Measuring ultra-short laser pulses by autocorrelation method: research and development equipment Phuong Thị Thuy Hang Hanoi University of science, VNU; Faculty of Physics Major: Radio Physics and Electronics; Code: 604403 Supervisors: Prof. Dr. Nguyen Dai Hung, Institute of Physics - Institute of Science and Technology Vietnam Date of Presenting Thesis: 2011 Abstract. Nghiên cứu những ứng dụng xung laser ngắn trong vật lý, sinh học và hóa học cũng như ứng dụng laser xung ngắn trong thông tin quang (Ghép kênh phân chia theo thời gian quang học (Optical time division multiplexing OTDM), việc tách xung đồng hồ quang học, phản xạ kế trong miền thời gian quang học (Optical time domain reflectometry - OTDR), ghép kênh phân chia theo bước sóng (Wavelength Division Multiplexing -WDM)). Trình bày các phương pháp đo xung laser ngắn qua phương pháp điện tử để đo xung laser ngắn; phương pháp quang học để đo xung laser cực ngắn. Nghiên cứu và phát triển hệ đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan: hệ laser Nd:YVO4 mode-locking; sound Card (Bo mạch âm thanh). Xây dựng hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan: xây dựng sơ đồ nguyên lý của hệ đo; xây dựng cấu hình hệ đo và lập trình cho hoạt động của hệ đo. Đưa ra kết quả thực nghiệm của hệ do. Keywords. Vật lý vô tuyến; Điện tử; Laze; Thiết bị đo; Thông tin quang Content MỞ ĐẦU Từ khi được phát minh cho tới nay, laser đã không ngừng được nghiên cứu và phát triển. Nhờ có laser, quang phổ laser đã có được những thành tựu vĩ đại trong ngành vật lý nguyên tử, vật lý phân tử, vật lý plasma, vật lý chất rắn, phân tích hóa học và cho tới cả những ngành ít liên quan như nghiên cứu môi trường, y học hay công nghệ sinh học… Cùng với những ứng dụng không ngừng mở rộng của laser là những tiến bộ trong việc tạo ra các nguồn laser cực ngắn. Tuy nhiên, để có thể khai thác được hết những ưu điểm của xung quang học cực ngắn mà chúng ta đã nêu ở trên thì việc đo đạc chính xác độ rộng của xung là điều hết sức quan trọng. Nhưng các thiết bị và hệ thống đo điện tử chỉ có khả năng đo được các hiện tượng cực nhanh hay các xung quang học laser cực nhanh với độ dài cỡ một vài pico-giây, với những xung quang học cực ngắn (cỡ femto giây), các thiết bị điện tử thông thường sẽ không thể đo được. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp, hệ thống đo xung quang học có độ phân giải thời gian cao hơn nữa có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan: Nghiên cứu và phát triển thiết bị đo” để thực hiện trong luận văn này. Nội dung luận văn được chia thành 3 chương: + Chương 1. Các ứng dụng của xung laser ngắn. + Chương 2. Các phương pháp đo xung laser ngắn. + Chương 3. Nghiên cứu và phát triển hệ đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan. Luận văn được thực hiện tại Phòng Quang tử, Trung tâm Điện tử học lượng tử, Viện Vật lý, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. CHƢƠNG 1 CÁC ỨNG DỤNG CỦA XUNG LASER NGẮN Ngày nay laser đã trở thành một công cụ không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu khoa học cũng như ứng dụng kỹ thuật. Các laser xung cực ngắn hiện đang được dùng phổ biến và hết sức đa dạng trong lĩnh vực nghiên cứu cơ bản. 1.1. Ứng dụng xung laser ngắn trong vật lý, sinh học và hóa học Do laser phát ra xung có độ rộng cực ngắn nên nó cho phép độ phân giải thời gian rất nhanh. Nhờ đó, một lĩnh vực ứng dụng khoa học quan trọng của các laser xung cực ngắn đã ra đời, đó là quang phổ phân giải thời gian [20]. Các nhà khoa học dựa vào quang phổ phân giải thời gian để nghiên cứu các quá trình xảy ra nhanh theo thời gian trong vật lý, hóa học hay sinh học. Một lĩnh vực ứng dụng lớn khác bao gồm tất cả những ngành ở đó cần tới ánh sáng có cường độ rất cao, chẳng hạn như các thí nghiệm tổng hợp hạt nhân, trong việc gia công vật liệu hay phẫu thuật mắt. Các xung cực ngắn năng lượng cao đã được sử dụng để nghiên cứu rất nhiều hiệu ứng quang phi tuyến. 1.2. Ứng dụng laser xung ngắn trong thông tin quang Khả năng ứng dụng phân giải thời gian cao còn diễn ra ở cả các lĩnh vực thông tin và xử lý tín hiệu quang tốc độ bít siêu cao, có thể nói đây là lĩnh vực ứng dụng laser rộng rãi nhất. Với độ đơn sắc và kết hợp cao, các tia laser đã được sử dụng rộng rãi và nhanh nhất trong ngành thông tin liên lạc [2]. Sử dụng tia laser để truyền tin tức có ưu điểm: So với sóng vô tuyến, dải sóng truyền tin của laser lớn gấp nhiều lần (vì dải tần số mà laser có thể thực hiện được lớn hơn sóng vô tuyến). Do năng lượng lớn nên tia laser có thể đi xa hơn sóng vô tuyến. Ngoài ra, các laser với tần số xung lặp lại cỡ GHz là thành phần quan trọng trong nhiều ứng dụng của thông tin. Chúng có thể được sử dụng trong các hệ thống viễn thông dung lượng cao, trong các thiết bị chuyển mạch quang (photonic switching devices), sự kết nối quang học và sự phân phối xung clock (clock distribution). Các nguồn laser 10-100 GHz có công suất trung bình cao ở bước sóng ngắn hơn là các nguồn đầy triển vọng cho xung đồng hồ trong các mạch tích hợp (IC) [22]. 1.2.1. Ghép kênh phân chia theo thời gian quang học (Optical time division multiplexing OTDM) Phương pháp phân chia kênh theo thời gian quang học (OTDM) là kết hợp vài tín hiệu với tần số lặp lại thấp để tạo ra một tín hiệu kết hợp có tần số lặp lại cao hơn. Ở nơi nhận, tín hiệu được phân tích thành các tín hiệu tốc độ bit thấp đã hợp thành, mà sau đó nó có thể được thực hiện bởi thiết bị thiết kế cho tín hiệu tần số thấp này [22, 8]. Tại bộ thu, các bộ điều chế được sử dụng như các cổng để tách dữ liệu 40 GHz thành các tín hiệu ghép 10 GHz, sau đó được truyền tới các bộ thu tách tín hiệu 10 GHz. Kết quả là một tín hiệu 40 GHz đã được truyền và nhận nhưng chỉ sử dụng công nghệ 10 GHz. Tuy nhiên tại bộ thu sẽ thu được các tín hiệu OTDM kết hợp với tín hiệu clock. Việc giải tín hiệu OTDM đòi hỏi phải có sự tách tín hiệu xung clock ra khỏi dữ liệu 1.2.2. Việc tách xung đồng hồ quang học Các laser xung có thể được sử dụng để đồng bộ tín hiệu xung clock trong luồng dữ liệu và lối ra của chúng có thể sử dụng như tín hiệu định thời. Các phương pháp tạo xung ngắn khác cũng có thể được sử dụng để thực hiện khôi phục tín hiệu clock qua sợi quang trong đó có laser bán dẫn mode-locking. Hiện nay laser bán dẫn mode-locking đã được sử dụng để tách tín hiệu xung clock từ tín hiệu OTDM 40 Gb/s để tạo thành các tín hiệu có tốc độ 10GHz. 1.2.3. Phản xạ kế trong miền thời gian quang học (Optical time domain reflectometry - OTDR) Kỹ thuật phản xạ kế trong miền thời gian quang học OTDR được sử dụng để đo sợi quang thông qua việc thể hiện kết quả đo bằng hình ảnh các đặc tính suy hao của sợi quang dọc theo chiều dài sợi. OTDR là phương pháp duy nhất hiện có để xác định chính xác vị trí lỗi gẫy của sợi quang trong một tuyến cáp quang đã lắp đặt mà mắt thường không nhìn thấy được. Phương pháp OTDR được thực hiện bằng cách gửi một xung quang qua sợi quang và theo dõi ánh sáng phản xạ trở lại. Bằng việc xác định công suất phản xạ theo thời gian có thể hình thành đường bao mất mát của sợi quang. Các đỉnh nhọn gây ra trong quá trình phản xạ về là do vết gãy trong sợi quang. Khoảng cách từ nguồn đến vị trí lỗi có thể tính toán từ thời gian truyền và sau đó có thể kiểm tra lại vị trí đó đã chính xác chưa. 1.2.4. Ghép kênh phân chia theo bƣớc sóng (Wavelength Division Multiplexing - WDM) Kỹ thuật ghép kênh phân chia theo bước sóng là một cách gọi khác cho kỹ thuật phân chia kênh theo tần số quang học (OFDM Optical Frequency Division Multiplexing) [6]. Kỹ thuật này cho phép ta tăng dung lượng kênh mà không cần tăng tốc độ bít truyền dẫn và không cần sử dụng nhiều sợi dẫn quang. Kỹ thuật này thực hiện việc truyền ánh sáng có bước sóng khác nhau trên cùng một sợi. Lý do để thực hiện điều này là các hệ thống thông tin quang thường chỉ sử dụng một phần rất nhỏ băng tần truyền dẫn của sợi sẵn có và các nguồn phát xung ánh sáng có độ rộng khá hẹp. Kết luận chƣơng 1 Trong chương này, một số ứng dụng của xung laser ngắn trong vật lý, hóa học, sinh học và trong việc truyền thông tốc độ cao đã được giới thiệu. Xung laser ngắn ngày càng có vai trò hết sức quan trọng trong thực tiễn cuộc sống cũng như trong nghiên cứu khoa học. Để có thể sử dụng được hết những ưu điểm của các xung laser ngắn, việc xác định chính xác độ rộng của xung là điều quan trọng. Chính vì vậy, trong chương tiếp theo, luận văn sẽ nghiên cứu các phương pháp đo xung laser ngắn. CHƢƠNG 2 CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐO XUNG LASER NGẮN Như đã trình bày ở chương 1, xung laser ngắn là công cụ hiệu quả và duy nhất để nghiên cứu các quá trình xảy ra cực nhanh và liên quan tới sự tương tác của ánh sáng với vật chất. Vật lý và kỹ thuật phát xung laser ngắn đã và đang được nghiên cứu, phát triển mạnh mẽ. Người ta đã có thể phát được các xung laser cỡ vài femto- giây. Do vậy, những phương pháp và thiết bị đo các thông số của các xung quang học có độ phân giải thời gian cao là rất cần thiết cho các nghiên cứu và ứng dụng quang học quang phổ và laser. Một trong các thông số quan trọng cần được xác định là độ rộng thời gian của xung ngắn. Trong chương này, chúng ta sẽ tìm hiểu một số thiết bị điện tử và một số kỹ thuật quang học để đo độ rộng của xung laser ngắn. 2. 1. Phƣơng pháp điện tử để đo xung laser ngắn 2.1.1. Photodiode Kỹ thuật này đang được sử dụng để đo lường các xung tương đối dài (> 100 ps). Với các photodiode nhanh nhất, phương pháp đo lường xung laser ngắn bằng hệ photodiode-oscillocope chỉ cho phép phân giải tối đa ở khoảng thời gian vài chục pico-giây. 2.1.2. Streak Camera Một thiết bị quang điện phức tạp hơn được sử dụng để đo lường xung laser cực ngắn là “Streak Camera”. Streak Camera là thiết bị dùng để đo lường các hiện tượng quang học cực nhanh, nó ghi nhận và hiển thị sự phụ thuộc của cường độ theo thời gian và vị trí (hay bước sóng). Hiện nay, Streak Camera là thiết bị duy nhất cho phép đo lường trực tiếp các hiện tượng quang học cực nhanh với độ phân giải cao [15]. Hiện nay, các Streak Camera có độ phân giải cao nhất của hãng Hamamatsu cho phép đo xung laser cực ngắn đến 400 fs [10]. 2.2. Phƣơng pháp quang học để đo xung laser cực ngắn. 2.2.1. Nguyên tắc chung của phƣơng pháp – Hàm tự tƣơng quan Các phương pháp này được xây dựng trên hai cơ sở: + Hàm tương quan (correlation functions) + Sự biến đổi thời gian – không gian. Giả sử có hai tín hiệu xung được mô tả bởi hai hàm phụ thuộc thời gian F(t) và F’(t). Nếu ta đã biết một trong hai hàm đó, chẳng hạn hàm F’(t), thì qua việc xác định hàm tương quan (correlation function) G(τ) [12, 15]: ta sẽ xác định được hàm còn lại F(t). Tuy nhiên, với các xung laser ngắn, ta không thể tạo ra hàm F’(t) trong một thang thời gian ngắn được, khi đó ta dùng các xung laser để đo lường chính nó. Để thực hiện phép đo, bằng cách nào đó ta tách xung laser thành hai xung giống nhau, sau đó cho chúng truyền theo hai đường khác nhau rồi tái hợp lại trong một cấu hình giao thoa. Tín hiệu tái hợp của hai xung ghi lại như một hàm của thời gian trễ τ giữa hai xung. Hàm ghi được biểu diễn mối tương quan giữa hai xung ở hai thời điểm khác nhau và được gọi là hàm tự tương quan (autocorrelation). Trong thực tế đo, người ta chủ yếu sử dụng hàm tự tương quan bậc 2 [12, 13]. Về mặt thực nghiệm, các hàm tự tương quan có thể đo được nhờ các quá trình đa photon. 2.2.2. Kỹ thuật đo độ rộng xung laser cực ngắn Ánh sáng truyền đi trong chân không với vận tốc 300 000 km/s, tức là trong 1 ps, ánh sáng đi được 300 µm. Chúng ta gặp nhiều khó khăn trong việc đo chính xác một khoảng thời gian ngắn 1 ps, nhưng lại đo khá dễ dàng khoảng cách 300 µm với độ chính xác cao. Do vậy, ta tìm cách thay vì đo thời gian, ta đo khoảng cách mà ánh sáng truyền, đó chính là cơ sở thứ hai (sự biến đỗi thời gian – không gian) của phương pháp đo lường xung laser cực ngắn. 2.2.2.1. Kỹ thuật đo dựa vào sự huỳnh quang hai photon Sơ đồ bố trí thực nghiệm của kỹ thuật đo độ rộng xung ngắn bằng sự huỳnh quang hai photon được thể hiện trên hình 2.5. Hình 2.5: Sơ đồ đo lường huỳnh quang hai photon [15] Tấm tách chùm Dung dịch chất màu Camera độ nhạy cao hoặc CCD camera 2.2.2.2. Kỹ thuật đo dựa vào sự phát họa ba bậc hai (SHG) Sơ đồ nguyên lý của hệ đo tự tương quan bậc 2 được thể hiện như trong hình 2.6. Hình 2.6. Sơ đồ nguyên tắc của hệ đo vết tự tương quan bậc 2 [9] 2.2.2.3. Kỹ thuật bố trí thực nghiệm hệ đo tự tƣơng quan Có nhiều cấu hình thực nghiệm đang được sử dụng, chúng khác nhau chủ yếu ở hệ thống thu và ghi tín hiệu, ở cách thực hiện việc làm trễ xung. Tuy nhiên, cách bố trí thực nghiệm phổ biến nhất hiện nay dựa trên cơ sở cấu hình giao thoa kế Michelson (hình 2.7). Hình 2.7: Bố trí thực nghiệm đo vết tự tương quan bậc 2 [3] a, Hệ đo tự tương quan cường độ (Intensity autocorrelation) b, Hệ đo tự tương quan giao thoa (Interferometric autocorrelation) Kết luận chƣơng 2 Trong chương 2, luận văn trình bày về các phương pháp đo xung laser ngắn: Phương pháp điện tử và phương pháp quang học. - Phương pháp điện tử: Thiết bị được sử dụng phổ biến để đo độ rộng của các xung quang học ngắn hiện nay là photodiode và streakcamera. + Photodiode: Photodiode hoạt động dựa trên hiện tượng quang điện, nó cho phép biến đổi tín hiệu quang học thành tín hiệu điện. Tín hiệu tại đầu ra của photodiode được hiển thị trên dao động ký, khi đó, hình ảnh trên dao động ký sẽ cho chúng ta biết hình ảnh về dạng xung laser. Phương pháp này được sử dụng phổ biến để đo các xung tương đối dài, cỡ hơn 100 ps. + Streakcamera: Nguyên tắc hoạt động của streakcamera là biến đổi sự phân bố cường độ sáng theo thời gian thành sự phân bố về độ chói của ảnh theo không gian trên màn huỳnh quang. Hiện nay, các streakcamera có độ phân giải cao nhất cho phép đo được các xung laser cực ngắn đến khoảng 400 fs. - Phương pháp quang học: Khi cho các xung tương quan với nhau, độ rộng của xung tương quan sẽ lớn hơn độ rộng của các xung thành phần, do đó việc xác định độ rộng của xung tương quan sẽ được thực hiện dễ dàng hơn việc xác định trực tiếp độ rộng của xung. Khi xác định được độ rộng tương quan và biết được độ rộng của một xung đầu vào có độ rộng nhỏ hơn, ta sẽ xác định được độ rộng của xung còn lại. Tuy nhiên, với các xung quang học cực ngắn, việc tạo ra và biết được chính xác độ rộng của một xung nhỏ hơn là điều cực kỳ khó khăn. Do đó, trong thực tế, người ta sử dụng phương pháp tự tương quan. Trong phần này, luận văn trình bày hai kỹ thuật đo là kỹ thuật huỳnh quang hai photon và kỹ thuật phát họa ba bậc hai. CHƢƠNG 3 NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN HỆ ĐO XUNG LASER CỰC NGẮN BẰNG PHƢƠNG PHÁP TỰ TƢƠNG QUAN Hiện nay, tại trung tâm điện tử học lượng tử - Viện Vật lý đã phát triển thành công hệ laser Nd:YVO 4 mode-locking. Độ rộng xung laser phát ra từ laser Nd:YVO 4 mode-locking thường rất ngắn (vùng pi-cô-giây). Vì vậy, trong chương này, luận văn sẽ nghiên cứu và phát triển hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan để đo độ rộng xung của hệ laser Nd:YVO 4 mode-locking. 3.1. Hệ laser Nd:YVO4 mode-locking Hệ laser Nd:YVO 4 mode – locking cần đo độ rộng xung được chế tạo tại phòng thí nghiệm Quang tử, trung tâm Điện tử học lượng tử phát xung có tần số lặp lại 8,8 MHz, công suất trung bình cực đại 450 mW, ở bước sóng 1064 nm. Sơ đồ nguyên lý của hệ laser Nd:YVO 4 mode – locking như hình 3.1 Nd:YVO 4 SESAM R = 0.3 m R = 0.5 m Laser diode OC (6%) R = 2 m R = 2 m Multiple Pass Cavity Hình 3.1: Sơ đồ nguyên lý hệ laser Nd:YVO 4 mode – locking thụ động bằng SESAM với buồng cộng hưởng siêu dài [...]... của xung là điều quan trọng Tuy nhiên, đo trực tiếp xung laser cực ngắn là rất khó vì các thiết bị điện tử thông thường không thể đo được nhưng có thể đo gián tiếp bằng phương pháp tự tương quan Vì vậy, luận văn đã nghiên cứu và phát triển thiết bị đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan Luận văn đã đạt được một số kết quả nghiên cứu chính như sau: + Nghiên cứu một số ứng dụng của xung laser. .. laser cực ngắn trong điện tử viễn thông, trong vật lý học, hóa học, sinh học + Tìm hiểu một số phương pháp đo xung quang học và nghiên cứu phương pháp đo xung quang học cực ngắn bằng phương pháp quang học + Nghiên cứu về cấu trúc, hoạt động và các thông số cơ bản của sound card từ đó nghiên cứu, sử dụng thành công sound card trong hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan sử... Hệ đo có cấu trúc đơn giản và không cần sử dụng các thiết bị đo có thời gian đáp ứng rất nhanh như streak camera mà chỉ cần sử dụng photodiode chậm nhưng hệ đo có thể đo được các xung laser cực ngắn (cỡ vài chục femto – giây) + Đo được độ rộng xung laser phát ra từ hệ laser laser Nd:YVO4 mode – locking được chế tạo tại phòng thí nghiệm Quang tử, trung tâm Điện tử học lượng tử bằng hệ đo xung laser cực. .. laser laser Nd:YVO4 mode – locking để có thể khai thác và sử dụng hiệu quả hệ laser này KẾT LUẬN Xung laser cực ngắn là cơ sở và là công cụ không thể thiếu trong nghiên cứu khoa học và công nghệ Có thể nói, laser nói chung và xung laser cực ngắn có vai trò hết sức to lớn trong cuộc sống hiện đại, cũng như trong nghiên cứu khoa học Để có thể sử dụng được hết những ưu điểm của các xung laser cực ngắn, ... dụng hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan vừa được xây dựng để đo độ rộng xung quang học, kết quả thu được có thể có sai số do những nguyên nhân sau: - Ảnh hưởng của sự tán sắc tốc độ nhóm xảy ra với các xung laser Sai số này có thể bỏ qua do hệ của chúng ta đo các xung có độ rộng vào cỡ pico-giây - Quang sai của thấu kính sẽ gây ra sự mở rộng bản thân các xung laser, do... chúng ta thông tin về độ rộng của xung mà không cho ta dạng của xung Muốn thu được nhiều thông tin hơn nữa về xung laser, chúng ta cần thiết kế và nghiên cứu các hệ đo có bậc tương quan cao hơn Đây cũng chính là hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo của đề tài này Kết luận chƣơng 3 Với mục đích xây dựng một hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn để đo độ rộng xung phát ra từ hệ laser Nd:YVO4 mode – locking được... đo và lập trình cho hoạt động của hệ đo Từ đó đã xây dựng thành công hệ đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan sử dụng bộ dịch chuyển tịnh tiến Hệ đo sử dụng card sound được tích hợp sẵn trên bo mạch chủ của máy tính để thực hiện chuyển đổi tín hiệu từ dạng tương tự sang dạng số Điều này cho phép đơn giản hóa cấu trúc của hệ đo và tiết kiệm chi phí trong quá trình xây dựng hệ đo Hệ đo. .. các thiết bị có độ phân giải thời gian cao nhưng vẫn có thể đo được các xung laser ngắn đến vài chục femto – giây Bằng hệ đo xung laser cực ngắn vừa được xây dựng, chúng tôi đã đo được độ rộng xung laser phát ra từ hệ laser laser Nd:YVO4 mode – locking được chế tạo tại phòng thí nghiệm Quang tử, trung tâm Điện tử học lượng tử Với kết quả này, chúng tôi hi vọng góp phần cung cấp thêm thông số về hệ laser. .. chế tạo tại phòng thí nghiệm Quang tử, trung tâm Điện tử học lượng tử Trong chương này, luận văn thực hiện những nội dung sau: - Tìm hiểu các thông số của hệ laser laser Nd:YVO4 mode – locking cần đo - Nghiên cứu về cấu trúc, hoạt động và các thông số cơ bản của sound card từ đó nghiên cứu, sử dụng sound card trong hệ đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan sử dụng bộ dịch chuyển... thanh đến và chuyển các dòng dữ liệu số trở lại thành âm thanh Sơ đồ khối của sound card được biểu diễn trên hình 3.2 Hình 3.2: Sơ đồ khối của sound card Khi đo độ rộng xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự tương quan, tín hiệu thu được trên photodiode là tín hiệu tương tự, để máy tính có thể xử lý được thì cần một bộ chuyển đổi tương tự số để chuyển tín hiệu tương tự sang tín hiệu số Trong hệ đo này, . các phương pháp đo xung laser ngắn qua phương pháp điện tử để đo xung laser ngắn; phương pháp quang học để đo xung laser cực ngắn. Nghiên cứu và phát triển. xung laser ngắn. + Chương 2. Các phương pháp đo xung laser ngắn. + Chương 3. Nghiên cứu và phát triển hệ đo xung laser cực ngắn bằng phương pháp tự