Yêu cầu về kĩ năng: Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học cảm nhận về một bài thơ, đoạn thơ; kết cấu ba phần đủ, rõ ràng, luận điểm hợp lí, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính[r]
Trang 1
DE THI GIU'A HỌC KÌ 2
Thời gian: 90 phút (Không kề thời gian giao đề)
DE THI SO 1
I DOC HIEU (5 diém)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất Kể cả những ước mơ rô
dại nhất trong lua tuổi học trò — hứa tuổi bắt ôn định nhất Nếu bạn không theo đuối nó, chắc chắn nó sẽ
trở lại một lúc nào đó, day đứt trong bạn, thậm chí dan vặt bạn mỗi ngày
Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bâu giờ?
Sống một cuộc đời cũng như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc căn về chất liệu mà
bạn sử dụng thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là
những màu mà người khác thích, là bức tranh mà người khác ng ý, chứ không phải bạn
Đừng đề ai đảnh cặp ước mơ của bạn Hãy từn ra tước mơ cháy bóng nhất của mình, nỗ đang năm
ở dâu thăm trong từm bạn có, như một ngọn núi lứa đợi chờ được đánh thức
(Theo Phạm Lữ Ấn, Nếu biết trăm năm là hữu hạn)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích (1.0 đ)
Câu 2 Theo tác giả, nếu không theo đuôi ước mơ, con người sẽ rơi vào trạng thái tâm lí nào? (1.0đ)
Câu 3 Xác định và nêu tác dụng của phép tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “Sống một cuộc đời
cũng như vẽ một bức tranh vay.” (1.0d)
Câu 4 Anh/chị hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 10-15 dòng) nói về ý nghĩa của ước mơ đối với cuộc đời
mỗi con người (2.0đ)
Il LAM VAN (5 điểm)
Anh/chị hãy trình bày cảm nhận về đoạn thơ sau:
Cay em em co chiu Idi,
Ngôi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
Giữa đường đứt gánh tương tư, Keo loan chap moi tơ thừa mặc em
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
Kế từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thê
Sự đâu sóng gió bắt kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bê vẹn hai
(Trích “Trao duyên” — Truyện Kiều - Nguyễn Du)
ĐÁP ÁN ĐÈ THI SỐ 1
I ĐỌC HIỂU
Cau 1:
* Hướng dẫn giải: Căn cứ các phương thức biểu đạt đã được học: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận,
thuyết minh, hành chính — công vụ
* Cách giải:
- Phương thức biểu đạt: nghị luận
Câu 2:
* Hướng dẫn giải: Đọc, tìm ý
* Cách giải:
- Theo tác giả, nêu không theo đuôi ước mơ, con người sẽ rơi vào trạng thái tâm lí: luôn cảm thấy dan
vặt, day dứt vì đã từ bỏ ước mơ của đời mình
Lưu ý:
Chép trọn vẹn câu: Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dirt trong
bạn, thậm chí dăn vặt bạn mỗi ngày
Câu 3:
* Hướng dẫn giải: Phân tích, tổng hợp
* Cách giải:
- So sánh: “Sông một cuộc đời” với “vẽ một bức tranh”
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3
- Tac dụng: L6i dién dat cu thé, sinh động: chỉ ra sự tương đồng giữa một cuộc đời với vẽ một bức tranh
giúp người đọc dễ hình dung ra cách sống chủ động để biến ước mơ của mình thành hiện thực
Câu 4:
* Hướng dẫn giải: Phân tích, bình luận, tổng hợp
* Cách giải:
a Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách viết đoạn văn nghị luận Kết câu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không
mặc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; bảo đảm dung lượng
b Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể trình bày nhiều cách nhưng lí lẽ và dẫn chứng phải hợp lí Gợi
ý những nội dung sau:
- Dẫn đề: Vai trò của ước mơ
- Giải thích: Ước mơ: là điều tốt đẹp ở phía mà con người tha thiết, khao khát, ước mong hướng tới,
đạt được
- Vai tro
+ Giúp bản thân xác định phương hướng, mục tiêu tương lai
+ Là động lực tinh thần để con người có ý chí phân đâu vượt qua khó khăn
+ Sống lạc quan, vui vẻ; cuộc sống có ý nghĩa hơn khi có ước mơ
- Chét lai van dé
II LAM VAN
* Hướng dẫn giải:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận, ) để tạo lập một văn bản nghị luận văn
học
* Cách giải:
a Yêu cầu về kĩ năng: Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học cảm nhận về một bài thơ, đoạn
thơ; kết câu ba phần đủ, rõ ràng, luận điểm hợp lí, diễn đạt lưu loát; không mặc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ
pháp
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
`
^Ax„x2?
b.Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về đoạn trích trong “Truyện Kiều” và tác giả
Nguyễn Du, học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:
1 Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích
- Dẫn dắt vẫn đề cần nghị luận
2 Thân bài
* Hoàn cảnh trao duyên
* Cảm nhận đoạn trích
a Nội dung: Kiều nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng
- Kiều mở lời đặc biệt
+ Lời lẽ: cậy, chịu lời
+ Cử chỉ: lạy, thưa
—> Thái độ: vừa nhờ vừa tin tưởng, nài nỉ; thiết tha, khẩn khoản, hạ mình để đền đáp sự hy sinh cao
của em
—> Tạo không khí trang nghiêm chứng tỏ vân đề sắp nói rat quan trọng
- Kiều tâm sự với em để tạo sự cảm thông
+ Trong cậy tất cả vào em (mặc em) sẽ chắp mối tơ thừa
+ Kể ngắn gọn về môi tình với Kim Trọng: Tình yêu đẹp đẽ, trong sáng, nồng thắm (Khi ngày quạt
ước, khi đêm chén thê) giờ đã dang dở (giữa đường đứt gánh)
+ Kế về gia cảnh: gia định gặp nạn (sóng gió bất kì) Kiều hy sinh chữ tình để làm tròn chữ hiểu Đó
cũng là lý do để nàng nhờ em thay lời hẹn ước cùng Kim Trọng
—> Cách nói khéo léo vừa gợi sự cảm thông vừa đặt Vân vào tình huống khó xử
b Nghệ thuật
- Đặc sắc của Nguyễn Du trong nghệ thuật lựa chọn ngôn từ
- Các biện pháp nghệ thuật: điệp từ, câu hỏi tu từ, những từ ngữ mang tính ước lệ
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí: Kiều nói băng ngôn ngữ lí trí, vừa thuyết phục vừa khẩn câu
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5
3 Kết bài
- Khái quát lại vẫn đề
DE THI SO 2
I DOC — HIEU (3 diém)
Đọc câu chuyện sau và trả lời các câu câu hói bên dưới:
Tôi vốn là một tảng đá không lô trên núi cao, trải qua bao năm tháng dài đằng đăng bị mặt trời nung đốt, người tôi đây vết nứt Tôi vỡ ra và lăn xuống núi, mưa bão và nước lũ cuốn tôi vào sông suối
Do liên tục bị va đập, lăn lộn, tôi bị thương đây mình Nhưng rồi chính những dòng nuớc lại làm lành
những vết thương của tôi Và tôi trở thành một hòn sỏi lắng mịn như bây giờ
Câu 1: Hãy nêu ngăn gọn nội dung câu chuyện?
22 GOL LA 99 66 99 66
Câu 2: Những từ ngữ “nung đốt”, “vêt nứt”, “vỡ ra”, “va đập”, “lăn lộn”, “bị trương” cùng nhăm biêu
đạt nội dung gì? Từ câu chuyện trên, anh/chị rút ra bài học gì vê cuộc sông?
II LAM VAN Œ điểm)
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp nhân cách Thúy Kiều được thê hiện qua đoạn trích “Trao đuyên” (trích
“Truyện Kiểu” của Nguyễn Du)
DAP AN DE THI SO 2
I DOC HIEU
Cau 1
- Cau chuyén ké vé hanh trinh cia hon soi tir dang da khéng 16, 26 ghé, nứt nẻ trải qua nhiều va đập trở
thành hòn sỏi láng mịn
Câu 2
99 COLA 22 66 99 66
- Những từ ngữ “ng đốt”, “vét mit”, “vo ra”,
những khó khăn thử thách, chông gai trên đường đời
va đáp”, “lăn lộn”, “bị trương”, cùng nhăm biêu đạt
- Bài học về cuộc sống: Cuộc sông chắng bao giờ chỉ mang đến hạnh phúc, cũng chắng bao giờ chỉ
mang đến nỗi đau Vượt qua gian khổ, vượt qua những thử thách, vượt qua những nỗi đau cũng là tự vượt
qua chính mình đề vươn lên và sống có ích cho đời
Il LAM VAN
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
1 Yêu câu vê ki năng:
Biêt làm một bài văn nghị luận có bô cục ba phân
Luận điêm, luận cứ, luận chứng sáng rõ
Không mặc lỗi về diễn đạt chính tả; từ ngữ, ngữ pháp chuẩn xác; hành văn trong sáng, mạch lạc
Biết vận dụng nhiều thao thác nghị luận trong phân tích, cảm thụ tác phẩm
Khuyên khích những bài việt sáng tạo thê hiện được cảm nghĩ sâu sắc riêng của cá nhân
2 Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song phải đảm bảo những ý cơ bản sau:
1 Mở bài:
- Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Du, tác phẩm 7z„yện Kiểu, đoạn trích Trao đuyên và nhân vật
Thúy Kiều
2 Thân bài:
-_ Kiều là người chu đáo, vị tha, biết nghĩ cho người khác nhiều hơn là cho minh:
+ Nghĩ và thương cho Kim Trọng nên nhờ em “/hay lời nước non” Hành động nay khang định Thúy
Kiều đã đặt hạnh phúc của người mình yêu lên trên hết
+ Đặt mình vào địa vị Thúy Vân để cảm nhận được sự hi sinh lớn lao của em Kiều lay em Ia lay su hi
sinh cao cả ấy
-_ Thủy chung son sắt trong tình yêu: Trao duyên cho em nhung chang thé trao tinh
+ Khi trao kỉ vật, Kiều không đành lòng trao tất cả lại cho em
+ Không sao quên được mối tình đầu, nàng muốn được trở về với tình yêu băng linh hồn bắt tử sau khi
chết, muốn được sống mãi với tình yêu của mình
-_ Giàu đức hi sinh: Kiều chấp nhận thiệt thòi, cam chịu hi sinh:
+ Kiéu hi sinh tình yêu của mình đề trọn đạo làm con
+ Kiều hi sinh tình yêu của mình vì hạnh phúc của người yêu: Sau khi trao duyên cho em, Kiều trở lại
với thực tại đau đớn xót xa Kiều nhận tất cả mọi lỗi về mình (/zép đã phụ chang) dé mang mặc cảm đắc
tội với chàng Km
- Đánh giá chung:
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7
+ Nguyễn Du đồng cảm và ca ngợi lòng vị tha, đức hi sinh của Thúy Kiều Đoạn thơ làm hiện ra một
nang Kiều đa cảm, giàu lòng yêu thương, một nàng Kiều khổ đau ma cao quý, luôn biết nghĩ, biết lo và
thương cho người khác nhiều hơn cho mình Thúy Kiều tiêu biểu cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam
giàu lòng yêu thương, âm thầm chịu đựng, hi sinh bao đời
+ Nechệ thuật đặc sắc: Nguyễn Du đã thê hiện năng lực thâu hiểu con người và đã miêu tả thành công
diễn biến tâm lí nhân vật thông qua lời đối thoại, độc thoại
3 Kết bài:
- Khái quát lai van dé
ĐÈ THỊ SỐ 3
I ĐỌC HIỂU (4 điểm):
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu câu:
Tôi là viên đã mọn không tên
Tôi tự hào sung sướng tuôi thanh niên Chiên đâu lớn dưới ngọn cờ của Đảng Tôi yêu bản hàng ca không
tat
Mà lời ca sang sảng những tên người Bê Văn Đàn hiện trọn tuôi hai mươi Thân trai trẻ vì nhân dân làm
lä súng Phan Đình (iót như một hòn núi lớn Ngực yêu đời đè bẹp lô châu mai
La Văn Cầu vì rất quý những bàn tay Đã chặt đứt cánh tay mình xông tới Lý Tự Trọng đầu không hê chịu
cúi
Lúc ra pháp trường còn đọc truyện Nguyễn Du Chị Sáu ơi! bông hoa chị cài đầu
Còn thắm mãi giữa ngàn cây Côn Đảo
(Trích Vinh quang thay thế hệ Hồ Chí Minh — Lưu Trùng Dương)
Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 2 Đoạn thơ sử dụng biện pháp tu từ nào là chính? Nêu tác dụng?
Câu 3 Hình ảnh Lý Tự Trọng za pháp trường còn đọc truyện Nguyễn Du và chị Võ Thị Sáu với
Bông hoa chị cài đầu gợi lên ý nghĩa gì?
Câu 4 Từ những tâm gương: Bé Văn Đàn, Phan Đình Giót, Võ Thị Sáu anh/chị hãy viết một đoạn
văn (khoảng 5 — 7 dòng) nói lên lòng biết ơn của mình với các thể hệ cha anh
II LAM VAN (6)
Cảm nhận đoạn thơ sau:
Cdy em em có chịu lời,
Ngôi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa
Giữa đường đứt gánh tương tu, Keo loan chap mdi tơ thừa mặc em
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 8
Kể từ khi gặp chàng Kim, Khi ngày quạt ước khi đêm chén thẻ
Sự đâu sóng gió bắt kì,
Hiếu tình khôn lẽ hai bê vẹn hai
Ngày xuân em hãy còn đài, Xót tình máu mu thay loi nudc non
Chi du thit nat xương mòn,
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây
(Trích Trao duyên — Truyện Kiều -Nguyễn Du, Ngữ văn tập 2 lớp 10)
ĐÁP ÁN ĐÈ SÓ 3
I ĐỌC HIỂU
Cau 1
Xác định các phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Câu 2
- Biện pháp tu từ chính: liệt kê (tên tuổi và hành động dũng cảm của những anh hùng trong hai cuộc kháng
chiên của dân tộc.)
- Tac dung:
+ Nhắn mạnh vẻ đẹp kiên cường, bất khuất của những anh hùng, qua đó, bộc lộ lòng tự hào, ngợi ca, biết
ơn của tác giả
+ Tạo âm hưởng hào hùng, mạnh mẽ cho đoạn thơ
Câu 3
- Hình ảnh Lý Tự Trọng ra pháp trường còn đọc truyện Nguyễn Du và chị Võ Thị Sáu với bông hoa chị
cài đâu gợi lên ý nghĩa:
+ Làm nổi bật tư thê hiên ngang, lòng yêu nước, tinh thần lạc quan và vẻ đẹp tâm hôn của những người
anh hùng sẵn sàng hi sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc, ngay cả khi họ đối diện với cái chết
Câu 4
Viết một đoạn văn (khoảng 5 — 7 dòng) nói lên lòng biết ơn của mình với các thê hệ cha anh
Về hình thức: học sinh trình bày một đoạn văn dung lượng khoảng 5-7 dòng, bố cục chặt chẽ, mạch lạc,
diễn đạt lưu loát
Về nội dung: đoạn văn cán nêu được những ý chính sau:
- Nhận thức đúng đắn vai trò của những thể hệ cha anh đã không tiếc xương máu sẵn sảng hi sinh cho độc
lập dân tộc Từ đó hình thành thái độ cảm phục, ngợi ca, biệt ơn một cách chân thành
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 9
- Thể hiện lòng biết ơn qua những việc làm, hành động cụ thể: tự hào về
truyền thống lịch sử, xây dựng lối sông đúng đăn, tích cực: ra sức học tập góp phần xây dựng đất nước
I LÀM VĂN
Cảm nhận 12 câu thơ trong đoạn trích Trao duyên (trích Truyện Kiểu - Nguyễn Du)
1 Mỡ bài
- Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới
- Truyện Kiểu là một kiệt tác của Nguyễn Du Tác phẩm là tiếng khóc của người phụ nữ trong xã hội phong
kiến đầy rẫy những thối nát, bất công
Đoạn trích Trao duyên đã nói lên nỗi xót xa của Thúy Kiều khi phải trao duyên cho Thúy Vân Đặc sắc
nhất là 12 câu thơ đầu của đoạn trích, Kiều nhờ cậy, thuyết phục Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim
trọng
2 Cảm nhận đoạn thơ
a Nội dung
* Hoàn cảnh của Kiểu trước đó: Gia đình Kiều gặp gia biến, nàng vì chữ hiếu quyết định bán mình chuộc
cha
* Lời nhờ cậy của Thúy Kiéu (2 cau dau):
- Trước khi trao duyên, Kiều đặt Vân vào tình thế không thê chối từ
+ Ngôn ngữ: Cậy em, chịu lời ( phân tích từ cậy, chịu khác với nhờ, nhận Kiều vừa nhờ vả vừa nài nỉ, ướm
hỏi nhưng thực chât là ép buộc Thúy Vân
+ Hanh động, lời nói: lạy (trang nghiêm, trịnh trọng); thưa (tu thé ha minh)
— Cặp từ này phi lí khi sử dụng trong quan hệ chị em của lễ giáo phong kiễn Nhưng lại trở thành hợp lí
trong quan hệ giữa người ban ơn và kẻ chịu ơn, thể hiện sự tôn trọng trước những gì Thúy Vân sẽ làm cho
mình
* Lí lẽ trao duyên của Kiểu (10 câu còn lại)
- Thúy Kiều đưa ra mâu thuẫn mà mình đang phải đối mặt, suy nghĩ
+ Kiều đã hẹn thê với Kim Trọng:
Kể từ khi gặp chàng Kim
Khi ngày quạt ước khi đêm chén thê
Nhung nàng lại vi phạm lời thể là người bội ước khi bán mình để chuộc cha
+ Kiều giải thích nguyên nhân bội ước: giữa đường đứt gánh tương tư; sóng gió bất kì Nàng rât đau khô
khi phải lựa chọn giữa hiểu và tình
- Thúy Kiều đề xuất giải pháp để giải quyết mâu thuẫn:
Keo loan chap moi tơ thừa mặc em + Keo loan là một loại keo được làm từ huyết con chim loan -> hy vọng Thúy Vân sẽ nối lại tình duyên
với Kim Trọng một cách bên chặt
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 10
+ Mi tơ thừa: với Thúy Kiều đó là mối duyên, nhưng đối với Thúy Vân đó là mảnh duyên do chị trao lại,
là môi duyên không trọn vẹn -> ý thức sâu sắc
về sự thiệt thòi của Thúy Vân
+ Mặc em: phó mặc, trông cậy vào vào em
- Lây duyên chị buộc vào duyên em khiến Vân không thê chối từ vì:
Ngày xuân em hãy còn đài Xót tình máu mủ thay lời nước non + Ngày xuân: ấn dụ cho tuổi xuân của người con gái Vân vẫn còn trẻ, còn hạnh phúc, còn tương lai đây
hứa hẹn
+ Tình máu mủ: tình chị em ruột thịt Chị cũng vì gia đình nên mới lỡ dở và phải nhờ đến em, vậy em hãy
vì tình cảm chị em ruột thịt mà thay chị gánh trách nhiệm nặng nê, thay mình trả nghĩa cho Km trọng
- Kiều giãi bày tâm trạng của mình:
Chị dù thịt nắt xương mòn
Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây
Kiều luôn có dự cảm không lành, khi phải chia tay tình yêu có nghĩa là mình sẽ chết Nhưng Kiều đã phó
thác duyên cho Thúy Vân, vì vậy có thể ngậm cười nơi chín suối
=> Kiéu khéo léo thuyết phục em, có lí có tình Lập luận sắc sảo thể hiện sự thông minh của Thúy Kiều
b Nghệ thuật
- Miêu tả diễn biến tâm lí
- Cách dùng từ, vận dụng thành ngữ, các biện pháp tu từ
- Cách ngắt nhịp, giọng điệu
3 Đánh giá chung
- Đoạn trích đã cho ta thây sô phận bị kịch và vẻ đẹp tâm hôn của nàng Kiêu- một người con gái tai sac
hiệu nghĩa vẹn toàn
Nguyễn Du thật sự là một bậc đại tài trong việc thấu hiểu từng khía cạnh tinh tế nhất của tâm lí con người
Chính sự thấu hiểu sâu săc ây cùng với nghệ thuật dùng từ điêu luyện, đã khiển tác phẩm của Nguyễn Du
tôn tại như một giá tr vĩnh cửu vượt qua thử thách của thời gian, đê lại ân tượng mạnh mẽ trong lòng người
đọc
