Mạch cảm xúc của bài - Sau khi thuyết phục Thúy Vân, trao duyên trao kỉ vật và dặn dò em, Thúy Kiều như quên hẳn em đang ở bên cạnh mình nàng đau xót khi nghĩ về thực tại nhớ tới Kim Trọ[r]
Trang 1
DE THI GIU'A HỌC KÌ 2
Thời gian: 90 phút (Không kề thời gian giao đề)
DE THI SO 1
I DOC HIEU (3 diém)
Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Suốt bao nhiêu năm, cha đã làm người đưa thư trong cái thị trân này Cha đã đạp xe dọc theo theo những đại lộ hay những phó nhỏ chật hẹp, gõ cửa và đem đến tin tức của một họ hàng, đem những lời chào
nông nhiệt từ một nơi xa xôi nào đó [ ] Chiếc phong bì nào cũng đều chưa đựng những tin tức được
mong chờ từ lâu Con muốn cha biết được rằng con vô cùng kính yêu cha cũng như khâm phục biết bao
nhiêu cái công việc cha đã làm cho hàng vạn con người [ ] Khi con nghĩ về hàng ngàn cây số cha đã đạp
xe qua, đem theo một túi nặng đây thư, ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, dù trời năng hay
mưa, lòng con tràn ngập niềm tự hảo khi tưởng tượng ra niềm vui mà cha đem lại cho những ai đợi chờ tin
tức từ những người yêu dâu Cha đã găn kết những trái tim lại với nhau như một nhịp cầu vồng
(Trích Cha thân yên của con, Theo Những bức thư đoạt giải UPU, Ngũ văn 10, tập 1, NXB Việt
Nam, 2012, tr.28)
Câu 1: Đoạn trích trên viết theo phong cách ngôn ngữ chính nào?
Câu 2: Dựa vào đoạn trích hãy cho biết thái độ của nguoi con đối với công việc của cha mình?
Câu 3: Cho biết hiệu quả nghệ thuật của hai biện pháp tu từ liệt kê và so sánh trong đoạn văn in dam
trên?
Câu 4: Em rút ra bài học gi cho bản thân từ câu chuyện trên?
I LAM VĂN: (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm):
Hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ bàn vẻ chủ đề: Sống có trách nhiệm
Câu 2 (5 điểm): Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của Thúy Kiều trong 18 câu thơ đầu trong đoạn
“Trao duyén”:
Cady em, em có chịu lời,
Ngồi lén cho chi lay roi sé thưa
Gitta duong dut ganh tuong tu, Keo loan chap mdi tơ thừa mặc em
Kế từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thê
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
Sự đâu sòng gió bắt kỳ,
Hiếu tình khôn lẽ hai bê vẹn hai?
Ngày xuân em hãy còn đài,
Xót tình máu mu, thay lời nudc non
Chị dù thịt nảt xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây
Chiếc thoa với bức tờ mây Duyên này thì giữ, vật này của chung
Dù em nên vợ nên chông,
Xót người mệnh bạc ắt lòng chẳng quên!
Mat người còn chút của tin,
Phím đàn với mảnh hương nguyên ngày xưa
ĐÁP ÁN ĐÈ THI SỐ 1
I ĐỌC HIỂU
* Hướng dẫn giải: Căn cứ vào các phong cách ngôn ngữ đã học: sinh hoạt, nghệ thuật, báo chí, chính
luận, khoa học, hành chính
* Cách giải:
- Phương cách ngôn ngữ sinh hoạt
2
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải
- Thái độ của người con đối với công việc của cha mình:
+ Kính yêu cha vô cùng
+ Người con khâm phục, tự hào đối với công việc đưa thư của ông
3
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải:
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3
- Tác dụng:
+ Nhân mạnh thái độ, tình cảm của người con trước công việc của người cha Người con hạnh phúc và
tự hào vô cùng trước công việc “găn kết những trái tim lại với nhau” của người cha
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn
4
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Gợi ý:
- Hãy tự hào về công việc của cha, mẹ mình dù đó là ngành nghề nào Bất cứ nghề chân chính nào cũng
đêu đáng quý và đáng trân trọng
Phần II Làm văn
Cau 1:
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Gợi ý:
- Học sinh trình bày suy nghĩ của mình với thái độ chân thành, nghiêm túc, hop li, thuyết phục Có thê
theo định hướng sau :
+ Hiểu và chỉ ra được những biểu hiện của người có tinh thần trách nhiệm ( Tính thần trách nhiệm là ý
thức và nỗ lực hoàn thành tốt chức trách và phận sự của mình với gia đình và xã hội )
+ Khăng định tầm quan trọng của tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống : là tiêu chí để đánh giá con
nguoi, quyét định đến sự thành — bai của cá nhân và sự phát triển bền vững của xã hội ; có thể chỉ ra
những hậu quả nghiêm trọng của cuộc sông do một sô người làm việc vô trách nhiệm gây ra
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động : nêu cao tinh thần trách nhiệm trong mọi hoàn cảnh, ở mọi
ngành nghề, mọi cương vị
Cau 2:
* Hướng dẫn giải:
- Phân tích (Phân tích đề đề xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận, ) để tạo lập một văn bản nghị luận văn
học
* Cách giải:
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
Yêu cầu hình thức:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản
- Bài viết phải có bố cục đây đủ, rõ ràng: văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;
không mặc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung:
L Giới thiệu chung
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Du, tác phẩm Truyén Kiểu và đoạn trích Trao duyên
- Giới thiệu 18 câu thơ đầu của đoạn trích: Là lời Thúy Kiều nhờ cậy Thúy Vân thay mình kết duyên
cùng Kim Trọng
IL Phần tích
a Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)
- Lời nói
+ “Cậy”: Đồng nghĩa với “nhờ” nhưng “cậy” còn bao hàm ý nghĩa gửi găm, mong đợi, tin tưởng về sự
giúp đỡ đó
+ “Chịu lời”: Đồng nghĩa với “nhận lời” nhưng “nhận lời” nó còn bao hàm sắc thái tự nguyện, có thể
đồng ý hoặc không đồng ý, còn “chịu lời” thì băt buộc phải châp nhận, không thê từ chối bởi nó mang sắc
thái nài nỉ, nài ép của người nhờ cậy
- Hành động: “Lạy, thưa”
+ Là hành động của người bề dưới với người bề trên, nhưng ở đây Kiều là chị lại lạy, thưa em mình
+ Đây là hành động bất thường nhưng lại hoàn toàn bình thường trong hoàn cảnh này bởi hành động
của Kiều là lạy đức hi sinh cao cả của Thúy Vân Bởi vậy, việc Thúy Kiều nhún nhường, hạ mình van nàải
Thúy Vân là hoàn toàn hợp lý
=> Hành động bất thường đặt trong mối quan hệ với các từ ngữ đặc biệt đã nhân mạnh tình thế éo le
của Thúy Kiéu
- Hoàn cảnh đặc biệt của Kiều:
+ Thúy Kiều phải tha thiết cầu xin Thúy Vân thay mình kết duyên với Kim Trọng Kiều biết rằng việc
mình đang nhờ Vân ảnh hưởng lớn đến cuộc đời em sau này bởi Thúy Vân và Kim Trọng không có tình
yêu
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5
+ Tâm trạng của Kiều đau khổ, tuyệt vọng bởi người ta có thê trao cho nhau kỉ niệm, đồ vật chứ không
aI đi trao đi tình yêu của mình
b Lí lẽ trao duyên của Kiểu (10 câu tiếp)
* Kiều bộc bạch về tình cảnh của mình:
- Thành ngữ “đứt gánh tương tu”: chỉ tình cảnh tình duyên dang dở của Kiều, nàng bị đây vào bước
đường cùng không lỗi thoát giữa một bên là chữ hiếu một bên là chữ tình nên trao duyên là lựa chọn duy
nhât của nàng
- Chữ “mặc”: Là sự phó mặc, ủy thác, ủy nhiệm Kiều đã ø1ao toàn bộ trọng trách cho Vân thay mình
trả nghĩa cho Kim Trọng
=> Cho thấy tâm trạng đau đớn, xót xa của Kiều
=> Là lời thuyết phục khôn khéo của Kiều dây lên tình thương và trách nhiệm của người em đối với
chị của Thúy Vân
* Kiêu kê vê môi tình với chàng K1m:
- Hình ảnh “Quạt ước, chén thể”: Gợi về những kỉ niệm đẹp, ấm êm, hạnh phúc của Kim và Kiểu với
những lời thề nguyễn, đính ước gắn bó, thủy chung
- “Sóng gió bất kì”: Tai họa bất ngờ ập đến, Kiều bị đầy vào tình thế tiễn thoái lưỡng nan, phải chọn
giữa tình và hiếu Kiều đã chọn hi sinh chữ tình
=> Mỗi tình Kim — Kiều là mối tình đẹp nhưng mong manh, dễ vỡ
=> Vừa bộc lộ tâm trạng đau đớn, xót xa của Kiều, vừa khiến Vân xúc động mà nhận lời
* Kiều nhắc đến tuôi trẻ và tình máu mủ và cái chết:
- Hình ảnh ân dụ “Ngày xuân”: Tuổi trẻ
=> Vân vẫn còn trẻ, còn cả tương lai phía trước
- “Tình máu mủ”: Tình cảm ruột thịt của những người cùng huyết thống
=> Kiều thuyết phục em băng tình cảm ruột thịt
- Thành ngữ “Thịt nát xương mòn” và “ Ngậm cười chín suôi”: nói vê cái chêt đây mãn nguyện của
Kiều
=> Kiêu viện đên cả cái chêt đê thê hiện sự cảm kích thật sự của mình khi Vân nhận lời
> Lý lẽ của Kiều vừa thấu tình vừa đạt lý khiến Vân không thể không nhận lời
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
> Kiều là một người con gái thông minh, sắc sảo cũng đây tình cảm, cảm xúc
c Kiều trao kỉ vật (6 câu tiếp):
- Kỉ vật: Chiếc vành, bức tờ mây
=> Ky vat don so ma thiêng liêng, gợi quá khứ hạnh phúc
- Từ “g1ữ - cua chung - cua tin”
+ “Của chung” là của Kim, Kiểu nay là cả của Vân nữa
+ “Của tin” là những vật găn bó gợi tình yêu thiêng liêng của Kim — Kiều: mảnh hương, tiếng đàn
=> Thê hiện sự giằng xé trong tâm trạng Thúy Kiều Kiều chỉ có thê gửi găm mối duyên dang dé cho
Vân chứ không thể trao hết tình yêu mặn nông xưa kia giữa nàng và Kim Trọng
d Nghệ thuật:
- Cách sử dụng từ ngữ tinh tế, tài tình
- Sử dụng các thành ngữ dân gian và hình ảnh ân dụ
- Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật liệt kê, an du
- Giọng điệu nhẹ nhàng, da diết, giàu cảm xúc
II Kết luận
- Khăng định giá trị của 18 câu thơ đầu đối với đoạn trích nói riêng và tác phẩm nói chung
DE THI SO 2
I DOC — HIEU (3 diém)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
“Một người ăn xin đã già Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa đôi môi tái nhợt, áo quần tả
tơi Ông chìa tay xin tôi Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng
có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay nóng hồi
của Ông:
- Xin ông đừng giận châu! Châu không có gì cho ông ca
Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở Hụ CHỜI:
- Chau oi, cam on chau! Nhu vay la chau da cho ldo réi
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7
Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được một cải gì đó của ông `
(Theo Tuốc — ghê - nhép)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2: Nêu nội dung của văn bản
Câu 3: Nhân vật “tôi” đã cho và nhận điều gì ở ông lão ăn xin?
Cau 4: Anh/chi rut ra bai hoc gì từ câu chuyện trên?
II LAM VAN (7 diém)
Câu 1 (2,0 điểm): Từ câu chuyện trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày
suy nghĩ về lòng nhân ái của con người trong cuộc sống hiện nay
Cau 2 (5.0 diém): Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
Cậy em em có chịu lời,
Ngôi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
Gitta duong đứt gánh tương tư Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em
Kế từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thê
Sự đâu sóng gió bắt kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bê vẹn hai
Ngày xuân em hãy còn đài, Xói tình máu mù thay lời nudc non
Chị đù thịt nãt Xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây
(Trao duyên trích Truyện Kiều, Nguyễn Du, Sách Ngữ văn lớp 10, tập 2)
DAP AN DE THI SO 2
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 8
* Hướng dẫn giải: Căn cứ vào các phương thức biểu đạt đã học: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận,
thuyết minh, hành chính công vụ
* Cách giải:
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự
2
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải
- Sự đồng cảm, tình yêu thương, lòng nhân ái có giá trị hơn bất cứ thứ của cải, vật chất nảo
3
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải:
- Nhân vật “tôi” đã “cho” ông lão sự đồng cảm, tình yêu thương băng một cái nắm tay đầy ấm áp
29
- Nhân vật “tôi” cũng “nhận” lại được lời cám ơn từ ông lão đồng thời nhận thức bài học sâu sắc về giá
trị của tình yêu thương, sự chân thành
4
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Gợi ý:
-_ Sự quan tâm, lòng chân thành chính là món quà tinh thần quý giá nhất đối với những mảnh đời bất
hạnh, nó vượt lên trên mọi gia tri vat chất khác
- Phải biết yêu thương, chia sẻ, đồng cảm với hoàn cảnh, số phận của người khác
- Khi cho đi cũng chính là lúc ta nhận lại
Phần II Làm văn
Câu 1:
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 9
* Gợi ý: Học sinh trình bày suy nghĩ của mình với thái độ chân thành, nghiêm túc, hợp lí, thuyết phục
Có thể theo định hướng sau :
- Giải thích: Lòng nhân ái là thứ tình cảm thiêng liêng, là sự tôn trọng, yêu thương, quan tâm, chăm
sóc lẫn nhau giữa con người và con người
- Đưa ra quan điểm của bản thân:
+ Quan điểm tích cực: Giới trẻ ngày nay vẫn luôn thê hiện tình yêu thương, lòng nhân ái của mình với
gia đình, thầy cô, bạn bè và xã hội Những học sinh, sinh viên không những lo đèn sách, học tập văn hóa,
bôi dưỡng kiến thức mà họ còn tham gia nhiều hoạt động xã hội như: Chiến dịch tình nguyện mùa hè xanh,
hién máu nhân đạo, dạy thêm cho các mái âm đó là biểu hiện tốt đẹp của tình yêu thương, lòng nhân ái
+ Quan điêm tiêu cực: Hiện nay, một bộ phận giới trẻ ăn chơi lêu lông, ích kỉ, vô cảm với cuộc sông
của người thân trong gia đình và xã hội
- Liên hệ bản thân
Cau 2:
* Hướng dẫn giải:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hop, bàn luận ) để tạo lập một văn bản nghị luận văn
học
* Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản
- Bài viết phải có bố cục đây đủ, rõ ràng: văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;
không mặc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung:
L Giới thiệu chung
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Du, tác phẩm Truyén Kiểu và đoạn trích Trao duyên
- Giới thiệu 12 câu thơ đầu của đoạn trích: Là lời Thúy Kiều nhờ cậy Thúy Vân thay mình kết duyên
cùng Kim Trọng
II Phần tích
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 10
a Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)
- Lời nói
+ “Cậy”: Đồng nghĩa với “nhờ” nhưng “cậy” còn bao hàm ý nghĩa gửi găm, mong đợi, tin tưởng về sự
giúp đỡ đó
+ “Chịu lời”: Đồng nghĩa với “nhận lời” nhưng “nhận lời” nó còn bao hàm sắc thái tự nguyện, có thể
đồng ý hoặc không đồng ý, còn “chịu lời” thì băt buộc phải châp nhận, không thê từ chối bởi nó mang sắc
thái nài nỉ, nài ép của người nhờ cậy
- Hành động: “Lạy, thưa”
+ Là hành động của người bề dưới với người bề trên, nhưng ở đây Kiều là chị lại lạy, thưa em mình
+ Đây là hành động bất thường nhưng lại hoàn toàn bình thường trong hoàn cảnh này bởi hành động
của Kiều là lạy đức hi sinh cao cả của Thúy Vân Bởi vậy, việc Thúy Kiều nhún nhường, hạ mình van nàải
Thúy Vân là hoàn toàn hợp lý
=> Hành động bất thường đặt trong mối quan hệ với các từ ngữ đặc biệt đã nhân mạnh tình thế éo le
của Thúy Kiéu
- Hoàn cảnh đặc biệt của Kiều:
+ Thúy Kiều phải tha thiết cầu xin Thúy Vân thay mình kết duyên với Kim Trọng Kiêu biết răng việc
mình đang nhờ Vân ảnh hưởng lớn đến cuộc đời em sau này bởi Thúy Vân và Kim Trọng không có tình
yêu
+ Tâm trạng của Kiều đau khổ, tuyệt vọng bởi người ta có thể trao cho nhau kỉ niệm, đồ vật chứ không
aI đi trao đi tình yêu của mình
b Lí lẽ trao duyên của Kiều (10 câu tiếp)
* Kiều bộc bạch về tình cảnh của mình:
- Thành ngữ “đứt gánh tương tu”: chỉ tình cảnh tình duyên dang dở của Kiều, nàng bị đây vào bước
đường cùng không lỗi thoát giữa một bên là chữ hiếu một bên là chữ tình nên trao duyên là lựa chọn duy
nhât của nàng
- Chữ “mặc”: Là sự phó mặc, ủy thác, ủy nhiệm Kiều đã ø1ao toàn bộ trọng trách cho Vân thay mình
trả nghĩa cho Kim Trọng
=> Cho thấy tâm trạng đau đớn, xót xa của Kiều
=> Là lời thuyết phục khôn khéo của Kiều dây lên tình thương và trách nhiệm của người em đối với
chị của Thúy Vân
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tve Trang | 10