Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.

Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội, năm 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ KIM PHỤNG

TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

Hà Nội, năm 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ KIM PHỤNG

TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mã số: 8.38.01.04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS BÙI ĐỨC HỨA

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây luận văn là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi và tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

về sự trung thực khoa học về nội dung, số liệu trong luận văn này Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được

ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận văn:

NGÔ KIM PHỤNG

MỤC LỤC

MƠ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC THEO

LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 9

1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc 9 1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc 16 1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc 23

Chương 2; TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

HIỆN HÀNH VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG

TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 28

2.1 Định tội danh và trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc theo quy định

của Bộ luật hình sự năm 2015 28

2.2 Phân biệt tội đánh bạc với một số tội danh khác trong Bộ luật hình sự 33

2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội đánh bạc của Tòa án nhân

dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2016 đến 2020 37

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 56

3.1 Các yêu cầu cơ bản định hướng hoàn thiện áp dụng pháp luật hình sự

đối với tội đánh bạc 56

3.2 Một số giải pháp nhằm áp dụng đúng các quy định của pháp luật về

tội đánh bạc 59

KẾT LUẬN 71 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLHS:

CSĐT

Bộ luật hình sựCảnh sát điều tra

ĐNCB Đội ngũ cán bộ

ĐTBD Đào tạo, bồi dưỡng

LHS: Luật hình sự

HSH: Hình sự hóa

TĐB: Tội đánh bạc

TTCĐBHGB: Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

QH: Quốc hội

TA: Tòa Án

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Bảng so sánh về tội đánh bạc với các tội xâm phạm khác xâm phạm trật tự công cộng (mục 4 chương XXIBLHS) trong 5 năm (2016-2020) trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh 41Bảng 2.2 Hệ thống hình phạt áp dụng đối với tội đánh bạc của TAND TP.HCM trong thời hạn 05 năm (2016-2020)42

MƠ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Bảo vệ, giữ gìn an toàn công cộng, trật tự công cộng là một trong những nhiệm vụ hàng đầu luôn được mọiquốc gia quan tâm Đảm bảo môi trường an toàn

- trật tự trong sinh hoạt công cộng có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế, xã hội Sự ổn định xãhội luôn là tiền đề cần thiết cho sự phát triển tích cực của xã hội Ngày nay, sự ổn định trật tự xã hội còn là mộttrong những tiêu chí đánh giá sự văn minh, phát triển của mỗi quốc gia Để có được an toàn, trật tự công cộng – mộtmôi trường xã hội lành mạnh, Nhà nước sử dụng nhiều công cụ bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị và toàn xã hội,trong đó luật hình sự là công cụ sắc bén nhất để bảo vệ lợi ích này

Đánh bạc là một trong những tệ nạn xã hội làm phát sinh các tệ nạn xã hội khác và tội phạm này cần phảiđược xử lý nghiêm khắc với một mức hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội Đây là tội phạm xâm phạmnghiêm trọng đến an toàn công cộng, trật tự công cộng và hậu quả của nó đối với xã hội là vô cùng to lớn và diễnbiến của nó ngày càng phức tạp Chính vì vậy, bên cạnh xử lý hành chính, pháp luật hình sự còn quy định đánh bạc,tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là tội phạm và người vi phạm sẽ bị áp dụng mức chế tài nghiêm khắc nhất là hình phạt.Mặc dù BLHS năm 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung các tội phạm xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộngcho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, trong đó có tội đánh bạc So với quy định tại Điều 248 BLHS năm 1999, thìTội đánh bạc (Điều 321 BLHS 2015) có thay đổi dấu hiệu định tội là nâng số tiền đánh bạc từ 2 triệu đồng lên 5 triệuđồng trong cấu thành cơ bản của tội này Với thay đổi này, nhà làm luật đã phi tội phạm hóa đối với hành vi đánh bạcvới số tiền hoặc tài sản dùng để đánh bạc trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng Việc phi tội phạm hóa này làhợp lý phù hợp với sự đánh giá của xã hội hiện nay về tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc cũng như sự trượt giá vềtrị giá số tài sản dùng để đánh bạc so với khi xây dựng BLHS năm 1999 Mặc dù vậy, thực tiễn áp dụng tội đánh bạcvẫn còn gặp nhiều vướng mắc mà các quy định của pháp luật hiện hành chưa đáp ứng được

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, chính trị năng động bậc nhất của cả nước Bên cạnh sự pháttriển mạnh về kinh tế là sự gia tăng tội phạm trong đó có tội đánh bạc Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy, tình hìnhtội phạm về các tội đánh bạc trong những năm qua trên địa bàn thành phố Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng giatăng mạnh về số lượng, hình thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ cao đểthực hiện hành vi phạm tội Chính vì thế, cuộc đấu tranh phòng chống đánh bạc có thể được xem như một cuộc chiếnquyết liệt, cam go, cần nhiều thời gian và đường lối đúng đắn thì mới có thể đạt được thắng lợi, đẩy lùi đánh bạc.Mặc dù đánh bạc là tội phạm không mới, nó đã xuất hiện từ rất lâu ở nước ta nhưng ở mỗi giai đoạn phát triển của xãhội, tội đánh bạc lại biến tướng với tính chất, hành vi, phương thức khác với trước đây

Vì lý do trên việc nghiên cứu và tìm ra giải pháp hiệu quả nhằm phòng, chống loại tội phạm này luôn làvấn đề cấp thiết đối với những người làm công tác pháp luật, các luật gia nói riêng và những người quan tâm đếnpháp luật nói chung Để có được phân tích chuyên sâu cũng như cái nhìn tổng quan về tội đánh bạc cần nghiên cứunó qua nhiều góc độ Vì vậy, việc nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về tội đánh bạc ở góc độ này sẽ gópphần trong việc hoàn thiện pháp luật và gia tăng hiệu quả công tác phòng chống, đẩy lùi loại tội phạm này Nhậnthức được điều đó, tác giả chọn đề tài: “Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài luận vănthạc sĩ luật học của mình

2.Tình hình nghiên cứu đề tài

Đấu tranh và phòng ngừa tội đánh bạc luôn được nhiều học giả trong và ngoài nước nghiên cứu ở nhiềukhía cạnh lý luận và thực tiễn khác nhau Cụ thể, tác giả đã tiếp cận được với những công trình nghiên cứu như sau:

2.1.Các luận án, luận văn

-Luận án tiến sĩ Phan Đình Khánh - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh năm 2001, Tăng cường đấu

tranh phòng chống tệ nạn xã hội bằng pháp luật ở Việt Nam” Trong công trình nghiên cứu này tác giả có đề cập

đến tội đánh bạc nhìn từ góc độ đấu tranh phòng chống tội phạm

-Luận văn thạc sĩ của Cao Thị Oanh, Trường Đại học Luật Hà Nội, “Đấu tranh phòng chống các tội cờ bạc

trên địa bàn thành phố Hà Nội”, năm 2002; Mặc dù luận văn được nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học nhưng tác

giả cũng đã nghiên cứu những vấn đề về lý luận cũng như pháp luật đối với tội đánh bạc theo BLHS năm 1999

-Luận văn Thạc sĩ của Bùi Minh Giang, Khoa Luật - Đại học quốc gia Hà Nội, “Tội phạm đánh bạc theo

luật hình sự Việt Nam và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Hòa Bình”, năm 2013 Đây là luận văn được nghiên cứu

dưới góc độ luật hình sự, trong công trình này tác giả đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận như dấu hiệu pháp lý củatội đánh bạc, phân tích làm sáng tỏ quy định của BLHS năm 1999 về tội đánh bạc

Khi BLHS 2015 có sự thay đổi về dấu hiệu định tội của tội đánh bạc, theo đó cũng có những công trìnhkhoa học nghiên cứu theo quy định của BLHS năm 2015, cụ thể có Luận văn thạc sĩ của tác giả Trịnh Tấn Phát

(2018), Dấu hiệu định tội của Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam; Luận văn thạc sĩ của tác giả Mã Quế Khanh (2018), Định tội danh đối với hành vi đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam Trong 02 luận văn trên tập trung nghiên

cứu về việc định tội danh đối với hành vi đánh bạc dưới dạng mua bán lô đề, cá độ bóng đá; định tội danh theo đồngphạm đối với hành vi đánh bạc dưới dạng mua bán lô đề, cá độ bóng đá; và xác định tiền hoặc hiện vật dùng để đánhbạc

Trong thời gian gần đây còn có các công trình nghiên cứu của các tác giả như: Luận văn "Tội đánh bạc từ

thực tiễn tỉnh Bắc Ninh", của Nguyễn Đình Thành, Học viện KHXH năm 2020; Luận văn "Định tội danh tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương" của Nguyễn Ngọc Hà, Học viện

KHXH năm 2019; Luận văn "Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai" của Nguyễn Anh Tuấn, Học viện KHXH năm 2019; Luận văn "Tội đánh bạc trong luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh

Tuyên Quang" của Hoàng Thị Yến, Học viện KHXH năm 2018; Luận văn "Tội đánh bạc, tội tổ chức đánhbạc hoặc

gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng" của Trương Thùy Trang, Học viện KHXH

năm 2018

2.2.Nhóm sách chuyên khảo, giáo trình

Nguyễn Xuân Yêm, Về sự điều chỉnh pháp luật việc đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội, chính sách xã

hội và những vấn đề pháp lý, Nxb khoa học xã hội, Hà Nội, 1994; GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, Giáo trình Luật hình

sự Việt Nam, của Trường Đại học Luật Hà Nội (Chương XXV - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2000; GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, TS Phan Đình Khánh, Nguyễn Thị Kim

Liên, Mại dâm, ma túy, cờ bạc, tội phạm thời hiện đại, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2003; Giáo trình luật hình

sự Việt Nam (Phần các tội phạm), của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội,

2003;Bình luận khoa học Bộ luật hình sự 1999 (Phần các tội phạm), của TS Phùng Thế Vắc, TS Trần Văn Luyện,

ThS Phạm Thanh Bình, TS Nguyễn Đức Mai, ThS Nguyễn Sĩ Đại, ThS Nguyễn Mai Bộ, Nxb Công an nhân dân,

Hà Nội, 2001; Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, TS Trần Minh Hưởng chủ biên, Nxb Lao động, Hà Nội 2009;

Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng và trật tự quản lý hành chính, TS Nguyễn ĐứcMai, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014 ;

2.3.Nhóm các bài báo khoa học

Ngoài các công trình nghiên cứu trên thì tội đánh bạc còn được nghiên cứu trong các bài báo khoa học, cụ

thể có “Vấn đề hoàn thiện những quy định về các tội cờ bạc trong Bộ luật hình sự 1999, của Cao Thị Oanh, Tạp chí

Tòa án nhân dân (TAND), số 01/2003; Về những vướng mắc khi áp dụng Điều 248, 249 Bộ luật hình sự 1999, của

Lê Văn Hưng; Tạp chí TAND, số 14/2005; Những bất cập và một vài kiến nghị hoàn thiện đối với hướng dẫn áp

dụng tội đánh bạc, của ThS Thái Chí Bình, TAND thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang; Những vướng mắc khi xét xử hành vi ghi số đề trong tội đánh bạc theo Điều 248 Bộ luật hình sự, của Lê Văn Sua,Tạp chí TAND, số 13/2007…

Một số bài viết như "Một số vấn đề về định tội danh “tổ chức đánh bạc” đối với hành vi sử dụng mạng

Internet để phạm tội theo Bộ luật Hình sự năm 2015" của Cao Việt Hoàng, Đặng Văn Huy đăng trên Tạp chí Toà án

nhân dân Số 3/2021, tr 14-17, 48 Bài viết "Một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật để xử lý

các tội phạm về đánh bạc" của Huỳnh Minh Ân đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp luật Số 5/2015, tr 65 – 69; Bài

viết "Những vướng mắc khi xử lý hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc" của Lê Văn Quang; Tạp chí Kiểm sát – số

24/2019 - tr.40-46; Bài viết "Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc theo BLHS 2015 – Những vướng mắc và kiến nghị"

của PGS.TS Phạm Minh Tuyên đăng trên Tạp chí Tòa án online ngày 04 tháng 04 năm 2020

Tổng quan tình hình nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng ngoài những nội dung kế thừa và tiếp tục phát triểnthì còn một số vướng mắc trong thực tiễn liên quan đến tội đánh bạc mà các luận văn trên chưa nghiên cứu như: xácđịnh hành vi khách quan của tội đánh bạc trong một số trường hợp như đánh bạc với nhau, một người đánh bạc vớinhiều người vẫn còn áp dụng chưa thống nhất; việc xác định tiền dùng để đánh bạc trong trường hợp mua bán lô đềchưa đúng, chưa phù hợp như tiền dùng để đánh bạc được xác định là số tiền mà chủ đề thực tế nhận từ con bạc (saukhi đã trừ đi % hoa hồng hoặc “khuyến mãi”) hay số tiền ghi trên phơi đề vẫn còn chưa thống nhất … Đây là nhữngvướng mắc mà tác giả cần đặt ra và thực hiện trong nhiệm vụ nghiên cứu luận văn của mình

Từ thực tiễn những vướng mắc, bất cập như trên, tác giả chọn đề tài “ Tội đánh bạc từ thực tiễn tại

(2) Đánh giả được tổng quan (tích cực và hạn chế) của hoạt động của cơ quan tư pháp (tập trung Tòa án)

về thực tiễn giải quyết các vụ án về tội đánh bạc và liên quan đến tội đánh bạc

(3) Đề xuất các giải pháp hoàn thiện (hoàn thiện qui định của pháp luật và hoàn thiện các hoạt động ápdụng pháp luật) để đấu tranh phòng chống có hiệu quả tội đánh bạc tại địa bàn Thành phố Hồ ChíMinh

3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu

Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ chủ yếu sau:

Về mặt lý luận: Trên cơ sở nghiên cứu quy định về tội đánh bạc trong pháp luật hình sự Việt Nam, phân tích

các khái niệm, các dấu hiệu pháp lý cơ bản trong cấu thành tội phạm Từ đó, làm sáng tỏ bản chất pháp lý đặc trưngcủa loại tội phạm này

Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá thực tiễn việc xét xử và áp dụng các quy định có liên

quan đến các tội phạm liên quan đến đánh bạc về định tội danh, quyết định hình phạt Đồng thời phân tích nhữngkhó khăn, vướng mắc xung quanh việc quy định các dấu hiệu pháp lý cơ bản của tội phạm trên phương diện lý luậnvới thực tiễn áp dụng, nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành về các tội phạm này,nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, xử lý tội phạm trong giai đoạn hiện nay

4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự Việt Nam tiếp cận dưới góc độ luật hình

sự, trong đó nhấn mạnh đến các yếu tố của cấu thành, trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc trong Bộ luật hình sựhiện hành Đồng thời, tác giả đối chiếu với thực tiễn đấu tranh phòng chống tội danh này tại địa bàn Thành phố HồChí Minh, và nghiên cứu các giải pháp phòng chống phù hợp với thực tiễn hiện nay

4.2.Phạm vi nghiên cứu

Về không gian: Luận văn nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự của tội đánh bạc từ địa bàn

Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu từ hoạt động xét xửcủa tòa án hai cấp Trên cơ sở đó, để đánh giá và tìm ra hướnggiải quyết hiệu quả nhằm ngăn chặn, đẩy lùi loại tội phạm này

Về thời gian nghiên cứu: Luận văn thực hiện nghiên cứu thực tiễn trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020,

đây là khoảng thời gian mà chỉ số về tội đánh bạc có nhiều biến động tăng đáng kể so với khoảng thời gian trước đó

5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về Nhà nước và Pháp luật kết hợp với một số phương pháp luận nghiêncứu khác của khoa học xã hội và các phương pháp nghiên cứu riêng của luật học nhằm đạt được hiệu quả và mụctiêu nghiên cứu đã đề ra

Các phương pháp nghiên cứu trên được kết hợp một cách nhuần nhuyễn nhằm đạt được mục đích và nhiệm

vụ nghiên cứu đã đề ra của luận văn, cụ thể phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết thông qua việc tham khảonhững nguồn tài liệu từ giáo trình, sách, các tác phẩm khoa học, tạp chí, và nguồn tài liệu khác trên các phương tiệnthông tin đại chúng … Ở phần tiếp theo của luận văn, phương pháp nghiên cứu được sử dụng xuyên suốt và xem nhưnền tảng của luận văn là nghiên cứu thực tiễn từ phân tích tài liệu, số liệu, tình huống trong thực tiễn, kết luận của cơquan chức năng Ngoài ra, việc đưa ra những nhận xét, đánh giá và kiến nghị trong luận văn này còn được thực hiệndựa trên những phương pháp khác như: so sánh, đối chiếu, phân tích lý thuyết và tổng kết kinh nghiệm

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu và những đề xuất được nêu trong luận văn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong việcnâng cao hiệu quả đấu tranh phòng ngừa hành vi đánh bạc và áp dụng các quy định của pháp luật hình sự Việt Namtrong thực tiễn xét xử

Những giải pháp đề cập trong đề tài luận văn giúp các cơ quan có thẩm quyền xem xét, nghiên cứu ápdụng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh và phòng tội đánh bạc Việc nghiên cứu đề tài này tác giả mongmuốn góp phần vào làm sáng tỏ nền tảng lý luận, hoàn thiện cở sở pháp lý và đấu tranh phòng chống tội đánh bạc cóhiệu quả tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ làm công tác nghiên cứu, giảng dạy vềkhoa học pháp lý nói chung, khoa học luật hình sự, tội phạm học nói riêng và các cán bộ thực tiễn đang công tác tạicác cơ quan bảo vệ pháp luật

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì luận văn được kết cấu làm 3 chương,gồm:

Chương 1 Những vấn đề chung về tội đánh bạc theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.

Chương 2 Tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành và thực trạng áp dụng từ Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương 3 Một số giải pháp đảm bảo áp dụng đúng pháp luật hình sự về tội đánh bạc từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC THEO LUẬT

HÌNH SỰ VIỆT NAM

1.1Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc

1.1.1Khái niệm và ý nghĩa pháp lý tội đánh bạc

Đánh bạc là vấn đề có tính lịch sử, sự ảnh hưởng của nạn cờ bạc đã được chính quyền các triều đại phongkiến nhận ra và trừng trị rất nghiêm khắc nhưng vẫn không thể loại trừ một cách hoàn toàn ra khỏi đời sống xã hội.Pháp luật phong kiến cho thấy hành vi cờ bạc được quan tâm và trừng trị từ sớm, nhưng với hạn chế cố hữu của phápluật phong kiến thường chỉ nêu hành vi cụ thể mà chưa khái quát hay xác định tội đánh bạc là gì? Cụ thể: Nghiêncứu tài liệu lịch sử Việt Nam, hành vi đánh bạc được ghi nhận trong tác phẩm bất hủ Hịch tướng sĩ (1285) Hưng Đạo

Vương Trần Quốc Tuấn đã viết “thấy chủ bị nhục chẳng lấy làm lo, gặp nước bị dơ chẳng lấy làm thẹn kẻ thì chọi

gà cho thích, kẻ thì đánh bạc mua vui ” hay “Một khi giặc Mông đến nơi, thì cựa con gà nòi không thể đâm thủng

áo giáp của giặc; thuật ở bài bạc không thể đem làm mưu mẹo ở trong quân ” Nổi bật và tiêu biểu nhất trong cổ luật

phong kiến Việt Nam là Quốc Triều Hình Luật nhà Lê cũng cấm đoán và xử lý rất nặng hành vi đánh bạc, điều 188

quy định phạt nặng kẻ tổ chức đánh bạc “Ai tụ tập đánh bạc bị đánh 70 trượng, có quan chức thì biếm ba tư (hạ ba

cấp), phạt ba quan tiền, thưởng cho kẻ tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm bị tăng một bậc tội Kẻ a tòng giảm một bậc tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bậc tội Nếu sinh sự khi đánh bạc thì bị xử riêng ”[42-91] Đến thời kỳ nhà Nguyễn hành vi cờ

bạc cũng bị trừng trị trong Điều 343 Hoàng Việt luật lệ với chế tài nghiêm khắc như đánh bằng roi, tịch thu tài sản,bắt phu dịch …

Ở góc độ tâm lý học, hành vi đánh bạc được xác định có cơ chế gây “nghiện” gây ra sự ảo tưởng về sứcmạnh của tiền bạc bằng các hình thức may rủi, đỏ đen không cần lao động, vui chơi thoải mái lại kiếm được tiền Khimột người đã mắc chứng nghiện cờ bạc thì cơ chế hoạt động của não bộ bị rối loạn và kích thích bờicác hình thứcmay rủi, đỏ đen gây ra cảm giác kích thích và người chơi sẵn sàng mạo hiểm với tài sản đánh bạc với mong muốnnhận lại những lợi ích cao hơn bỏ ra, triệu chứng kích thích gây nghiện này cũng giống như nghiện rượu chè, ma túy.Các triệu chứng tâm lý dễ nhận ra ở người nghiện cờ bạc thường: luôn bận tâm suy nghĩ về các hoạt động cờ bạc nhưđánh ở đâu, với ai, hình thức gì, số tiền cược ra sao; số tiền đánh càng nhiều và thời gian đánh càng lâu thì cảm giáchồi hộp sẽ tăng cao, mọi cản trở từ khách quan và chủ quan đến hành vi đánh bạc đều không hiệu quả và nóng giậnkhó chịu khi phải cai nghiện cờ bạc

Ở góc độ quản lý, luật pháp và chính quyền, quản lý nhà nước với hành vi cờ bạc bằng pháp luật và sự thayđổi trong nhận thức về quản lý là một nhu cầu tất yếu khách quan đối với mọi xã hội, là sự hài hòa giữa cái tích cực

và cái tiêu cực do hành vi cờ bạc tác động tới xã hội Quản lý nhà nước bằng pháp luật với hành vi cờ bạc là nhu cầutất yếu của bất kỳ quốc gia nào, sự quản lý bằng pháp luật đối với hành vi cờ bạc phụ thuộc vào lịch sử, văn hóa, triếthọc, phong tục, tập quán của từng quốc gia và hội nhập quốc tế để ban hành và thực thi pháp luật một cách phù hợptrong đó có pháp luật hình sự

Hành vi đánh bạc đã xuất hiện lâu đời trong đời sống xã hội nước ta như một trò chơi giải trí, đặc biệt làtrong những dịp hội hè, lễ tết nhằm tạo không khí vui vẻ, cởi mở, lành mạnh, một số cuộc họp mặt cũng thường tổchức đánh bạc để góp trả tiền cho các khoản ăn, uống Cho nên, đánh bạc thường xuất hiện như là một tập quán,một thói quen giao tiếp, giải trí của cộng đồng, là một phần nhu cầu của con người Ngày nay, nhiều quốc gia trên thếgiới và Việt Nam cũng đã thừa nhận hành vi đánh bạc hợp pháp được tổ chức theo luật định Tuy nhiên, hành vi đánhbạc đề cập trọng phạm vi nghiên cứu của tác giả là hành vi đánh bạc trái pháp luật - hành vi phạm tội

"Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được qui định trong BLHS, do người có năng lực chịu trách

nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hay vô ý, xâm phạm đến độc lập, chủ quyền,

thống nhất, toàn vện lãnh thổ của Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an

ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm

Từ khái niệm tội phạm, để tìm hiểu và phân tích cụ thể khái niệm, đặc điểm và các dấu hiệu pháp lý của tội

đánh bạc thì trước hết ta phải hiểu hành vi đánh bạc là hành vi như thế nào? Theo từ điển luật học cho rằng “Đánh

bạc là (hành vi) tham gia vào trò chơi được tổ chức bất hợp pháp mà sự được (hoặc thua) kèm theo việc được (hoặc mất) lợi ích vật chất đáng kể (tiền, hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác) Đánh bạc là hành vi nguy hiểm cho xã hội, không chỉ ảnh hưởng xấu đến gia đình và cá nhân người chơi mà còn có thể là nguyên nhân của tệ nạn xã hội

và tội phạm khác” [26-227] Quan điểm này cũng đã lột tả được tính trái pháp luật, tính nguy hiểm nhưng vẫn chỉ

giới hạn trong phạm vi hành vi của người đánh bạc Do vậy, đánh bạc dựa trên những yếu tố như sự tính toán, cơ hội

và lợi nhuận mà các bên hướng tới khi tham gia trò chơi này Hiện nay, khi ứng dụng internet được phổ biến rộng rãi,với sự giao lưu văn hoá toàn cầu nên hành vi đánh bạc được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: cá độ, lô

đề, xóc đĩa …

Theo tác giả Đinh Văn Quế: "Đánh bạc là tham gia trò chơi có được thua bằng tiền hoặc tài sản dưới bất

kỳ hình thức nào" [32-176] Quan điểm này đã phảnánh được đánh bạc là hiện tượng xã hội nhưng chưa phản ánh

được tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc để qui định thành tội phạm trong Bộ luật hình sự

Về mặt pháp lý, hành vi đánh bạc được quy định trong Luật hình sự Việt Nam rất sớm Văn bản pháp luậtđầu tiên quy định về tội phạm này là Sắc lệnh số 468 năm 1948 Trước khi có Bộ luật hình sự năm 1985, tội đánhbạc được quy định trong Sắc luật số 03 năm 1976 Trong Bộ luật hình sự năm 1985 và năm 1999, tội đánh bạc đềuđược quy định thuộc nhóm tội xâm phạm trật tự công cộng Tuy nhiên, trong Bộ luật hình sự năm 1999, tội đánh bạcđược quy định cụ thể hơn với những dấu hiệu cụ thể giúp việc phân biệt giữa đánh bạc là tội phạm và đánh bạc là viphạm cũng như với các dấu hiệu định khung hình phạt để phân hoá trách nhiệm hình sự giữa các trường hợp phạmtội đánh bạc

Theo Nghị Quyết số 01/2010/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy định tại điều 248 và điều 249 của

bộ luật hình sự tại Điều 1 Về một số quy định tại Điều 248 của Bộ luật hình sự xác định: “ Đánh bạc trái phép là

hành vi đánh bạc được thực hiện hành vi dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được, thua bằng tiền hay hiện vật

mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp” [19, tr.7] Hướng dẫn trên đã phản ánh khá đầy

đủ tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc trong BLHS nhưng chưa phản ánh tính nguy hiểm của hành vi tổ chức đánhbạc hoặc gá bạc cũng là tội phạm được qui định trong BLHS

Như vậy, từ góc độ lý luận và pháp luật, đánh bạc được hiểu là hành vi nguy hiểm cho xã hội do chủ thểcó năng lực TNHS thực hiện cách cố ý dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật màkhông được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép

Trải qua các giai đoạn lịch sử khác nhau cho đến hiện nay thì khái niệm đánh bạc vẫn chưa đi đến thốngnhất một khái niệm hoàn chỉnh bởi hành vi đánh bạc là một hiện tượng xã hội bị chi phối bởi các điều kiện kinh tế xãhội và nó có thể biến tướng dưới bất kỳ hình thức nào, tuy nhiên dù các điều kiện kinh tế xã hội có thay đổi thì kháiniệm đánh bạc về cơ bản vẫn là hành vi được thiết lập một cách tráipháp luật giữã các bên nhằm mục đích thắng thuabằng tiền hoặc hiện vật, hành vi đánh bạc thoả mãn những đặc điểm như sau:

Thứ nhất, Hành vi đánh bạc phải là hoạt động trái pháp luật Dấu hiệu này là ranh giới giữa hành vi cờ bạc

hợp pháp và cờ bạc bất hợp pháp bị ngăn cấm và xử lý vởi qui định của pháp luật

Thư hai, Hành vi (mặt khách quan) đánh bạc là hành vi chơi có được thua bằng tiền mặt hay không dùng

tiền mặt, nhưng thanh toán với nhau bằng tiền

Thứ ba, hành vi đánh bạc trái pháp luật phải có giá trị: bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến

dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành

vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này,chưa được xóa án tích mà còn vi phạm Đặc trưng này để phân biệt tội đánh bạc với hành vi vi phạm hành chính

Thứ tư, Hành vi đánh bạc phải được qui định trong Bộ luật hình sự Đặc trưng này, một mặt phản ánh tính

nguy hiểm cho trật tự công cộng của hành vi, mặt khác để phân định giữa tội phạm đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc,gá bạc, là cơ sở pháp lý quan trọng để định tội danh chính xác

Thứ năm, Hành vi đánh bạc trái pháp luật được thực hiện bởi chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự với

lỗi cố ý xâm hại đến trật tự công cộng Đặc trưng này cụ thể hóa một cách chi tiết các yếu tố cấu thành tội phạm cờbạc tương ứng trong BLHS và áp dụng chính xác BLHS

Từ các phân tích các khái niệm khác nhau của tội đánh bạc từ các tác giả và dấu hiệu của tội danh nảy, tác

giả xây dựng khái niệm tội đánh bạc cho nghiên cứu của mình như sau: “Tội đánh bạc là hành vi cố ý sát phạt trái

pháp luật dưới bất kỳ hình thức nào gây nguy hiểm cho trật tự xã hội do chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện khi thỏa mãn giá trị xác định được qui định trong BLHS và phải chịu trách nhiệm hình sự”.

Ý nghĩa của tội đánh bạc trong BLHS: Việc BLHS ghi nhận đánh bạc là hành vi phạm tội và ngày càng

hoàn thiện có ý nghĩa to lớn trong xác định hành lang pháp lý đối với tội phạm này và đấu tranh phòng chống cóhiệu quả Tội đánhbạc trong BLHS là kết quả của khoa học luật hình sự, khi nghiên cứu về tội phạm và hình phạtphải xuất phát từ kết quả nghiên cứu về tội phạm của chuyên ngành tội phạm học, là ngành khoa học chuyên nghiêncứu về tình hình, đặc điểm, nguyên nhân và điều kiện của tội phạm Dưới góc độ truyền thống, hành vi cờ bạc là một

tệ nạn và có tính nguy hiểm cho xã hội, kéo theo nhiều hệ lụy cần nghiên cứu và hình sự hóa thành tội danh trong Bộluật hình sự

Hành vi đánh bạc là một hiện tượng của xã hội, việc xác định tội đánh bạc thành các tội phạm cụ thểtrong Bộ luật hình sự cần nhận thức đúng đắn tính chất, đặc điểm và sự tác động tới các quan hệ xã hội để thấyđược tính khách quan về sự cần thiết phải điều chỉnh bằng quan hệ pháp luật hình sự ở mức độ phù hợp Yêucầu cơ bản phải đảm bảo các luận chứng khoa học khách quan, có căn cứ và đảm bảo sức thuyết phục đến mứctối đa khi hiện thực hóa trong luật thực định như phải căn cứ vào tính chất (chất) hoặc mức độ (lượng) nguyhiểm của hành vi đánh bạc khi tác động tiêu cực đối với xã hội; phải dựa vào các yếu tố tâm lý - đạo đức, vănhóa … của việc qui định tội đánh bạc; tội đánh bạc phải dựa vào trình độ dân trí, cũng như trình độ văn hòapháp lý của dân chúng, của qui luật khách quan về kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ và quá trình toàn cầu hóa

trong giai đoạn hiện nay.Việc qui định tội đánh bạc không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, khoa học pháp lý mà còn có ý nghĩa thựctiễn trong đấu tranh phòng chống tội phạm này Thực tiễn của công tác quản lý, xử lý của cơ quan nhà nước về các tệnạn xã hội nói chung và thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm cờ bạc hoặc tội phạm có liên quan đến đánh bạccũng là sự phản ánh khách quan hiệu lực, hiệu quả của cơ quan nhà nước trong đó có hoạt động của cơ quan tư pháp.Vấn đề này đã được qui định tại thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP ngày 01/07/2005 củaViện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao - Bộ công an - Bộ quốc phòng hướng dẫn thi hành một sốquy định của pháp luật trong công tác thống kê hình sự, thống kê tội phạm đã có nhận định về mục đích của TKHS,

TKTP là: “…Đánh giá chính xác, khách quan tình hình vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm, kết quả hoạt động của

các cơ quan tiến hành tố tụng trong công tác phòng, chống tội phạm; cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời để phục vụ hoạt độngphòng, chống tội phạm và các hoạt động quản lý, điều hành có liên quan; … giúp đưa

ra những nhận định, đánh giá tổng quát về tình hình tội phạm; tham mưu cho Đảng và Nhà nước đề ra các chủ trương, giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm và góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”

1.1.2.Các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc

Dấu hiệu pháp lý hình sự là cơ sở, điều kiện cần thiết để xác định một hành vi nào là nguy hiểm cho xã hội

bị truy cứu TNHS Các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành cơ sở truy cứuTNHS tội đánh bạc theo quy định của BLHS Việt Nam, cụ thể:

Khách thể của tội đánh bạc: Khách thể của tội phạm là các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị tội

phạm xâm hại bằng cách gây thiệt haị hoặc đe doạ gây thiệt hại cho xã hội [25,.tr18] Theo đó, khách thể của tộiđánh bạc là trật tự công cộng của xã hội mà hành vi phạm tội xâm hại tới Trật tự công cộng cộng này chính là trật

tự, nếp sống văn minh của xã hội Hành vi của tội phạm tác động tiêu cực đến nếp sống văn minh, hủy hoại nhâncách của người phạm tội, gây thiệt hại về vật chất, tinh thần cho nhiều gia đình, cá nhân từ đó kéo theo sự phát sinhcủa nhiều loại tội phạm

Mặt khách quan của tội đánh bạc: Tội phạm là hành vi của con người nhưng hành vi ấy phải là hành vi

nguy hiểm cho xã hội Hành vi nguy hiểm cho xã hội là hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho nhữngquan hệ được luật hình sự bảo vệ Đối với tội đánh bạc (Điều 321 BLHS 2015), hành vi khách quan của tội phạm là

“đánh bạc trái phép” “Đánh bạc trái phép” được hiểu là hành vi đánh bạc được thực hiện dưới bất kỳ hình thức nàovới mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được

cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp.Hành vi đánh bạc được thực hiện dưới những hình thức sau: (1) Thực hiện một trong các hành vi như: mua các ô số

lô, số đề, xóc đĩa, tá lả, tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, ba cây, tứ sắc, đỏ đen, cờ thế hoặc các hình thức khác, có tình chấtđược - thua bằng tiền, hiện vật; (2) Đánh bạc bằng máy, trò chơi điện tửtrái phép; (3) Cá cược “cá độ” bằng tiềnhoặc dưới các hình thức khác trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khác; (4) Bán số đề…

Từ việc nghiên cứu Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản khác có liên quan, tác giả nhận thấy:Tội đánh bạc được xây dựng dưới dạng cấu thành tội phạm hình thức Tội phạm hoàn thành khi người phạm tội đánhbạc với tài sản có giá trị từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng, đã bị xử phạt viphạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc bị kết án về tội này hoặctội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm

Chủ thể của tội phạm: Là người thực hiện hành vi được quy định tại Điều 321 BLHS Việt Nam hiện hành

có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi chịu TNHS theo quy định của pháp luật hình sự Chủ thể của tội đánhbạc được xác định có năng lực TNHS tại thời điểm họ thực hiện hành vi phạm tội Tại thời điểm đó họ phải nhậnthức được tính chất nguy hiểm cho xã hội mà hành vi của họ gây ra, đồng thời có khả năng điều khiển hành vi theohướng phù hợp với pháp luật

Mặt chủ quan của tội phạm: Chủ thể của tội đánh bạc luôn cố ý lựa chọn việc xử sự gây thiệt hại cho xã hội

mặc dù có đủ nhận thức và điều kiện để không thực hiện hành vi đó Người đánh bạc đều nhận thức và buộc phảinhận thức được hành vi đánh bạc của mình là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm tới khách thể được luật hình sự bảo

vệ, nhưng người phạm tội vẫn cố tình thực hiện hành vi, khẳng định thực hiện mong muốn của chủ thể Xét về tínhchất lỗi, lỗi của các chủ thể trong tội đánh bạc đều là lỗi cố ý trực tiếp

1.2. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc

1.2.1.Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trước năm 1945

Trước năm 1945, thời kỳ phong kiến, vì vậy các hành vi liên quan đến cờ bạc đều bị nhà nước hạn chế hoặccấm đoán Việc cấm đoán này được thể hiện cụ thể thông qua các quy định của Bộ luật nổi tiếng là Luật Hồng Đức

và Hoàng Việt Hình luật thời kỳ Gia Long Trong hai bộ luật này của triều đình phong kiến đều quy định cấm hành

vi đánh bạc Đặc biệt đối với người chủ mưu, cầm đầu việc đánh bạcpháp luật thời kỳ này quy định hình phạt rấtnặng Năm 1698, vua Lê Huy Tông hạ lệnh cho viên đề lãnh dò xét: “người chứa gá và người đánh gá đều bị phạtnặng, số tiền bị phạt nhiều hay ít tùy theo thứ bậc phẩm trật của từng người” Hoặc tại điều 188, Bộ Luật Hồng Đức

cũng có quy định như sau : “Ai tụ tập đánh bạc thì bị đánh 70 trượng, biếm ba tư, phạt ba quan tiền, thưởng cho kẻ

tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm tội đánh bạc thì tăng một bực tội Kẻ a từng giảm một bực tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bực

tội Nếu sinh sự trong đánh bạc thì bị xử riêng”.[2, tr71]

Dưới triều các vua Minh Mạng, vua Thiệu Trị tội đánh bạc bị phạt rất nặng, không cần biết là quan haylính Quan phạm tội thì bị phạt rất nặng, thậm chí bị phạt treo cổ Còn những người có trách nhiệm quản lý, theo dõikhi để xảy ra việc đánh bạc cũng bị phạt giáng chức từ 2 - 4 cấp

Đến thời kỳ Pháp thuộc, do thi hành chính sách ngu dân chính quyền thực dân Pháp bảo hộ khuyến khíchcác loại tệ nạn như rượu, thuốc phiện và cờ bạc Chính vì vậy, thời kỳ này là thời điểm sôi động nhất của tệ cờ bạc,đặc biệt ở các thành phố hay các cảng thị Luật pháp của triều đình phong kiến về việc trừng trị các tội liên quan đếncờ bạc đã không còn hiệu lực, thời kì này đánh bạc và các hành vi liên quan đến đánh bạc là hợp pháp Nhà nướcPháp đã cho phép mở các tiệm hút, chích á phiện, cờ bạc, cũng như cho phép các sòng bài được tự do mở trên đấtnước ta Trong đó, Sài Gòn là nơi tập trung đông đúc nhất các sòng bài và có những sòng bài lớn mang tính quốc tếnhư Đại Thế Giới, Viễn Dương…

1.2.2.Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc từ năm 1945 đến khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985

Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, mặc dù mới giành được chính quyền, nhà nước còn non trẻ, chính quyềncách mạng như ngàn cân treo sợi tóc, bộ máy nhà nước chưa hoàn thiện, quy định của pháp luật cũng không thể thaythế trong một sớm một chiều Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã ra Sắc lệnh giữ lại nhữngđạo luật có từ thời phong kiến và thực dân mà không trái với các mối quan hệ của xã hội mới Trong đó, các quyđịnh hình sự liên quan đến cờ bạcvẫn được giữ lại các giá trị tích cực từ luật pháp phong kiến Đây cũng là nhữngtiền đề quan trọng trong các pháp luật hình sự thực định về tội đánh bạc sau này Có thể liệt kê các quy định về cáctội đánh bạc như sau: Sắc lệnh số 168/SL ngày 14-4- 1948; Sắc lệnh số 03/SL-76 ngày 15-3-1976; Thông tư301/VHH-HS ngày 14/2/1957 về vấn đề bài trừ nạn cờ bạc.; Thông tư 2098/VHH-HS ngày 31/5/1957 về việc bài trừ

tệ nạn cờ bạc và giải quyết một phần vướng mắc của Sắc lệnh 168/SL [40, tr 22]

Trong Sắc lệnh số 168/SL ban hành ngày 14-4-1948 quy định về các tội cờ bạc như sau: “ Những người

nào đánh bạc hay dự vào các cuộc chơi nói trên sẽ bị phạt tù từ một năm đến ba năm và phạt bạc từ 5.000đ đến 50.000đ Bao nhiêu đồ trần thiết nơi đánh bạc, các dụng cụ dùng vào việc đánh bạc, tiền nong bắt được trên bàn hay chiếu đều bị tịch thu Ngoài ra, các bị can còn có thể bị quản thúc từ một năm đến năm năm” [41 tr 13].

Để hoàn thiện hơn nữa các văn bản pháp lý quy định về tội đánh bạc, trong thời kỳ này Nhà nước ta đã banhành một số Thông tư 301/VHH-HS ngày 14/2/1957 và Thông tư 2098/VHH-HS ngày 31/5/1957 về việc bài trừ tệnạn cờ bạc và giải quyết một phần vướng mắc của Sắc lệnh 168/SL

Sau đó TANDTC đã có Bản tổng kết số 9/NCLP ngày 08/01/1968 hướng dẫn đường lối xét xử các tội cờbạc trong đó đã quy định hành vi nào xử lý bằng chế tài hình sự, hành vi nào không cần thiết phải xử lý bằng chế tàihình sự và đã đưa ra khái niệm về các hành vi cờ bạc "Hành vi đánh bạc là hành vi có được thua bằng tiền mặt haykhông dùng tiền mặt nhưng thanh toán với nhau bằng tiền, tuy nhiên phải có động cơ mục đích sát phạt nhau".[37,tr.19]

Sau khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 15-3-1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộnghòa Miền Nam Việt Nam ra Sắc luật số 03/SL-76 Tại Điều 9 của Sắc luật này có quy định về tội xâm phạm đến trật

tự công cộng, an toàn công cộng và sức khỏe của nhân dân với nội dung như sau: "Cờ bạc, tổ chức ổ mãi dâm, buôn

bán, tàng trữ ma túy và các chất độc khác thì bị phạt tù, từ ba tháng đến năm năm Trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù đến mười lăm năm Trong mọi trường hợp có thể bị phạt tiền đến 1.000 đồng Ngân hàng".37, Điều 9].

Như vậy, pháp luật thời kỳ sau cách mạng tháng 8 đến trước khi ban hành BLHS năm 1985 cho thấy Nhànước đã có những quy định nhằm điều chỉnh các hành vi đánh bạc, đây là tiền đề quan trọng để BLHS năm 1985 kếthừa và phát triển

1.2.3. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1985

Bộ luật hình sự 1985 là văn bản pháp lý đầu tiên pháp điển hóa một cách đầy đủ và toàn diện về chính sáchhình sự của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong đấu tranh và phòng chống tội phạm, bộ luật là văn

bản pháp lý qui định về tội phạm và hình phạt Lần đầu tiên, ở nước ta Bộ luật xác định rõ: " Chỉ người nào phạm

một tội đã được luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự" Như vậy, sau khi ban hành BLHS, nguyên

tắc tương tự sẽ không được áp dụng nữa Với sự ra đời của BLHS 1985 đã khắc phục được những hạn chế như ápdụng hiệu lực hồi tố được qui định trong các văn bản trước đây, đưa ra định nghĩa tội phạm làm cơ sở các định cáctội phạm cụ thể trong đó có tội đánh bạc Theo quy định của BLHS, hành vi đánh bạc được quy định tài Điều 200 với

“Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc”

Mặc dù được qui định trong 01 điều nhưng BLHS 1985 đã hiện rõ 03 tội danh cụ thể với hành vi kháchquan đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, lỗi cố ý và chủ thế thường thì phạm tội và chịu mức hình phạt thấpnhất là cảnh cáo và cao nhất là 07 năm tù Mặc dù là dấu son trong lịch sử pháp diển hóa luật hình sự nhưng Bộ luậthình sự 1895 vẫn không thể tránh khỏi những hạn chế nhất định như được ban hành trong bối cảnh đất nước trải quanền kinh tế tập trung bao cấp, tình hình kinh tế xã hội chưa phát triển so với thời kỳ đổi mới, trinh độ lập pháp chưahoàn thiện nên vẫn có sự đồng nhất về tính nguy hiểm giữa các hành vi đánh bạc được qui định trong một tội vàcùng một loại trách nhiệm Kể từ khi được ban hành cho đến lúc kết thúc sứ mệnh của mình trong 15 năm, BLHS

1985 đã qua bốn lần sửa đổi vào các năm 1989, 1991, 1992, 1997 với hơn 100 điều luật được sửa đổi trong bối cánhđất nước bước đầu chuyển sang thời kỳ đổi mới nhưng tội đánh bạc vẫn được giữ nguyên Sự hạn chế với tội đánhbạc còn mang tính “đánh đồng” về tínhnguy hiểm giữa các hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc theo kiểu

“cá mè 01 lứa” về trách nhiệm hình sự, sự đồng nhất này cũng thể hiện trong tình tiết định khung tăng tặng “tái phạmnguy hiểm” được hiểu chung cho cả 03 hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc Bên cạnh đó, qui định củaĐiều 200 Bộ luật hình sự 1985 không thể xác định ranh giới giữa hành vi phạm tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặcgá bạc với vi phạm hành chính gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn

1.2.4. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1999

Bước đột phá với Bộ luật hình sự 1999 gắn liền với sự ra đời của Hiến Pháp 1992 với những quan niệmmới mẻ về kinh tế thị trường, chế độ tư hữu đã làm thay đổi cơ bản thái độ của nhà nước với chính sách hình sự, vớicác biểu hiện cụ thể của hình thức sở hữu này trên thực tế Để phù hợp với quan niệm về sự đổi mới trong kinh tế,các qui định trong Bộ luật hình sự 1985 và các lần sửa đổi mặc dù đã phát huy tác dụng đối với cuộc đấu tranh phòngchống tội phạm từ thời kỳ sau khi Đảng ta xác định chiến lược đổi mới đến năm 2000 nhưng vẫn chủ yếu phản ánhnhững vấn đề của trật tự xã hội, trật tự pháp luật thời kỳ bao cấp, nên cần có một đạo luật hình sự mới thay đổi vềchất so với luật hình sự cũ Sự ra đời của BLHS 1999 đã kịp thời khắc phục được những khiếm khuyết trước đây, với

344 điều thể hiện rõ tinh thần chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh phòng chống tội phạm BLHS 1999 là

sự cụ thể hóa chính sách hình sự nhằm mục đích bảo vệ, củng cố và phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, gópphần xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản nhằmđấu tranh và phòng chống tội phạm trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ của kinh tế thị trường, của các thành phần kinh tế,của chế độ tư hữu và hội nhập quốc tế

Sự khác biệt của Bộ luật hình sự 1999 có rất nhiều nội dung trong đó có sự cụ thể hóa, chi tiết hóa đối vớitội phạm liên quan đến hành vi cờ bạc thành các tội danh cụ thể tại Điều 248

So với BLHS 1985, hành vi đánh bạc đã không còn đồng nhất với tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc mà đượctách thành tội danh riêng biệt là một bước tiến lớn trong tư duy lập pháp hình sự Đặc biệt, BLHS 1999 đã lượng hóatính nguy hiểmcủa hành vi đánh bạc chỉ bị coi là tội phạm từ hai triệu đồng trở lên hoặc dưới hai triệu đồng thì ngườiphạm tội phải có nhân thân xấu liên quan đến tội đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc, để phân định rõ ranh giới giữa viphạm hành chính với hành vi đánh bạc và hành vi phạm tội đánh bạc Ranh giới này có ý nghĩa to lớn trong việc xử

lý khách quan, công bằng và khoa học đối với người vi phạm có hành vi đánh bạc Bên cạnh đó, tình tiết định khungtăng nặng cũng đã xác định một cách cụ thể và đa dạng hơn so với trước đây, như tính chuyên nghiệp, giá trị vượtquá 50 triệu thì mức hình phạt lên tới 07 năm

Về trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc cũng có sự thay đổi lớn, chủ thể phạm tội đánh bạc còn có thể bịphạt tiền với tư cách là hình phạt chính và hình phạt bổ sung Trách nhiệm hình sự áp dụng cho người phạm tội suycho cùng là cảm hóa, giáo dục người phạm tội và người khác tôn trọng pháp luật, sự phân hóa trách nhiệm hình sựcó ý nghĩa rất lớn trong đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệu quả

Trong lần sửa đổi toàn diện BLHS 1999 năm 2009 có một sự thay đổi lớn trong xác định hành vi đánh bạc

là tội phạm đó là: “người nào đánh bạc trái phép…” Sự thay đổi này là bước tiến lớn trong nhận thức về tính nguyhiểm của hành vi đánh bạc, trong thời kỳ mới, thời kỳ kinh tế thị trường, đánh bạc cũng có thể là hoạt động vui chơigiải trí hợp pháp cần được bảo vệ và khuyến khích Vì vậy, tội đánh bạc chỉ diễn ra khi chủ thể có hành vi đánh bạctrái phép với giá trị từ hai triệu … hoặc … mới cấu thành tội phạm Với qui định này cho ta thấy rõ hành vi đánh bạchợp pháp và hành vi đánh bạc bất hợp pháp là phù hợp với xu hướng phát triển của đất nước ta trong thời kỳ hộinhập

BLHS 1999, sửa đổi bổ sung 2009 tách hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bác thành một tội danh riêng biệtqui định tại điều 249 là hoàn toàn khoa học và phù hợp với thực tiễn Về mặt khoa học, tội tổ chức đánh bạc hoặc gábạc có tính nguy hiểm cao hơn so với hành vi đánh bạc nên chủ thể phạm tội này không thể chịu trách nhiệm hình sựnhư hành vi đánh bạc, việc tách ra thành tội danh riêng biệt, thể hiện nguyên tắc công bằng và phân hóa trách nhiệmhình sự Trong lần sửa đổi 2009 đã bổ sung tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép là hoàn toàn phù hợp vớibốicảnh đổi mới, nền kinh tế thị trường khi pháp luật cho phép kinh doanh hoạt động cờ bạc với tư cách là ngành nghềkinh doanh có điều kiện

Tóm lại, sự thay đổi trong BLHS 1999, 2009 cho chúng ta thấy bức tranh toàn cảnh về mặt pháp lý đượcnhà lập pháp mô tả một cách chi tiết, cụ thể tội danh đối với hành vi liên quan đến hoạt động cờ bạc một cách rõ ràng

và khoa học và ranh giới trong luật hình sự Hơn nữa, trong lần pháp điển hóa này cho chúng ta nhận thấy hoạt độngcờ bạc trái phép và được phép cũng rõ ràng hơn Qui định này, một mặt giúp chủ thể liên quan đấu tranh phòngchống cờ bạc trái phép có hiệu quả, một mặt giúp chủ thể khác kinh doanh, giải trí cờ bạc hợp pháp góp phần tạo ralợi nhuận cho nhà đầu tư, ngân sách cho quốc gia cũng như khách hàng thỏa mãn nhu cầu của cuộc sống

1.2.5 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bồ sung 2017

Tội đánh bạc được qui định tại Điều 321 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 đã nâng mức khởi điểm đểtruy cứu trách nhiệm hình sự về tội đánh bạc từ

2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng đối với người phạm tội lần đầu Theo đó, người nào có hành vi đánh bạc tráiphép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới50.000.000 đồng, hoặc dưới

5.000.000 đồng mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này, hoặc hành vi tổ chức đánh bạc, gá bạc, hoặc đã

bị kết án về tội này hoặc tội đánh bạc, gá bạc, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị phạt cải tạo khônggiam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm Về hình phạt, khung hình phạt tù đối với người phạm tộinày cũng đã tăng từ 03 tháng đến 03 năm lên 06 tháng đến 03 năm Do vậy, BLHS năm 2015 đã tăng mức khởi điểmcủa hình phạt tù từ 03 tháng đến 06 tháng Về khung tăng nặng, BLHS 2015 cũng đã nâng mức khởi điểm của khunghình phạt tù từ 02 năm lên 03 năm; và vẫn giữ nguyên mức phạt tù cao nhất trong khung hình phạt là 07 năm Với

hình phạt bổ sung đã tăng mức hình phạt tiền từ "3.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng” lên “10.000.000 đồng

đến 50.000.000 đồng” Như vậy, có thể thấy rằng, tội đánh bạc được quy định trong BLHS năm 2015 đã nới rộng

hơn mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự của tội đánhbạc từ 2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng đối vớingười phạm tội lần đầu Tuy nhiên, khi người phạm tội đánh bạc bị bắt thì mức phạt đối với người này lại tăng nặnghơn

1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc

Phương pháp so sánh pháp luật là phương pháp quan trọng đối với người nghiên cứu luật pháp trong bốicảnh thời đại ngày này nhằm tìm thấy sự tương đồng, khác biệt trong qui định của pháp luật một số quốc gia Đặcbiệt thông qua phương pháp này, giúp cho người nghiên cứu thấy rõ cội nguồn, giá trị của các qui định pháp luậttrong từng quốc gia so sánh, từ đó tiếp thu những tinh hoa trong qui định của pháp luật các quốc gia so sánh và hạnchế những bất cập mà nhiều quốc gia đã trải qua để góp phần hoàn thiện cho hệ thống pháp luật mà mình đangnghiên cứu Vì vậy, so sánh pháp luật về tội đánh bạc là nhu cầu tất yếu để tác giả có cái nhìn toàn diện, khách quankhi đánh giá pháp luật quốc gia của mình

1.3.1Pháp luật hình sự Philippines về tội đánh bạc.

Philippines là quốc gia Đông Nam Á, có dân số và trình độ phát triển kinh tế khá tương đồng với Việt Nam.Điểm chung trong pháp luật hình sự các nước Asean tiêu biểu như Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia,Thailand đều ban hành Bộ luật hình sự với các thời điểm khác nhau, về cấu trúc Luật hình sự các quốc gia Asean tiêubiểu cũng được chia làm 02 phần: phần qui định chung về tội phạm và hình phạt và phần qui định các tội phạm cụthể Trong phần tội phạm, các quốc gia này đều tập trung xác định các nhóm tội phạm như: An ninh quốc gia, công

vụ, hoạt động tư pháp, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người, xâm phạm sở hữu …

Với Luật hình sự Philippines: Chế định về tội phạm và trách nhiệm hình sự được quy định trong Quyển 1(phần các quy định chung) Bộ luật hình sự của Philippines năm 1930 (đã sửa đổi, bổ sung nhiều lần cho tới ngày

nay) Theo quy định tại Điều 3 của Bộ luật hình sự Philippines, tội phạm được hiểu là “hành vi hành động hoặc

hành vi không hành động bị trừng phạt về mặt hình sự theo quy định của luật thì được gọi là tội phạm (delitos)”.

Theo quy định tại Điều 9 Bộ luật hình sự Philippines, tội phạm ở Philippines được phân thành 3 loại: (1) trọng tội(tộinghiêm trọng), (2) tội ít nghiêm trọng và (3) khinh tội Với hành vi phạm tội đánh bạc được qui định tại

“Philippine Gambling Laws such as Articles 195-199 of the Revised Penal Code” [48] được mô tà dưới nhiều hình

hức như: đánh bạc và cá cược đua ngựa, chọi gà, trò chơi điện tử … với các hình phạt tiền từ 1000 đến 6000 peso(khoảng 500.000 đến 3000.000 VNĐ) hoặc phạt tù trong thời hạn trung bình tương ứng với tội ít nghiêm trọng, làcác hành vi mà luật quy định mức phạt cho hành vi này trong hạng tối đa là “tù ngắn hạn”, theo quy định tại Điều 25

tù trung hạn (Prision mayor); Các hình phạt cải tạo (correctional penalties) gồm: (1) tù ngắn hạn (Prisioncorreccional); (2) đưa vào trại cải tạo (Arresto mayor); (3) Án treo (Suspension); (4) Quản chế (Destierro); Các hìnhphạt nhẹ (light penalties) gồm: (a) Tù tại gia (Arresto menor) và (b) kiểm duyệt bởi công chúng (public censure) Cáchình phạt đi kèm 3 loại hình phạt kể trên: (1) Phạt tiền và (2) Đặt tiền bảo đảm an toàn Bên cạnh hình phạt chính,người phạm tội có thể bị áp dung các hình phạt bổ sung như: Các hình phạt bổ sung: (1) tước vĩnh viễn hoặc tạm thờimọi bằng cấp chuyên môn (perpetual or temporary absolute disqualification); (2) tước vĩnh viễn hoặc tạm thời mộtbằng cấp chuyên môn (perpetual or temporary special disqualification); (3) đình chỉ việc đảm nhiệm chức vụ công,tước quyền bầu cử và ứng cử (Suspension from public office, the right to vote and be voted for, the profession orcalling); (4) tước quyền làm cha mẹ (civil interdiction) 43; (5) bồi thường (Indemnification); (6) tịch thu phươngtiện, công cụ và tiền phạm tội (Forfeiture or confiscation of instruments and proceeds of the offense); (6) thanh toáncác khoản chi phí (payment of costs)

Như vây, luật hình sự Philippines trừng trị tội đánh bạc nhẹ hơn so với luật hình sự Việt Nam nhưng mứcđộ phân hóa tội phạm và trách nhiệm hình sự lại chi tiết hơn, đặc biệt là sự phân hóa hình phạt chính và bổ sung.Điều này cũng phù hợp, vì Philippines hoạt động cờ bạc là một dịch vụ phổ biến được kinh doanh hợp pháp, Luậthình sự chỉ có nhiệm vụ xử lý những hành vi cờ bạc gây ảnh hưởng đến xã hội khi vượt ra ngoài khuôn khổ của cácluật khác Nghiên cứu các qui định của luật hình sự Philippines sẽ giúp cho tác giả có góc nhìn rộng hơn về một quốcgia trong khu vực có trình độ phát triển tương đồng nước ta nhưng khác biệt về truyềnthống pháp luật, có thể tiếpthu những qui định tích cực góp phần hoàn thiện pháp luật nước ta

1.3.2 Pháp luật hình sự Trung Quốc tề tội đánh bạc.

Trung Quốc không chỉ là quốc gia láng giềng gần gũi với Việt Nam về mặt địa lý mà có rất nhiều điểmtương đồng trong hệ thống pháp luật trong đó có luật hình sự, Bộ luật hình sự 1979 của Trung Quốc có hiệu lực ngày01/01/1980 và được sửa đổi bổ sung các năm 1997 cho đến 2005 Về cơ bản Bộ luật hình sự Trung Quốc gồm haiphần: phần chung qui định về tội phạm và hình phạt và phần các tội phạm cụ thể như Việt Nam Phần các tội phạmgồm 10 chương với 350 điều, trong đó tội phạm cờ bạc được qui định trong chương 6 thuộc nhóm tội phạm xâm

phạm trật tự quản lý xã hội trong mục 1 gây rối trật tự công cộng tại Điều 303 như sau “ Người nào lấy việc tụ tập

đánh bạc, mở sòng bạc làm mục đích kinh doanh kiếm lời hoặc lấy việc đánh bạc làm nghiệp thì bị phạt tù đến 03 năm, cải tạo lao động, quản chế và bị phạt tiền”[43, tr 124] Như vậy, so với Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành thì

tội đánh bạc trong luật hình sự Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng với Điều 200 với “Tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc” trong BLHS Việt Nam năm 1985 về mô tả cấu thành tội phạm Cả hai điều luật này đều chưaphân định được sự khác biệt trong tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc và hành vi tổ chức đánh bạc, đồng thời cũng

1.3.3Pháp luật hình sự Nhật Bản về tội đánh bạc

Nhật Bản là quốc gia phát triển hàng đầu khu vực Châu Á, vừa có truyền thống phương đông do ảnh hưởngcủa Trung Hoa cổ đại, vừa tiếp thu những tinh hoa của nền văn minh phương tây hiện đại Là quốc gia phát triểnngang bằng với các nước phương tây và có dân số trên 100 triệu người nhưng Nhật Bản lại là quốc gia có tỷ lệ phạmtội rất thấp Người dân Nhật Bản được đánh giá là thông minh,chăm chỉ, kỷ luật, trung thực và có lòng tự tôn cao.Luật hình sự Nhật Bản là bộ luật quan trọng nhưng không phải là đạo luật duy nhất xác định tội phạm và hình phạt.Theo bộ luật hình sự tại Nhật Bản ban hành ngày 01/10/1908 (được sửa đổi, bổ sung ngày 24/06/2011) thì mọingười dân xứ hoa anh đào đều có quyền tham gia vào việc giữ gìn an toàn trật tự, tham gia vào các chiếndịch phòng chống tội phạm, bắt giữ các nghi phạm và cải tạo người phạm tội, cơ cấu của bộ luật hình sự NhậtBản bao gồm 2 phần chính đó là: Quy tắc chung thứ Nhất (quy định tại điều 1 đến điều 72), thứ hai là tội phạm(được quy định tại điều 73 đến 264 bộ luật hình sự) Với tội phạm cờ bạc, Bộ luật hình sự Nhật Bản đã dành

hẳn một chương XXIII để quy định về tội đánh bạc và vé số: Điều 185: Đánh bạc Người nào đánh bạc thì bị

phạt tiền dưới 50 vạn Yên hoặc phạt tiền mức nhẹ Tuy nhiên không hạn chế trong trường hợp cá cược vật dùng để giải trí nhất thời; Điều 186: Đánh bạc nhiều lần và tổ chức nơi đánh bạc 1 Người nào đánh bạc nhiều lần thì bị phạt tù dưới 3 năm 2 Người nào mở sòng bạc hoặc tập trung con bạc nhằm mục đích lợi nhuận thì bị phạt tù trên 3 tháng đến dưới 5 năm[50-tr39].

Như vậy, Bộ luật hình sự Nhật Bản qui định rất chi tiết và cô đọng trong việc mô tả cấu thành tội đánh bạc

và tổ chức đánh bạc thể hiện trình độ lập pháp rất cao, đồng thời xác định chế tài rất nghiêm khắc đối với chủ thểthực hiện hành vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc khi chế tài phạt tù khá tương đồng với pháp luật Việt Nam Tội đánhbạc và tổ chức đánh bạc cũng phân định rõ ràng giữa hành vi cờ bạc bị luật hình sự cấm và hành vi cờ bạc mang tínhdịch vụ giải trí Như vậy, luật hình sự Nhật Bản thể hiện triết lí rất văn minh và hiện đại đó là: Pháp luật hình sựkhông chỉ bảo vệ trật tự xã hội mà còn góp phần tạo ra hành lang pháp lí an toàn cho hoạt động kinh doanh thươngmại, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh casino rất phát triển tại quốc gia này

Nghiên cứu pháp luật hình sự Nhật Bản, quốc gia có truyền thống tương đồng với Việt Nam nhưng có trìnhđộ phát triển cao hơn, giúp cho tác giả có góc nhìn về cách tiếp cận rất truyền thống và hiện đại của pháp luật hình sựNhật Bản, giá trị này tác giả cũng mong muốn vận dụng vào hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam đối với tội phạm

về cờ bạc nói riêng và tổng thể Bộ luật hình sự nói chung

Tóm lại, nghiên cứu pháp luật dưới góc độ so sánh nói chung và pháp luật hình sự về tội phạm cờ bạc nóiriêng có thể so sánh không có giới hạn, trong phạm vi luận văn tác giả chỉ hướng tới các quốc gia có vị trí địa lý gầngũi với Việt Nam Đặc biệt là sự gần gũi về truyền thống văn hóa như Trung Quốc và Nhật Bản Bên cách đó, việc sosánh với 03 quốc gia nói trên cũng phản ánh trình độ phát triển kinh tế, xã hội tương đồng như Philippin và TrungQuốc hay phát triển cao hơn là Nhật Bản để có góc nhìn toàn diện và tiếp thu những tinh hoa từ qui định của luậthình sự nưóc bạn nhằm hoàn thiện pháp luật hình sự Việt nam về tội phạm cờ bạc

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Tội phạm là hiện tượng xã hội têu cực cần hạn chế và loại trừ, bảo vệ, đấu tranh phòng và chống tội phạm

để an toàn và phát triển là sứ mệnh của Luật hình sự hiện đại Nghiên cứu tội đánh bạc trong BLHS, chương này, tácgiả tâp trung làm rõ cơ sở lý luận để trả lời cho câu hỏi tại sao hành vi đánh bạc như thế nào, ở mức nào là tộiphạm Trong chương này, tác giải tập trung làm rõ khái niệm tội đánh bạc ở các góc nhìn khác nhau của nhiều tác giảtiêu biểu và luật định, từ đó làm rõ các dấu hiệu và các yếu tố cấu thành của tội đánh bạc Đặc biệt để có góc nhìntoàn diện và sự phát triển hoàn thiện của LHS Việt Nam, tác giả tập trung làm rõ lịch sử hình sự hóa hành vi đánh

bạc qua các thời kỳ, đánh giá ưu và hạn chế của các qui định này Cuối cùng, tác giả mở rộng góc nhìn của mình khi

so sánh pháp luật một số quốc gia tiêu biểu về tội đánh bạc cho góc nhìn của người nghiên cứu rộng hơn

Chương 2 TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ THỰC

TRẠNG ÁP DỤNG TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH2.1. Định tội danh và trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015

BLHS năm 2015 ra đời, một bước tiến mới trong tư duy lập pháp hình sự nước ta nói chung và đối với tộiđánh bạc nói riêng, theo đó tại Điều 321 BLHS quy định về tội đánh bạc đã có những sửa đổi bổ sung so với Điều

248 BLHS năm 1999, cụ thể:

2.1.1. Định tội danh của tội đánh bạc

Định tội danh được hiểu chính là hoạt động nhận thức và áp dụng pháp luật hình sự nhằm xác định và ghinhận về mặt pháp lý sự phù hợp chính xác giữa các dấu hiệu của hành vi phạm tội cụ thể đã được thực hiện với cácdấu hiệu của cấu thành tội phạm được pháp luật hình sự quy định Theo qui định của BLHS 2015, các dấu hiệu củaTội đánh bạc được quy định tại Điều 321 như sau:

1. Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới

5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn

vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Như vậy, về cấu thành cơ bản của tội đánh bạc, hành vi khách quan thoả mãn:

-Trường hợp thứ nhất là trường hợp người phạm tội đã có hành vi đánh bạc trái phép và tài sản đánh bạc(tiền hoặc hiện vật) dùng để đánh bạc có giá trị từ năm triệu đồng trở lên Nghĩa là chủ thể phạm tội này phải cóhành vi tham gia vào trò chơi được tổ chức trái pháp luật mà sự được thua kèm theo việc được, mất một số tài sảnnhất định BLHS không cần phải mô tả các hình thức cụ thể của đánh bạctrái phép là hoàn toàn phủ hợp với kỹthuật lập pháp, bởi cụ thể của hành vi này vừa mang tính truyền thống vừa phát sinh theo sự phát triển của xã hội.Nếu chủ thể chỉ mới thực hiện hành vi đánh bạc trái phép thì chưa thỏa mãn hành vi khách quan của TĐB, BLHSxác định hành vi này phải có “giá từ 5.000.000 đồng đến dưới

50.000.000 đồng …” Việc xác định như thế nào về số tiền đánh bạc được hướng dẫn tại Khoản 3, Điều 1 Nghị quyết01/2010/NQ-HĐTP Tuy nhiên, nếu tiền đánh bạc mà đối tượng sử dụng là ngoại tệ thì có được quy đổi thành đơn vịtiền tệ VNĐ để xử lý không? Một thực tế khác, việc xác định tiền trong túi của người tham gia đánh bạc mang theocó phải là tiền dùng đánh bạc hay không đang là một vấn đề rất khó chứng minh của cơ quan chức năng Do vậy, hầunhư chỉ dựa vào lời khai của người tham gia đánh bạc để làm căn cứ xác định, tùy thuộc vào lời khai và sự hiểu biếtcủa người tham gia đánh bạc mà cách xử lý của pháp luật đối với từng trường hợp đánh bạc sẽ rất khác nhau

Trường hợp thứ hai là trường hợp người phạm tội có hành vi đánh bạc trái phép và tài sản dùng để đánh bạccó giá trị dưới năm triệu đồng nhưng chủ thể là người đã bị kết án về tội này hoặc tội được quy định tại Điều 322 củaBLHS, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm

Việc xác định số tiền dùng để đánh bạc hiện nay vẫn đang sử dụng quy định của Nghị Quyết HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 248 BLHS năm 1999, cụ thể là khi xác định TNHS đối với người đánh bạc không đượctính tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc của tất cả các lần đánh bạc để xem xét, cụ thể như sau:

01/2010/NQ-+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của từng lần đánh bạc đều dưới mức tối thiểu đểtruy cứu TNHS (dưới 2.000.000 đồng) và không thuộc một trong các trường hợp khác để truy cứu TNHS (đã bị kếtán về tội này hoặc tội quy định tại Điều 249 của BLHS, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm) thì người đánh bạckhông phải chịu TNHS về tội đánh bạc;

+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của lần đánh bạc nào bằng hoặc trên mức tối thiểu để

Ngoài ra, Nghị quyết số 01/2010 còn hướng dẫn áp dụng trong các “trường hợp nhiều người cùng tham giađánh bạc với nhau”; “Trường hợp đánh bạc dưới hình thức ghi số đề, cá độ bóng đá, cá độ đua ngựa" hoặc vấn đềcần bàn ở đây đó là theo quy định tại điểm a, khoản 4, điều 1 của Nghị quyết này có đưa ra khái niệm “cùng thamgia đánh bạc với nhau” Tại điểm này sử dụng kỹ thuật lập pháp đó là đưa ra một quy định mang tính “định tính” chỉ

ra bản chất của hình thức đánh bạc, nhưng đến điểm b thì kỹ thuật lập pháp được dùng ở đây lại là phương pháp liệt

kê mà không chỉ ra bản chất của các hình thức được liệt vào điểm này Ưu điểm của phương pháp liệt kê tại điểm b

là chỉ ra chính xác một số hình thức “Đánh bạc” để người áp dụng pháp luật có thể áp dụng dễ dàng Tuy nhiên, đócũng lại chính là hạn chế của phương pháp này Việc không “định tính” dẫn đến việc khi phát sinh các hình thứcđánh bạc có bản chất tương tự thì dễ bị áp dụng pháp luật một cách tùy tiện hoặc sai lầm và gây khó khăn cho ngườiáp dụng pháp luật Và có thể thấy là đối với cả hai trường hợp được quy định tại điểm a và b, khoản 4, điều 1 này thìvẫn chưa có một sự hướng dẫn, giải thích thật sự rõ ràng nào giúp tránh việc áp dụng pháp luật một cách thiếu thốngnhất dẫn đến thiếu sót trong quá trình đấu tranh, xử lý tội phạm

Do tội đánh bạc là tội phạm được nhà làm luật xây dựng dưới dạng cấu thành hình thức nên mặt hành vicủa mặt khách quan là quan trọng nhất còn các yếu tốkhác như hậu quả, thời gian, địa điểm … không phải là yếu tốquan trọng trong định tội danh Nói như vậy không có nghĩa là TĐB không có hậu quả nhưng nếu gây ra hậu quảxuất phát từ hành vi đánh bạc trái phép thì có thể cấu thành tội khác hoặc có giá trị về mặt lượng hình đối với ngườiphạm tội

Ngoài cấu thành cơ bản trong việc định tội danh, BLHS còn xây dựng cấu thành tăng nặng đối với ngườiphạm TĐB nhằm phân hóa trách nhiệm hình sự triệt để Nếu người phạm tội thỏa mãn các tình tiết định khung tăngnặng sau: a) Có tính chất chuyên nghiệp; b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50.000.000 đồng trở lên; c) Sửdụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội; d) Tái phạm nguy hiểm

Trong các tình tiết định khung tăng nặng truyền thống trước đây với tội này, đáng chú ý nhất là tình tiết “Sửdụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội” Tình tiết này không nhữngphù hợp với thực tiễn phát triển của xã hội mà còn nói lên sự thay đổi trong phương thức, thủ đoạn phạm tội so vớitruyền thống và giá trị rất cao so với thủ đoạn thông thường do ứng dụng công nghệ cho hành vi đánh bạc

Về khách thể của TĐB: Đánh bạc được nhà luật qui định tại chương XXI thuộc các tội xâm phạm trật tự antoàn công cộng, trật tự công cộng (Khách thể loại), trong đó người có hành vi phạm TĐB đã trực tiếp xâm hại đếntrật tự công cộng (Khách thể trực tiếp) Khi đề cập đến khách thể của tội phạm cụ thể là nói đến quan hệ xã hội trựctiếp được luật hình sự bảo vệ, tránh khỏi sự xâm hại của tội phạm, nhưng bị tội phạm xâm hại đến và gây ra (hoặc cóthể gây ra) thiệt hại đáng kể nhất định Khách thể thể hiện rõ nét bản chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm, là căn

cứ quan trọng cho phép xác định hành vi xâm hại trên thực tế có phải là tội phạm hay không

Trật tự công cộng có thể được hiểu là hệ thống các quan hệ xã hội được hình thành và điều chỉnh bởi cácquy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc về trật tự chung, an toàn chung, mà đòi hỏi mọi người phải tuân theonhững quy định chung đó nhằm đảm bảo cho cuộc sống, lao động, sinh hoạt bình thường của mọi người trong xã hội