Tiểu luận thời đại ngày nay những mâu thuân cơ bản của thời đại ngày nay và phương hướng giải quyết của việt nam

Trong thời đại ngày nay tuy có những yếu tố phức tạp,phát triển và suy thoái, hợp tác và đấu tranh, ổn định và mất ổn định nhưngchúng ta cần phải thấy được những xu thế chủ yếu mà lịch s

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài.

Hiện nay, tình hình thế giới đang diễn ra theo những xu thế phát triển rấtphức tạp và đầy biến động Việc xác định xem xu hướng phát triển nào là phùhợp cho tình hình phát triển của đất nước đang là một vẫn đề cấp thiết đặt racho mỗi quốc gia, mỗi dân tộc Nếu một quốc gia không xác định được chínhxác xu thế vận động của thế giới thì ngay lập tức quốc gia đó sẽ bị tụt hậu, sẽchậm phát triển và kéo theo nó là vô số vấn đề khác nảy sinh trong quá trìnhphát triển đất nước Trong thời đại ngày nay tuy có những yếu tố phức tạp,phát triển và suy thoái, hợp tác và đấu tranh, ổn định và mất ổn định nhưngchúng ta cần phải thấy được những xu thế chủ yếu mà lịch sử nhân loại phảitrải qua, trên cơ sở đó để đề ra những đường lối chính sách cho đúng nhằmtranh thủ những thuận lợi, vượt qua những thách thức để có thể nhanh chóngđưa đất nước ta phát triển lâu bền theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng

và nhân dân ta đã lựa chọn Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “ Những mâu thuân cơ bản của thời đại ngày nay và phương hướng giải quyết của Việt Nam” để

nghiên cứu

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích : Trên cơ sở tìm hiểu nội dung, đặc điểm, tính chất và nhữngmâu thuẫn cơ bản của thời đại ngày nay từ đó giúp cho chúng ta hiểu mộtcách đúng đắn, khoa học về thời đại đồng thời dựa vào những hiểu biết đó để

đề ra những đường lối chính sách phù hợp nhằm đưa đất nước ta ngày mộtphát triển và hội nhập với thế giới

Nhiệm vụ : Làm rõ nội dung, đặc điểm của thời đại , tìm hiểu nhữngmâu thuẫn cơ bản và xu thế vận động phát triển của thời đại ngày nay

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Những quan niệm của Đảng cộng sản Việt Nam về thời đại ngày nayđược đề cập trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng

4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để giải quyết vấn đề, đồng thời cũng sửdụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp nghiên cứu tàiliệu, phân tích tổng hợp, logic - lịch sử để làm sáng tỏ vấn đề

5 ý nghĩa của đề tài nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu nhằm giúp hiểu rõ hơn những mâu thuân cơ bản củathời đại, giúp chúng ta có cái nhìn khách quan và khoa học để đưa ra nhữngchính sách phù hợp với xu hướng của thời đại ngày nay

6 Kết cấu của đề tài.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì tiểu luận

có kết cấu gồm 3 chương và 8 tiết

B NỘI DUNG CHƯƠNG I;

KHÁI NIỆM VỀ THỜI ĐẠI VÀ PHÂN CHIA THỜI ĐẠI LỊCH SỬ 1.1 Thời đại là gì ?

Theo quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin, thời đại là một thời kì tươngđối dài trong sự phát triển của lịch sử toàn thế giới, được đánh dấu bằng bướcngoặt căn bản trong sự phát triển của nó và được đặc trưng bằng những xuhướng phát triển tương đối ổn định Bước ngoặt căn bản đó là sự xuất hiệnmột hình thái kinh tế - xã hội mới, với một giai cấp nhất định đứng ở trungtâm, giữ vai trò quyết định trong sự phát triển của thời đại mới

Thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ tư bản chủ nghĩa đi lên chủnghĩa xã hội, mở đầu bằng cuộc cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại Sở dĩ nóiCách mạng tháng 10 Nga đã mở đầu thời đại mới là vì : thứ nhất , đó là lúcbắt đầu một hình thái kinh tế xã hội mới - hình thái kinh tế xã hội cộng sảnchủ nghĩa, phủ định hoàn toàn hình thái kinh tế xã hội tư bản Thứ hai, saucách mạng tháng 10 Nga, trên thế giới hình thành chiều hướng phát triển theochủ nghĩa xã hội, xóa bỏ trật tự tư bản chủ nghĩa Thứ ba, phong trào cộng sản

và công nhân quốc tế đã trở thành lực lượng cách mạng nòng cốt trong cuộcđấu tranh vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ trên toàn thế giới Thứ tư, cáchmạng giải phóng dân tộc trở thành một bộ phận trong phạm trù cách mạng xãhội chủ nghĩa

1.2 Nội dung của thời đại ngày nay và những giai đoạn chính của nó

1.2.1 Nội dung

Nội dung của thời đại ngày nay đã được V.I.Lênin chỉ rõ là xóa bỏ giaicấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa, đồng thời thiết lập những cơ sở của xãhội mới là xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Kế thừa quan điểm củachủ nghĩa Mác-Lênin , Hội nghị đại biểu các Đảng cộng sản và công nhânquốc tế tại Mátxcơva năm 1957, 1960 đã xác định : Nội dung căn bản của thờiđại chúng ta là sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm

vi toàn thế giới được mở đầu bằng cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười

vĩ đại ở nước Nga Từ đó đến nay, trải qua mấy chục năm, tình hình thế giới

đã có nhiều biến đổi, đặc biệt từ sau khi chủ nghĩa xã hội lâm vào khủnghoảng thoái trào tạm thời, nhưng không vì thế tính chất và nội dung của thờiđại thay đổi Chủ nghĩa xã hội tuy đang thoái trào, bị sụp đổ ở Liên Xô vàĐông Âu mà nguyên nhân cơ bản là do sự sai lầm chủ quan trong đường lốilãnh đạo của các Đảng Cộng sản nhưng bản chất của chủ nghĩa xã hội vẫn làtốt đẹp, ưu việt còn chủ nghĩa tư bản tuy đang phát triển và cố thích nghi đểphát triển nhưng bản chất của nó vẫn là xã hội có áp bức, bóc lột và bất côngnên chủ nghĩa xã hội là mô hình mà nhân loại lựa chọn và đi tới còn chủnghĩa tư sản thì không Đó là thời đại báo hiệu sự diệt vong không tránh khỏicủa chủ nghĩa tư bản và khẳng định sự ra đời của chủ nghĩa xã hội là hợp quyluật phát triển của lịch sử Đó cũng là thời đại mà cuộc đấu tranh giữa chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản đang diễn ra rất gay go, phức tạp trongnhững điều kiện mới và dưới những hình thức mới

1.2.2 Những giai đoạn chính của thời đại ngày nay

Như Lênin và Đảng ta đã khẳng định tính quanh co, phức tạp trong sựvận động của lịch sử có khi tiến, khi lùi, và thời đại ngày nay cũng không nằmngoài qui luật vận động đó Song có thể chia thời đại ngày nay thành 4 giaiđoạn sau :

Giai đoạn thứ nhất - từ sau cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 tớikết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai năm 1945 : Chủ nghĩa xã hội mớihình thành trên phạm vi một số nước như Liên Xô, Mông Cổ…Đặc trưng chủyếu của giai đoạn này là sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên,một chế độ do nhân dân lao động làm chủ, mở ra khả năng xây dựng chủnghĩa xã hội trên một nước Cách mạng Tháng Mười đã khai sinh ra chế độmới đầu tiên ở nước Nga Sức sống của chế độ mới đã giúp nhân dân lao độngNga đứng vững trong cuộc nội chiến, đập tan âm mưu can thiệp của chủ nghĩa

đế quốc, mở đầu cho phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ, nhà

nước Xô Viết và chế độ Liên bang Xô Viết được củng cố Đặc biệt, nhân dânLiên Xô đã đánh bại chủ nghĩa phát xít trong chiến tranh thế giới thứ 2, cứunhân loại khỏi thảm họa của chủ nghĩa phát xít.

Giai đoạn thứ hai - từ sau 1945 tới đầu những năm 1970 : Đây là giaiđoạn chủ nghĩa xã hội được mở rộng và phát triển thành hệ thống xã hội chủnghĩa thế giới, bao gồm trên chục nước, trải rộng từ Châu Âu, Châu Á đếnChâu Mỹ La tinh Cùng với những thành tựu to lớn của hệ thống các nước xãhội chủ nghĩa về kinh tế, xã hội, văn hóa, khoa học kỹ thuật… hệ thống xã hộichủ nghĩa thế giới đã trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào đấu tranh vìhòa bình, tiến bộ trên thế giới, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh và những thế lựcphản động quốc tế Đồng thời những thành tựu xây dựng chủ nghĩa của cácnước xã hội chủ nghĩa đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh vì dân sinh,dân chủ, tiến bộ xã hội trong các nước tư bản chủ nghĩa, đã động viên nhândân các nước thuộc địa đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc Nhờ đó, trongnhững năm 60 của thế kỷ XX đã có khoảng 100 quốc gia giành được độc lậpdân tộc với những mức độ khác nhau, trong đó nhiều nước đã lựa chọn conđường đi lên chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó, ở cuốigiai đoạn này cũng bắt đầu xuất hiện những bất hòa giữa các nước xã hội chủnghĩa, giữa các Đảng cộng sản và công nhân trong phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết : “ Tôi càng tự hàovới sự lớn mạnh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bao nhiêu, thìtôi càng đau lòng bấy nhiêu vì sự bất hòa hiện nay giữa các đảng anh em ”( Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, 1990 )

Giai đoạn thứ ba – từ cuối những năm 1970 đến cuối những năm

1980 : Đây là giai đoạn nhiều nước xã hội chủ nghĩa rơi vào tình trạng trì trệ,khủng hoảng nhất là trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân khókhăn, bên cạnh đó lại bị các thế lực thù địch phối hợp với các thế lực phảnđộng bên trong tấn công làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu vàLiên Xô Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô có

nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân sâu xa là những sai lầm của các đảngcộng sản, các nhà nước xã hội chủ nghĩa, sự chống phá quyết liệt của kẻ thù

và sự phản bội của một số người cộng sản, chứ hoàn toàn không phải là sựsụp đổ của chủ nghĩa xã hội và lý luận khoa học về chủ nghĩa xã hội như một

số người thường rêu rao Đây cũng là bài học kinh nghiệm trong quá trình đổimới của các nước xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay

Giai đoạn thứ tư – từ đầu những năm 1990 đến nay : Giai đoạn hiệnnay, chủ nghĩa xã hội thế giới tạm thời thoái trào Nhiều Đảng cộng sản tan

rã, ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới bị giảm sút nghiêmtrọng, chủ nghĩa xã hội đang đứng trước những khó khăn thử thách chưa từngthấy Chủ nghĩa tư bản hiện đại cùng các thế lực phản động quốc tế lợi dụngtình hình đó ra sức tấn công vào chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa Mác-Lêninbằng trăm phương nghìn kế với những thủ đoạn rất thâm độc hòng xóa bỏ chủnghĩa Mác-Lênin và các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, nhằm xác lập vị tríthống trị tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản trên thế giới Lịch sử thế giới đangtrải qua những bước quanh co, phức tạp đồng thời cũng đang đặt ra những thửthách to lớn cho chủ nghĩa xã hội, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Để vượt qua những thử thách đó, các nước xã hội chủ nghĩa còn lại phải tựđổi mới, cải cách để phát triển Những người cộng sản ở các nước thuộc Liên

Xô trước đây và các nước Đông Âu hiện nay đã nhận rõ bộ mặt thật của kẻthù, đang ra sức tập hợp lực lượng, tiến hành cuộc đấu tranh bền bỉ nhằm khôiphục những giá trị của chủ nghĩa xã hội để đưa đất nước trở lại con đường xãhội chủ nghĩa Sự thoái trào của chủ nghĩa xã hội hiện nay chỉ là tạm thời, sứcsống và xu hướng phát triển của chủ nghĩa xã hội không mất đi, chủ nghĩa xãhội vẫn là sự lựa chọn duy nhất và phù hợp với quy luật khách quan của lịch

sử thế giới trong thời đại hiện nay

1.3 Tính chất và mâu thuẫn của thời đại ngày nay

1.3.1 Tính chất của thời đại ngày nay

Tính chất của thời đại ngày nay là tính chất quá độ ( quá độ cáchmạng ) Thời đại ngày nay đang diễn ra cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dântộc gay go, quyết liệt, phức tạp và lâu dài Đan xen giữa cái cũ và cái mới, cáitiến bộ và cái lạc hậu, đã và đang định hình đấu tranh phủ định lẫn nhau,quanh co phức tạp khi tiến khi lùi Cuộc đấu tranh này diễn ra trên tất cả mọilĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Cho dùtrải qua cuộc đấu tranh gay gắt, lâu dài và phức tạp nhưng theo quy luật pháttriển tất yếu của xã hội, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội, chủnghĩa cộng sản.

1.3.2 Những mâu thuẫn cơ bản của thời đại ngày nay

Thời đại ngày nay chứa đựng nhiều mâu thuẫn, trong đó nổi lên 4mâu thuẫn cơ bản Các mâu thuẫn này tồn tại trong suốt thời đại quá độ từ chủnghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản : Mâu thuẫngiữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản là mâu thuẫn cơ bản quyết định nộidung, tính chất của thời đại hiện nay bởi sự vận động của mâu thuẫn này tácđộng tới những mâu thuẫn còn lại Đây là mâu thuẫn giữa hai lực lượng chủyếu, hai chế độ xã hội, giữa hai con đường, xu hướng phát triển đối lập nhau

là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới Hiện nay một

số nước xã hội chủ nghĩa đã có quan hệ ngoại giao, quan hệ kinh tế và nhiềuquan hệ khác với các nước tư bản chủ nghĩa Điều đó không có nghĩa là mâuthuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản dịu đi hay không còn nữa,

mà trái lại mâu thuẫn giữa hai chế độ này đang biểu hiện dưới dạng mới làvừa hợp tác vừa đấu tranh trên nhiều phương diện., cần phải ý thức rõ điều

đó, không được mơ hồ, mất cảnh giác với âm mưu “ diễn biến hòa bình ” củacác thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa xã hội

Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân, giữa tư bản vàlao động : Đây là mâu thuẫn cơ bản trong thời đại ngày nay, mâu thuẫn giữahai giai cấp cơ bản trong chủ nghĩa tư bản Chừng nào chủ nghĩa tư bản vẫn

còn tồn tại thì mâu thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản trong xã hội này vẫn làkhách quan, giai cấp công nhân vẫn là những người lao động làm thuê chogiai cấp tư sản và mối quan hệ này đang diễn ra ngày càng sâu sắc và gay gắthơn Trong thời đại hiện nay, nhờ vận dụng được những thành quả của cáchmạng khoa học – kĩ thuật và công nghệ, chủ nghĩa tư bản nhanh chóng điềuchỉnh quản lý sản xuất, quản lý kinh tế và quản lý nhà nước để làm dịu nhữngxung đột xã hội, những đối kháng giai cấp Đồng thời những điều chỉnh này là

do sức ép từ các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và những lực lượngtiến bộ trên thế giới, cùng với năng suất lao động cao do cuộc cách mạngkhoa học và công nghệ tạo ra, chủ nghĩa tư bản đã có những điều chỉnh trongchính sách xã hội để thích nghi với điều kiện mới Song, những nỗ lực điềuchỉnh ấy không hề làm giảm bớt sự phân cực xã hội giữa giai cấp tư sản ngàycàng giàu lên nhanh chóng và các tầng lớp lao động nghèo khổ ngày càngtăng trong xã hội, không khắc phục được những mâu thuẫn vốn có, đặc biệt làmâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất vớichế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất Vì thế, cuộcđấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở các nước tư bảnchống lại giai cấp tư sản vẫn phát triển mạnh mẽ Mâu thuẫn này chỉ có thểđược giải quyết triệt để bằng cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động trong các nước tư bản chủ nghĩa và các dân tộc bị

áp bức trên thế giới Hiện nay, mâu thuẫn giữa lao động và tư bản không chỉdiễn ra trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa mà cả ở các nước xã hội chủnghĩa Chừng nào thành phần kinh tế tư hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa và tầnglớp tư sản, quan hệ sản xuất tư bản vẫn tồn tại trong thời kì quá độ lên chủnghĩa xã hội Tất nhiên mức độ, phạm vi vận động của mâu thuẫn này đã cónhững thay đổi do sự chi phối của chủ nghĩa xã hội, của nhà nước xã hội chủnghĩa

Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc với chủ nghĩa đếquốc : Thời đại hiện nay đã làm cho các dân tộc nâng cao ý thức độc lập và

chủ quyền quốc gia Sự kết hợp phong trào độc lập với phong trào công nhân

và phong trào xã hội chủ nghĩa đã thúc đẩy phong trào đấu tranh giành độclập dân tộc, làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ Hiệntại, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân kiểu cũ bị xóa bỏ nhưng sự độclập về chính trị của các nước này chưa mang lại ngay sự phồn vinh và bìnhđẳng trong quan hệ quốc tế Nhiều quốc gia độc lập đi lên từ một nền kinh tếthấp kém, xã hội nghèo nàn, lạc hậu nên vẫn chịu cảnh lệ thuộc vào các nước

tư bản phát triển về vốn, khoc học, công nghệ… Xu thế toàn cầu hóa kinh tế,chứa đựng cả thời cơ và thách thức Các nước tư bản phát triển thu đượcnhiều lợi nhuận, còn các nước đang phát triển và chậm phát triển bị thua thiệt,khoảng cách giàu nghèo giữa các nước phát triển và chậm phát triển càng lớn.Đồng thời, chủ nghĩa đế quốc đang thực hiện hình thức bóc lột tinh vi cácnước lạc hậu, kém phát triển; thay đổi hình thức áp bức bóc lột về kinh tế, làmcho những nước này nợ nần chồng chất hàng tỷ đô la không có khả năngthanh toán; bòn rút chất xám, làm kiệt quệ tài nguyên, biến nơi đây thành bãirác của phế thải sinh hoạt, công nghiệp, phế thải tinh thần văn hóa Mâu thuẫngiữa các nước đang phát triển và các nước tư bản phát triển ngày càng gay gắthơn Các nước chậm phát triển và đang phát triển đang tiến hành cuộc đấutranh đầy khó khăn, phức tạp để chống lại các nước tư bản phát triển, đòi độclập và bình đẳng thực sự, chống can thiệp, xâm lược của chủ nghĩa đế quốc.Các nước này còn phải chống lại sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc cực đoan,khắc phục những xung đột dân tộc và tôn giáo đẫm máu, bảo vệ độc lập chủquyền và bảo vệ văn hóa dân tộc Phong trào đấu tranh của các dân tộc chốnglại sự áp đặt và can thiệp vào chủ quyền quốc gia ngày càng mạng mẽ

Mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa với nhau : Các nước tưbản có sự thống nhất với nhau về bản chất chế độ, về lợi ích giai cấp, về mụctiêu chống phá chủ nghĩa xã hội và phong trào cách mạng, những lực lượngtiến bộ trên thế giới Quan hệ giữa các nước tư bản chủ nghĩa, giữa các tậpđoàn tư bản chủ nghĩa là quan hệ liên minh nhằm tìm kiếm lợi nhuận tối đa

Song giữa các nước tư bản và giữa các tập đoàn tư bản luôn cạnh tranh gaygắt hòng tìm kiếm và giành giật lợi ích trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị,quân sự Hiện nay, nổi lên mâu thuẫn giữa ba trung tâm kinh tế, chính trị hàngđầu của thế giới tư bản là Mỹ - Tây Âu – Nhật Bản Mâu thuẫn này diễn rathường xuyên, gay gắt, lúc công khai, lúc ngấm ngầm; trong đó Mỹ đóng vaitrò nổi bật là siêu cường trên thế giới, có sức mạnh vượt trội cả về kinh tế vàquân sự; Mỹ ra sức phát huy vai trò ảnh hưởng của mình và tìm cách khốngchế các nước, kể cả Tây Âu và Nhật Bản hòng làm bá chủ thế giới Tây Âu vàNhật Bản cũng tìm mọi cách để phát triển thành siêu cường kinh tế, vừa làbạn hàng, đồng minh của Mỹ vừa là đối trọng của Mỹ, vị thế quốc tế khôngkém Mỹ, có tham vọng là những cực khác trong một trật tự thế giới đa cực.Đồng thời, giữa các tập đoàn tư bản trong các nước tư bản chủ nghĩa cũng nổilên nhiều mâu thuẫn về lợi ích kinh tế và quyền lực chính trị.

Ngoài những mâu thuẫn trên, thế giới hiện nay còn chứa đựng nhiềumâu thuẫn khác mang tính toàn cầu đòi hỏi các nước phải chung tay giảiquyết Môi trường sinh thái, bùng nổ dân số, đói nghèo, bệnh tật, xung độtdân tộc, tôn giáo, khủng bố… đã và đang đe dọa các dân tộc và các quốc giakhông phân biệt chế độ chính trị xã hội Do vậy, quá trình đi lên chủ nghĩa xãhội trên thế giới còn quanh co phức tạp

1.4 Đặc điểm và xu thế vận động cơ bản trong giai đoạn hiện nay của thời đại

1.4.1 Đặc điểm giai đoạn hiện nay của thời đại

Thứ nhất, đấu tranh giai cấp và dân tộc tiếp tục diễn ra gay gắt dướinhiều hình thức Loài người vẫn đang trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tưbản lên chủ nghĩa xã hội, các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dướinhững hình thức và mức độ khác nhau, vẫn tồn tại và phát triển với nhiều mặtphức tạp và sâu sắc hơn Chủ nghĩa xã hội vẫn là đối tượng chính mà chủnghĩa tư bản đã và đang tìm mọi cách xóa bỏ nó trên thực tế Chủ nghĩa tưbản hiện đại đang nắm giữ ưu thế về vốn, khoa học, công nghệ, thị trường

song vẫn không thể khắc phục được những mâu thuẫn vốn có Bên cạnh đócuộc đấu tranh ý thức giữa hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa và hệ tư tưởng tư sảnvẫn sôi động trước sự mất uy tín của chủ nghĩa tư bản và mưu đồ chống phácác nước có định hướng xã hội chủ nghĩa, ngăn cản các nước Liên Xô vàĐông Âu phục hồi chủ nghĩa xã hội; song chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọnkhông thể đảo ngược của lịch sử Hiện nay, nguy cơ chiến tranh đã bị đẩy lùinhưng những xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ, xung đột về dân tộc, sắctộc và tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động khủng bố vẫn diễn ra ở nhiềunơi, gây ra hậu quả rất lớn làm tổn thất về người và của cho nhiều dân tộc.Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định : “ Trong một vài thập kỉtới, ít có khả năng xảy ra chiến tranh thế giới, nhưng chiến tranh cục bộ, xungđột vũ trang, xung đột dân tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động canthiệp lật đổ, khủng bố còn xảy ra ở nhiều nơi với tính chất phức tạp ngày càngtăng ” ( Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội X, Nxb CTQG, Hà Nội,

2000, tr 14) Đối với cách mạng nước ta, Đại hội cũng chỉ rõ : “ Các thế lựcthù địch vẫn ráo riết thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn lậtđổ; chúng sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôngiáo” hòng làm thay đổi chế độ chính trị nước ta ” ( Đảng Cộng sản ViệtNam: Văn kiện Đại hội X, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tr 75)

Thứ hai, cách mạng khoa học và công nghệ đang gây ra những thayđổi to lớn trên thế giới Nội dung cơ bản của nó là sự tiến bộ vượt bậc củacông nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới… đã vàđang phát triển với trình độ ngày càng cao, tạo ra điều kiện nhanh chóng pháttriển lực lượng sản xuất, các nước đều đứng trước cơ hội để phát triển; sự tácđộng của nó hình thành vấn đề mang tính quy luật đối với sự phát triển củamọi quốc gia dân tộc Song ưu thế về vốn, công nghệ, thị trường… thuộc vềcác nước tư bản chủ nghĩa phát triển cao và các công ty đa quốc gia Cácnước chậm phát triển và đang phát triển đang đứng trước những thách thức to