Slide thuyết trình cảm giác và tri giác (tâm lý học)

» Khái niệm:⋄ Cảm giác là một quá trình tâm lý phản ánh thuộc tính riêng lẻ của sự vật hiện tượng khi chúng đang tác động trực tiếp vào các giác quan của ta.. Là những cảm giác về các sự

Cảm giác và Tri giác

3. Các quy luật cơ bản của cảm giác

4. Khái niệm, đặc điểm của tri giác

5. Sự chuyển hóa các cảm giác thành tri giác

6. Một số quy luật cơ bản của Tri giác

7. Quan sát và năng lực quan sát

8. Sai lâm có thể của tri giác

9. Những yếu tố ảnh hưởng của tri giác cá nhân

10.Tri giác ngoại cảmCác nội

dung chính

Các giác quan và đặc điểm

chung của các giác quan.

» Chức năng thu nhận thông tin của môi

trường.

» Đặc điểm:

⋄ Sự chuyển hóa

⋄ Sự thích ứng

⋄ Sự phát sinh cảm giác và tri giác

ở trong não từ những tín hiệu

điện.

2

Khái niệm, đặc điểm, phân loại cảm giác.

» Khái niệm:

⋄ Cảm giác là một quá trình tâm lý phản ánh thuộc tính riêng lẻ của sự vật hiện tượng khi

chúng đang tác động trực tiếp vào các giác quan của ta

» Đặc điểm:

⋄ Là một quá trình tâm lý

⋄ Chỉ phản ánh từng thuộc tính riêng lẻ của sự vât hiện tượng

⋄ Phản ánh hiện thực khách quan một cách trực tiếp

Là những cảm giác về các sự vật hay hiện tượng ở trong môi trường bên ngoài con người, xung quanh con người, gồm 5 loại: cảm giác nhìn thấy (thị giác), cảm giác nghe thấy (thính giác), cảm giác ngửi thấy (khứu giác), cảm giác do da (xúc giác và các cảm giác đau đớn, nóng

lạnh…) và cảm giác nếm thấy (vị giác).

Cảm giác bên trong

Cảm giác bên trong là những cảm giác có

nguồn kích thích ở ngay bên trong cơ thể

gồm 3 loại: cảm giác cơ thể, cảm giác vận

động và cảm giác thăng bằng

3

Các quy luật cơ bản của cảm giác

Quy luật về ngưỡng cảm giác:

» Khái niệm: Giới hạn của cường độ mà ở đó kích thích gây ra được cảm giác

» Phân loại: Có 2 loại ngưỡng cảm giác: ngưỡng tuyệt đối và ngưỡng sai biệt

» Quy luật về sự thích ứng của cảm giác:

⋄ Khả năng thay đổi độ nhạy cảm của cảm giác cho phù hợp với sự thay đổi của cường độ

kích thích

» Quy luật về sự tác động lẫn nhau giữa các cảm giác:

⋄ Sự tác động qua lại giữa các cảm giác là sự thay đổi tính nhạy cảm của một cảm giác này

dưới ảnh hưởng của một cảm giác kia

⋄ Sự tác động qua lại giữa các cảm giác có thể diễn ra một cách đồng thời hay nối tiếp giữa

các cảm giác cùng loại hay khác loại

⋄ Sự tương phản chính là hiện tượng tác động qua lại giữa các cảm giác thuộc cùng một

loại Có hai loại tương phản tương phản nối tiếp và tương phản đồng thời

4

Khái niệm, đặc điểm của tri giác

» Giống nhau

⋄ Quá trình tâm lý

⋄ Thuộc tính bề ngoài

⋄ Nhận thức cảm tính

⋄ Diễn ra khi sự vật hiện tượng tác động

vào giác quan

» Khác nhau

⋄ Phản ánh trọn vẹn thuộc tính bên ngoài

⋄ Ý nghĩa của sự vật, hiện tượng

⋄ Nhận thức cảm tính hơn cảm giác

Khái niệm Tri giác:

• Tri giác là quá trình tâm lý phản ánh một cách trọn vẹn các thuộc tính bề ngoài của sự vật, hiện tượng

khi chúng đang trực tiếp tác động vào các giác quan của ta.

Cá nhân hóa tri giác

Sự chuyển hóa các cảm giác thành tri giác

Hiện tượng

khách quan

Cơ quan thụ cảm

Xử lý tín hiệu.

Tổng hợp thông tin thành ấn tượng, hình ảnh

» Cách thức chuyển hóa

⋄ Bước 1: Tác động tạo nên kích thích

⋄ Bước 2: Kích thích truyền từ giác quan thành não bằng tín hiệu vật lý thông qua các dây thần kinh

⋄ Bước 3: Não xử lý các tín hiệu tạo thành các thông tin

⋄ Bước 4: Não tổng hợp các thông tin hình thành một ấn tượng, hình ảnh gọi là tri giác 

6

Một số quy luật cơ

bản của tri giác

Quy luật về tính đối tượng:

» Hình ảnh trực quan mà tri giác đem lại luôn thuộc về một sự vật, hiện tượng

nhất định

» Tính đối tượng có vai trò quan trọng là cơ sở của chức năng định hướng cho

hành vi và hoạt động của con người.

Quy luật về tính lựa chọn:

» Tri giác tách đối tượng khỏi bối cảnh

Quy luật có tính về ý nghĩa

» Gọi được tên của sự vật, hiện tượng xếp được chúng vào một nhóm, một lớp khái quát vào

những từ xác định

» Đảm bảo việc tri giác những tài liệu cảm tính

» Dùng ngôn ngữ truyền đạt đầy đủ, chính xác trong dạy học

Quy luật có tính ổn định

» Khả năng phản ánh sự vật, hiện tượng không thay đổi khi điều kiện tri giác thay đổi

» Điều kiện cần thiết để định hướng trong đời sống và trong hoạt động của con người

Quy luật tổng giác

» Kích thích bên ngoài + nhân tố bên trong

( thái độ, nhu cầu hứng thú …)

» Hiện tượng tổng giác: sự phụ thuộc của tri

giác vào đời sống tâm lí, đặc điểm nhân

cách con người

Ảo giác

» Tri giác không đúng, bị sai lệch

» Dùng cách đo đạc để xác định lại tính đún

đắn của những trường hợp ảo ảnh

» Lợi dụng ảo ảnh để phục vụ cho cuộc sống

con người

Quan sát và năng lực quan sát

» Quan sát:

» Quá trình tri giác mang tính chủ động, có mục đích, có ý thức rõ ràng, có phương pháp và

phương tiện

» Năng lực quan sát:

» Quá trình quan sát trong hoạt động + rèn luyện

» Khả năng tri giác nhanh chóng, đầy đủ, chính xác những điểm quan trọng, chủ yếu và đặc

sắc của sự vật

giác

» Tri giác sai lầm: là tri giác không chính xác về sự vật hiện tượng có thật Sai lầm của

tri giác có thể bắt nguồn từ “rối loạn tri giác”.

» Phân loại:

⋄ Ảo tưởng: Ảo tưởng là tri giác sai lệch về toàn bộ mọi sự vật hoặc hiện tượng có

thật bên ngoài

⋄ Ảo giác: Rối loạn tri giác khiến người xuất hiện ảo giác cảm thấy có thật về một

sự vật hoặc một hiện tượng không hề có trong thực tế khách quan.

» Yếu tố kinh nghiệm quá khứ: Nhận biết đối tượng một phần do thói quen và

những điều đã biết trong hoạt động và trong cuộc sống

» Yếu tố nhu cầu hiện tại: Nhu cầu hướng dẫn tri giác Khi nhu cầu được thoả

mãn, tri giác về đối tượng sẽ trở nên khách quan hơn

» Yếu tố tình cảm hiện tại: Tâm trạng sẽ chi phối rõ ràng những hình ảnh mang

tri giác

10

Tri giác ngoại cảm

Khái niệm

» Tri giác ngoại cảm là sự tri giác sự vật và hiện tượng chỉ bằng tâm linh chứ không phải

bằng các giác quan và các cảm giác

» Những người có khả năng ngoại cảm không sử dụng những giác quan bình thường, mà

có khả năng cảm nhận bằng giác quan thứ sáu rõ ràng và liên tục hơn những người

thường

» Sự thần giao cách cảm là sự giao lưu ý nghĩ giữa 2 người với nhau mặc dù họ

không thấy nhau, không giao tiếp với nhau

» Sự tiên tri là sự biết trước những gì sẽ xảy ra trong tương lai

» Sự thấu thị là sự nhìn thấy được những sự vật, hiện tượng ngoài tầm nhìn hoặc bị

che khuất

» Sự tâm vận là sự dùng tâm linh để làm đồ vật chuyển động

Phân loại theo nguyên nhân

» Ngoại cảm bẩm sinh là ngay từ khi sinh ra đã có khả năng ngoại cảm và tồn tại có thể

đến cuối đời

» Ngoại cảm hình thành sau khi phải trải qua một biến cố mang tính chất bước ngoặt,

đột biến về sinh học, tâm sinh lý của con người

» Ngoại cảm có do rèn luyện theo những phương pháp đặc biệt

THANKS FOR LISTENING!

Any questions?