TIỂU LUẬN HỌC PHẦN CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA XÃ HỘI HỌC TIỂU LUẬN HỌC PHẦN CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Đề tài: Đẩy mạnh hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ sinh viên tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp đại học (nghiên cứu trường hợp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội) TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA XÃ HỘI HỌC TIỂU LUẬN HỌC PHẦN CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Đề tài: Đẩy mạnh hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ sinh viên tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp đại học (nghiên cứu trường hợp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA XÃ HỘI HỌC

TIỂU LUẬN HỌC PHẦN

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA

HỌC

Đề tài: Đẩy mạnh hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp nhằm

hỗ trợ sinh viên tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp đại học (nghiên cứu trường hợp trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội)

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Hồng

Mã sinh viên: 20032385

Mã lớp học phần: MNS1053.1

Sự kiện khoa học: Các nhà quản lý đã có nhiều giải pháp nhằm gắn đào tạo với thực tiễn, tuy nhiên một số nhà tuyển dụng vẫn cho rằng: hầu hết sinh viên tốt nghiệp đại học/cao đẳng được tuyển dụng đều phải đào tạo lại trước khi bố trí công việc trong doanh nghiệp của

họ

1 Phân tích sự kiện khoa học

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra rất nhanh và mạnh mẽ trên nhiều phương diện của xã hội Hoạt động trong môi trường ngày nay đòi hỏi doanh nghiệp phải có đội ngũ lao động có trình độ, có điều kiện đáp ứng yêu cầu phát triển trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực Trong xu thế này việc liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp là xu hướng phổ biến trên thế giới và được đánh giá là rất quan trọng trong việc đảm bảo và nâng cao chất lượng sinh viên được đào tạo từ nhà trường, đồng thời là nguồn nhân lực chất lượng đầu vào của doanh nghiệp Xây dựng và củng cố mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp trong việc phát triển nguồn nhân lực là yêu cầu cấp bách, là nhiệm vụ bắt buộc của nhà trường cũng như của các doanh nghiệp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQG HN) cũng đang ngày càng đổi mới phương pháp dạy và học trên cơ sở đáp ứng các yêu cầu việc làm ngoài xã hội Trường có những chiến lược về định hướng giáo dục, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ, kết hợp rèn luyện kĩ năng, thái độ để đạt được những yêu cầu năng lực chuẩn sau khi ra trường Bên cạnh đó nhà trường cũng tích cực liên kết với các doanh nghiệp nhằm tạo cơ hội cho sinh viên được thực tập, rèn luyện, tạo cơ hội việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp Tuy nhiên nhiều nhà quản lý cho rằng nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đều phải đào tạo lại trước khi bố trí vào doanh nghiệp của họ

Có một sự thật rằng có rất nhiều khác biệt lớn giữa những gì sinh viên đã học trong trường và những gì sinh viên đang áp dụng tại các doanh nghiệp Khi sinh viên thực tập tại doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp không biết phải làm gì với sinh viên mà doanh nghiệp nhận vào bởi vì nhà trường đơn thuần chỉ gửi họ vào Doanh nghiệp cũng không biết sinh viên đã học được những gì và làm được gì Bởi vậy doanh nghiệp sẽ tốn thêm thời gian và chi phí để đào tạo lại từ đầu Đó cũng chính là lý do vì sao các nhà tuyển dụng e ngại và có xu hướng tuyển dụng những người đã có kinh nghiệm làm việc Chính vì vậy việc tìm hiểu về mối liên kết giữa Nhà trường và doanh nghiệp là một vấn đề hết sức cần thiết Trong bài nghiên cứu này sẽ chỉ ra thực trạng hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, những rào cản, từ đó đưa các giải pháp nhằm đẩy mạnh hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với doanh nghiệp

2 Tên đề tài nghiên cứu

Đẩy mạnh hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ sinh viên sau tốt nghiệp đại học (nghiên cứu trường hợp trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN)

3 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích các giải pháp nhằm đẩy mạnh hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN với doanh nghiệp

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.2.1 Phân tích cơ sở lý luận về sự hợp tác giữa trường Đại học với

doanh nghiệp 3.2.2 Phân tích thực trạng sự hợp tác giữa trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN với doanh nghiệp

3.2.3 Phân tích những rào cản dẫn đến chưa có sự hợp tác chặt chẽ

giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN với doanh nghiệp

3.2.4 Giải pháp nhằm đẩy mạnh hợp tác giữa trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN với doanh nghiệp

4 Phạm vi nghiên cứu

4.1 Phạm vi thời gian

Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 9/2020- 6/2021 Tôi lựa chọn thời gian như vậy bởi vì đây là thời gian sinh viên đi học nên có thể vừa tham gia học trên trường cũng là thời gian nhà trường cho sinh viên đi thực tập, làm việc tại các doanh nghiệp Chính vì vậy

sẽ giúp tôi phát hiện chính xác thực trạng, rào cản và từ đó đưa ra những biện pháp đẩy hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN)

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐHQG Hà Nội (Tôi lựa chọn phạm vi không gian này bởi vì đây là môi trường tôi theo học, vì vậy tôi sẽ có những hiểu biết và có những tiếp cận dễ dàng hơn

để phục vụ cho bài nghiên cứu)

5 Mẫu khảo sát

- Khách thể nghiên cứu: 2 cán bộ trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, 8 doanh nghiệp đã liên kết và 8 doanh nghiệp đang trong quá trình tìm hiểu trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

- Mẫu khảo sát:

+ 2 cán bộ trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn có kinh nghiệm

về hoạt động hợp tác, là trưởng khoa/ phó khoa, trưởng phòng,

chuyên viên phòng công tác sinh viên và phòng đào tạo liên quan đến hoạt động liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp

o Vì đây là đối tượng có kinh nghiệm và làm việc trực tiếp về vấn đề này trong trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn vì vậy sẽ giúp tôi lấy được thông tin mang tính khách quan

+ 8 doanh nghiệp đã liên kết và 8 doanh nghiệp đang trong quá trình tìm hiểu trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Vì đây là đối tượng giúp tôi lấy được thông tin về những rào cản từ phía các doanh nghiệp từ đó tôi có thể đưa ra các biện pháp để đẩy mạnh được hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với doanh nghiệp

6 Câu hỏi nghiên cứu

6.1 Câu hỏi nghiên cứu chủ đạo

Có những biện pháp nào nhằm đẩy mạnh hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn và doanh nghiệp?

6.2 Câu hỏi nghiên cứu bổ trợ

6.2.1 Thực trạng hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

với doanh nghiệp đang diễn ra như thế nào?

6.2.2 Có những rào cản nào dẫn đến chưa có sự hợp tác chặt chẽ giữa trường

Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn với doanh nghiệp?

7 Giả thuyết nghiên cứu

7.1 Giả thuyết nghiên cứu chủ đạo

Hoạt động hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với doanh nghiệp đóng vai trò ngày càng quan trọng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo thông qua trao đổi thông tin, lan tỏa tri thức Các doanh nghiệp ngày càng giảm chi phí nghiên cứu giai đoạn đầu (nghiên cứu cơ bản, ứng dụng

và chuyển giao) và gia tăng vai trò của các trường đại học trong chuyển giao tri thức Chính vì vậy để đẩy mạnh sự hợp tác giữa hai bên tôi xin đưa

ra các biện pháp như sau:

- Tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp

+ Về phía nhà trường: tích cực tìm kiếm các mối quan hệ doanh nghiệp, thành lập bộ phận chuyên trách thực hiện nhiệm vụ kết nối với doanh nghiệp, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để phục vụ hoạt động liên kết đào tạo

+ Về phía doanh nghiệp: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra giám sát hoạt động liên kết từ đầu vào đến quá trình dạy học và kết quả đầu

ra Thường xuyên phản hồi thông tin về nhà trường Tiếp nhận, xử lí các thay đổi trong quá trình liên kết

- Mở rộng các hình thức liên kết:

+ Về phía nhà trường: tăng cường duy trì và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực và nhiều hình thức hợp tác như mời doanh nghiệp giảng dạy, tổ chức sự kiện, gameshow, cuộc thi Nhà trường cần có những chính sách đối với các anh, chị đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việc thực tế tại các doanh nghiệp đến chia sẻ, giảng dạy một số môn học tại nhà trường

+ Về phía doanh nghiệp: doanh nghiệp mở rộng các hình thức như thực hiện học kỳ doanh nghiệp, tăng cường thực tập sinh, phối hợp với nhà trường thực hiện một số tín chỉ chuyên sâu vào lĩnh vực của doanh nghiệp

● Giải pháp đầu ra: Tư vấn hướng nghiệp và kết nối với doanh nghiệp

+ Tổ chức bộ phận chuyên trách thực hiện tư vấn hướng nghiệp cho sinh viên

+ Doanh nghiệp ký hợp đồng với những sinh viên đang học với những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp có thể tài trợ học phí cho sinh viên xuất sắc, doanh nghiệp phối hợp nhà trường tổ chức các cuộc thi nhằm phát hiện năng lực của sinh viên vì mục đích phát triển doanh nghiệp

7.2 Giả thuyết nghiên cứu bổ trợ

- Thực trạng hợp tác giữa trường Đại học và doanh nghiệp ở Việt Nam:

Ở nước ta việc hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp không phải là một vấn đề mới Yêu cầu này đã được đặt ra từ nhiều năm trước trong các văn bản của Đảng và Nhà nước dưới nhiều hình thức thực hiện nguyên lí giáo dục “đào tạo gắn với sử dụng” và gần đây chủ trương “đào tạo gắn với nhu cầu của xã hội”, “coi doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới ứng dụng

và chuyển giao công nghệ” Các trường đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chủ trương của Đảng và cũng đã đạt được kết quả đáng ghi nhận Tiêu biểu là một số trường khối kỹ thuật- công nghệ: Đại học Bách Khoa, Đại học Xây dựng, ; các trường khối kinh tế: Đại học Kinh tế quốc dân,

- Thực trạng hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với các doanh nghiệp

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn vẫn đang ngày càng cố gắng cập nhật các phương pháp dạy và học mới để bắt kịp với xu hướng phát triển chung của đất nước và thế giới, bên cạnh đó Nhà trường cũng đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế

● Nhà trường trao đổi hợp tác với Tổ chức phát triển và hợp tác Đức (GIZ), Korea Foundation,

● Tổ chức các buổi giao lưu giữa các đại sứ quán với sinh viên: Sri Lanka, Iran, Singapore, Nhật,

● Liên kết với các công ty, doanh nghiệp: UPM, Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB Bank),

Mặc dù Nhà trường đã có sự liên kết với nhiều các tổ chức quốc tế và với các doanh nghiệp bên ngoài song nhìn chung vẫn còn những rào cản dẫn tới sự hợp tác chưa chặt chẽ với các doanh nghiệp để kết nối với sinh

viên

Thứ nhất: liên quan đến tính chất, đặc thù nghề nghiệp của doanh nghiệp

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn là trường chuyên môn về các lĩnh vực xã hội chính vì vậy cũng sẽ có hạn chế khi lựa chọn các doanh nghiệp, trong khi các doanh nghiệp đang đòi hỏi nhiều về chuyên môn kĩ thuật hay mảng kinh tế,

Thứ hai: Doanh nghiệp có nguồn tuyển dụng phong phú: với sự phát triển

của công nghệ hiện nay có rất nhiều các nguồn kênh tuyển dụng chất lượng hay các trang web tuyển dụng

Thứ ba: Doanh nghiệp chưa có nguồn nhân lực để phụ trách việc liên kết

Nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vì vậy việc liên kết với trường đại học sẽ khó thực hiện vì bên công ty không có nhiều thời gian và nhân lực phụ trách cho việc này

Thứ tư: Doanh nghiệp chưa thấy được rõ lợi ích khi thực hiện hợp tác Hợp

tác phải đem lại lợi ích cho doanh nghiệp thì doanh nghiệp mới thực hiện hợp tác

8 Phương pháp nghiên cứu

● Phân tích nghiên cứu tài liệu: Phân tích các nguồn tư liệu, tài liệu sẵn có như: các đề tài nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước về vấn đề hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp

Danh mục tham khảo:

▪ Tài liệu tham khảo dành cho chương 1 gồm:

+ Nguyễn Xuân Minh (2021), Hợp tác giữa trường Đại học và doanh

nghiệp: Thực tiễn tại cơ sở II- trường Đại học Ngoại thương, Thành phố

Hồ Chí Minh, Tạp chí quản lý và Kinh tế quốc tế

+ Nguyễn Đình Luận (2015), Sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp

trong đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế- xã hội ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị, Tạp chí Phát triển và Hội Nhập

+ Ana Afonso, Juan J Ramisrez (2014), University- industry cooperation

in the education domain to foster competitiveness and employment,

Technical University of Madrid, Spain

▪ Tài liệu tham khảo chương 2 gồm:

+ Vũ Đình Khoa (2019), Nghiên cứu vai trò hợp tác giữa trường Đại học

và doanh nghiệp đối với khả năng tuyển dụng của sinh viên sau khi tốt nghiệp, Đại học Công nghiệp Hà Nội

+ Nguyễn Minh Hiền và Nguyễn Hoàng Lan (2014), Liên kết trường đại

học- doanh nghiệp: thực trạng và giải pháp tháo gỡ các rào cản, Tạp chí

kinh tế và phát triển

▪ Tài liệu nghiên cứu chương 3:

+ Đinh Văn Toàn (2016), Hợp tác đại học- doanh nghiệp trên thế giới và

một số gợi ý cho Việt Nam, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Kinh tế và Kinh

doanh

▪ Tài liệu tham khảo chương 4:

+ Phạm Thị Thùy Trang, Bùi Thị Thúy, Nguyễn Thị Thu Thủy và Hoàng

Trọng Hùng (2019), Thúc đẩy hoạt động liên kết giữa nhà trường và

doanh nghiệp: Trường hợp nghiên cứu tại trường Đại học kinh tế, Đại học Huế, Tạp chí Khoa học Đại học Huế

● Phỏng vấn sâu:

Nhóm 1: Phía nhà trường

Đối tượng: 2 cán bộ trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn có kinh nghiệm về hoạt động hợp tác, là trưởng khoa/ phó khoa, trưởng

phòng, chuyên viên phòng công tác sinh viên và phòng đào tạo liên quan đến hoạt động liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp

Nội dung phỏng vấn:

- Ông/ bà hãy cho biết hiện nay việc hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với doanh nghiệp đang diễn ra như thế nào?

- Có những rào cản nào từ phía nhà trường làm cho chưa có sự hợp tác tác chặt chẽ với các doanh nghiệp như vậy?

- Vậy nhà trường đã có những biện pháp nào để đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp?

Cách thức phỏng vấn: phỏng vấn sâu qua điện thoại ( do dịch bệnh covid-19 nên không thể thực hiện trực tiếp)

Nhóm 2: Phía doanh nghiệp

Đối tượng: 8 doanh nghiệp đã liên kết và 8 doanh nghiệp đang trong quá trình tìm hiểu trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Nội dung phỏng vấn:

- Có những rào cản nào từ phía doanh nghiệp làm cho chưa có sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp?

- Doanh nghiệp đã có những biện pháp nào để đẩy mạnh hợp tác với trường đại học?

Cách thức phỏng vấn: phỏng vấn sâu qua điện thoại (do dịch bệnh covid-

19 nên không thể thực hiện trực tiếp)

Đề cương chi tiết

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HỢP TÁC GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VỚI DOANH NGHIỆP

1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Khái niệm hợp tác

1.1.2 Khái niệm doanh nghiệp

1.2 Đánh giá sự hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp

1.3 Tiểu kết chương 1

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỰ HỢP TÁC GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN - ĐHQG HN VỚI DOANH NGHIỆP 2.1 Thực trạng sự hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp ở Việt Nam

2.2 Thực trạng sự hợp tác giữa trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn- ĐHQG HN với doanh nghiệp

2.3 Tiểu kết chương 2

CHƯƠNG 3: NHỮNG RÀO CẢN DẪN ĐẾN CHƯA CÓ SỰ HỢP TÁC CHẶT CHẼ GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN- ĐHQG HN VỚI DOANH NGHIỆP

3.1 Liên quan đến tính chất đặc thù của doanh nghiệp

3.1.1 Chuyên môn về kỹ thuật

3.1.2 Văn hóa doanh nghiệp

3.2 Doanh nghiệp có nguồn tuyển dụng phong phú

3.2.1 Các ứng dụng tuyển dụng

3.2.2 Các trang web tuyển dụng

3.3 Doanh nghiệp chưa có nguồn nhân lực để phụ trách

3.4 Doanh nghiệp chưa thấy rõ được lợi ích khi hợp tác

3.5 Tiểu kết chương 3

CHƯƠNG 4: BIỆN PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH HỢP TÁC GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN- ĐHQG HÀ NỘI VỚI DOANH NGHIỆP

4.1 Tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp

4.2 Mở rộng các hình thức liên kết

4.2 Tư vấn hướng nghiệp và kết nối với các doanh nghiệp

4.3 Tiểu kết chương 4

CHƯƠNG 5: KẾT

LUẬN