Sử dụng ngôn ngữ lập trình Mathematica để giải một số bài toán về “năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” chương trình sách giáo khoa Vật lý lớp 12 Ban nâng cao Trần Quí Nam
Trang 1Sử dụng ngôn ngữ lập trình Mathematica để giải một số bài toán về “năng lượng liên kết và
sự phóng xạ của hạt nhân” chương trình sách
giáo khoa Vật lý lớp 12 Ban nâng cao
Trần Quí Nam
Trường Đại học Giáo dục Luận văn Thạc sĩ ngành: Lí luận và phương pháp giảng dạy; Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn: PGS TS Bùi Văn Loát
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Nghiên cứu cơ sở lý luận về giải bài tập vật lý, nghiên cứu phần mềm
Mathematíca trong việc tổ chức dạy học vật lý nói chung và trong dạy soạn thảo và dạy một số bài tập thuộc phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” Tìm hiểu những vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học vật lý tại các trường Trung học phổ thông (THPT) nói chung, tại trường THPT Cổ Loa nói riêng
trong việc sử dụng phần mềm Mathematica nhằm hỗ trợ giải các bài tập vật lý
Keywords: Phương pháp giảng dạy; Vật lý; Trung học phổ thông; Lớp 12; Phóng xạ;
Hạt nhân; Ngôn ngữ lập trình; Sách giáo khoa
Content
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chúng ta đang ở kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức, sự bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, làm cho mâu thuẫn giữa lượng tri thức cần phải trang bị cho học sinh với thời lượng có hạn của tiết học ngày càng trở nên gay gắt Trong bối cảnh đó, phương pháp dạy học truyền thống mà chủ yếu là thầy thông báo kiến thức trò lắng nghe và ghi chép không còn phù hợp Đó là tất yếu khách quan đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy và học
Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn phải xây dựng năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh đồng thời còn phải rèn luyện cho học sinh phương pháp nghiên cứu khoa học nói chung và Vật lý học nói riêng Tuy nhiên, phương pháp dạy học các bộ môn khoa học tự nhiên nói chung và bộ môn Vật lý nói riêng ở trường phổ thông vẫn mang nặng tính chất thông báo, tái hiện Học sinh ít được tạo điều kiện bồi dưỡng các phương pháp nhận thức, rèn luyện và tư duy khoa học, phát triển năng lực giải quyết vấn đề
Trang 2Mặc dù về mặt lý luận và thực tiễn khách quan cho thấy hiệu quả, lợi ích to lớn của việc dạy học điện tử, nhưng tới nay những công trình nghiên cứu, tài liệu về phương pháp xây dựng bài giảng điện tử và sử dụng chúng trong quá trình dạy học để nâng cao chất lượng, đảm bảo cho học sinh nắm vững kiến thức và phát huy óc sáng tạo vẫn chưa được các nhà lý luận dạy học quan tâm đúng mức, vì vậy việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn
Đổi mới phương pháp dạy học bên cạnh cung cấp kiến thức cho học sinh, cần phải rèn cho học sinh năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực làm việc độc lập và năng lực tự nghiên cứu khoa học
Tại các trường học phổ thông trên cả nước hiện nay nói chung và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng, học sinh ít được tạo điều kiện rèn luyện tư duy, nhận thức một cách logic, khoa học, năng lực tự giải quyết vấn đề Trong đổi mới phương pháp dạy học, chúng ta cần phải có thời gian để dần chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống – giáo viên là trung tâm, là người truyền đạt kiến thức, người học tiếp thu kiến thức một cách thụ động sang phương pháp dạy học hiện đại, lấy người học làm trung tâm Ở đây, giáo viên là người đóng vai trò hướng dẫn người học chủ động tiếp cận kiến thức một cách khoa học
Có thể thấy rất rõ điều vô lý là trong khi chúng ta mong muốn đưa người học về vị trí trung tâm trong giáo dục, ý kiến người học sẽ định hướng cho cách học của chính mình và cho cả sự phát triển của nền giáo dục thì chúng ta lại không quan tâm tới ý kiến, suy nghĩ của người học Tuy chúng ta muốn học sinh, sinh viên, học viên chủ động trong học tập, chủ động trong nghiên cứu và là trung tâm của giáo dục, nhưng lại tiến hành theo phương thức gò bó,
ép buộc, áp đặt mà không xem xét công việc đó có phù hợp với ý kiến của người học, với thời đại không
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học trong thời điểm hiện nay là hoàn toàn phù hợp với xu thế của thời đại, nhất là đối với các trường học ở các thành phố, thị
xã – nơi có điều kiện cơ sở vật chất, nhanh chóng tiếp thu công nghệ Đặc biệt ở Hà Nội – là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị… của cả nước thì việc ứng dụng công nghệ vào dạy học
là hoàn toàn cần thiết và khả thi Để đáp ứng nhu cầu đó, thì việc sử dụng phần mềm toán học Mathematica là một giải pháp tối ưu hiện nay vì trình độ tin học của giáo viên chưa cao không nên chọn phần mềm mạnh nhưng khó sử dụng Phần mềm Mathematica dễ sử dụng, có đầy đủ tính năng đồ họa, tính toán và đặc biệt đây là công cụ mạnh trong việc giúp giáo viên xây dựng các mô hình vật lý một cách dễ dàng, thuận tiện Đó cũng chính là một trong những lý
do giúp tôi chọn đề tài “Sử dụng ngôn ngữ lập trình Mathematica để giải một số bài toán
về “ năng lƣợng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” chương trình sách giáo khoa Vật
lý lớp 12 Ban nâng cao” làm đề tài Luận văn thạc sĩ của mình
Trang 32 Mục đích nghiên cứu
Vận dụng lý luận về giải bài tập Vật lý và sử dụng hệ thống phần mềm Mathematica
giải một số bài tập thuộc phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” sách
giáo khoa lớp nâng cao lớp 12 Tổ chức dạy học hệ thống bài tập đã soạn thảo nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học
3 Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động dạy, học của giáo viên và học sinh khi có sự hỗ trợ bởi phần mềm toán học Mathematica trong việc giải bài tập vật lý
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về giải bài tập Vật lý, nghiên cứu phần mềm Mathematíca trong việc tổ chức dạy học vật lý nói chung và trong dạy soạn thảo và dạy một số bài tập
thuộc phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”
- Nghiên cứu những vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học vật lý tại các trường Trung học phổ thông (THPT) nói chung, tại trường THPT Cổ Loa nói riêng trong việc
sử dụng phần mềm Mathematica nhằm hỗ trợ giải các bài tập vật lý
5 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quá trình dạy học nói chung, dạy vật lý nói riêng trong trường THPT khi có sự hỗ trợ bởi phầm mềm toán học Mathematica trong việc giải các bài tập vật lý,
cụ thể là giải một số bài tập vật lý trong phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt
nhân” Với mục đích nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, khả năng giải quyết
vấn đề, khả năng làm việc nhóm, năng lực nhận thức Giúp người học chủ động giải quyết vần
đề khi gặp phải trong quá trình dạy học và giúp người dạy có thêm công cụ trong việc dạy các bài tập
6 Giả thuyết khoa học
Tin học hóa quá trình dạy học đã và đang chiếm ưu thế Đặc biệt là việc ứng dụng các phần mềm vào quá trình dạy học, phần mềm Mathematica một cách hợp lý, nó mang lại hiệu quả cao trong day học
Xây dựng các mô hình mô phỏng các hiện tượng vật lý, hỗ trợ giảng dạy, từ đó dễ ràng giúp học sinh đưa ra các phương án giải quyết vấn đề trong phần
“ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”, qua đó giúp cho học sinh thể hiện năng
lực bản thân, rèn luyện, phát triển khả năng tư duy, sáng tạo một cách toàn diện
7 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Trang 4Dựa vào tài liệu lý luận dạy học làm sáng tỏ các quan điểm, trong tổ chức, điều khiển diễn biến quá trình dạy học giải bài tập Từ đó học sinh giải quyết những vấn đề gặp phải trong quá trình nhận thức
Sử dụng phần mềm toán học Mathematica và những tài liệu liên quan trong việc thiết
kế, giải quyết các vấn đề trong giải bài tập vật lý phục vụ quá trình dạy học
Nghiên cứu chương trình, nội dung sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo,
từ đó xác định chính xác nội dung, các khái niệm, các cách giải bài tập vật lý mà học sinh cần
phải nắm được khi học phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” của chương
hạt nhân nguyên tử
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nghiên cứu quá trình dạy học trong trường THPT nói chung và trường THPT Cổ Loa nói riêng thông qua các hoạt động: giảng dạy, dự giờ, thảo luận với các đồng nghiệp và đánh
giá của học sinh Từ đó đánh giá tình hình dạy, học phần “năng lượng liên kết và sự phóng xạ
của hạt nhân” của học sinh phổ thông
Nghiên cứu quá trình sử dụng máy tính trong việc ứng dụng phần mềm Mathematica
mô phỏng, giải các bài tập vật lý bằng các mô hình, phục vụ công tác giảng dạy ở trường THPT
8 Đóng góp của đề tài
Luận văn đã cho thấy lợi ích, tầm quan trọng của việc ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học theo phương pháp hiện đại
Mở ra hướng trong việc kết hợp giữa phương pháp dạy học truyền thống với phương pháp dạy học hiện đại một cách hiệu quả
9 Cấu trúc Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2: Những nét cơ bản phần mềm toán học Mathematica Phân tích một số dạng
bài tập phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
Trang 5CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Khái quát chung và nhiệm vụ của quá trình dạy học
1.1.1 Khái quá chung
1.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học
Đổi mới PPDH là hướng tới hoạt động tích cực, chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động Đổi mới nội dung và hình thức hoạt động của giáo viên (GV) và học sinh (HS), đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới hình thức tương tác xã hội trong dạy học
1.2 Quan điểm chung về đổi mới phương pháp dạy học
1.2.1 Thực trạng của việc dạy và học hiện nay
Ở các trường THPT phương pháp dạy và học vẫn phổ biến đơn thuần chỉ là thông báo lượng kiến thức được định sẵn trong sách giáo khoa, học sinh học một cách thụ động Tình trạng chung trong các trường học hiên nay phổ biến vẫn là “Thầy đọc – Trò chép” hoặc giảng bài cùng với vấn đáp mang tính tái hiện, minh họa
1.2.2 Bản chất của công cuộc đổi mới phương pháp dạy học
Phương pháp dạy học cần hướng vào việc tổ chức cho người học học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo Mỗi nội dung dạy học đều liên
hệ với những hoạt động nhất định Hoạt động liên hệ với các yếu tố: chủ thể, đối tượng, mục tiêu, phương tiện, kết quả; đối với hoạt động học, còn liên hệ đến một yếu tố quan trọng, đó là người thầy
1.2.3 Sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học
1.2.4 Đổi mới dạy và học theo quan điểm CNTT
1.2.4.1 Dạy và học theo quan điểm CNTT
1.2.4.3 CNTT với vai trò PTDH, TBDH
1.3 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học
1.3.1 Xác định nhu cầu, phong cách học của học sinh
1.3.2 Xây dựng hệ thống mục tiêu dạy học
Mục tiêu dạy học được xây dựng nhằm thực hiện 2 chức năng chính:
- Định hướng trong dạy và học
- Căn cứ để kiểm tra đánh giá kết quả tiến bộ của học sinh
1.3.3 Xác định yêu cầu về nội dung bài dạy học
- Quá trình “cấu trúc hóa” lại nội dung cho phù hợp với điều kiện dạy học cụ thể
Trang 6- Việc cấu trúc lại nội dung chương trình dạy học giúp cho giáo viên:
- Tăng khả năng áp dụng đa dạng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học (trong và ngoài giờ lên lớp)
- Phân bổ thời gian triển khai một cách hợp lý (có thể coi là một trong những giải pháp “giảm tải” hiện nay)
- Tăng cơ hội dạy học phân hóa (cho toàn lớp/ nhóm/cá nhân)
- Tăng cơ hội học tập tích cực cho học sinh
- Kích thích tính chủ động của học sinh
- Thiết kế đa dạng các bài tập thực hành, tình huống có vấn đề, bài tập nghiên cứu…
1.4 Lí luận về bài tập vật lý
1.4.1 Lí luận về bài tập Vật lí
1.4.2 Sử dụng bài tập Vật lí trong dạy học Vật lí Những yêu cầu chung trong dạy học bài tập Vật lí
- Cần dự tính kế hoạch về việc sử dụng bài tập Vật lí trong dạy học
+ Xác định mục đích sử dụng bài tập:
+ Sắp xếp các bài tập đã chọn thành một hệ thống, định rõ kế hoạch và mục đích sử dụng trong tiến trình dạy học
1.4.3 Lựa chọn bài tập Vật lí
- Khi lựa chọn bài tập Vật lí cần phải dựa trên các căn cứ sau:
+ Mục đích sử dụng, + Trình độ xuất phát của học sinh, + Thời gian cho phép sử dụng,
- Số lượng và nội dung bài tập được lựa chọn cần đáp ứng các yêu cầu sau:
+ Phù hợp với mức độ nội dung các kiến thức cơ bản và các kĩ năng giải bài tập
+ Hệ thống bài tập bao gồm nhiều thể loại
+ Chú ý thích đáng về số lượng và nội dung các bài tập nhằm giúp học sinh vượt qua những khó khăn chủ yếu, khắc phục những sai lầm phổ biến
+ Các bài tập đưa ra phải có tính hệ thống
+ Các bài tập phải đảm bảo tính vừa sức đối với học sinh đại trà, đồng thời có chú ý đến sự phân hóa học sinh
1.5 Mục đích giảng dạy một số bài tập về phần “ năng lƣợng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” cho học sinh phổ thông với sự hỗ trợ của phần mềm toán học Mathematica
Trang 71.5.1 Kết hợp phương pháp dạy học tích cực với phần mềm toán học Mathematica trong giảng dạy phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”
- Khi học sinh giải các bài tập “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”,
vì các tính toán tương đối phức tạp nên nhiều học sinh khi giải xong bài tập không biết kết
quả chính xác Với sự trợ giúp của phần mềm toán học Mathematica học sinh có thể chủ động
kiểm tra được kết quả của mình đúng hay sai từ đó có thể xem xét, điều chỉnh, bổ sung kiến thức, đồng thời học sinh còn có thể tự thiết kế bài tập sau đó đưa ra phương pháp giải bài tập
đó Việc làm phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo của học sinh
1.5.2 Các bước kết hợp hiệu quả giữa phương pháp dạy học tích cực với phần mềm toán học Mathematica trong giảng dạy bài tập phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”
Quá trình tiến hành thiết kế bài giảng có sử dụng phần mềm Mathematica phải được tiến hành theo các bước như:
- Xác định mục tiêu của bài học
- Xác định kiến thức cơ bản và trọng tâm mà HS cần đạt được trong bài học
- Xác định vốn kiến thức, kỹ năng và trình độ tư duy của HS
- Khả năng ứng dụng CNTT của GV và HS Xác định tình hình cơ sở vật chất của trường sở tại
- Mục đích sư phạm cần đạt được sau khi kết thúc bài học
Chương 2: NHỮNG NÉT CƠ BẢN VỀ PHẦN MỀM TOÁN HỌC MATHEMATICA, PHÂN TÍCH MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP VỀ PHẦN NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT VÀ SỰ PHÓNG XẠ CỦA HẠT NHÂN
2.1 Quá trình hình thành và phát triển của Mathematica
2.2 Vài nét chính về Mathematica
2.2 1 Mathematica là hệ thống thực hiện các phép tính
2.2.1.1 Các tính toán bằng số
2.2.1.2 Phép tính bằng ký hiệu
2.2.2 Vẽ đồ thị
2.2.3 Mathematica là ngôn ngữ lập trình
2.2.4 Mathematica là hệ thống biểu diễn kiến thức toán học
2.2.5 Mathematica là môi trường tính toán
2.2.6 Các lệnh trong Mathematica
2.2.7 Các lệnh cơ bản của Mathematica trong tính toán bằng số
Trang 82.2.7.1 Các toán tử số học
2.2.7.2 Các toán tử logic
2.2.7.3 Các thuật toán trong Mathematica
2.2.7.4 Các hàm cơ bản
2.2.8 Đồ họa trong Mathematica
2.2.8.1 Đồ thị hàm một biến
2.2.8.2 Đồ thị hàm hai biến ba chiều
2.2.8.3.Cấu trúc đồ thị
2.3 Phân tích nội dung khoa học kiến thức về phần “ năng lƣợng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân”
2.3.1 Độ hụt khối ,Năng lƣợng liên kết và năng lƣợng liên kết riêng
Xét một hạt nhân có khối lượng mX , khối lượng của proton là mp , của notron là mn a) Khối lượng của một hạt nhân luôn nhỏ hơn tổng khối lượng của các nuclôn tạo thành hạt nhân đó m ZmpA Z m n mX gọi là độ hụt khối của hạt nhân b) Năng lƣợng liên kết của một hạt nhân được tính bằng tích của độ hụt khối của hạt
nhân với thừa số 2
c Wlk mc2 Hay: 2
W Zm A Z m m c
c) Năng lƣợng liên kết riêng (W lkR Wlk
A ) là năng lượng liên kết tính cho một nuclôn Hạt nhân có năng lượng liên kết riêng càng lớn thì càng bền vững
2.3.2 Sự phóng xạ
a Hiện tƣợng phóng xạ
a) Định nghĩa
b) Các dạng phóng xạ
+ Phóng xạ : Phát ra tia , là dòng hạt nhân của nguyên tử hêli (4
2He), theo phản ứng sau:
AZXA 4Z 2Y42He
+ Phóng xạ : Phát ra tia , là dòng các hạt êlectron ( 0
1e
), theo phản ứng sau:
AZX Z 1AY01e 00 Với là phản hạt của nơtrinô
+ Phóng xạ : Phát ra tia , là dòng các hạt pôzitron còn gọi là êlectron dương (01e), theo phản ứng sau:
Trang 9AZX Z 1AY01e 00 Với là hạt nơtrinô
+ Phóng xạ : Phát ra tia , là phóng xạ đi kèm theo của phóng xạ và Tia là bức xạ điện từ có bước sóng rất ngắn, khả năng đâm xuyên sâu (vài mét trong bê tông
và vài cm trong chì)
b Định luật phóng xạ
- Đặc tính của quá trình phóng xạ
+ Là quá trình biến đổi hạt nhân
+ Có tính tự phát và không điều khiển được, không chịu tác động của các yếu tố bên ngoài
+ Là một quá trình ngẫu nhiên
- Định luật phóng xạ
Trong quá trình phân rã, số hạt nhân phóng xạ giảm theo thời gian theo định luật hàm
số mũ
Trong đó: N số hạt nhân (số nguyên tử) ban đầu o
N số hạt nhân chưa bị phân rã (số hạt nhân còn lại) sau thời gian t
T gọi là chu kỳ bán rã, λ gọi là hằng số phóng xạ đều đặc trưng cho chất phóng xạ
2.3.3 Phản ứng hạt nhân – Năng lƣợng toả hay thu của phản ứng hạt nhân
a Định nghĩa và đặc tính
- Phản ứng hạt nhân tự phát là quá trình tự phân rã của một hạt nhân không bền vững thành các hạt nhân khác A C D Trong đó A là hạt nhân mẹ, C là hạt nhân con và
D là tia phóng xạ
- Phản ứng hạt nhân kích thích là quá trình các hạt nhân tương tác với nhau tạo ra các hạt nhân khác 1 2 3 4
A
ZA Z B Z X ZY
b Các định luật bảo toàn trong phản ứng hạt nhân
+ Bảo toàn điện tích (Z1Z2 Z3Z4)
+ Bảo toàn số nuclôn (bảo toàn số khối A) (A1A2 A3A4)
+ Bảo toàn năng lượng toàn phần
+ Bảo toàn động lượng
c Năng lƣợng phản ứng hạt nhân Xét phản ứng hạt nhân: A B C D
+ Tổng khối lượng nghỉ của các hạt trước tương tác: mt mAmB
+ Tổng khối lượng nghỉ của các hạt sau tương tác: ms mCmD
Trang 10Nếu ms mt thì phản ứng tỏa năng lượng Nếu ms mt thì phản ứng thu năng lượng
+ Năng lượng tỏa (thu vào) của phản ứng hạt nhân 2
)
E t s
Nếu E > 0 : phản ứng tỏa năng lượng
E
< 0 : phản ứng thu năng lượng
+ Có hai loại phản ứng hạt nhân tỏa năng lượng là phản ứng phân hạch và phản ứng
nhiệt hạch
2.4 Đặc điểm, cấu trúc nội dung chương “hạt nhân nguyên tử” vật lí 12 Ban nâng cao
2.4.1 Về phân phối chương trình
2.5 Kỹ năng của học sinh khi học chương “hạt nhân nguyên tử”
2.6 Soạn thảo hệ thống bài tập phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” vật lý 12 ban nâng cao THPT
2.6.1 Nguyên tắc xây dựng hệ thống bài tập
2.6.2 Sử dụng phần mềm Mathematica trong hướng dẫn hoạt động giải bài tập phần
“năng lượng liên kết và sự phóng xạ của hạt nhân” vật lý 12 nâng cao
Với đặc thù của phần mềm toán học Mathematica, chúng tôi nhận thấy có thể sử
dụng nó trong việc giải một số loại bài tập phần “ năng lượng liên kết và sự phóng xạ của
hạt nhân ” Vật Lý 12 nâng cao như những dạng bài tập định lượng, với những ưu thế nổi
trội
Qua nghiên cứu, chúng tôi lựa chọn được hệ thống 6 bài tập điển hình phần “ năng
lượng liên kết và sự phóng xạ cuả hạt nhân” Vật Lý 12 nâng cao có sử dụng phần mềm
Mathematica nhằm góp phần phát huy tính tích cực và tự chủ, bồi dưỡng năng lực sáng tạo của học sinh
Cụ thể chúng tôi diễn giải 6 dạng bài tập như sau
Bài 1: Xác định độ hụt khối, năng lượng liên kết, năng lượng liên kết riêng của hạt nhân, so
sánh tính bền vững của hai hạt nhân đồng khối
Bài 2 : Xác định khối lượng, độ phóng xạ của hạt nhân mẹ và khối lượng của hạt nhân con tạo thành ở một thời điểm nào đó
Bài 3: Xác định xem hạt nhân cho trước có phân rã anpha hay không nếu có xác định năng
lượng toả ra và động năng của các hạt trong phân rã anpha