Tìm bán kính ñáy và ñưSng cao c>a hình tr sao cho ít t n kim lo i nh1t Gi,i : GAi là bán kính ñáy.. Tìm hai c nh còn l i c>a tam giác sao cho tam giác có diVn tích l0n nh1t.. GAi là diV
Trang 1GIÁ TR L N NH T VÀ NH NH T C A HÀM S
TÓM T T LÝ THUY T
• Hàm s ( ) xác ñ"nh và có liên t(c trên ño n thì ( ) xác ñ"nh trên kho,ng ( )
• Hàm s ( ) xác ñ"nh và có liên t(c trên n-a ño n ) ( thì ( ) xác ñ"nh trên kho,ng ( )
• Hàm s có th không ñ t giá tr" l0n nh1t ho2c nh3 nh1t trên m4t t5p h6p s th7c cho trư0c
∈
∈
Ví d( 1: Tìm giá tr" l0n nh1t và nh3 nh1t c>a các hàm s :
Gi,i :
Hàm s ñã cho xác ñ"nh trên ℝ
Ta có
V0i mAi ∈ℝ , ta có
( )
( )
( )
( ) ( )
π
Hàm s ñã cho xác ñ"nh trên ño n −
( ) = ⇔ −( − =) ⇔ −( =) ⇔ < < ⇔ < < ⇔ =
Trang 2B,ng biEn thiên c>a ( ) trên ño n −
−
TF b,ng biEn thiên , ta ñư6c ∈ − ( ) ∈ − ( )
Ví d( 2: Tìm giá tr" l0n nh1t và nh3 nh1t c>a các hàm s :
π
−
Gi,i :
Hàm s ñã cho xác ñ"nh trên ℝ
Xét hàm s ( ) = − + ∈ ( ) = − ∈( ) ( ) = ⇔ =
( ) ( )= = =
( )= ∈ ( ) = = ( )= ∈ ( ) =
π
−
Hàm s ñã cho xác ñ"nh trên ño n π
π
−
Ta có : ( )= − −π < <π ⇒ ( ) = ⇔ = −π π π
( )
Ví d( 3:Cho parabol ( ) = và ñi.m (− ) Xác ñ"nh ñi.m thu4c ( )sao cho kho,ng cách
là ngLn nh1t ; tìm kho,ng cách ngLn nh1t ñó
Gi,i :
Trang 3( ) = = ( + ) +( ) = + + +
( )ñNi d1u tF âm sang dương khi ñi qua = − Hàm s ( )ñ t c7c ti.u t i = −
( )− = ði.m ( ) ( )− ∈ là ñi.m ñ kho,ng cách = là ngLn nh1t
Ví d( 4: NgưSi ta ñ"nh làm m4t cái h4p kim lo i hình tr( có th tích cho trư0c Tìm bán kính ñáy
và ñưSng cao c>a hình tr( sao cho ít t n kim lo i nh1t
Gi,i :
GAi là bán kính ñáy ð h4p kim lo i hình tr( có th tích =π thì hiTu cao c>a h4p là
π
Lư6ng kim lo i ñ làm h4p bUng diVn tích toàn phWn c>a h4p : ( ) π π
π
π
( ) ñNi d1u tF âm sang dương nên hàm s ( ) ñ t ñi.m c7c ti.u t i
π
Ví d( 5 : Chu vi c>a m4t tam giác là ( ), ñ4 dài c>a m4t c nh tam giác là ( ) Tìm hai c nh còn l i c>a tam giác sao cho tam giác có diVn tích l0n nh1t
Gi,i :
GAi m4t c nh còn l i c>a tam giác là , c nh còn l i th[ hai là , ta có + + = ⇒ = − DiVn tích tam giác : (theo công th[c hêrông)
( ) = ( − )( − )( − ) = ( − )( − ) = − + − < <
( ) ñNi d1u tF dương sang âm nên hàm s ( ) ñ t ñi.m c7c ñ i t i = DiVn tích tam giác l0n nh1t khi m_i c nh còn l i dài ( ).Khi ñó diVn tích l0n nh1t : ( )=
Ví d( 6:M4t h4p không nLp ñư6c làm tF m4t m,nh cáctông H4p có ñáy là hình vu4ng c nh ( ), ñưSng cao là ( )và có th tích là GAi ( )là diVn tích c>a m,nh cáctông Tìm ( ) sao cho ( ) nh3 nh1t
Gi,i:
Trang 4DiVn tích c>a m,nh cáctông dùng làm hình h4p là : ( )= + = + >
Bài toán trc thành tìm > sao cho t i ñó ( ) ñ t giá tr" nh3 nh1t
B,ng biEn thiên c>a ( ) trên kho,ng ( +∞ )
+∞
( )
V5y = ( ) thì min ( ) =
Ví d( 7: Cho m4t tam giác ñTu c nh NgưSi ta d7ng m4t hình che nh5t có c nh
nUm trên c nh , hai ñfnh và theo th[ t7 nUm trên hai c nh và c>a tam giác Xác ñ"nh v" trí ñi.m sao cho hình che nh5t có diVn tích l0n nh1t và tìm giá tr" l0n nh1t ñó
Gi,i :
Bài toán quy vT : Tìm giá tr" l0n nh1t c>a ( ) (= − ) ∈
B,ng biEn thiên c>a ( ) trên kho,ng
( )
V5y diVn tích hình che nh5t l0n nh1t là khi =
Ví d( 8: Khi nuôi cá thí nghiVm trong hh ,m4t nhà sinh hAc th1y rUng : NEu trên m_i ñơn v" diVn tích c>a m2t hh có con cá thì trung bình m_i con cá sau v( cân n2ng ( )= − ( ) H3i ph,i th,
Trang 5Gi,i :
NEu trên m_i ñơn v" diVn tích c>a m2t hh có con cá thì sau m4t v( , s cá trên m_i ñơn v" diVn tích m2t hh trung bình cân n2ng : ( )= ( ) = ( − ) ∈
V5y ñ thu ñư6c nhiTu nh1t sau m4t v( thu ho ch cWn th, m_i ñơn v" diVn tích m2t hh là = con cá
Ví d( 8: Trong các hình che nh5t có chu vi là ( ), hãy các ñ"nh hình che nh5t có diVn tích l0n nh1t Gi,i :
GAi m4t c nh b1t kỳ c>a hình che nh5t có chiTu dài ( ) TNng chiTu dài hai c nh là ( ) ChiTu dài c nh kia là − ( ) DiVn tích hình che nh5t là : ( ) (= − ) ≤ ≤
DiVn tích hình che nh5t l0n nh1t khi = Trong các hình che nh5t chu vi ( ), hình vuông c nh ( )có diVn tích l0n nh1t bUng ( )
Ví d( 9: Cho m4t t1m nhôm hình vuông c nh NgưSi ta cLt c b n góc b n hình vuông bUng nhau , rhi g5p t1m nhôm l i ñ ñư6c m4t cái h4p không nLp Tính c nh c>a các hình vuông b" cLt sao cho th tích c>a kh i h4p là l0n nh1t
Gi,i :
< <
là ñ4 dài c>a c nh c>a hình vuông b" cLt
Th tích c>a kh i h4p là = ( − ) < < ⇒ =( − )( − ) < <
< <
=
Ví d( 10:
Trong s các hình che nh5t có cùng chu vi , hãy tìm hình che nh5t có diVn tích l0n nh1t Trong s các hình che nh5t có cùng diVn tích , hãy tìm hình che nh5t có chu vi nh3 nh1t Gi,i :
GAi là ñ4 dài hai kích thư0c c>a hình che nh5t , ta có :
> < <
+ = = −
DiVn tích hình che nh5t là = = ( − ) = − < < ⇒ < < = = =
GAi là ñ4 dài hai kích thư0c c>a hình che nh5t, ta có :
>
>
=
= + = + > ⇒ = =
1 Tìm giá tr" l0n nh1t và nh3 nh1t c>a các hàm s sau ñây :
Trang 6( )= + − trên ño n −
( )= + + − trên ño n −
( ) = + trên kho,ng ( +∞ )
( ) = − + + trên ño n
+ trên ño n ( ) = − trên n-a kho,ng (
2 Tìm giá tr" l0n nh1t và nh3 nh1t c>a các hàm s sau ñây :
( )= + − + trên ño n −
( )= + − trên ño n −
( ) = − + trên ño n −
( )= − + trên ño n
−
( ) =
+ trên n-a kho,ng (− ( ) = + +
− trên kho,ng ( +∞ ) ( )= − trên ño n − ( ) = − trên ño n π π
−
3 Tìm giá tr" l0n nh1t và nh3 nh1t c>a các hàm s sau ñây :
5 ð4 gi,m huyEt áp c>a m4t bVnh nhân ñư6c cho bci công th[c ( ) = ( − ) trong ñó ( ) là liTu lư6ng thu c ñư6c tiêm cho bVnh nhân Tính liTu lư6ng thu c cWn tiêm cho bVnh nhân
ñ huyEt áp gi,m nhiTu nh1t và tính ñ4 gi,m ñó
Hư0ng dmn
( )= ⇔ = = ( ) < Lư6ng thu c cWn tiêm ñ gi,m huyEt áp nhiTu nh1t là ( ) ð4 gi,m huyEt áp là ( ) =
6 M4t con cá hhi bơi ngư6c dòng ñ vư6t m4t kho,ng cách là V5n t c nư0c là NEu v5n t c bơi c>a cá khi nư0c ñ[ng yên là ( )thì năng lư6ng tiêu hao c>a cá trong giS ñư6c cho bci công th[c ( ) = trong ñó là m4t hUng s , ( ) Tìm v5n t c bơi c>a cá khi nư0c ñ[ng yên ñ năng lư6ng tiêu hao là ít nh1t
Hư0ng dmn :
V5n t c cá khi dòng nư0c ñ[ng yên là ( ), thì v5n t c c>a cá khi ngư6c dòng nư0c là
−
ThSi gian c>a cá bơi ngư6c dòng v0i kho,ng cách = là =
−
Trang 7Năng lư6ng tiêu hao c>a cá
−
7 Sau khi phát hiVn m4t bVnh d"ch, các chuyên gia y tE ư0c tính s ngưSi nhi m bVnh k tF ngày phát hiVn bVnh nhân ñWu tiên ñEn ngày th[ là ( ) = − ∈ NEu coi ( )là hàm s xác ñ"nh trên ño n thì ñ o hàm ( )ñư6c xem là t c ñ4 truyTn bVnh (ngưSi/ngày) t i thSi ñi.m Tính t c ñ4 truyTn bVnh vào ngày th[ năm
Xác ñ"nh ngày mà t c ñ4 truyTn bVnh là l0n nh1t và tính t c ñ4 ñó
Xác ñ"nh các ngày mà t c ñ4 truyTn bVnh l0n hơn
Xét chiTu biEn thiên c>a hàm s ( ) trên ño n
Hư0ng dmn :
( ) = − ∈
( ) = ( − )⇒ ( ) =
( ) = ( − )> ⇔ < <
( ) = ( − ) > < < ⇒ Hàm s ( ) ñhng biEn trên ño n
8 Hình thang cân có ñáy nh3 và hai c nh bên ñTu dài Tính góc α = = sao cho hình thang có diVn tích l0n nh1t Tính diVn tích l0n nh1t ñó.Gi, s- π
= < <
Hư0ng dmn :
9 Trong các tam giác vuông mà c nh huyTn có ñ4 dài c nh bUng , hãy xác ñ"nh tam giác có diVn tích l0n nh1t
Hư0ng dmn :
GAi là ñ4 dài hai c nh góc vuông c>a tam giác vuông có c nh huyTn bUng , < <
10 M4t hành lang giea hai nhà có hình d ng c>a m4t lăng tr( ñ[ng Hai m2t bên là
Tính th tích c>a hình lăng tr( theo
Tìm sao cho hình lăng tr( có th tích l0n nh1t và tính th tích l0n nh1t ñó
Hư0ng dmn :
∈