Xu hướng tất yếu của sự xuất hiện hình thái kinh tế XHCN. Bài viết hay và chính xác, mời các bạn đọc và tham khảo......................................................................................................................................................................................
Trang 1Câu 3 : Xu hướng tất yếu của sự xuất hiện hình thái kinh tế XHCN Trình bày quan điểm của chủ nghĩa Mác về sự phân kỳ của hình thái kinh tế này Việt Nam lựa chọn đi lên XHCN bỏ qua TBCN là 1 tất yếu, từ đó liên hệ tới sinh viên.
I Cơ sở lý luận
1 Tính tất yếu của sự xuất hiện hình thái kinh tế XHCN
Khái niệm về hình thái kinh tế- xã hội cộng sản chủ nghĩa:
- Trên cơ sở khái niệm chung về hình thái kinh tế – xã hội, chúng ta có khái niệm
cụ thể hơn về hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa là chế độ xã hội phát triển cao nhất, có quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất, thích ứng với lực lượng sản xuất ngày càng phát triển, tạo thành cơ sở hạ tầng có trình độ cao hơn so với cơ sở hạ tầng của chủ nghĩa tư bản; có kiến trúc thượng tầng tương ứng thực sự là của nhân dân với trình độ xã hội hoá ngày càng cao
Xu thế tất yếu ra đời hình thái kinh tế XHCN:
- Sự phát triển của xã hội loài người là một quá trình lịch sử tự nhiên của sự thay thế các hình thái kinh tế xã hội từ thấp đến cao Lịch sử xã hội loài người trải qua các hình thái kinh tế xã hội: cộng xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và tiến tới là cộng sản chủ nghĩa
- Lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản phát triển đến trình độ xã hội hóa càng cao thì càng làm mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển của lực lượng sản xuất với sự kìm hãm của quan hệ sản xuất mang tính tư bản chủ nghĩa càng thêm sâu sắc
- Tính mâu thuẫn gay gắt trong lĩnh vực kinh tế của chủ nghĩa tư bản biểu hiện trên lĩnh vực chính trị- xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân , nhân dân lao động với giai cấp tư sản ngày càng trở lên quyết liệt.Cuộc đấu tranh giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản xuất hiện ngay từ khi chủ nghĩa tư bản hình thành
- Mâu thuẫn đó chỉ có thể giải quyết bằng một cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, thiết lập hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa với quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa nhằm mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển
- Sự phát triển của CNTB đã tạo ra những tiền đề vật chất: nền đại công nghiệp, giai cấp công nhân hiện đại, sự phát triển các mâu thuẫn trong lòng xã hội tư bản: mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản; mâu thuẫn giữa LLSX xã hội hoá ngày càng cao với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về TLSX Nhu cầu tất yếu của sự thay thế hình thái KTXH TBCN bằng hình thái KTXH-cộng sản chủ nghĩa
- Về chính trị CNTB khủng hoảng trầm trọng, do phong trào đấu tranh của công nhân phát triển mạnh, mâu thuẫn giai cấp Về kinh tế : do cuộc khủng hoảng kinh
tế làm cho các nhà tư bản bị suy yếu Mặc dù CNTB thực hiện nhiều biện pháp thích nghi nhưng mâu thuẫn cơ bản của nó: mâu thuẫn giữa tính chất tư nhân và tính chất xã hội của sản xuất vẫn chưa được giải quyết, mà còn gay gắt thêm Đây
là tiền đề vật chất kinh tế chín mùi cho sự thay thế CNTB bằng xã hội CSCN
- Cùng với những thành tựu to lớn về nhiều mặt của chủ nghĩa tư bản giai cấp tư sản, trong các thế kỷ phát triển của nó cũng đồng thời tạo ra bao nhiêu tai họa cho
Trang 2giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cho cả nhân loại cũng như môi trường thiên nhiên (chế độ áp bức bóc lột, bất công, phân hoá giàu nghèo ngày càng tăng phân biệt chủng tộc, chiến tranh xâm lược giết hại hàng trăm triệu người, lối sống phản văn hoá, đạo đức suy đồi, tệ nạn xã hội phức tạp, tàn phá thiên nhiên, v.v.)
2 Sự phân kỳ hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa
Hình thái kinh tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa ra đời và có quá trình phát triển qua các giai đoạn, từ trình độ thấp lên trình độ cao hơn
- Quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen Hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa ra đời sau thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa, trải qua hai giai đoạn cơ bản phát triển từ thấp đến cao
Giai đoạn thấp của xã hội cộng sản là giai đoạn mới được “thoát thai”, “lọt lòng”
từ chủ nghĩa tư bản, còn mang “dấu vết” của xã hội tư bản Đây là thời kỳ quá độ
về chính trị, là thời kỳ cải biến cách mạng toàn diện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Trong giai đoạn này, chế độ kinh tế và sự phát triển văn hóa mới đạt tới giới hạn đảm bảo cho xã hội thực hiện nguyên tắc phân phối làm theo năng lực, hưởng theo lao động
Giai đoạn cao của xã hội cộng sản là giai đoạn chủ nghĩa cộng sản đã được xây dựng hoàn toàn Ở giai đoạn này con người không còn lệ thuộc phiến diện và cứng nhắc vào phân công lao động xã hội; lao động trong giai đoạn này không chỉ
là phương tiện kiếm sống mà nó trở thành nhu cầu của con người Trình độ phát triển của xã hội cho phép thực hiện nguyên tắc phân phối theo nhu cầu
- Quan điểm của V.I.Lênin V.I.Lênin đã phát triển và cụ thể hoá quan điểm phân kỳ hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa của C.Mác và Ph.Ăngghen Ông gọi giai đoạn thấp
là xã hội xã hội chủ nghĩa (hay chủ nghĩa xã hội), giai đoạn cao là xã hội cộng sản chủ nghĩa (hay chủ nghĩa cộng sản) Đặc biệt, ông phát triển lý luận về thời kỳ quá độ lâu dài
từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Theo đó, hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chia làm ba giai đoạn cơ bản
Những cơn đau đẻ kéo dài (thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội) V.I.Lênin một mặt thừa nhận quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về thời kỳ quá độ theo nghĩa rộng- từ xã hội tư bản chủ nghĩa lên xã hội cộng sản- quá độ trực tiếp từ những nước tư bản chủ nghĩa phát triển cao lên xã hội cộng sản Mặt khác từ thực tiễn lịch sử, V.I.Lênin còn nói đến hình thức quá độ đặc biệt, gián tiếp của các nước tư bản phát triển ở mức trung bình và quá độ bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa của nhiều nước vốn là nước nông nghiệp lạc hậu, các nước tiền tư bản lên chủ nghĩa xã hội (quá độ đặc biệt của đặc biệt);
Xã hội xã hội chủ nghĩa- giai đoạn đầu của hình thái kinh tế-xã hội cộng sản;
Xã hội cộng sản chủ nghĩa- giai đoạn cao của hình thái kinh tế-xã hôi cộng sản
Trang 3- Tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội:
Chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản là hai chế độ xã hội khác nhau về bản chất Chủ nghĩa tư bản được xây dựng trên cơ sở chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, đây là cơ sở của chế độ áp bức, bóc lột, bất công Chủ nghĩa xã hội được xây dựng trên cơ sở chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, tạo ra cơ
sở vật chất cho việc xoá bỏ chế độ người bóc lột người, xây dựng xã hội công bằng, bình đẳng Muốn có một xã hội như vậy cần phải có một thời gian nhất định
Chủ nghĩa xã hội có cơ sở vật chất kỹ thuật là nền sản xuất công nghiệp hiện đại Với những nước đã qua chế độ tư bản chủ nghĩa, sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật nhất định cho chủ nghĩa xã hội nhưng muốn
cơ sở ấy phục vụ cho chủ nghĩa xã hội cần có thời gian tổ chức, săp xếp lại Với những nước bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội càng cần có một thời gian lâu dài để thực hiện nhiệm vụ tiến hành công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa
Các quan hệ xã hội chủ nghĩa cũng không tự nảy sinh trong lòng chủ nghĩa tư bản, chúng là kết quả của quá trình xây dựng và cải tạo xã hội chủ nghĩa Vì vậy, cũng cần có thời gian để xây dựng và phát triển những quan hệ đó
Xây dựng chủ nghĩa xã hội là công việc mới mẻ, khó khăn và phức tạp, phải cần
có thời gian để giai cấp công nhân từng bước làm quen với những công việc đó
3 Việt Nam lựa chọn đi lên XHCN bỏ qua TBCN là 1 tất yếu
Từ khi Việt Nam còn trong chế độ phong kiến thì đã bị các nước Thực dân, Đế quốc và phát xít xâm chiếm, cai trị Về mặt xấu, chúng ta bị mất tự do, bị áp bức, bóc lột, cai
trị v v Nhưng xét về phương diện khác, thì các nước này đã mang đến VN một nền khoa học
kỹ thuật mới, thay đổi cơ sở hạ tầng Đưa VN dần thoát khỏi chế độ phong kiến Điều đó có nghĩa là đã có sự chuyển giao một bước từ chế độ phong kiến lên TBCN
Tiếp theo đó, VN giải phóng hoàn toàn độc lập, xác định con đường XHCN, bỏ qua bước TBCN
vì ta xác định, TBCN là chế độ của sự áp bức bóc lột, trong TBCN có sự phân chia giai cấp, giàu nghèo rất rõ ràng Vậy tại sao ta lại phải đi theo con đường TBCN để tự bóc lột nhân dân ta thêm một lần nữa Mong muốn của dân tộc ta đó chính là tự do, không còn áp bức bóc lột, vậy thì TBCN không phải là con đường đúng đắn nên chọn
Chính vì 2 điều trên, một là thực ra nước ta đã có sự chuyển tiếp sang chế độ TBCN, 2 là CNTB không phải là con đường đúng đắn, nên nước ta đã chọn một con đường tắt hơn, theo kịp tiến độ phát triển của thế giới, là Quá độ lên CNXH, bỏ qua bước TBCN
Ngoài ra, bỏ qua TBCN để đi lên XHCN còn là để nước ta: Giữ ổn định chính trị, không cần thay đổi đường lối chính trị, tận dụng những thành tựu của CNTB và tôn trọng lịch sử
II Vận dụng
Đối với sinh viên
Trang 4Trong thời kì XHCN sinh viên chúng ta phải biết tự hào và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, bởi cha ông chúng ta đã hy sinh mọi thứ để có được việt nam như bây giờ Đồng thời phải có trách nhiệm đối với Việt nam ta trong thời kỳ đổi mới :
- Sinh viên: “Phải hiểu rõ học thế nào? Học cái gì? Học để làm gì?” để định hướng tốt cho mình, góp phần xây dưng tổ quốc ngày càng tiến bộ hơn Học 1 cách nghiêm túc, cần cù
và hăng say
- “Học để phụng sự ai? Để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm tròn nhiệm vụ người chủ của nước nhà” Từ đó có thể thấy, nhiệm vụ của sinh viên trí thức thời đại mới không chỉ là ra sức học tập để làm chủ được tri thức, công nghệ mới, mà còn phải xác lập được cho mình lý tưởng cộng sản đúng đắn Lý tưởng đúng đắn chính là cứu cánh, là vũ khí sắc bén trong đấu tranh chống lại cái xấu, chống lại những cám dỗ bên ngoài, giúp sinh viên vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn để hoàn thành mục tiêu
- Sinh viên phải có niềm tin vào Đảng và chế độ quản lí của nhà nước, không được nghe theo các thế lực thù địch chống phá nhà nước, không được có quan điểm lệch lạc về chủ nghĩa xã hội
- Để việc học tập thành công và trở nên hữu ích thì học phải đi đôi với hành, lý thuyết phải
đi cùng thực tiễn, “lý luận phải gắn liền với thực tế” Ngoài ra chúng ta phải thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức, lối sống vì “Có tài mà không có đức là người vô dụng” Đặc biệt là đạo đức cách mạng, nghĩa là bất kỳ làm một việc gì đều không sợ khó, không sợ khổ, đều một lòng một dạ phục vụ lợi ích chung của giai cấp, của nhân dân, đều nhằm mục đích xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Để làm tròn được trách nhiệm, sinh viên ta phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ
bỏ chủ nghĩa cá nhân, chớ phô trương hình thức, chớ kiêu ngạo tự mãn Và học 5 cách yêu của Bác Hồ:
Yêu Tổ quốc: Yêu như thế nào? Yêu là phải làm sao cho Tổ quốc ta giàu mạnh Muốn cho Tổ quốc giàu mạnh thì phải ra sức lao động, ra sức tǎng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm
Yêu nhân dân: Mình phải hiểu rõ sinh hoạt của nhân dân, biết nhân dân còn cực khổ như thế nào, biết chia sẻ những lo lắng, những vui buồn, những công tác nặng nhọc với nhân dân
Yêu chủ nghĩa xã hội: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa
xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm
Yêu lao động: Muốn thật thà yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu chủ nghĩa xã hội thì phải yêu lao động, vì không có lao động thì chỉ là nói suông
Yêu khoa học và kỷ luật: Bởi vì tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải có khoa học và
kỷ luật