NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH của CÔNG TY cổ PHẦN XÍCH líp ĐÔNG ANH

Trong quá trình thực tập tại Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh, được sự chỉ bảo tận tình của Giáo viên hướng dẫn: PGS, TS Hà Văn Sự và sự giúp đỡ nhiệt tình của ban lãnh đạo, các anh chị

NGÀNH ĐÀO TẠO: KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực

PGS TS Hà Văn Sự - Họ và tên: Nguyễn Hồng Phúc

Bộ môn: Quản lý kinh tế - Lớp (lớp hành chính): K54F2

- Mã sinh viên: 18D160112

HÀ NỘI – 2021

2

TÓM LƯỢC

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đang diễn ra nhanh chóng, cạnh tranh ngày càng gay gắt, bất kì một doanh nghiệp nào cũng đều mong muốn nâng cao hơn nữa hiệu quả sản xuất kinh doanh nhằm tối đa hóa lợi nhuận, duy trì và phát triển bền vững trên thị trường Hiện nay, ngành cơ khí nước ta đang là ngành kinh tế mũi nhọn, mang lại nhiều lợi nhuận và phát triển cho đất nước Tuy nhiên, bài toán đặt ra ở đây là làm sao một doanh nghiệp trong nước có thể đứng vững trước các đối thủ mạnh mẽ đó Chính vì vậy, việc nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng các chiến lược, kế hoạch phát triển hiệu quả, cụ thể, lâu dài là vô cùng cần thiết, quan trọng và mang tính sống còn với mọi doanh nghiệp

Qua quá trình tìm hiểu thực trạng của Công ty, em đã quyết định lựa chọn đề tài:

“Nâng cao hiệu quả kinh doanh Công ty Cổ Phần Xích Líp Đông Anh” Thông qua việc phân tích các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp giai đoạn 2017 đến 2020 cho thấy tình hình hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp, từ đó xác định

rõ được các nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến việc tăng giảm lợi nhuận Qua

đó, đề ra một số giải pháp về vốn, lao động, thị trường, nguồn hàng… nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong thời gian tới và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan bài luận văn “Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty

cổ phần Xích Líp Đông Anh” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi,

những nội dụng tham khảo được tôi trích nguồn cụ thể Tất cả các nội dung của công trình nghiên cứu này hoàn toàn được hình thành và phát triển từ những quan điểm của chính cá nhân tôi Các số liệu và kết quả được nêu trong luận văn là hoàn toàn trung thực

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Hồng Phúc

4

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, em cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các thầy giáo, cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và truyền đạt những kiến thức chuyên ngành Kinh tế thương mại cho

em trong suốt thời gian học tập tại Trường Đại học Thương mại trong suốt bốn năm qua

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới Giảng viên hướng dẫn: PGS,

TS Hà Văn Sự đã luôn tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành bài nghiên cứu của mình theo đúng yêu cầu quy định

Em cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc lãnh đạo cùng tập thể cán bộ, nhân viên trong Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh đã tạo điều kiện giúp đỡ em có thể thu thập được thông tin chính xác cũng như học hỏi được những kinh nghiệm kỹ năng, tạo

cơ hội cho công tác nghiên cứu nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó

có thể cố gắng rèn luyện phấn đấu để bổ sung thêm kiến thức của mình

Trong quá trình viết bài do năng lực hạn chế của em cùng với những yếu tố khách quan tác động nên đề tài khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong sự góp

ý và bổ sung của các thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

5

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan 1

3 Đối tượng, mục tiêu và xác lập vấn đề nghiên cứu 2

3.1 Đối tường nghiên cứu 2

3.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3.3 Xác lập vấn đề nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Kết cấu bài khóa luận 5

CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 6

1.1 Khái niệm về hiệu quả kinh doanh và vai trò của nó đối với các doanh nghiệp 6

1.1.1 Khái niệm về hiệu quả kinh doanh 6

1.1.2 Phân loại hiệu quả kinh doanh 7

1.1.3 Ý nghĩa của nâng cao hiệu quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp 8

1.2 Một số lý thuyết về nâng cao hiệu quả kinh doanh 10

1.2.1 Bản chất của nâng cao hiệu quả kinh doanh 10

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 12

1.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 14

1.3.1 Các chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp 14

1.3.2 Các chỉ tiêu đo lường và đánh giá hiệu quả bộ phận 15

1.4 Nguyên tắc cơ bản để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 18

1.4.1 Nguyên tắc về mối quan hệ giữa mục tiêu và tiêu chuẩn hiệu quả

18

1.4.2 Nguyên tắc về sự thống nhất lợi ích 18

6

1.4.3 Nguyên tắc về tính chính xác và tính khoa học 18

1.4.4 Nguyên tắc về tính đơn giản và tính thực tế 18

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÍCH LÍP ĐÔNG ANH 19

2.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 19

2.1.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ Phần Xích Líp Đông Anh 19

2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 19

2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 20

2.1.4 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 21

2.2 Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 23

2.2.1 Tình hình nhân sự của công ty 23

2.2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh 2017-2020 23

2.2.3 Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty 25

2.3 Các kết luận và phát hiện được thông qua phân tích thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 34

2.3.1 Những thành công đạt được: 34

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 34

CHƯƠNG 3: CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XÍCH LÍP ĐÔNG ANH 35

3.1 Định hướng phát triển và mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 35

3.1.1 Định hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 35

3.1.2 Mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 36

3.2 Các đề xuất nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh 38

3.2.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng lao động 38

3.2.2 Nâng cao hoạt động marketing trong tiêu thụ sản phẩm 39

3.2.3 Tăng cường công tác quản lý nguyên vật liệu 39

7

3.2.4 Duy trì, cải tiến trang thiết bị hiện có đồng thời không ngừng đổi mới trang thiết bị 39 3.2.5 Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 40

3.3 Một số kiến nghị nhắm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty 40

3.3.1 Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý Nhà nước 40 3.3.2 Về phía doanh nghiệp: 41

3.4. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 42

8

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

ROS Khả năng sinh lợi so với doanh thu ROA Khả năng sinh lợi so với vốn chủ sở hữu ROE Khả năng sinh lợi so với tài sản

9

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần

Xích Líp Đông Anh

24

2 Bảng 2.2 Hiệu quả sử dụng các nguồn lực của Công ty Cổ Phần

Xích Líp Đông Anh qua chỉ tiêu tổng hợp giai đoạn 2017-2020

25

3 Bảng 2.3 So sánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực của Công ty

Cổ Phần Xích Líp Đông Anh qua chỉ tiêu tổng hợp giai đoạn

2017-2020

26

4 Bảng 2.4 Hiệu quả sử dụng lao động của Công ty Cổ Phần Xích

Líp Đông Anh giai đoạn 2017-2020

27

5 Bảng 2.5 So sánh Hiệu quả sử dụng lao động của Công ty Cổ

Phần Xích Líp Đông Anh giai đoạn 2017-2020

28

6 Bảng 2.6: Hiệu quả sử dụng tiền lương của Công ty Cổ Phần

Xích Líp Đông Anh giai đoạn 2017-2020

29

7 Bảng 2.7: So sánh hiệu quả sử dụng tiền lương của Công ty Cổ

Phần Xích Líp Đông Anh giai đoạn 2017-2020

29

8 Bảng 2.8 Hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Cổ Phần Xích Líp

Đông Anh giai đoạn 2017-2020

30

9 Bảng 2.9: Chỉ tiêu về cơ cấu vốn của Công ty Cổ phần Xích Líp

Đông Anh giai đoạn 2017-2020

32

10 Bảng 2.10: Khả năng sinh lời của Công ty Cổ phần Xích Líp

Đông Anh giai đoạn 2017-2020

33

11 Bảng 3.1: Một số chỉ tiêu cơ bản 03 năm (2021-2023) 37

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

TÊN SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Trang

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy Công ty Cổ phần Xích Líp

Đông Anh

21

Biểu đồ 2.2: Biểu đồ cơ cấu lao động theo trình độ lao động 23

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường để có chiến thắng đòi hỏi các doanh nghiệp phải thường xuyên áp dụng các tiến bộ khoa học, cải tiến phương thức hoạt động, cải tiến tổ chức quản lý sản xuất và kinh doanh nhằm nâng cao năng suất chất lượng và hiệu quả Đối với mỗi doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế thị trường thì việc nâng cao hiệu quả kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và

sự phát triển của doanh nghiệp Ngoài ra nó còn giúp doanh nghiệp cạnh tranh trên thị trường, đầu tư, mở rộng, cải tạo, hiện đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho việc sản xuất kinh doanh

Ngành cơ khí chế tạo ở nước ta trong những năm qua có tốc độ phát triển rất nhanh, đặc biệt là ở công nghệ tự động hóa, công nghệ hàn,… Tuy nhiên, các doanh nghiệp cơ khí đang ngày càng gặp khó khăn trước sức cạnh tranh khốc liệt của thị trường yêu cầu đổi mới tiếp cận công nghệ hiện đại liên tục

Là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cơ khí với bề dày lịch sử thành lập phát triển hơn 40 năm, Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh đã vươn lên khẳng định vị trí của mình trên thị trường ngày càng cạnh tranh khốc liệt như hiện nay Để có thể đứng vững trước quy luật cạnh tranh khắc nghiệt của cơ chế thị trường đòi hỏi công ty luôn phải vận động, tìm tòi một hướng đi cho phù hợp Chính vì vậy, trong điều kiện nguồn vốn và các yếu tố kỹ thuật cũng như các yếu tố khác của quá trình sản xuất chỉ thay đổi trong khuôn khổ nhất định thì để tăng lợi nhuận đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả kinh doanh Trong quá trình thực tập tại Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh, được sự chỉ bảo tận tình của Giáo viên hướng dẫn: PGS, TS Hà Văn Sự và sự giúp đỡ nhiệt tình của ban lãnh đạo, các anh chị các phòng ban của Công ty, cùng với kiến thực

tích lũy được trong quá trình học, em xin mạnh dạn chọn đề tài: “ Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh” nhằm phân tích thực

trạng và tìm ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty trong thời gian tới

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan

(1) Trần Thị Hân (2017), “Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ

phần may xuất khẩu Vĩnh Thịnh”, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Thương Mại

Trong bài khóa luận củ mình, tác giả đã nêu lên lý thuyết về hiệu quả kinh doanh và nâng cao hiệu quả kinh doanh qua các nhóm chỉ tiêu về kết quả đầu ra, tác giả cũng chỉ

ra thực trạng Hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần may xuất khẩu Vĩnh Thịnh Cụ thể, tác giả đưa ra nhóm chỉ tiêu tổng hợp, nhóm chỉ tiêu đánh giá sử dụng các yếu tố

2

đầu vào và nhóm chỉ tiêu xét về mặt sử dụng yếu tố đầu vào Từ đó, tác giả kết luận Công ty đang kinh doanh có hiệu quả Bên cạnh đó, tác giả còn có phát hiện về thực trạng kinh doanh của Công ty và đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần may xuất khẩu Vĩnh Thịnh

(2) Đặng Thành Công (2020), “Nâng cao hiệu quả kinh doanh Công ty Cổ Phần Vật

Liệu Xây Dựng Tuấn Khanh” Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Thương Mại

Đề tài này được nghiên cứu nhằm: Khái quát tổng quan thực trạng hoạt động và hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ Phần Vật Liệu Xây Dựng Tuấn Khanh giai đoạn

2015 - 2019, đánh giá những ưu điểm và hạn chế về hiệu quả kinh doanh của Công ty

Cổ Phần Vật Liệu Xây Dựng Tuấn Khanh đã đạt được trong giai đoạn này; Cuối cùng

là đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ Phần Vật Liệu Xây Dựng Tuấn Khanh

(3) Cao Thị Quế (2009) “giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của

công ty cổ phần xây lắp và thương mại COMA 25”

Đề tài hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ đó làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài Thông qua khảo sát các vấn đề thực tiễn đặt ra được phân tích một cách cụ thể từ đó đưa ra một số vấn đề còn tồn tại trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh các mặt hàng vật liệu xây dựng và máy móc phục phụ cho hoạt động xây lắp của công ty

Từ những tồn tại trên rút ra một số kết luận và đề xuất, kiến nghị giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh các sản phẩm của doanh nghiệp

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đi sát vào thực tế, mục tiêu nghiên cứu, giải quyết vấn đề liên quan tới lý thuyết mở rộng thị trường tiêu thụ, các chỉ tiêu đánh giá hay những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp Tuy nhiên các công trình nghiên cứu trên không có công trình nào liên quan đến doanh nghiệp ngành cơ khí Mặc dù là bài viết đầu tiên về công ty nhưng

đề tài mà em nghiên cứu nói lên phần nào tầm quan trọng về chiến lược kinh doanh của công ty, đó là nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty Vì vậy việc nghiên cứu nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh là cần thiết

và phù hợp

3 Đối tượng, mục tiêu và xác lập vấn đề nghiên cứu

3.1 Đối tường nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh

3.2 Mục tiêu nghiên cứu

❖ Mục tiêu chung:

3

Đề tài khóa luận tốt nghiệp về nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công

ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh phản ánh thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Trên cơ sở đó, đưa ra đề xuất các kiến nghị và giải pháp thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình cho Công ty

Việc phân tích cụ thể về thực trạng nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh, một mặt đánh giá khách quan thực trạng hoạt động kinh doanh của Công ty hiện nay, mặt khác phản ánh sự quản lý của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh của Công ty Từ đó đưa ra những đề xuất và kiến nghị phù hợp nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh phát triển hiệu quả của Công ty trên thị trường

3.3 Xác lập vấn đề nghiên cứu

Để có thể đạt được mục tiêu nghiên cứu vấn đề nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh, em đặt ra các đề mục để lần lượt phân tích như sau:

- Hiệu quả hoạt động kinh doanh là gì?

- Bản chất, vai trò, công cụ của nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là gì?

- Các nội dung, chỉ tiêu và nguyên tắc nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

4

4 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Khóa luận tập trung nghiên cứu việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ Phần Xích Líp Đông Anh Vấn đề mà khóa luận nghiên cứu là hiệu quả của toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng lao động, tiền lương và vốn, cũng như những vấn đề lý thuyết liên quan đến nâng cao hiệu quả kinh doanh, thực trạng nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty Cổ Phần Xích Líp Đông Anh Từ đó đưa ra các giải phải nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty

- Phạm vi không gian: Trong phạm vi hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh trên thị trường nội địa

- Phạm vi thời gian: Số liệu phục vụ cho khóa luận trong giai đoạn 2017- 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng một số phương pháp phân tích như sau:

- Phương pháp thu thập dữ liệu

Trong đề tài này, em sử dụng đến dữ liệu thứ cấp là những dữ liệu thu thập được

từ các nguồn đã có sẵn là các tai liệu báo cáo của công ty qua các năm 2017- 2020 Đồng thời, thu thập thêm các thông tin qua website của công ty, các sách, báo khoa học,… Sau đó tổng hợp và xử lý các dữ liệu này nhằm đánh giá một cách tương đối hiệu quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2017- 2020

✓ Phương pháp lượng hóa: sử dụng phần mềm excel, word,… để tổng hợp, tính toán, phân tích dữ liệu thu thập được theo các chỉ tiêu đã đề ra để dễ dàng so sánh phân tích

✓ Phương pháp mô hình hóa: thể hiện những số liệu thu thập và tính toán được theo dạng bảng để thấy được tính hình kinh doanh qua các năm 2017- 2020

✓ Phương pháp thống kê so sánh: so sánh dữ liệu giữa các năm để có những đánh giá khách quan

5

6 Kết cấu bài khóa luận

Ngoài lời mở đầu và các phần phụ lục, bài khóa luận gồm có 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về hiệu quả kinh doanh cảu doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh Chương 3: Định hướng phát triển và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Xích Líp Đông Anh

6

CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA

DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm về hiệu quả kinh doanh và vai trò của nó đối với các doanh

nghiệp

1.1.1 Khái niệm về hiệu quả kinh doanh

Nâng cao hiệu quả kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của mọi nền sản xuất xã hội và của mọi doanh nghiệp Việc hiểu đúng bản chất của hiệu quả kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở để xác định các tiêu chuẩn và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh để từ đó xác định mục tiêu và biện pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh một cách phù hợp nhất

Xét một cách chung nhất, sự hiệu quả được định nghĩa là đạt được một kết quả giống nhau nhưng sử dụng ít thời gian, công sức và nguồn lực nhất Điều này đã nói lên

phần nào bản chất của hiệu quả kinh doanh:

Quan điểm thứ nhất cho rằng: "Hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỉ lệ giữa phần tăng thêm của phần kết quả và phần tăng thêm của chi phí" Quan điểm này đã xác định hiệu quả trên cơ

sở so sánh tương đối giữa kết quả đạt được với phần chi phí bỏ ra để có được kết quả đó Tuy nhiên quan điểm này có hạn chế là nó chỉ xem xét hiệu quả kinh doanh trên cơ sở so sánh phần tăng thêm của kết quả và phần tăng thêm của chi phí, và nó không xem xét đến phần chi phí và phần kết quả ban đầu Vì vậy theo quan điểm này chỉ đánh giá được hiệu quả của phần kết quả sản xuất kinh doanh mà không đánh giá được toàn bộ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Quan điểm thứ hai cho rằng: "Hiệu quả kinh doanh được đo bằng hiệu số giữa kết quả và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó" So với quan điểm trước, quan niệm này có ưu điểm là phản

ánh được mối quan hệ bản chất của hiệu quả kinh tế: gắn kết quả với toàn bộ chi phí, coi hiệu quả

là sự phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố sản xuất kinh doanh Mặc dù vậy quan điểm này vẫn chưa phản ánh được tương quan về lượng và chất giữa kết quả và chi phí Để phản ánh trình độ

sử dụng các nguồn lực chúng ta phải cố định một trong hai yếu tố hoặc kết quả đầu ra hoặc chi phí bỏ ra, nhưng trên thực tế thì các yếu tố này không ở trạnh thái tĩnh mà luôn biến đổi và vận động không ngừng

Theo quan điểm thứ ba thì “Hiệu quả kinh doanh biểu hiện mối tương quan giữa chi phí đầu vào và kết quả nhận được ở đầu ra của một quá trình” Nó phản ánh trình

độ sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp thông qua những chỉ tiêu đặc trưng kinh tế kỹ thuật được xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa các đại lượng phản ánh kết quả đạt được về kinh tế với các đại lượng phản ánh chi phí đã bỏ ra hoặc nguồn vật lực đã được huy động

7

vào trong lĩnh vực kinh doanh Nếu gọi H là hiệu quả kinh doanh thì ta có:

Hiệu quả kinh doanh (H) = Kết quả đầu ra

Chi phí đầu vào

Công thức trên thể hiện hiệu quả của việc bỏ ra một số vốn để thu được kết quả cao hơn tức là đã có một sự xuất hiện của giá trị gia tăng với điều kiện H>1, H càng lớn càng chứng tỏ quá trình đạt hiệu quả càng cao Để tăng hiệu quả (H), chúng ta có thể sử dụng những biện pháp như: giảm đầu vào, đầu ra không đổi; hoặc giữ đầu vào không đổi, tăng đầu ra; hoặc giảm đầu vào, tăng đầu ra Chúng ta có thể cải tiến quản lý điều hành nhằm sử dụng hợp lý hơn các nguồn lực, giảm tổn thất, để tăng cường giá trị đầu

ra Nhưng nếu quá trình sản xuất, kinh doanh đã hợp lý thì việc áp dụng các biện pháp trên sẽ bất hợp lý Bởi ta không thể giảm đầu vào mà không làm giảm giá trị đầu ra và ngược lại Thậm chí trong thực tế, ngay cả khi quá trình sản xuất, kinh doanh của chúng

ta là còn bất hợp lý nhưng khi chúng ta áp dụng những biện pháp trên có thể làm cho hiệu quả giảm xuống Chính vì vậy, để có được một hiệu quả không ngừng tăng lên đòi hỏi chúng ta chẳng những không giảm mà còn phải tăng chất lượng đầu vào lên Với nguyên vật liệu tốt hơn, lao động có tay nghề cao hơn, máy móc công nghệ hiện đại hơn,

ta sẽ giảm đi lượng hao phí nguyên vật liệu, hao phí lao động, hao phí năng lượng, thiết

bị trên từng đơn vị sản phẩm, phế phẩm giảm đó là điều kiện để có những sản phẩm với

số lượng, chất lượng cao, giá thành hạ Như vậy để tăng hiệu quả kinh doanh chỉ có con đường duy nhất là không ngừng đầu tư vào công nghệ, nguồn nhân lực, quản lý… Qua

đó giá trị đầu ra ngày càng tăng, đồng thời càng nâng cao sức cạnh tranh của doanhnghiệp trên thương trường

Như vậy, từ sự phân tích trên ta có thê thấy rằng: hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế, nó phán ánh trình độ sử dụng các nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp để hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất

1.1.2 Phân loại hiệu quả kinh doanh

Tuỳ theo cách tiếp cận có thể nghiên cứu hiệu quả kinh doanh theo các cách phân loại khác nhau, cụ thể:

❖ Hiệu quả kinh tế cá biệt và hiệu quả kinh tế xã hội:

- Hiệu quả kinh tế xã hội: là hiệu quả mà chủ thể nhận được trong quá trình thực hiện

các mục tiêu xã hội như giải quyết việc làm, nộp ngân sách nhà nước, vấn đề môi trường

8

- Hiệu quả kinh tế cá biệt : mô tả mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế mà chủ thể nhận được

và chi phí bỏ ra để nhận được lợi ích kinh tế đó theo mục tiêu đặt ra

Trong quản lý kinh doanh, hiệu quả cá biệt của từng doanh nghiệp từng thương vụ rất được coi trọng trong nền kinh tế thị trường vì hoạt động có hiệu quả thì mới có cái

để doanh nghiệp mở rộng và phát triển quy mô kinh doanh Nhưng quan trọng hơn là phải đạt được hiệu quả kinh tế xã hội đối với nền kinh tế quốc dân, đó là tiêu chuẩn quan trọng của sự phát triển

❖ Hiệu quả kinh tế tổng hợp và hiệu quả kinh tế bộ phận

Hiệu qủa kinh tế tổng hợp là phạm trù kinh tế biểu hiện tập của sự phát triển kinh

tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực đó trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp Hiệu quả kinh tế tổng hợp

là thước đo hết sức quan trọng của sự tăng trưởng kinh tế và là chỗ dựa cho việc đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kỳ

Hiệu quả kinh tế bộ phận là sự thể hiện trình độ và khả năng sử dụng các yếu tố

đó trong qúa trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nó là thước đo quan trọng của

sự tăng trưởng từng yếu tố và cùng với hiệu quả kinh tế tổng hợp làm cơ sở để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp

❖ Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh (hiệu quả tương đối):

- Hiệu quả tuyệt đối là lượng hiệu quả được tính toán cho từng phương án cụ thể bằng cách xác định mức lợi ích thu được với lượng chi phí bỏ ra

- Hiệu quả so sánh được xác định bằng cách so sánh các chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối của các phương án với nhau

Giữa hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung và

là căn cứ của nhau Trên cơ sở của hiệu quả tuyệt đối sẽ xác định được hiệu quả so sánh

để tìm ra phương án tối ưu

1.1.3 Ý nghĩa của nâng cao hiệu quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp

Để tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trường cạnh tranh hiện nay đòi hỏi các doanh nghiệp phải xác định cho mình một phương thức hoạt động riêng, xây dựng các chiến lược, các phương án kinh doanh một cách phù hợp và có hiệu quả Trong đó việc nâng cao hiệu quả kinh doanh vô cùng quan trọng, nó được thể hiện thông qua:

Thứ nhất: nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở cơ bản để đảm bảo sự tồn tại và

9

phát triển của doanh nghiệp.Do yêu cầu tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp đòi hỏi nguồn thu nhập của doanh nghiệp phải không ngừng tăng lên Nhưng trong điều kiện hiện nay, khi mà nguồn vốn và các yếu tố kỹ thuật cũng như các yếu tố khác của quá trình sản xuất chỉ thay đổi trong khuôn khổ nhất định thì để tăng lợi nhuận đòi hỏi các doanh nghiệp buộc phải nâng cao hiệu quả kinh doanh có nghĩa

là đạt kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất Vì vậy hiệu quả kinh doanh chính là điều kiện hết sức quan trọng để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.Tuy nhiên, sự tồn tại mới chỉ là yêu cầu mang tính chất giản đơn còn sự phát triển và mở rộng của doanh nghiệp mới là yêu cầu quan trọng Sự tồn tại của doanh nghiệp luôn luôn phải đi kèm với sự phát triển mở rộng của doanh nghiệp, đòi hỏi phải có sự tích luỹ đảm bảo cho quá trình tái sản xuất mở rộng theo đúng qui luật phát triển

Thứ hai, nâng cao hiệu quả kinh doanh là nhân tố thúc đẩy sự cạnh tranh và tiến

bộ trong kinh doanh Trong khi thị trường ngày càng phát triển thì cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt và khốc liệt hơn Sự cạnh tranh lúc này không còn là cạnh tranh về mặt hàng mà cạnh tranh cả về chất lượng, giá cả và các yếu tố khác Để đạt được mục tiêu là tồn tại và phát triển mở rộng thì doanh nghiệp phải chiến thắng trong cạnh tranh trên thị trường Do đó doanh nghiệp phải có hàng hoá dịch vụ chất lượng tốt, giá cả hợp lý Mặt khác hiệu quả kinh doanh là đồng nghĩa với việc giảm giá thành tăng khối lượng hàng hoá bán, chất lượng không ngừng được cải thiện nâng cao

Thứ ba, mục tiêu bao trùm, lâu dài của doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận Để

thực hiện mục tiêu này, doanh nghiệp phải tiến hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh

để tạo ra sản phẩm cung cấp cho thị trường Muốn vậy, doanh nghiệp phải sử dụng các nguồn lực sản xuất xã hội nhất định Doanh nghiệp càng tiết kiệm sử dụng các nguồn lực này bao nhiêu sẽ càng có cơ hội để thu được nhiều lợi nhuận bấy nhiêu Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh tính tương đối của việc sử dụng tiết kiệm các nguồn lực xã hội nên là đIều kiện để thực hiện mục tiêu bao trùm, lâu dài của doanh nghiệp Hiệu quả kinh doanh càng cao càng phản ánh doanh nghiệp đã sử dụng tiết kiệm các nguồn lực sản xuất.Vì vậy, nâng cao hiệu quả kinh doanh là đòi hỏi khách quan để doanh nghiệp thực hiện mục tiêu bao trùm, lâu dài là tối đa hoá lợi nhuận Chính sự nâng cao hiệu quả kinh doanh là con đường nâng cao sức cạnh tranh và khả năng tồn tại, phát triển của mỗi doanh nghiệp

Thứ tư, hiệu quả kinh doanh là công cụ hữu hiệu để các nhà quản trị doanh nghiệp

thực hiện nhiệm vụ quản trị kinh doanh của mình thông qua đó sẽ thể hiện trình độ sử dụng lao động và quản lý doanh nghiệp: Khi tiến hành bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào thì các doanh nghiệp đều phải huy động và sử dụng các nguồn lực mà doanh nghiệp

10

có khả năng có thể tạo ra kết quả phù hợp với mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra Để thực hiện mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận cũng như các mục tiêu khác, các nhà doanh nghiệp phải sử dụng nhiều phương pháp, nhiều công cụ khác nhau Hiệu quả kinh doanh là một trong các công cụ hữu hiệu nhất để các nhà quản trị thực hiện chức năng quản trị của mình Thông qua việc tính toán hiệu quả kinh doanh không những cho phép các nhà quản trị kiểm tra đánh giá tính hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, mà còn cho phép các nhà quản trị phân tích tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, để từ đó đưa ra được các biện pháp điều chỉnh thích hợp trên cả hai phương diện giảm chi phí tăng kết quả nhằm nâng cao hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Do vậy xét trên phương diện lý luận và thực tiễn thì phạm trù hiệu quả kinh doanh đóng vai trò rất quan trọng và không thể thiếu được trong việc kiểm tra đánh giá và phân tích nhằm đưa ra các giải pháp tối ưu nhất, lựa chọn được các phương pháp hợp lý nhất để thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp đã đề ra

Thứ năm, nâng cao hiệu quả kinh doanh sẽ có sự tác động trực tiếp và tạo điều

kiên nâng cao đời sống cho người lao động Nếu như doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả cao, tạo công ăn việc làm, cuộc sống được nâng lên nhờ tăng lương, các khoản thưởng, chế độ xã hội, ngược lại nếu như các doanh nghiệp làm ăn không có hiệu quả sẽ có nhiều người lao động bị thất nghiệp, lương thấp ảnh hưởng tới đời sống của họ

Từ sự phân tích trên có thể đưa ra kết luận: nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh chính là cơ sở để doanh nghiệp phát triển và mở rộng thị trường, qua đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường , thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ , giảm được các chi phí về nhân lực và tài lực Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh đồng nghĩa với phát triển doanh nghiệp theo chiều sâu , nâng cao đời sống người lao động , góp phần vào sự phát triển của xã hội và đất nước

1.2 Một số lý thuyết về nâng cao hiệu quả kinh doanh

1.2.1 Bản chất của nâng cao hiệu quả kinh doanh

Trong cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước hiện nay, các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp kinh doanh dược nói riêng để thực hiện tốt chế độ hoạch toán kinh tế, bảo đảm lấy thu bù chi và có lãi trong hoạt động sản xuất kinh doanh dược phẩm, là cơ sở để thị trường tồn tại và phát triển của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt Điều này đòi hỏi các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường của các doanh nghiệp, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh máy tính phải đạt được hiệu quả

11

Hiệu quả là một phạm trù kinh tế, nó xuất hiện và tồn tại từ xã hội chiếm hữu nô

lệ đến xã hội chủ nghĩa Hiệu quả được coi là khái niệm dùng để chỉ mối quan hệ giữa kết quả thực hiện các mục tiêu hoạt động của chủ thể và chi phí chủ thể bỏ ra để có kết quả đó trong những điều kiện nhất định Hiệu quả kinh doanh thể hiện trình độ sử dụng các yếu tố cần thiết tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh theo một mục đích nhất định

Trong xã hội tư bản, giai cấp tư bản nắm quyền sở hữu tư liệu sản xuất, do vậy mọi hiệu quả, quyền lợi thu được từ sản xuất kinh doanh và các quyền lợi khác đầu thuộc về các nhà tư bản Việc tăng chất lượng sản phẩm hàng hoá của nhà tư bản không phải là yếu tố phục vụ cho nhu cầu của toàn bộ xã hội mà là mục đích thu hút nhiều khách hàng, để từ đó có nhiều cơ hội thu hút lợi nhuận cho mình hơn thông qua việc bán được nhiều hàng hoá

Trong xã hội chủ nghĩa phạm trù hiệu quả vẫn tồn tại nhưng nó được phát triển lên thành hiệu quả của toàn xã hội Do các tài sản đều thuộc quyền sở hữu của nhà nước, toàn dân và tập thể, hơn nữa mục đích của nền sản xuất xã hội chủ nghĩa cũng khác mục đích sản xuất của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa Mục đích của nền sản xuất xã hội chủ nghĩa là đáp ứng đủ nhu cầu ngày càng tăng của mọi thành viên trong xã hội nên bản chất của phạm trù hiệu quả cũng khác với chủ nghĩa tư bản

Hiệu quả kinh tế có rất nhiều cách hiểu, có rất nhiều định nghĩa khác nhau tuỳ thuộc vào mục đích kinh doanh của từng doanh nghiệp theo nghĩa rộng hiệu quả kinh tế

là một phạm trù kinh tế phản ánh lợi ích đạt được từ các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp

Cụ thể là hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố của quá trình kinh doanh của doanh nghiệp để đạt được kết quả cao nhất trong hoạt động kinh doanh với chi phí nhỏ nhất Bất kỳ một hoạt động của con người nào đó nói chung và trong kinh doanh nói riêng đều mong muốn đạt được những kết quả nhất định Vậy nên khi đánh giá hoạt động kinh doanh tức là đánh giá chất lượng của hoạt động kinh doanh tạo ra kết quả mà nó đạt được

Như vậy đối với doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp cơ khí nói riêng, bản chất của hiệu quả kinh tế chính là hiệu quả của lao động xã hội, được xác định bằng cách so sánh giữa chất lượng kết quả hữu ích cuối cùng thu được với lượng hao phí lao động xã hội Do vậy thước đo hiệu quả là sự tiết kiệm hao phí lao động xã hội, và tiêu chuẩn của hiệu quả là tối đa hoá kết quả và tối thiểu hoá chi phí dựa trên những điều kiện hiện có

12

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.2.1 Yếu tố bên ngoài doanh nghiệp

• Nhân tố môi trường quốc tế và khu vực

Các xu hướng chính trị trên thế giới, các chính sách bảo hộ và mở cửa của các nước trên thế giới, tình hình chiến tranh, sự mất ổn định chính trị, tình hình phát triển kinh tế của các nước trên thế giới ảnh hưởng trực tiếp tới việc lựa chọn và sử dụng các yếu tố đầu vào của doanh nghiệp Môi trường kinh tế ổn định cũng như chính trị trong khu vực ổn định là cơ sở để các doanh nghiệp trong khu vực tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

• Nhân tố môi trường nền kinh tế quốc dân

Môi trường chính trị ổn định luôn luôn là tiền đề cho việc phát triển và mở rộng các hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước Các doanh nghiệp phải chấp hành các quy định của pháp luật, phải thực hiện các nghĩa

vụ của mình với nhà nước, với xã hội và với người lao động như thế nào là do luật pháp quy định (nghĩa vụ nộp thuế, trách nhiệm đảm bảo vệ sinh môi trường, ) Có thể nói luật pháp là nhân tố kìm hãm hoặc khuyến khích sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp, do đó ảnh hưởng trực tiếp tới các kết quả cũng như hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

• Môi trường văn hoá xã hội

Tình trạng thất nghiệp, trình độ giáo dục, phong cách, lối sống, phong tục, tập quán, tâm lý xã hội đều tác động một cách trực tiếp hoặc gián tiếp tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, có thể theo hai chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực Trình độ văn hoá ảnh hưởng tới khả năng đào tạo cũng như chất lượng chuyên môn

và khả năng tiếp thu các kiến thức cần thiết của đội ngũ lao động, phong cách, lối sống, tâm lý xã hội nên nó ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

• Môi trường kinh tế

Các chính sách kinh tế của nhà nước, tốc độ tăng trưởng nền kinh tế quốc dân, tốc

độ lạm phát, thu nhập bình quân trên đầu người là các yếu tố tác động trực tiếp tới cung cầu của từng doanh nghiệp Nếu tốc độ tăng trưởng nền kinh tế quốc dân cao, các chính sách của Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản xuất, sự biến động tiền tệ là không đáng kể, lạm phát được giữ mức hợp lý, sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và ngược lại

• Điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái và cơ sở hạ tầng

Các điều kiện tự nhiên như: các loại tài nguyên khoáng sản, vị trí địa lý, thơi tiết

13

khí hậu, ảnh hưởng tới chi phí sử dụng nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, ảnh hưởng tới mặt hàng kinh doanh, năng suất chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng tới cung cầu sản phẩm do tính chất mùa vụ, Một môi trường trong sạch thoáng mát sẽ trực tiếp làm giảm chi phí kinh doanh, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm tạo điều kiện cho doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

1.2.2.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp

• Bộ máy quản trị doanh nghiệp

Các doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế thị trường, bộ máy quản trị doanh nghiệp

có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp, bộ máy quản trị doanh nghiệp phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau :

- Nhiệm vụ đầu tiên của bộ máy quản trị doanh nghiệp và xây dựng cho doanh nghiệp một chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp Nếu xây dựng được một chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp hợp lý (phù hợp với môi trường kinh doanh, phù hợp với khả năng của doanh nghiệp) sẽ là cơ sở là định hướng tốt để doanh nghiệp tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả

- Tổ chức thực hiện các kế hoạch, các phương án và các hoạt động sản xuất kinh doanh đã đề ra

Với chức năng và nhiệm vụ vô cùng quan trọng của bộ máy quản trị doanh nghiệp,

ta có thể khẳng định rằng chất lượng của bộ máy quản trị quyết định rất lớn tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nếu bộ máy quản trị doanh nghiệp được tổ chức hoạt động không hợp lý (quá cồng kềnh hoặc quá đơn giản), các quản trị viên thì thiếu năng lực và tinh thần trách nhiệm sẽ dẫn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không cao

• Tình hình tài chính của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có khả năng tài chính mạnh thì không những đảm bảo cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp diễn ra liên tục và ổn định mà còn giúp cho doanh nghiệp có khả năng đầu tư đổi mới công nghệ và áp dụng kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất nhằm làm giảm chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm Khả năng tài chính của doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín của doanh nghiệp, tới khả năng chủ động trong sản xuất kinh doanh tới tốc độ tiêu thụ và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Vì vậy tình hình tài chính của doanh nghiệp tác động rất mạnh tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của chính doanh nghiệp đó

• Đặc tính của sản phẩm

Ngày nay chất lượng của sản phẩm trở thành một công cụ cạnh tranh quan trọng của các doanh nghiệp trên thị trường, vì chất lượng của sản phẩm nó thoả mãn nhu cầu của khách hàng về sản phẩm, khi chất lượng sản phẩm không đáp ứng được những yêu

• Môi trường làm việc trong doanh nghiệp

Môi trường văn hoá do doanh nghiệp xác lập và tạo thành sắc thái riêng của từng doanh nghiệp Đó là bầu không khí, là tình cảm, sự giao lưu, mối quan hệ, ý thức trách nhiệm và tinh thần hiệp tác phối hợp trong thực hiện công việc Văn hoá doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn cho các doanh nghiệp, nó ảnh hưởng trực tiếp to lớn đến việc hình thành các mục tiêu chiến lược và các chính sách trong kinh doanh của doanh nghiệp Cho nên hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào môi trường văn hoá trong doanh nghiệp

1.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

1.3.1 Các chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp

Nhóm chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả của toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm:

- Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp:

- Chỉ tiêu về tỷ suất lợi nhuận:

Gv: trị giá vốn của hàng hóa bán ra

Ý nghĩa: Chỉ tiêu này phản ánh mức lợi nhuận doanh nghiệp đạt được trên một đồng chi phí bỏ ra

1.3.2 Các chỉ tiêu đo lường và đánh giá hiệu quả bộ phận

• Hiệu quả sử dụng lao động:

Hiệu quả sử dụng lao động được đo lường đánh giá bằng chỉ tiêu năng suất lao động

𝑊 = 𝑀𝑁𝑉

QL: Tổng quỹ lương trong kỳ

Ý nghĩa: Chỉ tiêu này phản ánh mức doanh thu đtạ được trên một đồng chi phí tiền lương Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệu quả sử dụng lao động càng cao

Hoặc bằng:

Tỷ suất tiền lương = 𝑄𝐿

QL: Tổng quỹ lương trong kỳ

Ý nghĩa: Chỉ tiêu này phản ánh để thực hiện một trăm đồng doanh thu bán hàng cần chi bao nhiêu đồng tiền lương

• Hiệu quả sử dụng vốn:

- Vốn kinh doanh của doanh nghiệp thương mại là số tiền ứng trước về các tài sản

cần thiết nhằm thực hiện các nhiệm vụ cơ bản của kinh doanh trong kỳ, bao gồm tiền ứng cho tài sản lưu động và tài sản cố định Thông thường hiệu quả sử dụng vốn được đánh giá qua hai bước

- Vốn kinh doanh của doanh nghiệp thương mại là số tiền ứng trước về các tài sản

cần thiết nhằm thực hiện các nhiệm vụ cơ bản của kinh doanh trong kỳ, bao gồm tiền ứng cho tài sản lưu động và tài sản cố định Thông thường hiệu quả sử dụng vốn được đánh giá qua hai bước

Bước 1: Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn nói chung

Bước 2: Đánh giá hiệu quả sử dụng các loại vốn

• Hiệu quả sử dụng vốn lưu động: Được đánh giá bằng chỉ tiêu tốc độ chu chuyển vốn lưu động

mv: Doanh thu thuần bình quân một ngày

• Hiệu quả sử dụng vốn cố định: Được đánh giá bằng chỉ tiêu sức sản xuất của vốn

cố định (𝐻𝑀𝑉𝐶Đ𝑀 ) và sức sinh lời của vốn cố định (𝐻𝑀𝑉𝐶Đ𝐿𝑁 ) Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn cố định được sử dụng trong kỳ mang lại bao nhiêu đồng doanh thu

17

Hệ số nợ (Vốn chủ sở hữu) = Nợ phải trả

Vốn chủ sở hữu

Ý nghĩa: Hệ số này cho biết phần trăm tổng tài sản của công ty được tài trợ bằng các khoản nợ là bao nhiêu Hệ số nợ thấp có thể cho thấy việc sử dụng nợ không hiệu quả, còn hệ số nợ cao thể hiện gánh nặng về nợ lớn, như vậy 1 hệ số nợ/ tổng tài sản là hợp

lý sẽ tuỳ thuộc vào nhu cầu và khả năng tự tài trợ của công ty

• Khả năng sinh lời so với tổng tài sản (ROA)

ROA : Phản ánh hiệu quả việc sử dụng tài sản trong hoạt động kinh doanh của công ty và cũng là một thước đo để đánh giá năng lực quản lý của ban lãnh đạo công ty

ROA = Lợi nhuần ròng sau thuế

Tổng tài sản

Ý nghĩa : ROA là hệ số tổng hợp nhất được dùng để đánh giá khả năng sinh lợi của một đồng vốn đầu tư Hệ số này có ý nghĩa là với 1 đồng tài sản của công ty thì sẽ mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận và ROA đánh giá hiệu suất sử dụng tài sản của công

ty Hệ số này càng cao thì cổ phiếu càng có sức hấp dẫn hơn vì hệ số này cho thấy khả năng sinh lợi từ chính nguồn tài sản hoạt động của công ty

• Khả năng sinh lời so với vốn chủ sở hữu (ROE)

ROE phản ánh mức thu nhập ròng trên vốn cổ phần của cổ đông

ROE =Lợi nhuần ròng sau thuế

Vốn chủ sở hữu

Ý nghĩa: ROE là thước đo chính xác nhất để đánh giá một đồng vốn bỏ ra và tích lũy được tạo ra bao nhiêu đồng lời Đây cũng là một chỉ số đáng tin cậy về khả năng một công ty có thể sinh lời trong tương lai ROE càng cao càng chứng tỏ công ty sử dụng hiệu quả đồng vốn của cổ đông, khả năng cạnh tranh của công ty càng mạnh và cổ phiếu của công ty càng hấp dẫn, vì hệ số này cho thấy khả năng sinh lời và tỷ suất lợi nhuận của công ty, hơn nữa tăng mức doanh lợi vốn chủ sở hữu là một mục tiêu quan trọng nhất trong hoạt động quản lý tài chính của công ty

• Khả năng sinh lời so với doanh thu (ROS)

ROS = Lợi nhuần ròng sau thuế

Doanh thu thuần