Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1
DE THI GIU'A HỌC KÌ 2
Thời gian: 90 phút (Không kề thời gian giao đề)
DE THI SO 1
I DOC HIEU (3 diém)
Đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Hat gao lang ta
Co baot hang bay
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trua tháng sảu Nước như ai nấu Chết cả cá cờ Cua ngoi lên bờ
Me em xuống cấy
(Trích “Hạt gạo làng ta” — Trần Đăng Khoa) Câu 1 Nêu hình ảnh đối lập được sử dụng trong đoạn thơ (7,0 điểm)
Câu 2 Qua đoạn thơ, tác giả muốn khăng định những gid trị ø ìcủa “hạ gạo làng ta”? (1,0 điểm)
Câu 3 Chỉ và nêu hiệu quả biểu đạt của phép tu từ được sử dụng trong hai câu thơ: “Nước như ai nấu/
Chết cả cá cờ ` (1.0 điểm)
II LAM VAN (7 điểm)
Câu 1 (2, 0 điểm) Viết một đoạn văn (khoảng 7 — 10 dòng) trình bày suy nghĩ của anh/chị về thái độ
cần có của mỗi người với những sản phẩm lao động giống như “hạt gạo” được nhắc đến trong đoạn thơ
trên
Câu 2 (5, 0 điểm):
Cảm nhận của anh (chị) về mười hai câu thơ đâu trong đoạn trích“7rao duyên” (Trích Truyện Kiểu —
Nguyễn Du)
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
DAP AN DE THI SO 1
I DOC HIEU
Cau 1
- Hinh ảnh đối lập: Cua ngoi lên bờ — Mẹ em xuống cấy
Câu 2
- Qua đoạn thơ, tác giả muốn khăng định hạt gạo là sự kết tinh của cả công sức lao động vất vả của
con người lẫn tính hoacủa trời đất Vì thế, nó mang cả gia tri vat chất lẫn 21a tri tinh than
Cau 3
- Phép tu tir so sanh: Nude nhw ai ndu
- Hiệu quả: làm hình ảnh hiện lên cu thé hon, gợi được sức nóng của zzc — mức độ khắc nghiệt của
thời tiết; đồng thời gợi ra được nỗi vấtvả, cơ cực của người nông dân
II LAM VAN
Cau 1
HS có thể có những suy nghĩ khác nhau, nhưng cân bày tỏ được thái độ tích cực:
- Nang niu, trân trọng những sản phẩm lao động
- Biết ơn,quý trọng những người đã làm ra những sảnphẳm ấy
Câu 2
Phân tích lời nhờ cậy, thuyết phục của Thúy Kiểu khi trao duyên trong 12 câu đầu trong đoạn
trích “7rdo duyên”
a Vêu câu về kĩ năng: Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ; diễn đạt lưu loát,
văn có xúc cảm tự nhiên, sâu săc; đảm bảo quy định vê dung từ, đặt câu chính tả
b Vêu cầu về kiến thức:
1/ Mỡ bài:
-GIới thiệu vài nét vê tác giả, tác phâm và vỊ trí đoạn trích
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3
2/ Thân bài: Học sinh có nhiều hướng phân tích khác nhau, nhưng cần đáp ứng các ý sau đây:
- Mở đầu băng những lời yêu cầu khẩn thiết:
“Cậy em em có chịu lời
Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa ”
+ Lời lẽ hết sức phù hợp và chính xác:
Cậy: nhờ, tin tưởng, tin cậy (chỉ có em là chị tin cậy nhất mà thôi)
Chịu: nhận vì thông cảm, không thể từ chối -> Kiều vẫn lựa chọn được những từ ngữ thích hợp nhất
để thuyết phục em
Vì Kiêu hiêu hoàn cảnh hiện tại của mình và sự khó xử của Vân
Lạy, thưa: tạo không khí thiêng liêng khi sắp nói ra một chuyện vô cùng hệ trọng đối với Kiều và cả
Vân
= Hanh dong do lam tang su hệ trọng, thiêng liêng, trang nghiêm của cuộc trao duyên
- Kiều nhắc đến hai biến cô của đời Kiều “Gặp chàng Kim” và “sóng gió bắt kì” (Gia đình gặp nạn)
+ Tình sâu >< Hiếu nặng
—> Buộc Kiêu phải lựa chọn, Kiêu đã hi sinh tình yêu đê làm tròn chữ hiệu “Làm con trước sinh
thành `
- Vì vậy, Kiều muốn nhờ Vân:
“Ngày xuân em hãy còn dài
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”
- Kiều đưa ra lí do:
+ Vân còn trẻ, đời còn dài
+ Xót tình ruột rà, máu mủ chị em mà chấp nhận “thay lời nước non”(làm vợ Kim Trọng)
—> Nếu Vân chấp nhận thì dù có chết Kiều cũng thây thơm lây cho hành động cao cả đó của Vân
= Lời tâm sự vừa thuyết phục, vừa ràng buộc, chí lí, chí tình Kiêu đã đạt được mục đích : nhờ
Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng
* Đặc sắc vê nghệ thuật:
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
- Biệt tài miêu tả nội tâm nhân vật của Nguyễn Du
- Ngôn ngữ chuyển hóa linh hoạt (đối thoại — độc thoại)
- Kết hợp nhuân nhuyễn giữa ngôn ngữ bình dân và ngôn ngữ bác học
3/ Kết luận:
- Đánh giá chung về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ
DE THI SO 2
Cau 1 (4 diém):
Giao thừa ước nguyện cấu an
Ra về để lại bất an cho người
Chỗi tre khua tiếng ngậm ngùi
Mô hôi nhỏ giọt, cho người đụ xuân
Đó là những dòng chia sẻ chân tình, tâm huyết của thầy Huỳnh Thanh Phú — Hiệu trưởng Trường THPT
Nguyễn Du nhân dịp sinh họat chuyên đề giáo dục học sinh về ý thức gìn giữ, bảo vệ môi trường
Dựa vào ý thơ trên, anh/chị hãy viết văn bản ( khoảng 300 từ) trình bày suy nghĩ của mình về hiện
tượng xả rác bừa bãi nơi công cộng của người Việt Nam hiện nay
Câu 2 (6 điểm):
Cảm nhận của anh/ chị về đoạn thơ sau:
Nửa năm hương lửa đương nông Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương
Trông vời trời bề mênh mang Thanh sươm yên ngựa lên đường thẳng rong
Nàng rằng: phận gái chữ tòng Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi
Từ rằng: “Tâm phúc tương tri Sao chưa thoát khỏi nữ nhỉ thường tình?
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5
Bao giờ mười vạn tinh binh,
Tiếng chiêng dậy đất bóng tỉnh rọợp đường
Làm cho rõ mặt phi phường, Bay giò ta sẽ rước nàng nghỉ gia
Bằng nay bốn bề không nhà Theo càng thêm bận biết là đi đâu?
Danh long cho do it lau,
Chây chăng là một năm sau vội gì! ”
Quyết lời đứt áo ra di Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi
(Chí khí anh hùng - Trích “Truyện Kiểu” — Nguyễn Du)
DAP AN DE THI SO 2
Cau 1
Viết một bài văn khoảng 300 từ trình bày suy nghĩ về hiện tượng xả rác bừa bãi nơi công cộng
của người Việt Nam hiện nay
a Đảm bảo câu trúc bài văn nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài ở bài dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; rhân bài biết tổ
chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề, kế: bài khái quát được vân
đề
b Xác định được đúng van dé can nghi luận
Nghị luận về hiện tượng xả rác bừa bãi nơi công cộng của người Việt Nam hiện nay
c Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm: kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng: rút ra
bài học nhận thức và hành động
Học sinh sẽ có nhiều cách làm, sau đây là một vài định hướng:
- Hiện trạng:
+ Là một hiện tượng rất phổ biến hiện nay, được biểu hiện rõ nhất ở những nơi công cộng
+ Xuất hiện ngày càng nhiều, từ nơi học tập, làm việc cho đến các địa điểm tụ tập đông người
+ Học sinh: xả rác ra sân trường, xả rác trong hộc bàn, trong phòng học
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
- Nguyên nhân:
+ Khách quan: do hệ thống thùng rác chưa được bồ trí hợp lí hoặc thiếu
+ Chủ quan: do ý thức người dân còn kém; nhiều người vị kỉ, chỉ lo giữ cho nhà mình sạch sẽ, ra ngoài
đường thì thắng tay vút rác, vì “cha chung không ai khóc”
- Giải pháp: nâng cao ý thức của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ; các
cơ quan chức năng nên đề ra chế tài xử phạt nghiêm khắc
- Phản đề: vẫn còn nhiều người có ý thức tốt trong bảo vệ môi trường: nhiều chương trình tuyên truyền;
các thanh niên tình nguyện tổ chức đi dọn đường phố, vớt rác ở kênh rạch, ao hô
- Rút ra bài học nhận thức và hành động: là học sinh, là người văn minh, cần có ý thức và tuyên truyền
cho người thân ý thức bảo vệ môi trường sống, vì một môi trường không rác
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện ý nghĩa sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu
Câu 2
Phân tích đoạn trích Chí khí anh hùng
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài ở bài dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; rhân bài biết tổ
chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vẫn đè, kế: bài khái quát được vẫn
đề
b Xác định được đúng van dé can nghi luan
Lí tưởng anh hùng của Nguyễn Du được thể hiện qua hình tượng nhân vật Từ Hải
c Triển khai vẫn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp, vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết
hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng: rút ra bài học nhận thức và hành động
* Giới thiệu tác giả Nguyễn Du, Truyện Kiểu và đoạn trích
* Nội dung:
- 4 câu đầu: Cuộc chia tay của Từ Hải và Thúy Kiều
+ Khát vọng lên đường của Từ Hải, thái độ dứt khoát lúc lên đường chứng tỏ Từ Hải là con người của
sự nghiệp anh hùng
+ Tư thế ra đi oai phong, hào hùng sánh ngang với trời đất Cảm hứng vũ trụ, con người vũ trụ với kích
thước phi thường, không gian bát ngát, nâng cao tầm vóc người anh hùng
=> Từ Hải là con người của khát vọng, công danh
- 12 câu tiếp theo: Chí khí anh hùng của Từ Hải
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7
+ Niềm tin sắt đá, sự quyết tâm, khát vọng lớn lao, cao cả về một sự nghiệp lẫy lừng
+ khả năng hơn người, bản lĩnh, ý chí phi pham
—= Nguyễn Du đã thể hiện hình ảnh người anh hùng oai phong, bản lĩnh với lý tưởng cao cả, ý chí,
hoài bão lớn lao
- 2 câu cuối: Từ Hải dứt áo ra đi: Thái độ, cử chỉ, hành động dứt khoát, không hề do dự, không để tình
cam bin rin lung lạc ý chí của người anh hùng
+ Thể hiện ước mơ về người anh hùng lí tưởng của Nguyễn Du: chân dung kì vĩ, chí khí, bản lĩnh, tài
năng phi thường, thực hiện giấc mơ công lí
* Nghệ thuật: Xây dựng nhân vật băng những hình ảnh ước lệ Thông qua hành động, lời thoại trực
tiếp, thể hiện sự tự tin, bản lĩnh nhân vật
=> Lý tưởng hóa nhân vật, mang cảm hứng ngợi ca
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ, nhân văn
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
DE THI SO 3
I DOC HIEU (3 diém)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Tin vui là bạn còn sống
Và cây xoan ngoài ngõ đã ra hoa
Cây xoan ấy
Bạn thấy không
Đã can trường đứng vững Suốt cả mùa Đông băng giá
Tin vui là mắt bạn còn sáng, còn tốt
Và bạn có thì giờ để ngắm trời xanh
Em bé xinh tươi đang đứng trước mặt bạn
Đôi mắt long lanh Bạn có thể mở rộng hai cánh tay
Ôm em bé vào lòng
(Trích bài thơ Tin vui, rút tt tap Tho tung 6m va mat troi tung hat, Thich Nhat Hanh)
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 8
Cau 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn trích trên
Câu 2: Tác giả cho rằng những sự việc nào là những “tin vui”?
Cau 3: Phan tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong đoạn trích
Câu 4: Hãy rút ra một thông điệp mà anh/chị tâm đắc từ đoạn trích trên
I LÀM VĂN: (7.0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn trích sau:
Bây giờ rắm gãy gương tan,
Ké lam sao xiết muôn ván ái ân!
Trăm nghìn gửi lạy tình quân,
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi!
Phận sao phận bạc như vôi!
Đã đành nước chảy hoa trôi lỗ làng
Ôi Kim lang! Hỡi Kim Lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!
(Trích Trao duyên — 7ruyện Kiều — Nguyễn Du)
ĐÁP ÁN ĐÈ SÓ 3
I DOC HIEU
1
* Hướng dẫn giải: Căn cứ vào các phong cách ngôn ngữ đã học: sinh hoạt, nghệ thuật, báo chí, chính
luận, khoc học, hành chính
* Cách giải:
- Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
2
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải
- Tác giả cho răng tin vui là: “Tin vui là bạn còn sống” và “Tin vui là mặt bạn còn sáng, còn tốt”
3
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 9
* Cách giải:
- Tac dung
+ Nhân mạnh những niềm vui, niềm hạnh phúc bình dị quanh ta mà đôi khi ta quên lãng hoặc không
nhận ra
+ Tăng sức biểu cảm, diễn đạt, tăng nhịp điệu cho câu thơ
4
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Gợi ý:
- Đôi khi hạnh phúc đơn giản chỉ là ta còn sống, được nhìn thấy thế giới tươi đẹp ngoài kia, được ngắm
nhìn những người mà ta yêu thương Hãy trân trọng cuộc sống này
II LAM VAN
* Hướng dẫn giải:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp bàn luận, ) để tạo lập một văn bản nghị luận văn
học
* Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản
- Bài viết phải có bố cục đây đủ, rõ ràng: văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;
không mặc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung:
L Giới thiệu chung
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiểu: VỊ trí của tác giả trong nên văn học và giá
trị của Truyện Kiêu
- Giới thiệu đoạn trích Trao duyên và 8 câu tho cuối của đoạn trích
IL Phần tích
1 Mạch cảm xúc của bài
- Sau khi thuyết phục Thúy Vân, trao duyên trao kỉ vật và đặn dò em, Thúy Kiều như quên hắn em đang
ở bên cạnh mình nàng đau xót khi nghĩ về thực tại nhớ tới Kim Trọng
- Những lời Kiểu nói thực chất là những lời độc thoại nội tâm, trong 8 cau tho co tới 5 câu cảm thán là
những tiếng kêu xé lòng của một trái tim tan nát
2 Thực cảnh đau xót của Kiều
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 10
- Sử dụng một loạt các thành ngữ
+ “Trâm gẫy gương tan”: Chỉ sự đồ vỡ
+ “Tơ duyên ngăn ngủi”: Tình duyên mong manh, dễ vỡ, dễ đồ nát
+ “Phận bạc như vôi”: Số phận hâm hiu, bac béo
+ “Nước chảy hoa trôi lỡ làng”: Sự lênh đênh, trôi nồi, lỡ làng
=> Hình ảnh gợi tả số phận đầy đau khổ, dở dang, bạc bẽo, lênh đênh trôi nồi
- Nguyễn Du đã mở ra hai chiều thời gian hiện tại và quá khứ Quá khứ thì “muôn vàn ái ân” đầy hạnh
phúc trong khi ấy hiện tại thì đầy đau khổ, lỡ làng và bạc bẽo
=> Sự đối lập nhân mạnh, khăc sâu bi kịch, nỗi đau của Kiểu, càng nuối tiếc quá khứ đẹp đẽ bao nhiêu
thì thực tại càng bẽ bàng, hụt hãng bầy nhiêu
- Các hành động
+ Nhận mình là "người phụ bạc”
+ Lạy: cdi lay tạ lỗi, vĩnh biệt, khác với cái lay ham on ban dau
=> Kiều quên đi nỗi đau của mình mà nghĩ nhiều đến người khác, đó chính là đức hy sinh cao quý
=> Thực tại cuộc đời đầy nhiệt ngã đầy đau đớn, tủi hờn của Thúy Kiểu Chính Kiéu là người nhận
thức được rõ nhất về cuộc đời mình, vì thể nỗi đau càng thêm xót xa
=> Thê hiện niềm thương cảm, xót xa của Nguyễn Du đối với số phận của Kiều
3 Tiếng gọi chàng Kim
- Nhịp thơ 3/3, 2/4/2: vira da diét vừa nghẹn ngào như những tiếng nắc
- Thán từ “Ôi, hỡi”: Là tiếng kêu đau đớn, tuyệt vọng của Kiều
- Hai lần nhắc tên Kim Trọng: tức tưởi, nghẹn ngào, đau đớn đến mê sảng
=> Sự đau đớn tột cùng, đỉnh điểm của Kiều vì phụ tình Kim Trọng
=> Tình cảm lấn át lí trí
4 Nghệ thuật
- Khắc họa thành công tâm trạng nhân vật
- Sử dụng các từ ngữ tinh té, dat giá, các thành ngữ giàu sức gợi
- Thủ pháp ấn dụ, so sánh, liệt kê, đối lập
II Kết luận
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tve Trang | 10
