Để giảm điện trở ta phải: Tăng tiết diện dây dẫn tốn kém hoặc chọn dây có điện trở suất nhỏ tốn kém - Khi truyền tải điện năng đi xa phương án làm giảm hao phí hữu hiệu nhất là tăng hiệu[r]
Trang 1Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
ĐÈ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ II MÔN VẬT LÝ 9 NĂM 2021-2022
I LY THUYET
1 Dong dién xoay chiéu:
- Dòng điện luân phiên đổi chiều gọi là dòng điện xoay chiêu
- Có hai cách tạo ra dòng điện cảm ứng xoay chiều là: cho cuộn dây dẫn kín quay trong từ trường
của nam châm hoặc cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn
2 May phát điện xoay chiều:
- Máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn Một trong hai bộ
phận đó đứng yên gọi là stato, bộ phận còn lại quay gọi là rôto
- Có hai loại máy phát điện xoay chiều: một loại nam châm quay còn một loại cuôn dây quay
- Khi rôto của máy phát điện xoay chiều quay được Ivòng thì dòng điện do máy sinh ra đôi chiều
2 lần Dòng điện không thay đôi khi đôi chiều quay của rôto
3 Các tác dụng của dòng điện xoay chiều — Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay
chiều
- Dòng điện xoay chiều có tác dụng như dòng điện một chiều: tác dụng nhiệt, tác dụng phát sáng,
tac dung tt
- Luc dién tir (tac dung tir) doi chiéu khi dong dién d6i chiéu
- Dùng ampe kế và vôn kế xoay chiều có kí hiệu AC (hay ~) để đo giá trị hiệu dụng của cường độ
dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều Khi mắc ampe kế và vôn kế xoay chiều vào mạch điện xoay
chiều không cần phân biệt chốt (+) hay (-)
4 Truyền tải điện năng đi xa:
- Khi truyền tải điện năng đi xa băng đường dây dẫn sẽ có một phần điện năng hao phí do hiện
tượng tỏa nhiệt trên đường dây
- Công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây dẫn tỉ lệ nghịch với bình phương hiệu điện thế đặt
vào hai đầu dây dẫn
Pe
Ro U2 R
- Để giảm hao phí trên đường dây truyền tải điện năng đi xa ta có 2 cách: Tăng hiệu điện thế đặt
vào 2 đầu dây dẫn hoặc giảm điện trở của dây dẫn Để giảm điện trở ta phải: Tăng tiết diện dây
dẫn (tốn kém) hoặc chọn dây có điện trở suất nhỏ (tốn kém)
- Khi truyền tải điện năng đi xa phương án làm giảm hao phí hữu hiệu nhất là tăng hiệu điện thế
đặt vào hai đầu dây dẫn bằng máy biến thế
5 Máy biến thế
- Khi đặt một hiệu điện thế xoay chiêu vào hai đầu cuộn dây sơ cấp của một máy biến thế thì ở hai
đầu của cuộn dây thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều
- Không thể dùng dòng điện một chiều không đổi (dòng điện một chiều) để chạy máy biến thế
được
- Tỉ sô hiệu điện thê ở hai đâu các cuộn dây của máy biên thê băng tỉ sô giữa sô vòng của các cuộn
day do ~-=—
U2 n2
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
- Co 2 loai may bién thé 1a may tang thế hoặc máy hạ thé Nếu số vòng dây ở cuộn sơ cấp nhỏ
hơn số vòng dây ở cuộn thứ câp thì gọi là máy tăng thế còn số vòng dây ở cuộn sơ cấp lớn hơn số
vòng dây ở cuộn thứ cấp thì gọi là máy hạ thế
6 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Hiện tượng khúc xạ là hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường
trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường
Trong hình vẽ:
- SI la tia toi
- IK là tia khúc xạ
- PQ là mặt phân cách
- NN' là pháp tuyến
- SÍN=i là góc tới
-NIK=rla góc khúc xạ
- Khi tia sáng truyền từ không khí sang các môi trường trong suốt răn, lỏng khác nhau thi góc khúc
xạ nhỏ hơn góc tới Ngược lại, khi tỉa sáng truyền từ các môi trường trong suốt khác sang không
khí thì góc khúc xạ lớn hơn góc tới
- Khi tăng (hoặc giảm) góc tới thì góc khúc xạ cũng tăng (hoặc giảm)
- Góc tới bằng 0°, góc khúc xạ bằng 0° (tia sáng vuông góc với mặt phân cách thì tia ló truyền
thăng)
7 Thấu kính hội tụ:
a) Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
- Thâu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phân giữa
- Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tỉa ló hội tụ tại tiêu điểm
của thâu kính
- Dùng thấu kính hội tụ quan sát dòng chữ thấy lớn hơn so với khi nhìn bình thường
- Trong đó: A là trục chính
E, F” là hai tiêu điểm
O là quang tâm
OF=OF’ = f goi là tiêu cự của thấu kính
b) Đường truyền của ba tỉa sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
aS AD
PINE *
(1): Tia tới song song với trục chính thì tia 16 đi qua tiêu điểm
(2): Tia tới đi qua quang tâm thi tia ló tiếp tục đi thăng (không bị khúc xạ) theo phương của tỉa
tới
(3): Tia tới đi qua tiêu điểm thi tia ló song song với trục chính
c) Ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
- Nếu d< f cho ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật
- Nếu d= fảnh ở vô cùng
- Nêu f< d < 2f cho ảnh thật ngược chiều với vật và lớn hơn vật
- Nếu d = 2f cho ảnh thật ngược chiều với vật và bang vat
- Nếu d > 2f cho ảnh thật ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật
- Nếu d = œ cho ảnh thật ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật Ảnh năm tại tiêu điểm
8 Thấu kính phân kì:
a) Đặc điểm của thấu kính phân kì:
- Thâu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa
- Chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho chùm tia 16 phan ki
- Dùng thấu kính phân kì quan sát dòng chữ thấy nhỏ hơn so với khi nhìn bình thường
F 1 F'
- Trong do: A là trục chính
E, F” là hai tiêu điểm
O là quang tâm
OF=OF’ = f goi là tiêu cự của thấu kính
b) Đường truyền của hai tỉa sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
\
(1): Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm
(2): Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thăng theo phương của tỉa tới
c) Ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì:
- Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và
luôn năm trong khoảng tiêu cự của thấu kính
- Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng băng tiêu cự
- Vật đặt sát thấu kính cho ảnh ảo bang vat
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
- Nếu đưa vật ra xa thâu kính nhưng theo phương song song với trục chính thì ảnh nhỏ dần và xa
thầu kính dân
H BÀI TẬP
Câu 1 Máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay hoạt động dựa trên:
A Hiện tượng cảm ứng điện từ
C Tác dụng nhiệt của dòng điện
B Tác dụng quang của dòng điện
D Tác dụng sinh lí của dòng điện
Câu 2 Dụng cụ đo cường độ dòng điện xoay chiêu là:
A Vôn kế xoay chiều
C Ampe kế một chiêu
B Ampe kế xoay chiêu
D Vôn kế một chiêu
Câu 3 Dòng điện cảm ứng không xuất hiện trong cuộn dây dẫn khi nào:
A Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng lên
B Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên
C Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây không thay đồi
D Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm đi
Câu 4 Tác dụng nào phụ thuộc vào chiều của dòng điện ?
A Tác dụng nhiệt
C Tác dụng quang
B Tác dụng sinh lý
D Tác dụng từ
Câu 5 Các bộ phận chính của máy biến thê gồm:
A Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây khác nhau và nam châm điện
B Hai cuộn dây dẫn có sô vòng dây khác nhau và một lõi sắt
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
C Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây giỗng nhau và nam châm vĩnh cửu
D Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây giỗng nhau và nam châm điện
Câu 6 Máy biến thế có tác dụng:
A Giữ hiệu điện thế không đổi
B Giữ cường độ dòng điện không đổi
C Tăng hoặc giảm hiệu điện thê xoay chiều
D Biến đổi công suất truyền tải điện
Câu 7 Thấu kính hội tụ có đặc điểm biến đổi chùm tia tới song song thành
A Chùm tia ló hội tụ
B Chùm tia phản xạ
C Chum tia 16 phan kỳ
D Chum tia 16 song song khac
Câu 8 Thấu kính hội tụ là loại thấu kính có:
A phân rìa dày hơn phân giữa
B hình dạng bất kì
C phần rìa và phần giữa băng nhau
D phan ria mong hon phan giữa
Cau 9
a) Nêu các bộ phận chính của máy phát điện xoay chiều?
b) Giải thích tại sao khi quay núm của đi na mô thì đèn xe đạp lại sáng
Câu 10
a) Viết công thức tính công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện (Nêu rõ ý nghĩa, đơn vị của
các đại lượng trong công thức)
b) Một máy biến thế có số vòng dây ở cuộn sơ cấp là 1000 vòng, cuộn thứ cấp là 2500 vòng Cuộn sơ cấp
nỗi vào nguồn điện xoay chiều có hiệu điện thế 110V Tính hiệu điện thế hiệu dụng ở hai đầu cuộn thứ
cấp khi mạch hở?
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
Câu 11
Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng
Câu 12
Một vật sáng AB có dạng mũi tên được đặt vuông góc với trục chính của một thâu kính hội tụ có tiêu cự
10cm (A năm trên trục chính), vật cách thâu kính 30cm
a) Dung anh A’B’ của AB qua thâu kính
b) Băng kiến thức hình học hãy tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính
ĐÁP ÁN
Cau Dap an
Máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn Một trong
hai bộ phận đó đứng vên gọi là stato, bộ phận còn lại có thê quay được gọi là rôto
9 Khi quay núm của đinamô, nam châm quay theo Khi một cực của nam châm lại gần (hoặc
b ha xa) cuộn dây, số đường sức từ qua tiết diện của cuộn dây tăng (giảm), lúc đó xuất hiện dòng điện cảm ứng Dòng diện này chạy qua bóng đèn làm đèn sáng
Công thức tính công suất hao phí trên đường dây tải điện:
10 ¬ _ |P: công suất truyền tải (W)
U: hiệu điện giữa hai đầu đường dây tải điện (V) R: điện trở của đường dây tải điện(Ó)
Pnp : công suất tỏa nhiệt (hao phí) (W)
b Ha có: (V)
" Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác
bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
b [Vận dụng kiến thức hình học tính được OA' = 15 em
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 8
oe ° @
HOC24; :
Vững vùng nên tang, Khai sáng tương lai
Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông mỉnh, nội
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyén Thi Online
Hoc moi luc, moi noi, moi thiét bi — Tiết kiệm 90%
- _ Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPÊTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiêng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- - Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-T: ĐN-NTH-ŒG?)), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An Và các trường
Chuyên khác cùng 7S Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyên Đức
Tán
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
- - Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- - Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: 7S Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
Ill Kênh học tập miễn phí
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí
HOC247 TV kênh Video bài qiảng miễn phí
- - HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chỉ tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư
liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- - HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa dé thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và
Tiếng Anh
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc