s có hai c c tr v i m i m
b) H c sinh t kh o sát và v đ th
3 2
yx x
x x a x x a x x a
S nghi m c a pt (*) là s giao đi m c a (C) và d: y = a + 2
B ng bi n lu n:
a a + 2 S giao đi m c a (C) và d S nghi m c a pt (*)
0
-4
2 -2
1
2
3
2
1
1
2
3
2
1
V y v i 4 a 0 thì thì ph ng trình 3 2
x x a có ba nghi m phân bi t
Bài 2 Cho ( ) 3 2
2 1
x
f x
x
Tìm ph ng trình ti p tuy n c a đ th hàm s f(x) t i giao đi m c a đ th v i
Oy
Gi i:
3 2 ( )
2 1
x
f x
x
có
1
\ 2
DR
1 '( )
(2 1)
f x
x
G i M là giao đi m c a đ th và Oy M(0; 2)
PTTT v i đ th (C) t i M x y0( 0; 0) có d ng: y f x'( 0)(xx0)y0
Mà: + ( ;x y0 0)(0; 2)
+ f '(0) 1
Do đó: y 1(x 0) 2 x 2
V y PTTT c n tìm là y x 2
Trang 6Bài 3 Tìm giá tr l n nh t và nh nh t c a hàm s :
a) f x( ) ln( )x
x
trên 1 2
;
e e
3
x x
ye x x trên 0; 2
Gi i:
a) f x( ) ln( )x
x
D e e
+ f x'( ) 1 ln2 x
x
f x'( ) 0 1 ln2 x 0 lnx 1 x e
x
2
( ) , ( ) , ( )
f e f e e f e
V y
1 2
1 2
1
;
;
1
e e
e e
e
3
x x
ye x x
+ D R 0; 2
+ y' ( 2x 2).e x2 2x3x23
2
2
1
x x
x
+ f(0)1, (1)f e 2, (2)f 1
V y
max ( )f x f(1) e 2,min ( )f x f(2) 1
Bài 4 Gi i các ph ng trình và b t ph ng trình sau:
2x x2 x x 3
b) log (3 5) log 23 1log (33 20) 0
2
x x
c)
2 1
2
3 2
x
Gi i:
2x x2 x x 3
2
2
4
2
x x
x x
t t2x2x,t0
Trang 7Pt 4 2 4
1( )
t
t
1
x
V y nghi m c a ph ng trình là x2, x 1
b) log (3 5) log 23 1log (33 20) 0
2
x x
3
x x
x
Pt log3 5 1log (33 20) 5 3 20
22 105 0
7
x
x
V y nghi m c a ph ng trình là x15, x7
c)
2 1
2
3 2
x
0;1 2;
x
Bài 5 Cho hình chóp tam giác đ u S.ABC, c nh đáy AB = a, SA a 2, O là tâm c a đáy
G i I là trung đi m BC
a) Tính th tích kh i chóp S.ABC theo a
b) Xác đ nh tâm và bán kính m t c u ngo i ti p hình chóp S.ABC theo a
c) D ng IH vuông góc SA t i H Ch ng minh SA(BCH) Tính th tích HABC
Gi i:
Trang 8a) Ta có: ABC đ u, O là tr ng tâm: 2 2 3 3
Xét SAO vuông t i O:
2
2
.
b) Vì S.ABC đ u nên SO là tr c c a đa giác đáy
G i J là trung đi m SA, qua J k đ ng trung tr c c a SA c t SO t i K
M t c u ngo i ti p hình chóp SABC có tâm K và bán kính RKA KB KCKS
90 SJKSOA , JSK: chung)
5
15 / 3 2
SK
15 5
a
R SK
L i có: SAIH(2)
T (1) và (2) suy ra: SA(BCH)
Xét SAI có:
4 2
SO AI IH SA IH
Xét AIHvuông t i H có:
J
O
I
B
S
K H
Trang 9Mà 2 / 4 1
4 2 AHBC
ASBC
V AS a
AHBC ASBC
3 Bài 1 Cho hàm s 4 2
4 3
y x x có đ th (C)
a) Kh o sát s bi n thiên và v đ th hàm s trên
b) Vi t ph ng trình ti p tuy n c a (C), bi t ti p tuy n song song v i (d): 16x y 3 0
Gi i:
a) H c sinh t kh o sát và v đ th
b) PTTT v i (C) t i M x y0( 0; 0) có d ng: y f x'( 0)(xx0)y0
Do đó: y 16(x 2) 3 16x29
V y PTTT c n tìm là y 16x29
Bài 2 Tìm giá tr l n nh t và nh nh t c a hàm s :
( ) ln( 5) 4
f x x x trên đo n 4;3
3 x
y x e trên đo n 0; 4
Gi i:
( ) ln( 5) 4
f x x x
+ DR\ 5 4;3
+
7 8
x
f x
5
x
+
3 x
y x e
+ DR
' 2 x 2 3 x
y x e x e
2
1 13 2
1 13
( ) 2
x
+ 1 13 4 3 1 13, (0) 3, (4) 13 8
Trang 10V y
1 13 0;4 0;4
Bài 3 Tìm k đ đ ng th ng d y: kx2k1 c t đ th (C): 2 1
1
x y x
t i hai đi m phân bi t A, B sao cho kho ng cách t A, B đ n tr c hoành b ng nhau
Gi i:
Ph ng trình hoành đ giao đi m c a (d) và (C): 2 1 2 1
1
x
kx k x
2x 1 kx 2kx x kx 2k 1 kx (3k 1)x 2k 0
(*)
(C) và (d) c t nhau t i hai đi m phân bi t khi và ch khi (*) có 2 nghi m phân bi t:
0
3 2 2 3 2 2
k
G i A x kx( A, A2k1), (B x kxB, B2k1) A, B cách đ u tr c Ox
V i x xA, B là nghi m c a pt (*) nên: xA xB 1 3k
k
1 3
k
V y k 3 th a ycbt
Bài 4 Gi i các ph ng trình và b t ph ng trình sau:
4 x 5.2 x 160
b) lg(2x 3) lg(5x)lg 5 lg(1 3 ) x
3
2 log (4x 3) log (2x 3) 2
Gi i:
4 x 5.2 x 160 (x 1)
2 x 10.2 x 16 0
2 x , 0
t t
10 16 0
8
t
t
V y x0, x8 là nghi m c a ph ng trình
Trang 11b) lg(2x 3) lg(5x)lg 5 lg(1 3 ) x
k:
3
1
3
3
x x
x
x
lg (2 3)(5 ) lg 5(1 3 ) (2 3)(5 ) 5(1 3 ) 2 8 10 0
5( )
x
V y x1 là nghi m c a ph ng trình
3
2 log (4x 3) log (2x 3) 2
k:
3
2
x x
x x
x
Bpt
2
V y nghi m c a b t ph ng trình là 3 3
4 x
Bài 5 Cho hình chóp S.ABC, có đáy ABC là tam giác vuông t i B, AC2 ,a ABa 3,SA(ABC) và SB
h p v i đáy 1 góc 0
60
a) Tính th tích kh i chóp S.ABC theo a
b) Xác đ nh tâm và bán kính m t c u ngo i ti p t di n S.ABC
c) Qua B d ng mp ( )P SC Tính t s th tích hai ph n c a hình chóp S.ABC b chia b i mp (P)
Gi i:
BC AC AB a a a
I
B
S
H K
Trang 12( )
SA ABC A là hình chi u c a S lên (ABC) AB là hình chi u SB lên (ABC)
SB ABC SB AB SBA
SAB
tanSBA SA SA tanSBA AB tan 60 a 3 3a
AB
3
S ABC ABC
a
b) G i I là trung đi m SC
SAC
vuông t i A, AI là trung tuy n: 1
2
SI ICAI SC(1)
SBC
vuông t i B, BI là trung tuy n: 1
2
BI SI IC SC(2)
T (1) và (2) suy ra S.ABC n i ti p m t c u tâm I, bán kính 1
2
RAI BI SI IC SC SAC
SC SA AC a a a 13
SC a
R
c) Qua B k BH SC, Qua H k HKSC K AC
SAB
1 cos
2
SBA
SBC
13 13
BHC
vuông t i H có:
2
CHK CAS
CHKCAS HCK chung)
CK
13
13 1
1 52
52
CHKB
CSAB
CSAB CHKB
BHKAS
CSAB
V V
V
V
4
Trang 13Bài 1 Cho hàm s 2 1
2
x y x
a) Kh o sát s bi n thiên và v đ th (C) c a hàm s
b) Vi t ph ng trình ti p tuy n c a (C) đi qua đi m M (1; 5)
c) Tìm m đ đ ng th ng (d): ymx1 c t (C) t i hai đi m A, B sao cho tam giác OAB vuông t i O
v i O là g c t a đ
Gi i:
a) H c sinh t kh o sát và v đ th
b) PT (d) qua M(1;5)có HSG k: yk x( 1) 5
2
2 1
( 1) 5
2
.( 1) 5
( 2)
x
k x
x x
x
k x
1
2
1 5
3
2( )
Do đó: + 1( 1) 5 1 14
y x x + y3(x 1) 5 3x2
V y PTTT c n tìm là 1 14
3 3
y x , y3x2
c) Ph ng trình hoành đ giao đi m c a (C) và (d):
2 1
1 2
x
mx x
2x 1 mx 2mx x 2 mx (2m 1)x 1 0
(*) (C) và (d) c t nhau t i hai đi m phân bi t thì pt (*) có 2 nghi m phân bi t:
0
m
G i 2 giao đi m là A x mx( ;1 11), ( ;B x mx2 21)OA( ;x mx1 11),OB( ;x mx2 21)
OAB
OAOB x x mx mx x x m x x mx mx
m m
V y m 1 2, m 1 2 th a ycbt
Bài 2 Gi i các ph ng trình và b t ph ng trình sau:
a) 32x445.6x9.22x2 0
log (x2) log (x 10) 4log 3
log (4x144) 4log 2 1 log (2 x 1)
Trang 14Gi i:
a)
2
3 45.6 9.2 0 81.9 45.6 36.4 0 81 45 36 0
3
x
t t
pt
2
9
1( )
t
x
V y x 2 là nghi m c a ph ng trình
log (x2) log (x 10) 4log 3, k: 2 0 2 2
x
1 log ( 2) log (x 10) log 9 log ( 2)(x 10) log 9 12 11 0
11( )
x
V y nghi m c a ph ng trình là x 1
log (4 144) 4 log 2 1 log (2 1) log log 5.(2 1) 5.(2 1)
4 144
5.(2 1) 4 144 20.2 80 2 20.2 64 0 4 2 16 2 4 16
x
x
V y nghi m c a b t ph ng trình là 2 x 4
Bài 3 Tìm giá tr l n nh t, giá tr nh nh t c a hàm s :
a)
2
2
x
yx e trên 0; 2
ln( 1) ln( 1)
y x x x trên 0; 2
Gi i:
a)
2
2
x
yx e
+D R 0; 2
+
2
1( )
x
x l
+
1
2 2
(0) 0, (1) , (2) 2
f f e f e
V y
1 2 0;2 0;2
max ( )f x f(1) e , min ( )f x f(0) 0
ln( 1) ln( 1)
y x x x
+D R 0; 2
1
1( )
x
Trang 15+ (0) 0, (1) ln 2, (2) ln3
5
f f f
V y
max ( )f x f(0)0, min ( )f x f(1) ln 2
Bài 4 Tìm m đ ph ng trình x2mx 2 2x1 có hai nghi m phân bi t
Gi i:
2
2 (2 1) 3 (4 ) 1 0( )
Ph ng trình (*) có hai nghi m phân vi t khi và ch khi ph ng trình (**) có 2 nghi m phân bi t l n
h n 1
2
:
2 2
1 2
1 2
9
(4 )
1 1
1
m
m
m
2
m thì ph ng trình (*) có hai nghi m phân bi t
Bài 5 Cho kh i chóp tam giác đ u S.ABC có c nh đáy b ng a và m t bên t o v i đáy m t góc 0
60
a) Tính th tích kh i chóp S.ABC
b) Tính th tích kh i c u ngo i ti p kh i chóp S.ABC
c) M t ph ng qua c nh AB và vuông góc v i c nh SC chia kh i chóp thành hai ph n Tính t s th tích
hai ph n y
Gi i:
J
O
N M
B
S
I
H
Trang 16a) G i O là tr ng tâm tam giác ABC SO(ABC), M là trung đi m AB, N là trung đi m BC
SON
ON
.
b) Vì S.ABC là hình chóp đ u nên SO là tr c đ ng tròn ngo i ti p đa giác đáy
G i J là trung đi m SA, qua J k đ ng trung tr c c a SA c t SO t i I
IS IA IB IC
V y hình chóp S.ABC n i ti p m t c u tâm I, bán kính RISIA IB IC
SAO
vuông t i O có:
21 21
12 2
a
7
12
a
R
Th tích kh i c u ngo i ti p hình chóp:
3
a
V R a
c) Ta có: AB(SCM)ABCM AB, SOABSC
K MH SC H SCAB(ABH)SC
Xét SMC có:
3
14 21
6
a a
MHC
vuông t i H có:
1
21
7 6
CSAB
CHAB CSAB HSAB CSAB
CSAB
a
V
5
Trang 17Bài 1 Cho hàm s 1 4 2 3
y x mx (1)
a) Kh o sát s bi n thiên và v đ th (C) khi m = 3
b) Tìm trên tr c tung các đi m có th k đ c ba ti p tuy n đ n đ th (C)
c) Tìm các giá tr m đ đ th (1) có ba đi m c c tr l p thành ba đ nh c a tam giác vuông cân
d) Tìm các giá tr m đ đ th (1) c t tr c hoành t i b n đi m có hoành đ th a mãn
x x x x
Gi i:
a) H c sinh t kh o sát và v đ th
b) G i M0;mOy
Pt đ ng th ng qua M0;m có h s góc k có d ng: ykx m (d)
3
6
kx m x x
x x x m x x
k x x
3 4 2 3
4x x m 2
t 2
, 0
tx t 3 2 3
4t t m 2
k đ c ba ti p tuy n v i (C) thì (*) ph i có ba nghi m phân bi t (**) ph i có m t nghi m
d ng và m t nghi m b ng 0
3
0
3
0
0
3 / 4
m
m m
m S
V y 0; 3
2
M
th a ycbt
2
0
2 (*)
x
đ th (1) có ba c c tr thì y’ = 0 có ba nghi m phân bi t (*) có 2 nghi m phân bi t khác 0 0
m
A B m m C m m
AB m m AC m m
ba đi m c c tr l p thành 3 đ nh c a tam giác vuông cân:
3
0( )
2
AB AC
3
Trang 18d) Ph ng trình hoành đ giao đi m c a (1) và tr c hoành: 1 4 2 3
0
4x mx 2 (*)
t tx t2, 0 (*) 1 2 3 0
3t mt 2
(1) và Ox c t nhau t i 4 đi m phân bi t khi (*) có 4 nghi m phân bi t khi (**) có 2 nghi m phân bi t
0
0
0
a
m
P
x t x t x x t x x t x x x x t t
10 2.3 20
3
3
m th a ycbt