- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bản thân,… - Bồi dưỡng tình cảm trong sáng đẹp đẽ trong mối quan hệ giữ người với người, biết sống vì người khác - Học sinh lấy ví dụ thực tiễn Câu 2: - C[r]
Trang 1
DE CUONG GIU'A HK2 MON GDCD 10 NAM 2021-2022
1 Ly thuyét
1.1 Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
1.1.1 Nghĩa vụ
a Nghĩa vụ là øì?
- Nghĩa vụ là trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với yêu câu lợi ích chung của cộng đồng, của xã hội
- Ví dụ: Con cái có nghĩa vụ yêu thương, kính trọng, biết ơn, hiểu thảo, vâng lời ông bà, cha mẹ
- Các yêu cầu của đạo đức:
e _ Cá nhân biết đặt nhu câu, lợi ích của xã hội lên trên Phải biết hi sinh quyền lợi của mình (những
giá trị thấp) vì lợi ích chung (những giá trị cao)
e - Xã hội phải bảo đảm cho nhu câu và lợi ích chính đáng của cá nhân
b Nghĩa vụ của Thanh niên Việt Nam hiện nay
- Chăm lo rèn luyện đạo đức có ý thức quan tâm đến những người xung quanh, đấu tranh chống lại cái ác
góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp
- Không ngừng học tập nâng cao trình độ văn hóa
- Tích cực lao động sáng tạo sẵn sàng tham gia bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
1.1.2 Lương tâm
a Luong tầm là gi?
- Lương tâm là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hành vi đạo đức của bản thân trong các mối quan hệ
với người khác và xã hội
- Hai trạng thái của lương tâm: thanh thản và căn rứt
e - Trạng thái thanh thản: thể hiện sự vui sướng, hài long về công việc gì đó mà mình đã làm được
e Trang thai căn rút: thể hiện sự cắn rút, hối hận lương tâm
b Làm thế nào để trở thành người có lương tâm?
- Đôi với mọi người:
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
- Thường xuyên rèn luyện tư tưởng, đạo đức theo quan điểm tiễn bộ, tự giác thực hiện hành vi đạo đức
biễn các hành vi đạo đức thành những thói quen đạo đức
- Bồi dưởng tư cách đẹp trong sáng trong quan hệ người với người
1.1.3 Nhân phẩm và danh dự
a Nhân phẩm là gì?
- Là toàn bộ những phẩm chất mà con người có được đó là giá trị làm người của mỗi con người
- Người có nhân phẩm được xã hội đánh giá cao, kính trọng và có vinh dự lớn
- Những biểu hiện của nhân phẩm:
e C6 luong tam trong sang
e Nhu cau vat chat va tinh than lanh mạnh
e Thực hiện tốt nghĩa vụ đạo đức
© Thực hiện tốt chuẩn mức đạo đức tiễn bộ
b Danh dự là gì?
- Danh dự là sự coi trọng, đánh giá cao của dư luận xã hội đôi với một người dựa trên các giá trỊ tình
thân, đạo đức của người đó Do vậy danh dự là nhân phẩm được đánh giá và công nhận
- Danh dự có giá trị rất lớn đối với mỗi con người, thúc đây con người làm điều thiện, điều tốt, ngăn ngừa
những điều ác, điều xấu
- Khi mỗi cá nhân biết bảo về danh dự của mình thì người đó được coi là có lòng tự trọng
c Ý nghĩa nhân phẩm và danh dự
- Nhân phẩm và danh dự có mối quan hệ với nhau
- Giữ gìn đanh dự là sức mạnh tinh thân
- Tự trọng là người biết tôn trọng và bảo vệ danh dự của mình
- Pự trọng khác xa hoàn toàn tự ai:
e - Người có tự trọng biết đánh giá đúng bản thân mình theo tiêu chuẩn khách quan
e - Người tự ái chỉ biết đánh giá cao bản thân mình theo tiêu chuẩn chủ quan, chỉ nghĩ đến bản thân
mình, họ đê cao cái tôi nên có thái độ bực tức, không muôn ai khuyên bảo mình
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3
1.1.4 Hạnh phúc
a Hạnh phúc là gì?
Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống khi được đáp ứng, thỏa mãn
các nhu cầu chân chính, lành mạnh về vật chat va tinh than
b Hạnh phúc của cá nhân và hạnh phúc của xã hội
- Nói đến hạnh phúc trước hết là nói đến hạnh phúc cá nhân vì cảm xúc luôn gắn bó với cảm xúc cá nhân
- Hạnh phúc xã hội là cuộc sống hạnh phúc của tất cả mỌI người trong xã hỘi
- Hạnh phúc cá nhân và hạnh phúc xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, săn bó mật thiết với nhau
—> Khi cá nhân phân đấu cho hạnh phúc của mình phải biết thực hiện nghĩa vụ đối với người khác và đối
voi xa hdi
1.2 Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình
1.2.1 Tình yêu
a Tình yêu là gì?
Tình yêu là sự rung cảm và quyên luyên sâu sắc giữa hai người khác giới Ở họ có sự phù hợp về nhiêu
mặt làm cho họ có nhu câu gân gũi, găn bó với nhau, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng
cho nhau cuộc sông của mình
b Thê nào là một tình yêu chân chính?
- Tình yêu chân chính là tình yêu trong sáng và lành mạnh, phù hợp với các quan niệm đạo đức tiến bộ
của xã hội
- Biểu hiện của tình yêu chân chính:
e - Có tình cảm chân thật, sự quyến luyến, gắn bó giữa một nam và một nữ
e - Có sự quan tâm sâu săc đến nhau không vụ lợi
e Co su chan thanh, tin cay va ton trọng từ cả hai phía
e C6 long vi tha va su thông cảm
c Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên
- Yêu đương quá sớm
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
- Yêu một lúc nhiều người, yêu để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hoặc yêu vì mục đích vụ
lợi
- Có quan hệ tình dục trước hôn nhân
1.2.2 Hồn nhân
a Hôn nhân là gì?
Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chông sau khi đã kết hôn
b Chế độ hôn nhân ở nước ta hiện nay
- Thứ I: Hôn nhân tự nguyện và tiễn bộ
e Hôn nhân tự nguyện và tiễn bộ là hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính
e Tự nguyện trong hôn nhân thể hiện qua việc cá nhân được tự do kết hôn theo luật định
e - Hôn nhân tiến bộ là hôn nhân bảo đảm về mặt pháp lý
e _ Hôn nhân tự nguyện và tiên bộ còn thê hiện ở việc bảo đảm quyền tu do li hôn LI hôn chỉ được
coi là việc bat đắc dĩ, vì li hôn gây nhiều hậu quả xấu cho cả hai người, đặc biệt là đối với con
ye
cai
- Thứ 2: Hôn nhân một vợ một chéng, vo chéng binh dang
e _ Hôn nhân dựa trên tình yêu chân chính là hôn nhân một vợ một chồng Bởi vì, tình yêu là không
thé chia sé duoc
e Binh dang trong quan hé vo chong 1a nguyén tac cơ bản trong gia đình mới Sự bình đăng không
phải là sự cào băng, chia đôi, mà là vợ chồng có nghĩa vụ và quyên lợi ngang nhau trong mọi mặt của đời sống gia đình
1.2.3 Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệ gia đình
a Gia dinh 1a gi?
Gia đình là một cộng đồng người chung sống và gắn bó với nhau bởi hai mỗi quan hệ cơ bản là quan hệ
hôn nhân và quan hệ huyết thống
b Chức năng của gia đình
- Chức năng duy trì nòi giống
- Chức năng kinh tế
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5
- Chức năng tô chức đời sông gia đình
- Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục con cái
c Mỗi quan hệ và trách nhiệm của mỗi thành viên
- Quan hệ giữa vợ và chồng: Vợ chồng phải có trách nhiệm chung thủy, yêu thương, quý trọng, chăm sóc,
giúp đỡ nhau, cùng xây dựng sia đình no âm, bình đăng, tiến bộ, hạnh phúc, bên vững
- Quan hệ giữa cha mẹ và con cát:
e Cha mẹ: Yêu thương, nuôi dưỡng, giáo dục con cái
e - Con cái: có nghĩa vụ yêu quí, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, vâng lời cha mẹ, phụng dưỡng, giữ
gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình
- Quan hệ giữa ông bà và các cháu:
e _ Ông bà: Có trách nhiệm yêu thương, chăm sóc, giáo dục con cháu, làm gương cho con cháu noi
theo
e - Con cháu: Có bổn phận yêu thương, kính trọng phụng dưỡng ông bà
- Quan hệ giữa anh, chị, em: Có trách nhiệm yêu thương, đùm bọc, tôn trọng, bảo ban, chăm sóc và giup
đỡ nhau trong cuộc sống
1.3 Bài 13: Công dân với cộng đồng
1.3.1 Công dân và vai trò của cộng đồng đối với đời sống của con người
a Cộng đồng là gì?
Là toàn thể những người cùng chung sông, có những điểm giống nhau gắn bó thành một khối trong sinh
hoạt xã hội
b Vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
- Cộng đồng chăm lo cuộc sống cho cá nhân
- Đảm bảo cho mọi người có điều kiện phát triển
- Cộng đồng giải quyết các mỗi quan hệ hợp lý giữa lợi ích riêng chung, giữa lợi ích và trách nhiệm, giữa
quyên và nghĩa vụ của mỗi các nhân trong cộng đông
- Cá nhân phát triên trong cộng đông và tạo sức mạnh cho cộng đông
1.3.2 Trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
a Nhân nghĩa
- Là lòng thương người và đối với người theo lẽ phải
- Ý nghĩa:
e - Giúp cho cuộc sông của con người trở nên tốt đẹp hơn
e - Con người thêm yêu thương cuộc sống, có sức mạnh để vượt qua khó khăn và thử thách
e - Là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta
- Biểu hiện:
e Nhân ái, yêu thương, giúp đỡ nhau
e Nhường nhịn, đùm bọc nhau
e VỊ tha, bao dung độ lượng
- Trách nhiệm của học sinh:
e Kính trọng, biết ơn hiểu thảo với ông bà cha mẹ
se - Quan tâm giúp đỡ mọi người
e Cảm thông, bao dung, độ lượng, vi tha
e - Tích cực tham gia hoạt động "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa"
e - Kính trọng biết ơn các vị anh hùng dân tộc, những anh hùng có công với cách mạng, với đất
nước
e - Tôn trọng giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc
b Hòa nhập
- Sống hòa nhập là sống gần gũi, chan hòa không kanhs xa mọi người Không gây mâu thuẫn, bất hòa với
người khác Có ý thức tham gia hoạt động chung của cộng đồng
- Ý nghĩa: Thêm niềm vui và sức mạnh để vượt qua khó khăn
- Trách nhiệm của học sinh:
e - Tôn trọng, đoàn kết thương yêu, giúp đỡ bạn bè, thầy cô và mọi người
e Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội do nhà trường và địa phương tô chức
Đồng thời vận động mọi người cùng tham gia
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7
c Hợp tác
- Là cùng chung sức làm việc, một lĩnh vực nào đó vì mục đích chung
- Biểu hiện:
e - Cùng bàn bạc, phối hợp nhịp nhàng
« Hiểu biết về nhiệm vụ của nhau
e - Sẵn sàng giúp đỡ chia sẽ
- Ý nghĩa:
e - Tạo nên sức mạnh tinh thần và thê chất
e Dem lai chat luong hiéu qua cao
e - Là yêu cầu đạo đức quan trọng của mỗi con người trong xã hội hiện tai
- Nguyên tắc hợp tác:
e - Tụ nguyện, bình đăng
e _ Hai bên cùng có lợi
- Các loại hợp tác:
e Hợp tác song phương, đa phương
e - Hợp tác giữa cá nhân, nhóm, dân tộc, quốc gia
- Trách nhiệm của học sinh:
Cùng nhau bàn bạc, đóng góp ý kiến, phân công xây dựng kế hoạch cụ thể
Nghiêm túc thực hiện
Phối hợp nhịp nhàng, chia sẻ đóng góp ý kiến cho nhau
Đánh giá và rút kinh nghiệm
2 Bài tập
PHAN TRAC NGHIEM (7 diém)
Câu 1: Một người có lương tâm, có nhu câu vật chất và tinh thần lành mạnh, luôn thực hiện tốt nghĩa vụ
đạo đức đối với xã hội và những người khác là người có
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 8
A Nghĩa vụ
B Lương tâm
C Nhân phẩm
D Danh dự
Câu 2: Hệ thông các quy tắc chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của minh
cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, xã hội là
A Phong tục - tập quán
B Quy tắc xử sự
C Phap luat
D Dao duc
Câu 3: Một con người sông theo kiểu “đèn nhà ai nhà nấy rạng” có nghĩa là họ đã không làm đúng với ý
nghĩa của phạm trù nào dưới đây?
A Nghĩa vụ
B Lương tâm
C Nhân phẩm
D Danh dự
Câu 4: Một trong những đặc điểm của tình yêu chân chính là
A Sở hữu nhau
B Thay đổi nhau
C Quan tâm sâu sắc
D Sống chết vì nhau
Câu 5: Đạo đức là cơ sở đê xây dựng xã hội văn minh, tiên bộ, vì sự phát triển của con người là biểu hiện
cua vai tro nao sau day?
A Đôi với cá nhân
B Đôi với tập thê
C Đối với gia đình
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 9
D Đối với xã hội
Câu 6: Một cá nhân thường xuyên làm điều trái với đạo đức mà không cảm thấy xấu hồ, hối hận là kẻ
A Vô kỷ luật
B Vô tổ chức
C Vô lương tâm
D Vô nhân tính
Câu 7: Cảm xúc vui sướng của con người khi được thỏa mãn nhu câu là nội dung khái niệm nào?
A Lương tâm
B Nhân phẩm
C Danh dự
D Hạnh phúc
Câu 8: Đạo đức góp phan hoàn thiện nhân cách con người là biểu hiện vai trò nào sau đây?
A, Đối với cá nhân
B Đối với tap thé
C Đối với xã hội
D Đối với gia đình
Câu 9: Tình yêu là một dạng tình cảm đặc biệt của
A Xã hội
B Thời đại
C Lịch sử
D Con người
Câu 10: Trách nhiệm của cá nhân đối với yêu câu, lợi ích chung của cộng đồng, xã hội là nội dung khái
niệm
A Nghĩa vụ
B Lương tâm
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 10
C Hanh phuc
D Danh du
Câu 11: “Thương người như thể thương thân” là biểu hiện vai trò của đạo đức với
A Cá nhân
B Tap thé
C Gia dinh
D Xã hội
Câu 12: Chuẩn mực nên hay không nên là biểu hiện tiêu chí nào dưới đây của đạo đức?
A Nguồn gốc
B Tính chất
C N6i dung
D Phương thức tác động
Câu 13: Nội dung nào dưới đây thể hiện sự giống nhau giữa đạo đức và pháp luật?
A Điều chỉnh hành vi của con người
B Quy định việc nên là, Không nên làm
C Quy định việc được làm và phải làm
D Được dư luận xã hội đánh giá
Câu 14: Khi một người biết tôn trọng, bảo vệ danh dự của mình thì người đó được coi là có lòng
A Trac an
B Tu trong
C Tu ai
D Nhân ái
Cau 15: “Tram nam bia da thi mòn
Nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ” là biểu hiện sức mạnh của
A Thời gian và cuộc sông
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc Trang | 10