[CTNG] LQT45B - NGUYỄN QUỲNH ANH- SO SÁNH BNG VIỆT NAM VÀ BNG TRUNG QUỐC

SO SÁNH BNG VIỆT NAM VÀ BNG TRUNG QUỐC

BỘ NGOẠI GIAO HỌC VIỆN NGOẠI GIAO KHOA LUẬT QUỐC TẾ

-TIỂU LUẬN

SO SÁNH BỘ NGOẠI GIAO NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM VÀ BỘ NGOẠI GIAO NƯỚC CỘNG

HÒA NHÂN DÂN TRUNG HOA

Môn học : Công tác Ngoại giao Giảng viên : TS Doãn Mai Linh

Sinh viên : Nguyễn Quỳnh Anh

Mã sinh viên : LQT45B-029-1822

Hà Nội, 2022

MỤC LỤC

1 Bộ Ngoại giao Việt Nam 1

1.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn 1

1.2 Cơ cấu tổ chức 4

2 Bộ Ngoại giao Trung Quốc 6

2.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn 6

2.2 Cơ cấu tổ chức 8

3 So sánh giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao Trung Quốc 14

3.1 Điểm giống nhau 14

3.1.1 Về chức năng, nhiệm vụ 14

3.1.2 Về cơ cấu tổ chức 15

3.2 Điểm khác nhau 15

3.2.1 Về chức năng, nhiệm vụ 15

3.2.2 Về cơ cấu tổ chức 15

KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

1 Bộ Ngoại giao Việt Nam

Bộ Ngoại giao nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Bộ Ngoại giao ViệtNam) được thành lập vào ngày 28/8/1945 và là cơ quan trực thuộc Chính phủ Việt Nam.Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao Việt Nam lần đầutiên được ghi nhận trong Nghị định 157-CP ban hành ngày 09/10/1961 Từ đó đến nay,

đã có thêm 05 văn bản được ban hành điều chỉnh các quy định liên quan tới Bộ Ngoạigiao, với văn bản mới nhất là Nghị định số 26/2017/NĐ-CP ban hành ngày 14/03/2017quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao trong giaiđoạn hiện nay Phần tiếp theo của bài viết sẽ đi vào tìm hiểu cụ thể các quy định liênquan tới chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao

1.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

Bộ Ngoại giao đóng vai trò quan trọng trong việc hoạch định và tiến hành các chínhsách đối ngoại của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Bộ Ngoại giao Việt Namthực hiện chức năng quản lý nhà nước về đối ngoại như: Công tác ngoại giao, biên giớilãnh thổ quốc gia, ký kết và thực hiện điều ước quốc tế, quản lý cơ quan đại diện ViệtNam ở nước ngoài, Theo Điều 2 Nghị định số 26/2017/NĐ-CP, Bộ Ngoại giao đượcphân chia những chức năng, nhiệm vụ trong các lĩnh vực như quản lý nhà nước, công tácnghiên cứu và tham mưu dự báo chiến lược, đại diện cho hoạt động đối ngoại của Nhànước cùng các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao hoặctheo các quy định của pháp luật Các nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Ngoại giao được ghinhận cụ thể như sau:

(1) Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ những văn bản như: dự án luật, dự thảonghị quyết, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển, dự thảo quyết định, chỉ thị,chương trình mục tiêu quốc gia

(2) Ban hành thông tư và các văn bản khác thuộc phạm vi quản lý nhà nước của BộNgoại giao.

(3) Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm phápluật, chiến lược, quy hoạch thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Ngoại giao sau khiđược phê duyệt

(4) Về hoạt động đối ngoại của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quan vàcác địa phương: Chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quanxây dựng kế hoạch hoạt động đối ngoại nhà nước; tổng hợp kế hoạch hoạt động đối ngoạicủa các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quan và các địa phương; hướng dẫn tổchức thực hiện và yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quan và các địaphương báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện các hoạt động đối ngoại.(5) Quản lý các hoạt động hội nghị, hội thảo quốc tế tại Việt Nam

(6) Chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quan và các địaphương bảo vệ chủ quyền và lợi ích của Nhà nước, các tổ chức và công dân Việt Nam ởnước ngoài theo quy định

(7) Về công tác nghiên cứu và tham mưu dự báo chiến lược: Thông tin và tham mưukịp thời, nghiên cứu và đề xuất cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các vấn đề liênquan đến tình hình thế giới và quan hệ quốc tế của Việt Nam

(8) Đại diện cho Nhà nước trong quan hệ ngoại giao với các nước, các tổ chức quốc

tế liên chính phủ; tiến hành các hoạt động đối ngoại của Nhà nước theo quy định củapháp luật

(9) Về công tác lễ tân nhà nước: Thực hiện quản lý nhà nước về nghi lễ đối ngoại vàquyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao theo quy định của pháp luật; Chuẩn bị phục vụ, tiếpđón các đoàn cấp cao

(10) Về công tác ngoại giao kinh tế: Xây dựng quan hệ chính trị và khung pháp lýphù hợp nhằm thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế củaViệt Nam; Nghiên cứu, dự báo và tham mưu về các vấn đề kinh tế quốc tế và quan hệkinh tế quốc tế

(11) Về công tác ngoại giao văn hóa: Xây dựng cơ sở pháp lý và chính sách về côngtác ngoại giao văn hóa; tham mưu xử lý các vấn đề nảy sinh liên quan đến ngoại giao vănhóa; Thực hiện nhiệm vụ của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam

(12) Về công tác thông tin đối ngoại: Chủ trì triển khai hoạt động thông tin đốingoại ở nước ngoài; Phát ngôn quan điểm, lập trường chính thức của Việt Nam; Quản lýtrang thông tin điện tử của Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nướcngoài

(13) Về công tác lãnh sự: Bảo hộ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp phápcủa công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài; Thực hiện công tác hợp pháp hóalãnh sự, chứng nhận lãnh sự, ủy thác tư pháp, hộ tịch, quốc tịch, xuất, nhập cảnh…

(14) Về công tác đối với hoạt động di cư của công dân Việt Nam ra nước ngoài:Chủ trì, phối hợp xây dựng chủ trương, chính sách về vấn đề di cư quốc tế, phù hợp vớiđiều kiện của Việt Nam và thông lệ quốc tế; hướng dẫn, kiểm tra công tác liên quan đếnhoạt động di cư của công dân Việt Nam ra nước ngoài

(15) Về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài: Chủ trì, phối hợp nghiêncứu, tổng hợp tình hình, đề xuất và thực hiện chủ trương, chính sách đối với người ViệtNam ở nước ngoài; Hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài ổn định cuộc sống

(16) Về biên giới, lãnh thổ quốc gia: Chủ trì, phối hợp thực hiện nghiên cứu, tổnghợp, kiểm tra, đánh giá tình hình quản lý biên giới, lãnh thổ quốc gia, tham mưu, xâydựng phương án hoạch định biên giới quốc gia

(17) Về quản lý cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài: Tổ chức, biên chế của cơquan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; Bổ nhiệm, miễn nhiệm chức vụ, cử, triệu hồi cácthành viên của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

(18) Về công tác điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế: Kiểm tra đề xuất ký, gianhập điều ước quốc tế trước khi trình Chính phủ; Đề xuất về việc đàm phán điều ướcquốc tế liên quan đến chiến tranh, hòa bình, chủ quyền quốc gia

(19) Chủ trì, phối hợp xây dựng và triển khai các chủ trương, chính sách của ViệtNam tại các diễn đàn đa phương về phát triển luật pháp quốc tế

(20) Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế; thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ,chính sách khác đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm viquản lý của Bộ Ngoại giao

(21) Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật thuộc phạm viquản lý nhà nước của Bộ Ngoại giao; tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo;phòng, chống tham nhũng, lãng phí

(22) Quyết định và chỉ đạo thực hiện các chương trình cải cách hành chính của BộNgoại giao theo kế hoạch đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

(23) Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủgiao hoặc theo quy định của pháp luật.

Với những nhiệm vụ và quyền hạn được giao, ngành Ngoại giao của Việt Nam đãgặt hái được nhiều thành tựu nổi bật Nổi bật nhất trong năm 2020 vừa qua, Việt Nam đãđóng vai trò là Chủ tịch ASEAN và Uỷ viên không thường trực của Hội đồng Bảo anLiên hợp quốc, đóng góp cho công cuộc xây dựng sự đoàn kết và duy trì nền hoà bình, anninh trong khu vực và trên thế giới Việt Nam cũng đã triển khai phê chuẩn, ký kết cácHiệp định thương mại tự do với Liên minh Châu Âu (EVFTA), Hiệp định Thương mại tự

do với Vương quốc Anh và Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), gópphần thúc đẩy vào hoạt động kinh tế đối ngoại quan trọng của Đảng và Nhà nước

1.2 Cơ cấu tổ chức

Đứng đầu bộ máy tổ chức Bộ Ngoại giao Việt Nam là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao,sau đó là các Thứ trưởng, các trợ lý Bộ trưởng, và cuối cùng là các đơn vị, tổ chứcchuyên trách Hiện nay, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam là ông Bùi Thanh Sơn, vànăm thứ trưởng là: Ông Nguyễn Quốc Dũng, Tô Anh Dũng, Nguyễn Minh Vũ, ĐặngHoàng Giang và Phạm Quang Hiệu Các Thứ trưởng lần lượt kiêm giữ các chức vụ khácnhau như Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, Chủ nhiệm Uỷ ban Công tác về các tổ chứcphi chính phủ nước ngoài, Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia, Chủ tịch Uỷ banUNESCO Việt Nam và Chủ nhiệm Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài

Theo Điều 3 Nghị định số 26/2017/NĐ-CP và Nghị định 29/2020/NĐ-CP sửa đổiĐiều 3 Nghị định số 26/2017/NĐ-CP ngày 14/3/2017 của Chính phủ quy định chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao, Bộ Ngoại giao được chiathành năm đơn vị sự nghiệp công lập và 25 tổ chức giúp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thựchiện chức năng quản lý nhà nước Các đơn vị sự nghiệp công lập gồm có: Học viện

Ngoại giao, Báo Thế giới và Việt Nam, Trung tâm Biên phiên dịch quốc gia, Trung tâmThông tin và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, bao gồm các cơ quan đại diệnngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự và cơ quan đại diện tại tổ chức quốc tế.1 Các tổ chứcgiúp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thực hiện chức năng quản lý nhà nước có thể được phânloại như sau:

Loại đơn vị 2 Tên đơn vị

Đơn vị chính

trị song phương

- Vụ Châu Mỹ; - Vụ Châu Âu; -Vụ Đông Bắc Á;

- Vụ Đông Nam Á - Nam Á - Nam Thái Bình Dương;

- Vụ Trung Đông - Châu Phi

Đơn vị chính

trị đa phương

- Vụ ASEAN; - Vụ Hợp tác kinh tế đa phương;

- Vụ các Tổ chức quốc tế; - Vụ Văn hóa đối ngoại - UNESCO;

1 Điều 2 khoản 2 Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài 2017.

2 Cơ cấu tổ chức Bộ Ngoại giao (cập nhật ngày 30/10/2020)

https://www.mofahcm.gov.vn/mofa/bng_vietnam/nr070622153725/

vụ Vụ Thông tin Báo chí, Cục Lãnh sự, Cục Lễ tân Nhà nước, Cục Cơ yếu

Vị trí đứng đầu các bộ phận trên có các tên gọi khác nhau như Giám đốc, Vụ trưởng, Cụctrưởng Mỗi đơn vị đều có vai trò đặc thù, như Học viện Ngoại giao thực hiện chức năngnghiên cứu chiến lược về quan hệ quốc tế và chính sách đối ngoại; đào tạo đại học, sauđại học và bồi dưỡng nghiệp vụ đối ngoại.3

2 Bộ Ngoại giao Trung Quốc

2.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

Các nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Ngoại giao được ghi nhận cụ thể như sau4:

　 　 (1) Thực hiện các nguyên tắc, chính sách ngoại giao của Nhà nước và các quy địnhcủa pháp luật có liên quan; nhân danh nhà nước bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi íchquốc gia; thay mặt nhà nước và chính phủ điều hành các công việc ngoại giao; và xử lýcác hoạt động ngoại giao giữa lãnh đạo UBND xã, nhà nước với lãnh đạo nước ngoài

3 Điều 1 khoản 1 Quyết định 07/2019/QĐ-TTg ngày 15/2/2019 của Thủ tướng Chính phủ về Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao.

4 https://www.fmprc.gov.cn/web/wjb_673085/zyzz_673087/ (Trang web của Bộ Ngoại giaoTrung Quốc)

　 　 (2) Nghiên cứu những vấn đề tổng thể, chiến lược về tình hình quốc tế và quan hệquốc tế, nghiên cứu, phân tích những vấn đề lớn trong công tác ngoại giao trên các lĩnhvực chính trị, kinh tế, văn hóa, an ninh và các lĩnh vực khác, kiến nghị với Trung ươngĐảng Ủy ban và Quốc vụ viện hoạch định chiến lược, đường lối, chính sách ngoại giao.　 　 (3) Phối hợp với các đơn vị liên quan, báo cáo Trung ương Đảng, Quốc vụ việnnhững vấn đề lớn như ngoại thương, hợp tác kinh tế, hỗ trợ kinh tế, văn hóa, hỗ trợ quân

sự, thương mại quân sự, Hoa kiều sự vụ, giáo dục, khoa học và công nghệ, tuyên truyềnđối ngoại

　 　 (4) Soạn thảo luật, quy định và kế hoạch chính sách liên quan đến công tác ngoạigiao

　 　 (5) Chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề an ninh toàn cầu và khu vực, chính trị, kinh

tế, nhân quyền, xã hội, người tị nạn và các vấn đề đối ngoại khác tại Liên hợp quốc vàcác diễn đàn đa phương khác

　 　 (6) Chịu trách nhiệm về kiểm soát vũ khí quốc tế, giải trừ vũ khí, không phổ biến vũkhí và các lĩnh vực khác, nghiên cứu các vấn đề an ninh quốc tế liên quan và tổ chức đàmphán về các hiệp ước và hiệp định kiểm soát vũ khí

　 　 (7) Chịu trách nhiệm giải quyết các vấn đề liên quan đến việc quốc gia ký kết cácđiều ước song phương và đa phương, chịu trách nhiệm về các vấn đề liên quan đến hợptác tư pháp quốc tế, chịu trách nhiệm hoặc tham gia xử lý các vụ việc pháp lý lớn liênquan đến nước ngoài liên quan đến quốc gia và chính phủ, hỗ trợ xem xét các dự thảo củanước ngoài, các luật và quy định liên quan, tổ chức và điều phối việc thực hiện các côngước quốc tế của nước tôi, công việc Thỏa thuận

　 　 (8) Chủ trì hoặc tham gia xây dựng chính sách liên quan đến biên giới trên bộ vàtrên biển, hướng dẫn và phối hợp công tác đối ngoại trên biển, tổ chức quản lý công tácphân giới, cắm mốc biên giới, kiểm tra chung, giải quyết các vụ việc liên quan đến đốingoại và thực hiện công tác ngoại giao liên quan các hoạt động như phân định biển vàphát triển chung Công việc đàm phán

　 　 (9) Công bố thông tin về các hoạt động ngoại giao quan trọng, xây dựng chính sáchđối ngoại, chịu trách nhiệm đưa tin về các hoạt động đối ngoại quan trọng của quốc gia,

tổ chức các hoạt động ngoại giao công khai, phụ trách các vấn đề của phóng viên nướcngoài tại Trung Quốc và các cơ quan thông tấn nước ngoài thường trực

　 　 (10) Chịu trách nhiệm về các nghi thức và nghi thức đối ngoại của đất nước, chịutrách nhiệm về các hoạt động đối ngoại quan trọng của đất nước và chịu trách nhiệm vềlịch sự, đặc quyền và miễn trừ ngoại giao của các cơ quan ngoại giao ở Trung Quốc.　 　 (11) Giám sát công việc lãnh sự Điều chỉnh hoạt động của cơ quan đại diện ngoạigiao, cơ quan lãnh sự nước ngoài tại Trung Quốc; giám sát các công việc liên quan đếnlãnh sự của công dân Hoa kiều ở nước ngoài; tiến hành hoặc tham gia xử lý các cơ quanđại diện đối với các vụ việc liên quan đến nước ngoài tại Trung Quốc; giám sát việc bảo

vệ và hỗ trợ lãnh sự, điều phối các cơ quan liên quan của chính phủ, chính quyền địaphương và hướng dẫn các cơ quan đại diện ngoại giao Trung Quốc ở nước ngoài xử lýcác trường hợp cần sự bảo vệ và hỗ trợ lãnh sự, đồng thời đưa ra thông tin cảnh báo đểđược bảo vệ và hỗ trợ lãnh sự

　 　 (12) Phối hợp nỗ lực xử lý các sự cố khẩn cấp ở nước ngoài liên quan đến lợi ích củaTrung Quốc, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức Trung Quốc

ở nước ngoài, đồng thời tham gia các nỗ lực xử lý các sự cố khẩn cấp ở Trung Quốc liênquan đến người nước ngoài

　 　 (13) Xử lý các công việc ngoại giao và lãnh sự theo quy định của pháp luật tại cácĐặc khu Hành chính Hồng Kông và Macao, và giải quyết các công việc đối ngoại liênquan đến Đài Loan

　 　 (14) Hướng dẫn, phối hợp công tác đối ngoại của các địa phương và các ban củaQuốc vụ, rà soát các quy chế đối ngoại quan trọng của các địa phương và các đơn vịthuộc Quốc vụ và các yêu cầu đối ngoại trình Quốc vụ và đưa ra ý kiến về việc xử lý các

vi phạm và kỷ luật lớn về đối ngoại cùng với các bộ phận liên quan

　 　 (15) Xử lý và điều phối các vấn đề đối ngoại liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia

　 　 (16) Chịu trâch nhiệm biín dịch câc hoạt động đối ngoại quan trọng của quốc gia,câc văn bản, tăi liệu ngoại giao.

　 　 (17) Lênh đạo công tâc của câc cơ quan ngoại giao nước ngoăi vă văn phòng của câcđặc ủy viín ở Hồng Kông vă Ma Cao, chịu trâch nhiệm xđy dựng đội ngũ cân bộ của câc

cơ quan ngoại giao nước ngoăi, hướng dẫn vă giâm sât việc thông tin hóa, tăi chính vă cơ

sở của cơ quan ngoại giao nước ngoăi câc cơ quan vă văn phòng của câc ủy viín đặc biệttại Hồng Kông vă Ma Cao Công tâc xđy dựng, chịu trâch nhiệm quản lý sử dụng bất độngsản của câc cơ quan ngoại giao ở Trung Quốc

　 　 (18) Giâm sât công việc của Hiệp hội hữu nghị nhđn dđn Trung Quốc với nướcngoăi vă giâm sât công tâc đối ngoại của Hiệp hội Chữ thập đỏ Trung Quốc vă Tổ chứcSoong Ching Ling của Trung Quốc

　 　 (19) Thực hiện câc công việc khâc do Trung ương Đảng vă Quốc vụ viện giao

2.2 Cơ cấu tổ chức

Đứng đầu Bộ Ngoại giao Trung Quốc lă Bộ trưởng Bộ Ngoại giao được bổ nhiệmbởi Thủ tướng Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đóng vai trò như cố vấn cho chính phủ trungương xđy dựng chiến lược ngoại giao, chủ trương, chính sâch, chịu trâch nhiệm thănh lập

vă thực hiện những chính sâch được thông qua Dưới Bộ trưởng lă 7 Thứ trưởng Ngoạigiao vă 2 Trợ lý Bộ trưởng Hiện nay, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc hiện nay lẵng Vương Nghị

Bộ Ngoại giao Trung Quốc bao gồm 29 cơ quan, bao gồm câc phòng ban chịu trâchnhiệm về câc khu vực cụ thể, câc lĩnh vực chính sâch, cũng như điều hănh của chính Bộ

Cơ cấu tổ chức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc được ghi nhận cụ thể như sau:

Văn phòng Tổng

hợp

Điều phối công việc trong Bộ, có trâch nhiệm luđn chuyển tăi liệu,điện tín trong Bộ, quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong Bộ văcâc cơ quan đại diện ngoại giao của Trung Quốc ở nước ngoăi, vă