MỤC LỤC A. ĐẶT VẤN ĐỀ ......................................................................................................... 2 I. Lý do chän ®Ò tµi: ................................................................................................... 2 1. Cơ sở lí luận ............................................................................................................. 2 2.Cơ sở thực tiễn .......................................................................................................... 2 II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ................................. III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU .................................................................................... VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 1. Nghiên cứu tài liệu : ............................................... 2. Nghiên cứu thực tế : ............................................... V. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ................................................................................. 3 VI. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU ................................................................................. 3 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ .......................................................................................... 4 I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. ............................................................................................................................ 4 1. Mục tiêu .................................................................................................................... 4 2. Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học .................................................................... 4 3. Tác dụng của trò chơi toán học ................................................................................ 5 II . TÌM HIỂU THỰC TRẠNG ................................................................................... 6 1.Thuận lợi : ................................................................................................................. 6 2. Khã kh¨n. .................................................................................................................. 6 III. THỰC HIỆN ÁP DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI TOÁN HỌC LỚP 3. ................. 7 1. Nguyên tắc áp dụng: ................................................................................................. 7 2. Thực hiện một số trò chơi toán học lớp 3 : .............................................................. 8 III. GIÁO ÁN MINH HỌA ........................................................................................ 14 C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................................... 17 1. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm ............................................................................ 18 2. Bài học kinh nghiệm .............................................. 3. Các ý kiến đề xuất .................................................. TÀI LIỆU THAM KHẢO : ........................................................................................ 20 A. ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lí luận Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các môn học khác trong nhà trường Tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển toàn diện. Trong đó, môn Toán có vị trí rất quan trọng vì các kiến thức, kĩ năng của môn Toán được ứng dụng nhiều trong cuộc sống lao động và học tập. Vì vậy, để giúp học sinh nắm chắc được kiến thức cơ bản của môn Toán không phải điều đơn giản. Toán học lại là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính chính xác cao, nó là chìa khóa mở ra sự phát triển của các bộ khoa học khác. Góp phần bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lí và diễn đạt đúng (nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuốc sống, kích thích trí tưởng tượng, gây hứng thú học tập toán, góp phần hình thành bước đầu phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linh hoạt, sáng tạo. Để giúp học sinh đạt được mục đích trên, giáo viên cần thiết phải có nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng là phương pháp dạy học. Nếu giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động. Nếu chỉ dạy học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ không cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày. 2.Cơ sở thực tiễn Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học các môn học nói chung và môn Toán nói riêng ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh. Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập. Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất. Các trò chơi có nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em. Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm. Khi chúng tôi đưa ra được các trò chơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn toán sẽ ngày càng nâng cao. Xuất phát từ thực tế giảng dạy của tôi cũng như các đồng nghiệp trong trường, tôi nhận thấy học sinh lớp 3 vẫn đang ở độ tuổi ghi nhớ máy móc, tư duy chưa bền vững. Các em mau nhớ mà cũng chóng quên, nhiều khi không có hứng thú thì cũng không muốn học nên hiệu quả học tập môn Toán chưa cao. Trước thực tế đó, tôi nhận thấy ®Ó giúp häc sinh cña m×nh n¨ng ®éng s¸ng t¹o h¬n; t¹o ®-îc høng thó trong häc tËp; giê häc bít c¨ng th¼ng, bít ¸p lùc; häc sinh ®-îc häc mµ ch¬i, ch¬i mµ häc thực sự là một việc làm cần thiết đối với mỗi người giáo viên nói chung và giáo viên lớp 3 nói riêng. Vì vậy, trong năm học 2016 – 2017 này, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu : "Tổ chức một số trò chơi toán học lớp 3 nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh" và áp dụng vào thực tế lớp mình đang dạy. II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu : Học sinh lớp 3C , năm học 2016 - 2017. 2. Phạm vi nghiên cứu: Một số trò chơi giúp học sinh lớp 3 có hứng thú trong học tập III. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU Từ tháng 9 năm 2016 đến hết tháng 3 năm 2017. VI. ỨNG DỤNG Dạy môn Toán cho cho học sinh lớp 3
Trang 1MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ
2 I Lý do chọn đề tài:
2 1 Cơ sở lớ luận
2 2.Cơ sở thực tiễn
2 II MỤC ĐÍCH NGHIấN CỨU Error! Bookmark not defined III NHIỆM VỤ NGHIấN CỨU
VI PHƯƠNG PHÁP NGHIấN CỨU Error! Bookmark not defined 1 Nghiờn cứu tài liệu : Error! Bookmark not defined 2 Nghiờn cứu thực tế : Error! Bookmark not defined V ĐỐI TƯỢNG NGHIấN CỨU
3 VI THỜI GIAN NGHIấN CỨU 3
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
4 I NHỮNG NỘI DUNG Lí LUẬN LIấN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIấN CỨU
4 1 Mục tiờu 4
2 Đặc điểm tõm lý của học sinh tiểu học 4
3 Tỏc dụng của trũ chơi toỏn học 5
II TèM HIỂU THỰC TRẠNG
6 1.Thuận lợi :
6
Trang 2TÀI LIỆU THAM KHẢO :
thức cơ bản của môn Toán không phải điều đơn giản
Toán học lại là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính chính xác cao,
nó là chìa khóa mở ra sự phát triển của các bộ khoa học khác Góp phần bướcđầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lí và diễn đạt đúng (nói vàviết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuốcsống, kích thích trí tưởng tượng, gây hứng thú học tập toán, góp phần hình thànhbước đầu phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linhhoạt, sáng tạo Để giúp học sinh đạt được mục đích trên, giáo viên cần thiết phải
có nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng là phương pháp dạy học
Trang 3Nếu giỏo viờn chỉ truyền đạt, giảng giải theo cỏc tài liệu đó cú sẵn trongSỏch giỏo khoa, trong cỏc sỏch hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cỏch dậpkhuụn, mỏy múc làm cho học sinh học tập một cỏch thụ động Nếu chỉ dạy họcnhư vậy thỡ việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quảhọc tập sẽ khụng cao Nú là một trong những nguyờn nhõn gõy ra cản trở việcđào tạo cỏc em thành những con người năng động, tự tin, sỏng tạo sẵn sàng thớchứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày
2.Cơ sở thực tiễn
Yờu cầu của giỏo dục hiện nay đũi hỏi phải đổi mới phương phỏp dạy học cỏcmụn học núi chung và mụn Toỏn núi riờng ở bậc Tiểu học theo hướng phỏt huytớnh tớch cực, chủ động sỏng tạo của học sinh Vỡ vậy người giỏo viờn phải gõyđược hứng thỳ học tập cho cỏc em bằng cỏch lụi cuốn cỏc em tham gia vào cỏchoạt động học tập Trũ chơi học tập là một hoạt động mà cỏc em hứng thỳ nhất.Cỏc trũ chơi cú nội dung toỏn học lý thỳ và bổ ớch phự hợp với việc nhận thứccủa cỏc em Thụng qua cỏc trũ chơi cỏc em sẽ lĩnh hội những tri thức toỏn họcmột cỏch dễ dàng, củng cố, khắc sõu kiến thức một cỏch vững chắc, tạo cho cỏc
em niềm say mờ, hứng thỳ trong học tập, trong việc làm Khi chỳng tụi đưa rađược cỏc trũ chơi toỏn học một cỏch thường xuyờn, khoa học thỡ chắc chắn chấtlượng dạy học mụn toỏn sẽ ngày càng nõng cao
Xuất phỏt từ thực tế giảng dạy của tụi cũng như cỏc đồng nghiệp trongtrường, tụi nhận thấy học sinh lớp 3 vẫn đang ở độ tuổi ghi nhớ mỏy múc, tư duychưa bền vững Cỏc em mau nhớ mà cũng chúng quờn, nhiều khi khụng cú hứngthỳ thỡ cũng khụng muốn học nờn hiệu quả học tập mụn Toỏn chưa cao Trướcthực tế đú, tụi nhận thấy để giỳp học sinh của mình năng động sáng tạo hơn;tạo đ-ợc hứng thú trong học tập; giờ học bớt căng thẳng, bớt áp lực; học sinh đ-ợchọc mà chơi, chơi mà học thực sự là một việc làm cần thiết đối với mỗi ngườigiỏo viờn núi chung và giỏo viờn lớp 3 núi riờng Vỡ vậy, trong năm học 2016 –
2017 này, tụi đó chọn đề tài nghiờn cứu : "Tổ chức một số trũ chơi toỏn học lớp
3 nhằm gõy hứng thỳ học tập cho học sinh" và ỏp dụng vào thực tế lớp mỡnh
đang dạy
II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIấN CỨU
1 Đối tượng nghiờn cứu :
Học sinh lớp 3C , năm học 2016 - 2017
2 Phạm vi nghiờn cứu:
Một số trũ chơi giỳp học sinh lớp 3 cú hứng thỳ trong học tập
III THỜI GIAN NGHIấN CỨU
Trang 4Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học : Học sinh Tiểu học
luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng chóng chán Đối với trẻ, tròchơi là một phát hiện mới, kích thích tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá Do vậyquan điểm “ Thông qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập ” làphù hợp với trường tiểu học
Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiến thứccủa bài học, luyện tập lại kiến thức của bài mới, phát hiện ra kiến thức mới củabài học Thông qua trò chơi, học sinh nắm được kiến thức của bài học một cáchnhẹ nhàng Trong quá trình học toán ở tiểu học, sử dụng trò chơi toán học cónhiều tác dụng Nó giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động trong giờ học, làm
Trang 5cho giờ học bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu Học sinh tiếp thukiến thức nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập Ngoài ra trò chơi còn kích thích sựtìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình
Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiến thức năng nổ, hoạt bát, kíchthích trí tưởng tượng từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách xử lý thôngminh trong những tình huống phức tạp tăng cường khả năng vận dụng trongcuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội
Ngoài ra thông qua hoạt động trò chơi còn giúp các em phát triển được nhiềuphẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, lòng trung thực, tinh thần cộngđồng trách nhiệm Vì vậy trò chơi toán học rất cần thiết trong giờ học toán ở tiểuhọc
2 Đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học
Ở lứa tuổi Tiểu học cơ thể của trẻ đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụthể là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện, vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấpnên trẻ không thể làm lâu một cử động đơn điệu
Học sinh Tiểu học nghe giảng rất dễ hiểu nhưng cũng sẽ quên ngay khi các
em không tập trung cao độ Vì vậy người giáo viên phải tạo ra hứng thú tronghọc tập và học sinh phải thường xuyên được luyện tập
Học sinh Tiểu học rất dễ xúc động và thích tiếp xúc với một sự vật, hiện
tượng nào đó nhất là những hình ảnh gây cảm xúc mạnh Trẻ hiếu động, ham
hiểu biết cái mới nên dễ gây cảm xúc mới, song các em chóng chán Do vậy
trong dạy học giáo viên phải sử dụng nhiều đồ dùng dạy học, đưa học sinh đi
tham quan, đi thực tế, tăng cường thực hành, tổ chức các trò chơi xen kẽ để
củng cố khắc sâu kiến thức
3 Tác dụng của trò chơi toán học
Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trìnhhoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi Trò chơi là loại phốbiến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật của trò chơi chính là các quytắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành động trò chơi, luật của tròchơi phải rõ ràng, dễ hiểu
Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với kiếnthức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúphọc sinh khai thác kiến thức của bản thân để chơi, thông qua chơi học sinh đượcvận dụng các kiến thức kỹ năng đã học vào các tình huống của trò chơi và do đóhọc sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng đã học.Như vậy trong trò chơi học tập các kiến thức môn toán được đưa vào trò chơi
Trang 6Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Tiểu học, có thể nói nó quantrọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống các em Chính vì vậy các em luôn tìmmọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi các em
sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi các em biểu lộ tình cảm rất rõràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khi thấy đồngđội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt đượcnhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khảnăng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình Đây chính là đặc tínhthi đua rất cao của các trò chơi Vì vậy khi đã tham gia trò chơi, học sinh thườngvận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú ý, trí thông minh và sự sángtạo của mình
Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự giác tích cực Giúp học sinh rèn luyện củng
cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động chơi
Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sửdụng Trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấpdẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn.Trò chơi không chỉ là phương tiện mà còn
là phương pháp giáo dục
II TÌM HIỂU THỰC TRẠNG
Năm học 2016 – 2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 3C với tổng số 54
học sinh Sau khi nhận lớp, qua quá trình giảng dạy học sinh, tôi thấy lớp tôi có những thuận lợi và khó khăn như sau :
1.Thuận lợi :
- Đa số học sinh ngoan có ý thức phấn đấu vươn lên trong học tập Trong lớp có nhiều em yêu thích học môn Toán Kĩ năng phân tích đề tốt và giải toán tư duy lôgic rất nhanh Trong giờ học rất tích cực phát biểu xây dựng bài Cha mẹ học sinh luôn quan tâm sát sao và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho con trong quá trình học tập
- Cơ sở vật chất : Trường lớp sạch sẽ, thoáng mát, đủ ánh sáng, đây là yếu tố luôn mang lại sự thoải mái giúp cho học sinh học tập tốt hơn Ngoài ra lớp học được trang bị đầy đủ đồ dùng học tập cũng như đồ dùng dạy học luôn góp phần khôngnhỏ trong việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh
- Các đồng chí trong Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo sát sao
trong lĩnh vực chuyên môn Nhắc nhở và giúp đỡ kịp thời tới từng giáo viên
Trang 7trong quỏ trỡnh giảng dạy, tạo điều kiện tốt giỳp học sinh đạt được kết quả cao
trong học tập 2 Khó khăn
Bờn cạnh những em cú thức học tốt, học toỏn nhanh, trong lớp tụi vẫn cũntồn tại một số học sinh tớnh toỏn chưa nhanh, thiếu tập trung trong giờ học Đặcbiệt là rất nhiều em chưa cú hứng thỳ khi học Toỏn Trong giờ học Toỏn, khi gặpcỏc bài toỏn phỏt triển tư duy cỏc em thường ngại suy nghĩ Vì vậy mà giờ họctoán còn trầm khụng sụi nổi, học sinh còn thụ động trong học tập một số họcsinh yếu kém còn ngại học toán Sau tuần thứ 10, tụi cú ra một đề toỏn khảo sỏt
để kiểm tra kiến thức của học sinh Sau khi học sinh làm bài, tụi đó nhận xột vàthu được kết quả như sau :
Tổng số
HS
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ
3 Nguyờn nhõn : Sở dĩ kết quả học tập chưa cao là do :
- Cỏc em chưa cú hứng thỳ học Toỏn, ngại suy nghĩ và sợ những bài toỏn phỏttriển tư duy Khụng cú kĩ năng phõn tớch đề, khụng hiểu được mối quan hệ giữacỏc dữ liệu của bài toỏn, khụng xỏc định đỳng cõu hỏi của bài và khụng xỏc địnhđỳng được dạng toỏn
- Chủ quan khụng đọc kĩ đề bài, chưa hỡnh thành kĩ năng làm bài và kiểm tra kếtquả sau khi làm
III THỰC HIỆN ÁP DỤNG MỘT SỐ TRề CHƠI TOÁN HỌC LỚP 3
Sau khi cú kết quả khảo sỏt đầu năm, kết hợp với việc nghiờn cứu sỏch Toỏnlớp 3 và sỏch tham khảo, tụi bắt đầu thực hiện tổ chức cỏc trũ chơi ỏp dụng vàocỏc tiết dạy Tựy từng mục tiờu, kiến thức ở từng tiết học, tụi luụn tổ chức cỏc trũchơi sao cho hợp lý để gõy hứng thỳ và giỳp cỏc em hiểu bài tốt hơn Để cỏc trũchơi gúp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế trũchơi phải đảm bảo những nguyờn tắc sau :
1 Nguyờn tắc ỏp dụng:
a Thiết kế trũ chơi học trong mụn Toỏn :
- Tổ chức trũ chơi học tập để dạy mụn Toỏn núi chung và mụn Toỏn lớp 3núi riờng, chỳng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗitiết học cụ thể đưa cỏc trũ chơi cho phự hợp Song muốn tổ chức được trũ chơitrong dạy toỏn cú hiệu quả cao thỡ đũi hỏi mỗi giỏo viờn phải cú kế hoạch chuẩn
bị chu đỏo, tỉ mỉ và đảm bảo cỏc yờu cầu sau :
+ Trũ chơi mang ý nghĩa giỏo dục
Trang 8+ Trũ chơi phải nhằm mục đớch củng cố, khắc sõu nội dung bài học + Trũ chơiphải phự hợp với tõm lý học sinh lớp 3, phự hợp với khả năng người hướng dẫn
và cơ sở vật chất của nhà trường + Hỡnh thức tổ chức trũ chơi phải đa dạng,phong phỳ
+ Trũ chơi phải được chuẩn bị chu đỏo
+ Trũ chơi phải gõy được hứng thỳ đối với học sinh
- Cấu trỳc của Trũ chơi học tập :
+ Tờn trũ chơi
+ Mục đớch : Nờu rừ mục đớch của trũ chơi nhằm ụn luyện, củng cố kiến thức,
kỹ năng nào Mục đớch của trũ chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kếtrong trũ chơi
+ Đồ dựng, đồ chơi : Mụ tả đồ dựng, đồ chơi được sử dụng trong Trũ chơi họctập
+ Nờu lờn luật chơi : Chỉ rừ quy tắc của hành động chơi quy định đối với ngườichơi, quy định thắng thua của trũ chơi
+ Số người tham gia chơi : Cần chỉ rừ số người tham gia trũ chơi
+ Nờu cỏch chơi
b Cỏch tổ chức trũ chơi :
Thời gian tiến hành : thường từ 3 - 7 phỳt
- Đầu tiờn là giới thiệu trũ chơi :
+ Nờu tờn trũ chơi
+ Hướng dẫn cỏch chơi bằng cỏch vừa mụ tả vừa thực hành, nờu rừ quy địnhchơi
- Chơi thử và qua đú nhấn mạnh luật chơi
- Chơi thật
- Nhận xột kết quả chơi, thỏi độ của người tham dự, giỏo viờn cú thể nờu thờmnhững tri thức được học tập qua trũ chơi, những sai lầm cần trỏnh - Thưởng -phạt : Phõn minh, đỳng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoải mỏi và tựgiỏc làm trũ chơi thõm hấp dẫn, kớch thớch học tập của học sinh Phạt nhữnghọc sinh phạm luật chơi bằng những hỡnh thức đơn giản, vui
(như chào cỏc bạn thắng cuộc, hỏt một bài, nhảy lũ cũ )
Từ các nguyên tắc trên, tôi đã căn cứ vào nội dung kiến thức trong sách giáokhoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề ra ở mỗi tiết học cũng nh- đối t-ợng họcsinh, nơi tôi đang công tác để thiết kế các trò chơi sử dụng trong giờ học toán
Trang 9Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quátrình dạy toán cho học sinh lớp 3 :
2 Thực hiện một số trò chơi toán học lớp 3 : Trò chơi
1 : Truyền điện ( Áp dụng trong nhiều tiết học Toán )
*Mục tiêu :
+ Luyện tập và củng cố kỹ năng làm các phép tính cộng trừ không nhớ trongphạm vi 1000; 10 000
+ Luyện phản xạ nhanh ở các em
- Chuẩn bị : Không cần chuẩn bị bất kỳ đồ dùng nào
*Cách chơi : Các em ngồi tại chỗ Giáo viên gọi bắt đầu từ 1 em xung phong Ví
dụ em xướng to 1 số trong phạm vi 1000 chẳng hạn “358 và chỉ nhanh vào em
B bất kỳ để “truyền điện” Lúc này em B phải nói tiếp, ví dụ “trừ 142 rồi chỉnhanh vào em C bất kỳ Thế là em C phải nói tiếp “bằng 216” Nếu C nói đúngthì được quyền xướng to 1 số như A rồi chỉ vào một bạn D nào đó để “truyềnđiện” tiếp Cứ làm như thế nếu bạn nào nói sai (chẳng hạn A nói “358 truyềncho B, mà B nói trừ “149 tức là sai dạng tính hoặc là C đọc kết quả tính sai) thìphải nhảy lò cò một vòng từ chỗ của mình lên bảng Kết thúc khen và thưởngmột tràng vỗ tay cho những bạn nói đúng và nhanh
*Lưu ý :
+ Trò chơi này không cần phải chuẩn bị đồ dùng, giáo cụ
+ Trò chơi này có thể áp dụng được vào nhiều bài (Ví dụ : Luyện tập các bảngcộng trừ, nhân chia) và có thể thay đổi hình thức “truyền” Ví dụ : 1 em hô to 6 x
3 và chỉ vào em tiếp theo để truyền thì em này chỉ việc nói kết quả bằng 18
+ Trò chơi này không cầu kỳ nhưng vẫn gây được không khí vui, sôi nổi, hàohứng trong giờ học cho các em
Trò chơi 2 : Ai nhiều điểm nhất
(VD cụ thể Tiết 58 : Luyện tập)
*Mục tiêu :
+ Luyện tập củng cố kỹ năng cộng 2 số có nhớ trong phạm vi 100
+ Tập cho học sinh cách đánh giá, cho điểm
- Chuẩn bị
+ 2 cây chậu cảnh có đánh số 1, 2
+ Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trước màu trắng ghi các
Trang 10+ Đồng hồ theo dõi thời gian
+ Chọn 3 học sinh khá nhất lớp làm giám khảo và thư ký
* Cách chơi : Chia lớp làm 2 đội, khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" lần lượt từng đội
cử người lên bốc hoa trên bàn giáo viên, người chơi có nhiệm vụ làm nhanhphép tính ghi trên bông hoa, sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình Ngườinày làm xong cài hoa lên cây thì lại đến lượt người khác Cứ như vậy cho đếnhết 2 phút Sau khi giáo viên hô hết giờ thì 2 đội mỗi đội cử 1 đại diện lên đọclần lượt từng phép tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông
hoa đó Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả - Cách tính điểm :
+ Mỗi phép tính đúng được 10 điểm
+ Tổng hợp số điểm của từng đội Đội nào nhiều điểm hơn là đội đó thắngcuộc
* Lưu ý : Sau giờ chơi giáo viên nêu nhận xét đánh giá các đội chơi khuyến khích
tổ giám khảo, thư ký, nhắc nhở các em những sai sót vấp phải để lần sau các emchơi tốt hơn
Trò chơi 3 : Ong đi tìm nhụy
(Áp dụng các tiết Toán bảng nhân, chia VD cụ thể tiết 23 Bảng chia 6)
Trang 11+ 10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm
+ Phấn màu * Cách chơi :
+ Chọn 2 đội, mỗi đội 4 em
+ Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng mộ bông hoa và 5 chú Ong, ởbên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi
Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn nhữngchú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình Nhưng các chú Ongkhông biết phải tìm như thế nào, các chú muốn nhờ các con giúp, các con cógiúp được không ?
- 2 đội xếp thành hàng Khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng bạn lênnối các phép tính với các số thích hợp Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên,trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phép tính.Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến thắng * Lưu ý :Sau khi học sinh chơi xong, giáo viên nhận xét và hỏi thêm một số câu hỏi sau
để khắc sâu bài học
+ Tại sao chú Ong không tìm được đường về nhà ?
+ Phép tính "24 : 6" có kết quả bằng bao nhiêu ?
+ Muốn chú Ong này tìm được về thì phải thay đổi số trên cánh hoa nhưthế nào ?
Trò chơi 4 : Rồng cuốn lên mây
( Áp dụng trong các tiết Toán có bài tập có yêu cầu : Tính nhẩm )
" Rồng cuốn lên mây
Rồng cuốn lên mây
24 : 6
Trang 12Ai mà tính giỏi về đây với mình" + Sau
đó em hỏi :
"Người tính giỏi có nhà hay không ?"
- Một em học sinh bất kỳ trả lời :
"Có tôi ! Có tôi !"
- Em làm đầu rồng ra phép tính đó, ví dụ : "42 : 7 bằng bao nhiêu ?"
- Em tính giỏi trả lời (nếu trả lời đúng thì được đi tiếp theo em đầu rồng)
Cứ như thế em làm đầu rồng cứ ra câu hỏi và cuốn đàn lên mây
- Lưu ý : Ở trò chơi này nên chọn em làm đầu rồng (là em Trưởng trò)phải nhanh nhẹn, hoạt bát
Trò chơi 5 : Thi quay kim đồng hồ
( Áp dụng thực hành xem đồng hồ VD cụ thể tiết 13, 14 bài Xem đồng hồ )
* Mục tiêu :
+ Củng cố kỹ năng xem đồng hồ
+ Củng cố nhận biết các đơn vị thời gian (giờ
phút) * Chuẩn bị : 4 mô hình đồng hồ * Cách chơi :
+ Chia lớp thành 4 đội (4 tổ theo lớp học)
+ Lần thứ nhất : Gọi 4 em lên bảng (4 em đại diện cho 4 đội), phát cho mỗi em
1 mô hình đồng hồ, chuẩn bị quay kim đồng hồ theo hiệu lệnh của giáo viên.Khi nghe giáo viên hô to 1 giờ nào đó, 4 em này ngay lập tức phải quay kim đếnđúng giờ đó Em nào quay chậm nhất hoặc sai lệch bị loại khỏi cuộc chơi
+ Lần thứ hai : Các đội lại thay người chơi khác
+ Cứ chơi như vậy 8 - 10 lần Đội nào còn nhiều thành viên nhất đội đó là độithắng cuộc
* Lưu ý : Để các em chơi nhanh, vui và thử phản ứng nhanh giáo viên cầnchuẩn bị săn 1 số giờ viết ra giấy (không phải nghĩ lâu) để khi hô cho nhanh, ví
dụ : 7 giờ 5 phút, 11 giờ 50 phút, 9 giờ kém 10 phút, 4 giờ kém 5 phút, 8 giờ 7phút, 12 giờ 34 phút, 4 giờ kém 13 phút
Trò chơi 6 : Bác đưa thư
(Áp dụng dạy các bảng nhân, bảng chia VD cụ thể tiết 18 bài Bảng x 6 )
*Mục tiêu : Giúp học sinh thuộc lòng bảng nhân 6 Kết hợp với các thói quen
nói "cảm ơn" khi người khác giúp một việc gì
Trang 13*Chuẩn bị : + Một số thẻ, mỗi thẻ có ghi 1 số 6, 12, 18, 24, 30, 36 60 là kết
quả của các phép nhân để làm số nhà
+ Một số phong bì có ghi phép nhân trong bảng 6 : 1x6, 6x1, 2x6, 6x2 + Một tấm các đeo ở ngực ghi "Nhân viên bưu điện"
- Cách chơi :
+ Gọi 1 số em lên bảng chơi giáo viên phát cho mỗi 1 thẻ để làm số nhà Một em đóng vai "Bác đưa thư" ngực đeo "Nhân viên bưu điện" tay cầm tậpphong bì
+ Một số em đứng trên bảng, lần lượt từng em một nói :
Bác đưa thư ơi Cháu có
thư không ?
Đưa giúp cháu với
Số nhà 12
Khi đọc đến câu cuối cùng "số nhà 12" thì đồng thời em đó giơ số nhà
12 của mình lên cho cả lớp xem Lúc này nhiệm vụ của "Bác đưa thư" phải tínhnhẩm cho nhanh để chọn đúng lá thư có ghi phép tính có kết quả là số tương ứnggiao cho chủ nhà (ở trường hợp này phải chọn phong bì "6x2" hoặc "2x6" giaocho chủ nhà Chủ nhà nhận thư và nói lời "cảm ơn" Cứ như vậy các bạn chơi lạinói và "Bác đưa thư" lại tiếp tục đưa thư cho các nhà
Nếu "bác đưa thư" nhẩm sai, đưa không đúng địa chỉ nhận thì không đượcđóng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lên thay
Nếu các lần thư đều đúng thì sau 3 lần được cô giáo tuyên dương và đổi chỗ chobạn khác chơi
+ Rèn kỹ năng cộng, trừ các số hơn đơn vị "đồng"
+ Thực hành trả tiền và nhận lại tiền thừa trong khi mua và bán
* Chuẩn bị :
+ 1 tấm thẻ ghi mệnh giá tiền loại 500 đồng, 1.000 đồng, 2.000 đồng, 5
000 đồng, 10.000 đồng)