Xây dựng và sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để dạy học kiến thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 trung học cơ sở Phùng Thị Thạo Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Lý luận và phương pháp dạy học; Mã số: 60 14 10 Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Lập Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Hệ thống hóa cơ sở lí luận về cách xây dựng và sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khắc quan (TNKQ) dạng Multi - choice - questions (MCQ). Khảo sát thực trạng xây dựng và sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và kiểm tra đánh giá (KTĐG) kết quả học tập môn Sinh học lớp 9 phần di truyền và biến dị. Biên soạn các câu hỏi TNKQ dạng MCQ phần di truyền và biến dị Sinh học lớp 9. Thực nghiệm thăm dò để chỉnh lý câu dẫn, câu nhiễu và thực nghiệm chính thức để xác định các chỉ số đo độ khó, độ phân biệt của từng câu hỏi, độ giá trị và độ tin cậy của toàn bài trắc nghiệm kiến thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9. Xây dựng giáo án có sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9. Thực nghiệm sư phạm để xác định hiệu quả việc sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9. Keywords: Di truyền học; Biến dị; Sinh học; Phương pháp giảng dạy; Câu hỏi trắc nghiệm khách quan Content 1. Lý do chọn đề tài Trong điều kiện hiện nay, việc đổi mới trong giáo dục là điều kiện tất yếu. Để thực hiện được mục tiêu giáo dục mà Đảng đề ra, ngoài việc đổi mới nội dung thì cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, trong đó có phương pháp KTĐG. Bên cạnh đó, Khi sử dụng phương pháp TNKQ trong dạy kiến thức mới sẽ mang lại hiệu quả không nhỏ trong việc khắc phục nhược điểm của nó trong KTĐG. Việc này còn phát huy được tính tích cực chủ động của HS, giúp HS dễ dàng hơn trong việc tiếp cận kiến thức mới, đồng thời cũng rèn được kỹ năng vận dụng câu hỏi TNKQ trong việc dạy kiến thức mới và KTĐG. Mặt khác, kiến thức phần Di truyền và biến dị ở chương trình Sinh học lớp 9 là phần kiến thức khó, trừu tượng đối với HS nên HS khó nắm vững được những kiến thức cơ bản và khó khắc sâu được kiến thức.Việc áp dụng câu hỏi TNKQ trong dạy học giúp HS tự học qua việc tìm hiểu SGK, giúp HS tiếp thu kiến thức tốt hơn. Đặc biệt, hiện nay các kì thi tốt nghiệp THPT và thi Đại học, cao đẳng…đều có sử dụng hình thức TNKQ dạng MCQ, nên việc được làm quen với cách học, cách KTĐG theo hình thức TNKQ giúp các em dễ dàng tiếp cận hơn khi học lên các bậc học cao hơn. Chính vì những lí do trên mà tôi chọn đề tài: “ Xây dựng và sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để dạy học kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9 trung học cơ sở”. 2. Mục đích nghiên cứu Xây dựng câu hỏi TNKQ theo nội dung phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 THCS. Đề xuất việc sử dụng các câu hỏi TNKQ trong việc dạy kiến thức mới và KTĐG kết quả học tập của học sinh phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 THCS. 3. Lịch sử nghiên cứu Việc áp dụng câu hỏi TNKQ trong dạy học đã được áp dụng trên thế giới. Hiện đã có nhiều tác giả biên soạn câu hỏi TNKQ phần Di truyền và biến dị như Trịnh Nguyên Giao từ những năm 1997, Vũ Đình Luận (2005) nhưng tập trung ở đối tượng sinh viên các trường cao đẳng, và một số đề tài ở Sinh học lớp 12 như Nguyễn Thị Kim Giang (1997), Cao Kim Thoa (2008), Dương Thu Hiền (2009). Bên cạnh đó đã có một số tác giả xây dựng câu hỏi TNKQ trong việc hình thành kiến thức mới trong dạy học phần di truyền và biến dị 9 như Phan Thị Thu Hiền (2006), Hoàng Hải Phòng (2010)… Một số tài liệu về KTĐG thường xuyên và định kì được các tác giả xây dựng như Ngô Văn Hưng (2008)…song chưa có công trình nào xây dựng các câu hỏi TNKQ một cách hệ thống dùng cho việc dạy kiến thức mới và KTĐG kết quả học tập phần Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9. 4. Phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung xây dựng câu hỏi TNKQ dạng MCQ trong nội dung các chương I, II, III, IV, V, VI trong SGK Sinh học 9 trung học cơ sở. Áp dụng những câu hỏi TNKQ dạng MCQ để dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9 THCS. 5. Đối tƣợng nghiên cứu - GV dạy Sinh học lớp 9 ở một số trường THCS trên địa thành phố Hà Nội và tỉnh Nam Định. - HS lớp 9 ở một số trường THCS trên địa thành phố Hà Nội và tỉnh Nam Định. 6. Giả thuyết nghiên cứu Nếu xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm đạt yêu cầu và sử dụng hợp lí trong dạy kiến thức mới và KTĐG sẽ phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, giúp học sinh nắm vững kiến thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 THCS. 7. Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lí luận về cách xây dựng và sử dụng câu hỏi TNKQ dạng MCQ. - Khảo sát thực trạng xây dựng và sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kết quả học tập môn Sinh học lớp 9 phần Di truyền và biến dị. - Biên soạn các câu hỏi TNKQ dạng MCQ phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9. - Thực nghiệm thăm dò để chỉnh lí câu dẫn, câu nhiễu và thực nghiệm chính thức để xác định các chỉ số đo độ khó, độ phân biệt của từng câu hỏi, độ giá trị và độ tin cậy của toàn bài trắc nghiệm kiến thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9. - Xây dựng giáo án có sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9. - Thực nghiệm sư phạm để xác định hiệu quả việc sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9. 8. Phƣơng pháp nghiên cứu 8.1. Nghiên cứu lí thuyết Nghiên cứu các tài liệu có liên quan để xây dựng cơ sở lí luận của đề tài. 8.2. Phương pháp điều tra 8.2.1. Điều tra học sinh 8.2.2. Điều tra giáo viên 8.3. Phương pháp chuyên gia Để tăng chất lượng của các câu hỏi TNKQ dạng MCQ chúng tôi cần sử dụng phương pháp chuyên gia bằng việc tổ chức lấy ý kiến của đồng nghiệp và người làm bài TNKQ về tất cả các khía cạnh của câu hỏi. 8.4. Thực nghiệm sư phạm 8.4.1. Thực nghiệm thăm dò - Chúng tôi tiến hành thăm dò GV và HS lớp 9 trường THCS Cầu Giấy và trường THCS Lê Qúy Đôn (Cầu Giấy – Hà Nội), trường THCS Di Trạch (Hoài Đức – Hà Nội), trường THCS Yên Tân và THCS Lê Qúy Đôn (Ý Yên – Nam Định) về những vấn đề còn tồn tại khi dạy học phần Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9 THCS bằng cách trao đổi với GV và HS. - Chúng tôi tổ chức điều tra và xử lý số liệu sau điều tra, xây dựng phiếu điều tra. - Đồng thời thực nghiệm trên học sinh lớp 9 để có cơ sở chỉnh lí lại câu dẫn, phương án nhiễu. Trong 245 câu đã soạn chúng tôi chọn được 240 câu để đưa vào thực nghiệm chính thức. 8.4.2. Thực nghiệm chính thức - Chúng tôi tiến hành thực nghiệm giảng dạy trên các lớp đã chọn với cùng nội dung, phương pháp, hệ thống câu hỏi TNKQ đưa vào các giáo án thực nghiệm. * Các bước thực nghiệm: - Xây dựng câu hỏi TNKQ dùng trong thực nghiệm và mẫu phiếu cho KTĐG, mẫu phiếu trả lời trắc nghiệm ở 4 lớp TN và 4 lớp ĐC. - Tổ chức thực nghiệm 8.5. Phương pháp thống kê toán học Sau khi tập hợp và sắp xếp số liệu, chúng tôi sử dụng các phép thống kê tiến hành xử lí các số liệu thu được trong thực nghiệm sư phạm về mặt định tính và định lượng để kiểm định tính đúng đắn và khả thi của nội dung nghiên cứu. 9. Cấu trúc luận văn. Ngoài mở đầu, danh mục các kí hiệu viết tắt, tài liệu tham khảo, kết luận khuyến nghị và phụ lục luận văn được trình bày trong 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài Chương 2: Xây dựng và sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng MCQ để dạy kiến thức mới và kiểm tra đánh giá. Chương 3: Thực nghiệm sư phạm CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài 1.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới [16] Từ những nguyên tắc về sự khác nhau giữa các loài của Darwin trong tác phẩm “Nguồn gốc các loài” (Origin of species – 1859), Francis Galton đã vận dụng vào việc khảo sát sự khác biệt giữa các cá thể về tính chất sinh lý, tâm lí liên quan đến yếu tố di truyền, và cuối cùng ông triển khai các trắc nghiệm để đo các đặc điểm của con người liên quan đến trí tuệ. Đến năm 1904 Alfred Binet – một nhà tâm lí học người Pháp cùng với cộng sự đã phát minh ra bài trắc nghiệm về chỉ số thông minh (IQ) và tiếp tục được hoàn thiện vào năm 1916 khi Alfred Binet và Lewis Terman (Người Mĩ) kết hợp với nhau. Bài trắc nghiệm nhằm xác định chỉ số IQ của họ nhanh chóng được phổ biến áp dụng ở nhiều quốc gia. Đến những thập niêm 30, 40 của thế kỉ XX, các nhà xuất bản trắc nghiệm ra đời ở các nước phát triển, tại Hoa Kỳ xuất hiện nhiều hệ thống TNKQ dùng để đánh giá kết quả học tập của HS. Vào đầu thế kỉ XX, E. Thormdile là người đầu tiên dùng TNKQ như một phương pháp “khách quan và nhanh chóng” để xác định trình độ của học sinh ở môn Số học, rồi sau đó tới các môn khác. Giữa thế kỉ XX, TNKQ còn được thiết kế ở những bài chuyên ngành có tính kinh doanh. Cuối thế kỉ XX, nhờ những tiến bộ của công nghệ thông tin mà người ta đã kết hợp cài đặt nên các chương trình xử lý kết quả TNKQ. Năm 1964 xuất hiện công trình nghiên cứu của Gerberich dùng máy tính điện tử xử lý các bài trắc nghiệm trên diện rộng.Vào thời điểm đó ở Anh đã có Hội đồng quốc gia, hàng năm quyết định các trắc nghiệm chuẩn trong trường trung học. 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Dù TNKQ xuất hiện khá sớm trên thế giới nhưng tại Việt Nam thì TNKQ lại xuất hiện muộn hơn và chủ yếu tập trung trước hết ở các thành phố, các viện nghiên cứu, các trường đại học, cao đẳng. TNKQ được sử dụng lần đầu tiên tại miền Nam Việt Nam vào những thập niên 50 của thể kỉ XX, sau đó phát triển mạnh ở những thập niên 70 của thế kỉ này. Các trường trung học bắt đầu sử dụng rộng rãi hình thức này vào những năm 1956 – 1960, và đầu tiên ở môn Sinh học. Năm 1971, GS. Trần Bá Hoành công bố “ Dùng phương pháp test để kiểm tra nhận thức của một số khái niệm trong chương trình Sinh học 9”. Tuy nhiên từ năm 1990 trở lại đây,TNKQ thực sự nhận được sự quan tâm. TNKQ dần được đưa vào sử dụng ở nhiều bộ môn ngoại ngữ, hóa học, vật lý, sinh học….trong các kì thi lớn. Nhiều đề tài đã được công bố như đè tài của Vũ Đình Luận (2005), Cao Kim Thoa (2008)… Trong dạy học Sinh học theo SGK mới đã có sự đổi mới về phương pháp. Tuy nhiên việc sử dụng câu hỏi TNKQ chủ yếu tập trung ở các trường đại học, cao đẳng và trung học phổ thông với đối tượng chủ yếu là sinh học lớp 12, hầu như chưa áp dụng trong dạy học (cụ thể trong dạy kiến thức mới và KTĐG) ở lớp 9, phần Di truyền và biến dị. 1.1.3. Vai trò của câu hỏi trắc nghiệm khách quan 1.1.3.1. Trắc nghiệm khách quan là một phương tiện truyền tải nội dung dạy học. 1.1.3.2. Trắc nghiệm khách quan phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh 1.1.3.3. Trắc nghiệm khách quan là công cụ để kiểm tra đánh giá * Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra bài cũ hoặc 15 phút. * Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan ở cuối mỗi bài học. * Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra một tiết. 1.1.3.4. Trắc nghiệm khách quan được sử dụng trong các trò chơi. 1.1.4. Ưu nhược điểm của các dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong dạy kiến thức mới và trong kiểm tra đánh giá 1.1.4.1. Ưu nhược điểm của câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra đánh giá Sử dụng TNKQ có nhiều loại, mỗi loại có ưu nhược điểm riêng và được chọn để sử dụng phù hợp với các mục địch và đối tượng khác nhau. * Trắc nghiệm Đúng/Sai (Yes/No question). * Trắc nghiệm điền khuyết (Supply items) * Trắc nghiệm ghép đôi (Matching items) * Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Multiple choice questions) 1.1.4.2. Ưu nhược điểm của câu hỏi trắc nghiệm khách quan khi sử dụng để dạy kiến thức mới 1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài 1.2.1. Thực trạng việc dạy học kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh học lớp 9 trong các trường trung học cơ sở Qua khảo sát HS, tham khảo và dự giờ một số giáo viên, chúng tôi nhận thấy: Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy khi vận dụng việc đổi mới phương pháp dạy học môn Sinh học lớp 9 phần Di truyền và biến dị còn nhiều hạn chế. Cụ thể: - Về phía giáo viên: còn chưa đổi mới trong phương pháp, ít sử dụng tranh, tư liệu minh họa, phần lớn là thuyết trình, nếu có sử dụng câu hỏi TNKQ còn là tự phát. Khi kiểm tra đánh giá câu hỏi tự luận về lý thuyết chiếm nhiều (65 -70%)… - Về phía HS: Đa số HS chuẩn bị bài theo hình thức là học thuộc bài cũ, ít khi nghiên cứu trước bài hoặc tìm hiểu những tài liệu tham khảo khác. Khi GV đặt câu hỏi, HS còn ỷ lại, chưa tự giác tìm hiểu thông tin SGK để đưa ra câu trả lời. Việc làm bài tập của HS nhiều khi là chống đối… 1.2.2. Nguyên nhân của thực trạng trên 1.2.2.1. Về phía giáo viên - Công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng GV về mặt lí luận và các kĩ năng tổ chức dạy học bằng phương pháp tích cực còn yếu. Việc vận dụng các phương pháp dạy tích cực còn hạn chế, một số lý thuyết GV còn chưa chính xác hóa, sự thay đổi SGK cùng là một trở ngại… 1.2.2.2. Về phía HS - Do tâm lý HS đa số các em còn coi môn Sinh học là môn phụ. Phần lớn các em vẫn học theo cách thụ động. Các câu hỏi của GV đưa ra còn chưa đòi hỏi tư duy HS, không kích thích sự sáng tạo của các em, hạn chế sự tổng hợp, phán đoán, đánh giá… nên HS không có thói quen tự học, tự tư duy. CHƢƠNG 2 XÂY DỰNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN DẠNG MCQ ĐỂ DẠY KIẾN THỨC MỚI VÀ KTĐG 2.1. Khái niệm về câu hỏi, câu hỏi trắc nghiệm khách quan [25] 2.1.1.Khái niệm về câu hỏi Câu hỏi là một dạng cấu trúc ngôn ngữ, dùng để diễn đạt một yêu cầu, một mệnh lệnh và đòi hỏi được giải quyết. Trong dạy học, câu hỏi được sử dụng để hướng dẫn quá trình nhận thức của HS. Tùy theo bản chất, mục đích, cách sử dụng mà người ta phân chia câu hỏi thành nhiều loại khác nhau. 2.1.2. Khái niệm về câu hỏi trắc nghiệm khách quan TNKQ chia làm nhiều loại: đúng –sai, ghép đôi, điền khuyết, câu nhiều lựa chọn (MCQ). Mỗi loại, như đã phân tích, có những ưu và nhược điểm riêng. Trong các kiểu câu hỏi TNKQ, kiểu câu hỏi MCQ được sử dụng rộng rãi hơn cả vì nhiều ưu điểm: - Độ tin cậy cao. Yếu tố đoán mò may rủi của HS giảm đi nhiều so với dạng TNKQ khác khi số phương án tăng lên. - HS phải xét đoán và phân tích kĩ càng khi trả lời câu hỏi. - Với một bài trắc nghiệm có nhiều câu trả lời cho sẵn để chọn, người ta có thể đo được các khả năng nhớ, áp dụng các nguyên lý, suy diễn, tổng quát hóa hữu hiệu. - Có thể phân tích được tính chất mỗi câu hỏi. 2.2. Tiêu chuẩn của một câu hỏi MCQ và một bài trắc nghiệm MCQ 2.2.1. Tiêu chuẩn của một câu hỏi MCQ 2.2.1.1. Tiêu chuẩn định tính * Phần câu dẫn phải thể hiện được: - Tính hoàn chỉnh, rõ ràng của vấn đề hoặc nhiệm vụ được trình bày . - Tính tập trung đối với các từ khẳng định dương tính. - Tính ngắn gọn, xúc tích của câu hỏi. * Phần phương án lựa chọn phải thể hiện được: - Tính chính xác của câu trả lời - Tính hấp dẫn của câu nhiễu - Không được có những từ đầu mối, gợi ý dẫn đến trả lời như: “luôn luôn”, “không bao giờ”, “chỉ tất cả”… - Tính phù hợp - Tính tương tự trong cấu trúc câu trả lời 2.2.1.2.Tiêu chuẩn định lượng - Câu hỏi phải có: + Độ khó trong khoảng 25% đến 75% [17]. + Độ khó trung bình với câu có 5 phương án chọn là 60% [12]. + Độ phân biệt từ 0,2 trở lên [25]. 2.2.1.3.Tiêu chuẩn riêng với câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng MCQ để dạy kiến thức mới[25] - Nội dung của các câu hỏi được dùng trong bài giảng mang đầy đủ thông tin của bài bài, câu trúc nội dung trong câu hỏi phù hợp với cấu trúc bài học để HS dễ phân tích, hiểu và nhớ. - Câu hỏi TNKQ dùng để dạy bài mới không chỉ mang thông tin liên quan tới nội dung đang học mà còn chứa đựng các kiến thức liên quan đến các phần đã học và gợi mở kiến thức sắp học. 2.2.2. Tiêu chuẩn của một bài trắc nghiệm khách quan dạng MCQ 2.2.2.1. Tiêu chuẩn định tính - Tiêu chuẩn về nội dung khoa học: +tính giá trị, tính tin cậy + tính khả thi, tính định lượng + tính lý giải + tính chính xác + tính công bằng + tính đơn giản, dễ hiểu + tính hệ thống, logic, tính kinh tế - Tiêu chuẩn về mặt sư phạm:Tính giáo dục , tính phù hợp, tính linh hoạt và mềm dẻo 2.2.2.2. Tiêu chuẩn định lượng - Độ khó trong khoảng 25% đến 75%. - Độ phận biệt từ 0,2 trở lên. - Độ tin cậy từ 0,6 trở lên. - Nội dung các câu hỏi phải bao phủ 100% các mục tiêu và nội dung cần đánh giá. [...]... CHƢƠNG 3 SỬ DỤNG HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN VÀO QUÁ TRÌNH DẠY HỌC 3.1 Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng MCQ vào dạy học kiến thức mới 3.1.1 Quy trình sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng MCQ trong dạy học kiến thức mới Chúng tôi đề xuất phương pháp sử sụng câu hỏi TNKQ trong dạy học kiến thức mới theo qui trình sau: Bảng 3.1 Quy trình sử dụng MCQ trong dạy kiến thức mới... dung và mục tiêu phần Di truyền và biến dị sinh học 9 trung học cơ sở 2.5.1.1.Nghiên cứu nội dung phần Di truyền và biến dị sinh học 9 Trong chương trình Sinh học THCS, kiến thức Di truyền và biến dị nằm trong chương trình học kì I lớp 9 bao gồm 40 bài, trong đó có 32 bài lý thuyết và 7 bài thực hành, 1 bài bài tập và 1 bài ôn tập 2.5.1.2 Nghiên cứu mục tiêu phần Di truyền và biến dị sinh học 9 1.5.2 Xây. .. dụng câu hỏi TNKQ làm cơ sở xây dựng hệ thống câu hỏi TNKQ dạng MCQ và sử dụng nó vào quá trình dạy học và KTĐG 1.2 Trên cơ sở quy trình xây dựng đã xây dựng được 240 câu hỏi dạng MCQ có đủ các số đo: độ khó, độ phân biệt về nội dung kiểm tra phần Di truyền và biến dị trong chương trình Sinh học 9 1.3 Từ quy trình sử dụng gồm 3 bước đã xây dựng được 9 giáo án sử dụng câu hỏi TNKQ làm phương tiện để dạy. .. MCQ phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 Chƣơng Nội dung Số bài Số câu hỏi dự kiến I 7 40 – 45 II Nhiễm sắc thể 7 40 – 45 III ADN và gen 6 35 – 40 IV Biến dị 7 40 – 45 V Di truyền hoc người 3 20 – 25 VI Ứng dụng di truyền học 10 60 – 70 Tổng cộng 1.5.3 Các thí nghiệm của Menđen 40 235 - 270 Xây dựng câu hỏi tự luận nhỏ phần Di truyền và biến dị Sinh học 9 Để có cơ sở cho việc xây dựng các phương án... sử dụng câu hỏi Các số liệu thu được như điểm số của từng cá nhân, cách thức lựa chọn mỗi phương án của từng câu hỏi được sắp xếp và xử lý bằng các công thức toán học thống kê sẽ cho câu trả lời về độ khó (Fv), độ phân biệt (DI) , của từng câu hỏi và hệ số tin cậy (r) của bài khảo sát 2.5 Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng MCQ phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 trung học cơ sở 2.5.1... từng câu hỏi và hệ số tin cậy của toàn bài trắc nghiệm ở trên cho phép chúng tôi khẳng định 240 câu hỏi TNKQ dạng MCQ có thể sử dụng trong KTĐG và dạy kiến thức mới phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 1.5.5.4 Kết quả các câu hỏi dạng MCQ đã qua thẩm định Trong 245 câu hỏi TNKQ dạng MCQ được xây dựng, qua xác định các chỉ số đo, chúng tôi đã chọn được 240 câu hỏi đủ tiêu chuẩn để đưa vào sử dụng. .. thấy kiến thức khái niệm và ứng dụng được xây dựng với tỉ lệ nhiều hơn Trong đó kiến thức ứng dụng nhiều câu hỏi hơn các kiến thức khác vì đây chính là mục đích của Di truyền và biến dị và hơn nữa, muốn ứng dụng được cũng phải dựa trên cơ sở của phương pháp bộ môn 1.5.5 Nội dung bộ câu hỏi trắc nghiệm khách quan được xây dựng 1.5.5.1 Kết quả về độ khó, độ phân biệt, mối tương quan giữa độ khó và độ... được đưa vào thực tế sử dụng để dạy học (Có thể áp dụng dạy kiến thức mới và kiểm tra đánh giá) phần Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 * Xác định độ giá trị Trước hết, mức độ giá trị được ước lượng bằng cách so sánh nội dung đề cập đến trong câu hỏi và nội dung của chương trình cần trắc nghiệm Kết quả phân tích đối chiếu cho thấy kiến thức mà chúng ta cần kiểm tra, xây dựng đã nằm trong các câu hỏi Hơn... là nhắc lại, phần kiến thức nào dùng để là để tiếp thu các môn học sau, phần nào chỉ dùng để mở rộng… 2.4.3 Bước 3: Tuyển chọn và xây dựng các câu hỏi trắc nghiệm * Xây dựng các câu hỏi tự luận nhỏ Xây dựng các câu hỏi tự luận nhỏ ứng với mỗi nội dung kiến thức mà mục tiêu cần phải đạt được sau khi học xong bài học, tiết học *Xây dựng các phƣơng án lựa chọn Sau khi HS trả lời các câu hỏi tự luận nhỏ,... Xây dựng bảng trọng số cần trắc nghiệm phần Di truyền và biến dị sinh học 9 Xây dựng bảng trọng số giúp định hướng về số lượng câu hỏi giữa các chương Số lượng câu hỏi ở mỗi chương, mỗi bài dựa trên thời gian phân bố và mức độ quan trọng của từng thành phần kiến thức Kết quả xay dựng bảng trọng số được chúng tôi trình bày ở bảng sau: Bảng 2.3 Bảng trọng số xây dựng câu hỏi TNKQ dạng MCQ phần Di truyền . Xây dựng và sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để dạy học kiến thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9 trung học cơ sở Phùng Thị. thức Di truyền và biến dị Sinh học lớp 9. - Xây dựng giáo án có sử dụng câu hỏi TNKQ trong dạy kiến thức mới và KTĐG kiến thức Di truyền và biến dị môn Sinh