Giáo án trình chiếu ngữ văn lớp 11 bài vào phủ chúa trịnh

Đọc – hiểu văn bảnThảo luận nhóm 4 phút Nhóm 1 Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của Chúa Trịnh?. Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của Chúa Trịnh và thái độ của tác giả a.. Cảnh sống xa hoa đầ

Trang 1

Kính chào quý thầy cô

và các em!

Trang 2

TRÒ CHƠI HỘP QUÀ MAY MẮN

Trang 3

Con nhận được điểm

8đ

Câu 1: Trong chương trình Ngữ Văn lớp 9, các em

đã được học đoạn trích nào mà nội dung của nó phản ánh hiện thực xa hoa trong phủ chúa, sự nhũng nhiễu

của quan lại thời Lê- Trịnh?

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh (Vũ trung

tùy bút – Phạm Đình Hổ)

Trang 5

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Tìm hiểu chung

II Đọc – hiểu văn bản

III Tổng kết

IV Củng cố

Trang 6

- Lê Hữu Trác (1720 ? - 1791), hiệu Hải Thượng Lãn Ông.

- Thời đại: Vua Lê - chúa Trịnh; xã hội rối ren, lắm phe

nhiều phái, nội chiến liên miên, nhân dân điêu linh, đất nước phân liệt.

- Quê:

+ Cha: Thượng Hồng - Hải Dương (HY).

+ Mẹ: Hương Sơn – Hà Tĩnh.

1 Tác giả

Trang 7

- Gia đình: có truyền thống khoa bảng.

- Bản thân:

+ Thông minh, hiếu học

+ Không màng danh lợi

+Vừa là một danh y, vừa là một nhà văn, nhà thơ

1 Tác giả

Trang 8

- Sự nghiệp: Bộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” + Gồm 66 quyển, 28 tập (viết 40 năm)

+ Cảm xúc chân thực trong những lần lặn lội chữa bệnh ở các miền quê Thể hiện sự trăn trở của một người lấy việc cứu người và coi y đức làm trọng

1 Tác giả

Trang 9

Þ Tác phẩm được coi là “Bách khoa toàn thư y học thế kỉ XVIII”.

Þ Hải Thượng Lãn Ông là một danh y lớn, là niềm tự hào của dân tộc ta.

1 Tác giả

Trang 10

2 Tác phẩm “Thượng kinh kí sự”

- Xuất xứ: Là tập kí sự bằng chữ Hán, hoàn

thành năm 1783, được xếp ở cuối bộ “Hải

thượng y tông tâm lĩnh”.

- Thể loại: Kí sự - là loại văn xuôi tự sự dùng

để ghi chép những sự việc có thật và bộc lộ những khuynh hướng tư tưởng, những cảm xúc của người viết

Trang 11

2 Tác phẩm “Thượng kinh kí sự”

- “Thượng kinh ký sự”: đánh dấu sự phát triển

của thể kí Việt Nam thời trung đại Tác phẩm

có sự kết hợp nhiều bút pháp nghệ thuật: du

ký, nhật ký, hồi ký, ký phong cảnh, ký ghi người, ghi việc…

Trang 12

3 Đoạn trích “Vào phủ Chúa Trịnh”

- Vị trí: Ghi lại cảnh tác giả vào phủ chúa để bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán(1/2/1782)

Trang 13

Thảo luận nhóm 4 phút

Nhóm 1 Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của Chúa Trịnh?

Nhóm 2 Thái độ của tác giả trước cảnh sống xa hoa Phủ Chúa?

Nhóm 3 Nêu những hiểu biết về thế tử Trịnh Cán?

Nhóm 4 Thái độ chữa bệnh của tác giả?

Trang 14

1 Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của Chúa Trịnh và thái độ của tác giả

a Cảnh sống xa hoa đầy quyền uy:

- Quang cảnh:

+ Khi vào phủ phải qua nhiều lần cửa “những

dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp,

ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, ai muốn

ra vào phải có thẻ”

+ Vườn hoa trong phủ chúa “cây cối um tùm,

chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió

đưa thoang thoảng mùi hương”.

Trang 15

- Quang cảnh:

+ Bên trong phủ là những nhà: Đại đường, Quyển bổng, Gác tía, kiệu son,

võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy…

+ Đến nội cung thế tử phải qua năm, sáu lần trướng gấm Trong phòng thắp

nến, có sập thếp vàng, ghế rồng sơn son thếp vàng, trên ghế bày nệm ấm, màn là che ngang sân, xung quanh lấp lánh, hương hoa ngào ngạt,

Trang 16

Qua những chi tiết vừa tìm hiểu em có nhận xét gì về quang cảnh ở phủ chúa ?

Quang cảnh ở phủ chúa cực kì tráng lệ, lộng lẫy không đâu sánh bằng

Trang 17

- Cung cách sinh hoạt:

+ Khi tác giả lên cáng vào phủ: “Tên đầy tớ chạy

đàng trước hét đường,” “Cán chạy như ngựa

lồng”, trong phủ “Người giữ cửa truyền báo

rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc

cửi”.

 Chúa giữ vị trí trọng yếu và có quyền uy tối

thượng trong triều đình (Bài thơ tác giả ngâm

minh chứng rõ thêm uy quyền nơi phủ Chúa)

Trang 18

- Cung cách sinh hoạt:

+ Những lời lẽ nhắc đến chúa Trịnh và thế tử đều phải hết sức cung kính và lễ độ:

“Thánh thượng đang ngự ở đấy”, chưa thể yết kiến, hầu mạch đông cung thế tử (xem mạch cho thế tử), hầu trà (cho thế tử uống thuốc), phòng trà (nơi thế tử uống thuốc).

+ Chúa luôn luôn có phi tần chầu chực xung quanh

- Thế tử bị bệnh có đến bảy, tám thầy thuốc phục dịch và lúc nào cũng có người hầu

đứng hai bên

Trang 19

Nêu nhận xét của em về cung cách sinh hoạt ở phủ Chúa ?

Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa Trịnh cho thấy sự cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống hưởng thụ xa hoa đến cực điểm và sự lộng quyền của nhà Chúa.

Trang 20

b Thái độ của tác giả

- Dửng dưng trước những quyến rũ vật chất

- Không đồng tình với cuộc sống quá no đủ

nhưng thiếu khí trời và không khí tự do

Trang 21

2 Thế tử Trịnh Cán và thái độ chữa bệnh của tác giả

a Thế tử Trịnh Cán

- Lối vào chỗ ở của vị chúa rất nhỏ “Đi

trong tối om ”

- Nơi thế tử ngự: Vây quanh bao nhiêu

là vật dụng gấm vóc lụa là vàng ngọc

Người thì đông nhưng đều im lặng …

Trang 22

a Thế tử Trịnh Cán

- Hình hài, vóc dáng chúa nhỏ: độ năm,

sáu tuổi, mặc áo lụa đỏ Cười khen: ông

này lạy khéo.

- Khi đứng dậy cởi áo “tinh khí khô hết,

da mặt khô, rốn lồi to, gân thời xanh, tay

chân gầy gò”, “nguyên khí đã hao mòn vì

tổn thương quá mức”.

Trang 23

Qua đó ta thấy tài năng

nào của Lê Hữu Trác?

Tài quan sát tỉ mỉ, chi tiết của LHT

Tác giả ghi trong đơn thuốc “6 mạch tế,

sác và vô lực trong thì trống” Phải

chăng cuộc sống vật chất quá đầy đủ, quá giàu sang phú quý nhưng tất cả nội lực bên trong là tinh thần ý chí, nghị lực, phẩm chất thì trống rỗng?

Trang 24

b Thái độ chữa bệnh của tác giả

- Có sự mâu thuẫn, giằng co:

+ Hiểu căn bệnh, biết cách chữa trị nhưng sợ chữa có hiệu quả ngay sẽ được chúa tin dùng, bị công danh trói buộc

+ Muốn chữa cầm chừng nhưng lại sợ trái với lương tâm, y đức, sợ phụ lòng cha ông

- Cuối cùng phẩm chất, lương tâm của người thầy thuốc đã thắng Ông gạt sang một bên sở thích cá nhân để làm tròn trách nhiệm

Trang 25

Thái độ của Lê Hữu Trác

và phẩm chất của một thầy

lang được thể hiện như thế

nào khi khám bệnh cho

Thế tử?

Là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng, lương tâm và y đức hơn người Khinh thường danh lợi, quyền quý, yêu thích tự do, nếp sống thanh đạm

Trang 26

1 Nội dung

- Đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh phản ánh quyền lực to lớn của Trịnh Sâm, cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa đồng thời bày tỏ thái độ coi thường danh lợi, quyền quý của tác giả.

III Tổng kết

Trang 27

2 Nghệ thuật:

- Bút pháp ký sự đặc sắc của tác giả

- Quan sát tỉ mỉ ghi chép trung thực, miêu tả cụ thể, sống động, chọn lựa được những chi tiết “đắt”, gây ấn tượng mạnh.

- Lối kể hấp dẫn, chân thực, hài hước.

- Kết hợp văn xuôi và thơ làm tăng chất trữ tình cho tác phẩm, góp phần thể hiện một cách kín đáo thái độ của người viết.

Trang 28

Câu 1 : Tác giả Lê Hữu Trác tên hiệu là gì?

A Hải Thượng Lãn Ông

B Thanh Hiên

C Ức Trai

D Mộng Tích

IV Luyện tập

Trang 29

Câu 2 : Thể loại của Thượng kinh kí sự ?

A Bút ký

B Hồi ký

C Kí sự

D Tùy bút

Trang 30

Câu 3: Trong đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh, câu nào sau đây là lời nhận xét của

Lê Hữu Trác về bệnh của thế tử Trịnh Cán?

A Do thế tử đam mê tửu sắc

Trang 31

Câu 4: Nhận định sau đây đúng hay sai?

“Cách nhìn, thái độ của tác giả đối với cuộc sống chốn phủ chúa được thể hiện gián tiếp qua miêu tả, ghi chép đầy đủ, tỉ mỉ con đường vào phủ chúa,

từ lúc được lệnh truyền cho đến khi y lệnh về chờ thánh chỉ.”

IV Luyện tập

Trang 32

Đề bài: Viết 1 đoạn văn ngắn nêu suy nghĩ của em về một lối sống lành mạnh?

IV Vận dụng

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	6,48 MB