Đề cương ôn tập giữa HK2 môn Sinh Học 8 năm 2021-2022

 Ý nghĩa: Việc hình thành và sự ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của động vật và con người là đảm bảo được sự kích thích với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi của [r]

Trang 1

DE CUONG ON TẬP GIỮA HỌC KÌ II MÔN SINH HOC 8 NAM 2021-2022

Câu I: Nơrôn là øì ? Cau tạo nơrôn ? Chức nănø của nơrôn ?

Norôn là đơn vị câu tạo nên hệ thần kinh

e Câu tao nơrôn: gôm có:

- Thân hình sao, chức nhân

- Sợi nhánh từ thân phát đi nhiều tua ngắn phân nhánh

- Sợi trục là một tua dai, bên ngoài có bao miêlin, tận cùng sợi trục là các cúc xináp là nơi tiêp giáp giữa

các norôn này với nơron khác hoặc với các cơ quan

e Chúc năng của noron: có 2 chức năng là cảm ứng và dẫn truyền xung thân kinh

Câu 2: So sánh cầu fao và chức nănø của tru não não trung øian và tiêu não 2

Các bộ phận

Đặc điêm

Cầu tạo

e Gôm hành não,

câu não và não trung gian

e Chat trang bao ngoài, chât xám là các nhân xám

e Gôm đôi thị và dưới đôi thị

e Đôi thị và các nhân xám, nằm dưới

đôi là chât xám

e Gôm:vỏ chât xám năm ngoài

e Chất trăng là các đường dẫn truyền

liên hệ giữa tiểu não

với các phần khác

cũa hệ thần kinh

Chức năng

e_ Điều khiển hoạt

động của các cơ quan sinh dưỡng

như tuần hoàn, tiêu

hóa, hô hấp e Điêu khiên quá

trình trao đôi chât

và điêu hòa thân

nhiệt e Điều hòa và phối

hợp các hoạt động

phức tạp và giữ thăng băng cơ thể

Câu 3: Trinh bay cau tao ngoai va cau tao trong dai nao?

e Câu fao ngoài của đại não:

W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc

Trang 2

- Đại não là phân não phát triên nhât ở người, bê mặt của đại não được phủ một lớp chât xám làm thành

võ não, bê mặt của đại não có nhiêu nêp gâp, đó là các khe và rãnh làm tăng diện tích bê mặt của võ

não

- Rãnh trên bán cầu chia đại não ra làm 2 nửa

- Rãnh sâu chia bán cầu não là 4 thùy (thùy đỉnh, thiy cham, thùy trán, và thùy thái đương)

e Câu tao frong của đại não :

- Chất xám ở ngoài tạo thành lớp vỏ não dày 2 - 3mm, gồm có 6 lớp chủ yếu là các tế bào hình tháp,

trung tâm của các phản xạ không điêu kiện

- Chât trăng ở trong, năm dưới võ não là các đường thân kinh nôi các phân của vỏ não với nhau và vỏ

não với các phân dưới của hệ thân kinh

- Trong chât trăng còn có các nhân nên

Câu 4: Cơ quan phân tích thị giác sồm những phần nào ? Trình bày câu tao của cầu mắt và màng

lưới 2

e Cơ quan phân tích thị giác: gồm có: các tế bào thụ cảm thị giác, dây thân kinh thị giác và vùng thị

giác ở thùy chẩm

e Câu tao của cầu mặt: gôm có 3 lớp: màng cứng, màng mạch, màng lưới

Màng cứng: ở ngoài, bảo vệ cầu mắt, phía trước trong suốt là màng giác để ánh sáng đi qua

Màng mạch: Ö giữa có nhiều mạch máu và các tế bào sắc tố đen

Màng lưới: Ở trong cùng, chứa các tế bào thụ cảm thị giác hình que và hình nón

Môi trường trong suốt gôm có: thủy dịch, thể thủy dịch và dịch thủy tinh

e Câu tạo màng lưới: gồm có: các tế bào nón, tế bào que, điểm vàng, điểm mù

TẾ bào nón: tiếp nhận ánh sáng mạch và màu sắc

TẾ bào que: tiếp nhận ánh sáng yếu

Điểm vàng: nơi tập trung các tế bào nón

Điểm mù: là nơi tập trung các tế que (không có tế bào thụ cảm củaa thị giác)

Các tế bào có 2 cực tiếp nhận kích thích ánh sáng và màu sắc

Câu 5 : Trình bày tật về mắt, cho biết nguyên nhân và cách khắc phục ?

e Cận thị: Là tật mà mắt chỉ có khả năng nhìn gần

Trang 3

Nguyên nhân: có thê là tật bằm sinh do cầu mắt dài hoặc thể thủy tinh quá phông, do không giữ đúng

khoảng cách khi đọc sách ,báo làm cho thể thủy dịch luôn luôn phông, lâu ngày mất khả năng đàn

hôi

Khắc phục: Muỗn nhìn rõ vật ở xa phải đeo kính lõm

e Viễn thị: là tật mà mắt chỉ có khả năng nhìn xa

Nguyên nhân: có thê do tật bẩm sinh do cầu mắt ngăn, hay do người già thể thủy tinh bị lão hóa, mất

tính đàn hồi nên không phông được

Khắc phục: Muỗn nhìn rõ vật ở gần phải đeo kính lôi

Câu 6: Nêu ý nghĩa tiếng nói và chữ viết tronø đời sống con người?

- Tiếng nói và chữ viết là kết quả của sự khái quát hóa và trừu tượng hóa các sự vật ,hiện tượng cụ thể

,thuộc hệ thống tín hiệu 2

- Tiếng nói và chữ viết là phương tiện giao tiếp, thuộc hệ thống tín hiệu 2, trao đối, truyền đạt kinh

nghiệm cho nhau và cho các thê hệ sau

- Tiếng nói và chữ viết giúp cho con người hiểu nhau và gần nhau hơn, từ đó tạo được lòng yêu thương

nhân loại và yêu thương con người

Câu 7: Trình bay quá trình thu nhân kích thích của sóng âm øiúp fa nghe được ?

Sóng âm truyên vào tai trong làm rung lớp màng nhĩ > chuỗi xương tai > Tai trong rung động ngoại

dịch, nội dịch > tác động đền tế bào phụ cảm thính giác của cơ quan Coocfi nằm trên màng cơ sở làm

các tế bào hưng phấn chuyền thành xung thần kinh > đến dây thần kinh thính giác vùng thính giác ở

thùy thái dương cho ta nhận biết về âm thanh đã phát ra

Câu 8: Phản xạ có điều kiên là sì ? Điều kiện để hình thành phản xa có điều kiện và ý nghĩa việc

hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của đông vật và con người ?

e Phản xạ có điều kiện: là những phản xạ được hình thành trong đời sống qua quá trình học tập và

rèn luyện

e Những điều kiện để hình thành phản xạ có điều kiện:

- Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện

- Kích thích có điều kiện tiễn hành trước kích thích không điều kiện trong vài giây

- Phải có sự kết hợp lặp đi lặp lại nhiều lần

Trang 4

e Y nghĩa: Việc hình thành và sự ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của động vật và con

người là đảm bảo được sự kích thích với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi của động vật và sự

hình thành các thói quen ,các tập quán tốt của con người

Câu 9: Nêu ý nghĩa của siắc ngú? Nêu các biện pháp để có giác ngủ tốt ?

Ngủ là một nhu câu sinh lý của cơ thê, bản thân của giâc ngủ là một quá trình ức chê tự nhiên có tác

dụng bảo vệ và phục hôi khả năng làm việc của hệ thân kinh

Biện pháp để có giấc ngủ sâu: Ngủ đúng giờ, cơ thể sảng khoái làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, sống

thanh thản, tránh lo âu phiền muộn, tránh sử dụng các chất kích thích có hại cho hệ thân kinh

Câu 10: So sánh tuyến nội tiết và tvuến ngoại tiết ? Tại sao nói tuyến tụy là một tuyến pha ?

e Giống nhau: Cùng là các tuyến có các tế bào tuyến (tế bào tiết), có khả năng tiết ra các chất tiết

của cơ thể để thực hiện một nhiệm vụ nhất định

e Khác nhau:

- Chat tiết ra được thăng vào nơi để tới cơ | - Đưa các chất tiết tứ tuyến ra ngoài quan đích

Tuyến tụy là một tuyến pha vì nó có cả 2 hoạt động ngoại tiết và nội tiết

Câu II: Trình bày chức năng của hoóc môn tuyến tuy ?

e Tuyến fy: có 2 loại hoócmôn là insulin và glucagôn có vai trò điều hòa lượng đường trong máu

luôn được ôn định

e Khi lượng đường trong máu tăng: insulin biễn đối glucôzơ thành glicôgen dự trữ trong gan và tế bào làm giãm đường huyết

e Khi lượng đường trong máu giảm: gÌucagôn biến đôi glicôgen thành glucôzơ làm tăng đường

huyết

Cau 12: Trinh bay cơ thé ché hoat dong cua tuyén tuy ?

e Sự phối hợp hoạt động của các tế bào ơ và B của đảo tụy trong tuyến tụy, khi đường huyết tăng hay

giảm chính là để giữ cho nồng độ đường trong máu được Ổn định

Trang 5

e Sau bữa ăn, thức ăn được hấp thụ làm tăng lượng đường huyền trong máu, các tế bào J của đảo tụy

tiết ra insulin biến đổi glucôzo thành glycogen dự trữ ở gan và cơ, làm giảm đường huyễn đến mức bình

thường

e Sau các hoạt động mạnh hay đói kéo dài làm lượng đường huyết trong máu giảm,các tế bào ơ của

đảo tụy tiết ra glucagôn biến đổi glicôgen thành glucozơ làm tăng lượng đường huyết đến mức trung

bình

Câu 13: Tỉnh trùng được tạo ra như thế nào? Sư runø trứng là øì ? Hiện tượng kinh nguyệt là øì ?

e Tỉnh trùng được sản sinh trong Ống sinh tỉnh, từ các tế bào mầm, trải qua quá trình phân chia

giảm nhiễm, tinh trùng bắt đầu được tinh hoàn tạo ra từ lúc có thể trước vào tuổi dậy thì

e Khi trứng chín bao noãn vỡ ra để trứng thoát ra ngoài đó là sự rụng trứng

e Khi trứng chín, hoócmôn buông trứng làm lớp niêm mạc ở tử cung trở nên xốp và xung huyết,

chuẩn bị cho trứng được thụ tinh đến làm tổ, nêu trứng không được thụ tinh thì thể vàng sẽ thoái hóa

sau 14 ngày và lớp niêm mạc sẽ bung ra, gây hiện tượng kinh nguyệt

Câu 14: Sw thu tinh va thu thai là øì ? Nếu những hâu quả của việc có thai sớm và ngoài ý muốn ở

tuôi vị thành niên ?

Su thu tinh va thu that:

e Sự thụ (tỉnh; là quá trình tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử

e Sự thụ thai: Là quá trình trứng đã thụ tính bám được và làm tổ trong lớp niêm mạc tử cung

Những hậu quả của việc có thai sớn:: Làm tăng nguy cơ tử vong ở bà mẹ và trẻ sinh ra thường nhẹ

cân, tỉ lệ sây thai, đẻ con non cao do tử cung chưa phát triển nay đầy đủ để mang thai đủ tháng, thường

hay bị sót nhau, làm băng huyết bị nhiễm khuẩn và sẽ dẫn đến vô sinh, ảnh hưởng đến học tập đến gia

đình và xã hội và tương lai công việc sau này

Câu 15: So sánh tính chất của phản xa có điều kiên và phản xa không điều kiện ? Nêu ý nehĩa của

việc hình thành và ức chê phản xa có điêu kiên đôi với đời sônø của đông và con người ?

Trang 6

e Trả lời: các kích thích tương ứng hay kích e Trả lời: Các kích thích tương ứng hay

thích không điều kiện kích thích có điều kiện

e Đơn giản, bam sinh e Phức tạp do luyện tập

e Di truyền mang tính chất chủng loại e Do di truyền mang tính chất cá thể

e Cung phản xạ đơn giản e Hình thành đường liên hệ tạm thời

e Trung ương: trụ não, tủy sông e Trung uong vo nao

* Y nghĩa của việc hình thành và ức chê phản xạ có điệu kiện đội với các động vật va con ngwoi là: đảm bảo sự thích nghi với môi trường điêu kiện sông luôn thay đôi của các động vật và sự hình thành các thói quen ,các tập quán tốt của con người

Câu 16: Nơrôn là gì? Câu tạo nơrôn? Chức năng của nơrôn?

Norôn là đơn vị câu tạo nên hệ thần kinh

* Câu tạo nơrôn: gồm có:

e Thân hình sao, chức nhân

e - Sợi nhánh từ thân phát đi nhiều tua ngăn phân nhánh

e - Sợi frục là một tua dài, bên ngoài có bao miêÏin, tận cùng sợi trục là các cúc xinap là nơi tiép giáp giữa

các norôn này với noron khác hoặc với các cơ quan

* Chức năng của nơron: có 2 chức năng là cảm ứng và dẫn truyền xung thân kinh

Câu 17: So sánh câu tạo và chức năng của trụ não, não trung gian và tiêu não?

Các bộ phận

Đặc điêm

- Gôm hành não, câu não |- Gôm đôi thị và dưới đôi |- Gôm: vỏ chât xám năm

- Chat trang bao ngoai, |- Đôi thị và các nhân xám, | - Chất trắng là các đường Cau tao

chât xám là các nhân xám | năm dưới đôi là chât xám | dân truyên liên hệ giữa tiêu

não với các phân khác cũa hệ

Trang 7

- Điều khiển hoạt động |- Điều khiển quá trình trao |- Điều hòa và phối hợp các

của các cơ quan sinh doi chat và điều hòa thân |hoạt động phức tạp và giữ

tiêu hóa, hô hâp

Câu 18: Trình bày câu tạo ngoài và câu tạo trong đại não?

* Câu tạo ngoài của đại não:

e Dai nao là phân não phát triên nhât ở người, bê mặt của đại não được phủ một lớp chât xám làm thành

võ não, bê mặt của đại não có nhiêu nêp gâp, đó là các khe và rãnh làm tăng diện tích bê mặt của võ

não

e - Rãnh trên bán cầu chia đại não ra làm 2 nửa

e - Rãnh sâu chia bán cầu não là 4 thùy (thùy đỉnh, thùy châm, thùy trán, và thùy thái đương)

* Câu tạo trong của đại não

e - Chất xám ở ngoài tạo thành lớp vỏ não dày 2 - 3mm, gồm có 6 lớp chủ yếu là các tế bảo hình tháp,

trung tâm của các phản xạ không điêu kiện

e Chat trăng ở trong, năm dưới vỏ não là các đường thân kinh nôi các phân của vỏ não với nhau và vỏ

não với các phân dưới của hệ thần kinh

e - Trong chất trắng còn có các nhân nền

Câu 19: Cơ quan phân tích thị giác gồm những phan nào? Trình bảy cầu tạo của cầu mắt và màng lưới?

* Cơ quan phân tích thị giác: gồm có: các tế bào thụ cảm thị giác, dây thần kinh thị giác và vùng thị giác ở

thùy châm

* Câu tạo của cầu mắt: gồm có 3 lớp: màng cứng, màng mạch, màng lưới

e Màng cứng: Ở ngoài, bảo vệ cầu mắt, phía trước trong suốt là màng giác để ánh sáng đi qua

e Mang mach: O giữa có nhiều mạch máu và các tế bào sắc tô đen

e - Màng lưới: Ở trong cùng, chứa các tế bào thụ cảm thị giác hình que và hình nón

e - Môi trường trong suốt gồm có: thủy dịch, thể thủy dịch và dịch thủy tỉnh

* Câu tạo màng lưới: gồm có: các tế bào nón, tế bào que, điểm vàng, điểm mù

« Tế bào nón: tiếp nhận ánh sáng mạch và màu sắc

e Té bao que: tiép nhận ánh sáng yêu

Trang 8

e - Điểm vàng: nơi tập trung các tế bảo nón

e - Điểm mù: là nơi tập trung các tế que (không có tế bảo thụ cảm của thị giác)

Các tế bào có 2 cực tiếp nhận kích thích ánh sáng và màu sắc

Cậu 20: Trình bày tật về mắt, cho biết nguyên nhân và cách khăc phục?

* Cận thị: Là tật mà mắt chỉ có khả năng nhìn gân

e - Nguyên nhân: có thê là tật bâm sinh do cầu mắt dài hoặc thê thủy tinh quá phông, do không giữ đúng

khoảng cách khi đọc sách, báo làm cho thể thủy dịch luôn luôn phông, lâu ngày mắt khả năng đàn

hồi

e - Khắc phục: Muốn nhìn rõ vật ở xa phải đeo kính lõm

* Viễn thị: là tật mà mắt chỉ có khả năng nhìn xa

e - Nguyên nhân: có thể do tật bầm sinh do cầu mắt ngắn, hay do người già thể thủy tinh bị lão hóa, mắt

tính đàn hồi nên không phông được

e - Khăc phục: Muốn nhìn rõ vật ở gần phải đeo kính lôi

Câu 21: Nêu ý nghĩa tiếng nói và chữ viết trong đời sông con người?

e _ Tiêng nói và chữ việt là kêt quả của sự khái quát hóa và trừu tượng hóa các sự vật, hiện tượng cụ thê,

thuộc hệ thống tín hiệu 2

e Tiếng nói và chữ viết là phương tiện giao tiếp, thuộc hệ thống tín hiệu 2, trao đổi, truyền đạt kinh

nghiệm cho nhau và cho các thê hệ sau

e - Tiếng nói và chữ viết giúp cho con người hiểu nhau và gần nhau hơn, từ đó tạo được lòng yêu thương

nhân loại và yêu thương con người

Câu 22: Trình bày quá trình thu nhận kích thích của sóng âm giúp ta nghe được?

Sóng âm truyên vào tai trong làm rung lớp màng nhĩ chuỗi xương tai Tai trong rung động ngoại dịch, nội

dịch tác động đền tế bào phụ cảm thính giác của cơ quan Coocti năm trên màng cơ sở làm cac té bao hung

phan chuyền thành xung thần kinh đến dây thần kinh thính giác vùng thính giác ở thùy thái đương cho ta

nhận biết về âm thanh đã phát ra

Câu 23: Phản xạ có điều kiện là gì? Điều kiện để hình thành phản xạ có điều kiện và ý nghĩa việc hình

thành và ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của động vật và con người?

* Phản xạ có điều kiện: là những phản xạ được hình thành trong đời sông qua quá trình học tập và rèn luyện

* Những điều kiện đề hình thành phản xạ có điều kiện:

Trang 9

e _ Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện

e - Kích thích có điều kiện tiễn hành trước kích thích không điều kiện trong vài giây

e - Phải có sự kết hợp lặp đi lặp lại nhiều lần

* Ÿ nghĩa: Việc hình thành và sự ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống của động vật và con người

là đảm bảo được sự kích thích với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi của động vật và sự hình

thành các thói quen ,các tập quán tốt của con người

Câu 24: Nêu ý nghĩa của giấc ngủ? Nêu các biện pháp để có giâc ngủ tốt?

e - Ngủ là một nhu câu sinh lý của cơ thê, bản thân của giâc ngủ là một quá trình ức chê tự nhiên có tác

dụng bảo vệ và phục hôi khả năng làm việc của hệ thần kinh

«e Biện pháp để có giấc ngủ sâu: Ngủ đúng giờ, cơ thể sảng khoái làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, sống

thanh thản, tránh lo âu phiền muộn, tránh sử dụng các chất kích thích có hại cho hệ thần kinh

Câu 25: So sánh tuyến nội tiết và tuyến ngoại tiết? Tại sao nói tuyến tụy là một tuyến pha?

se _ Giông nhau: Cùng là các tuyên có các tê bào tuyên (tê bào tiệt), có khả năng tiệt ra các chât tiêt của

cơ thê để thực hiện một nhiệm vụ nhất định

e Khác nhau:

- Không có ống dẫn - Có ông dẫn

- Chat tiết ra được thăng vào nơi để tới cơ quan đích |- Đưa các chất tiết tứ tuyến ra ngoài

Tuyến tụy là một tuyên pha vì nó có cả 2 hoạt động ngoại tiết và nội tiết

Câu 26: Trình bày chức năng của hoóc môn tuyến tụy?

- Tuyến tụy: có 2 loại hoócmôn là insulin và glucagôn có vai trò điều hòa lượng đường trong máu luôn

được ổn định

- Khi lượng đường trong máu tăng: insulin biến đổi glucôzơ thành glicôgen dự trữ trong gan và tế bào làm

giảm đường huyết

- Khi lượng đường trong máu giảm: slucagôn biến đổi glicôgen thành glucôzơ làm tăng đường huyết

Câu 27: Trình bày cơ thể chế hoạt động của tuyến tụy?

- Sự phối hợp hoạt động của các tế bào ơ và của đảo tụy trong tuyến tụy, khi đường huyết tăng hay giảm

chính là để giữ cho nồng độ đường trong máu được ồn định

Trang 10

- Sau bữa ăn, thức ăn được hấp thụ làm tăng lượng đường huyến trong máu, các tế bào B của đảo tụy tiết

ra insulin biến đồi glucôzo thành glycogen dự trữ ở gan và cơ, làm giảm đường huyễn đến mức bình thường

- Sau các hoạt động mạnh hay đói kéo dài làm lượng đường huyết trong máu giảm các tế bào ơ của đảo tụy

tiết ra glucagôn biến đổi glicôgen thành glucozơ làm tăng lượng đường huyết đến mức trung bình

Câu 28: Tỉnh trùng được tạo ra như thế nào? Sự rụng trứng là gì? Hiện tượng kinh nguyệt là gì?

- Tinh tring duoc san sinh trong ống sinh tinh, từ các té bao mam, trải qua quá trình phân chia giảm nhiễm,

tinh trùng bắt đầu được tinh hoàn tạo ra từ lúc có thê trước vào tuổi đậy thì

- Khi trứng chín bao noãn vỡ ra để trứng thoát ra ngoài đó là sự rụng trứng

- Khi trứng chín, hoócmôn buông trứng làm lớp niêm mạc ở tử cung trở nên xốp và xung huyết, chuẩn bị

cho trứng được thụ tinh đến làm tổ, nếu trứng không được thụ tỉnh thì thể vàng sẽ thoái hóa sau 14 ngày

và lớp niêm mạc sẽ bung ra, gây hiện tượng kinh nguyệt

Câu 29: Sự thụ tỉnh và thụ thai là gì? Nếu những hậu quả của việc có thai sớm và ngoài ý muốn ở

tuổi vị thành niên?

* Su thu tinh va thu thai:

- Su thu tinh: là quá trình tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử

- Sự thụ thai: Là quá trình trứng đã thụ tinh bám được và làm tô trong lớp niêm mạc tử cung

* Những hậu quả của việc có thai sớm: Làm tăng nguy cơ tử vong ở bà mẹ và trẻ sinh ra thường nhẹ cân,

tỉ lệ sây thai, đẻ con non cao do tử cung chưa phát triển nay day đủ để mang thai đủ tháng, thường hay bị

sót nhau, làm băng huyết bị nhiễm khuẩn và sẽ dẫn đến vô sinh, ảnh hưởng đến học tập đến gia đình và xã

hội và tương lai công việc sau này

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	1,01 MB