Đứng trước thực trạng đó, tôi nhận thấy rằng công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền còn tồn tại nhiều điều bất cập, nên tôi đã chọn đề tài: "Quản
Trang 1Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Trung học cơ sở
Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
Trần Thị Kim Xuyến
Trường Đại học Giáo dục Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: GS Nguyễn Đức Chính
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Nghiên cứu cơ sở lý luận về kiểm tra - đánh giá và quản lý công tác kiểm
tra - đánh giá kết quả học tập Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra - đánh giá và quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng quá trình
dạy học tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
Keywords: Quản lý giáo dục; Đánh giá giáo dục; Giáo dục trung học; Kết quả học
tập; Hải Phòng
Content
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trường THCS Ngô Quyền nằm ở trung tâm thành phố Hải Phòng với bề dày thành tích, đội ngũ giáo viên có nhiều kinh nghiệm, số lượng học sinh đông Song nhiều năm gần đây, chất lượng giảng dạy chưa thực sự xứng đáng với tiềm năng và lợi thế của trường Đứng trước thực trạng đó, tôi nhận thấy rằng công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học
sinh trường THCS Ngô Quyền còn tồn tại nhiều điều bất cập, nên tôi đã chọn đề tài: "Quản lý
hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường Trung học Cơ sở Ngô Quyền thành phố Hải Phòng"
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng quá trình dạy học tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về kiểm tra - đánh giá và quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
- Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra - đánh giá và quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
Trang 2- Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng quá trình dạy học tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
4 Khách thể, đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
5 Giả thuyết khoa học
Hiện trạng công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền, Hải Phòng chưa đạt yêu cầu Vận dụng một cách đồng bộ các biện pháp đề xuất trong luận văn sẽ nâng cao chất lượng quá trình dạy học tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
6 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
7 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp và xử lý
số liệu
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra khảo sát, thu thập thông tin thực tiễn công tác kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
- Phương pháp thống kê: được sử dụng để xử lý các số liệu thu thập được từ khảo sát thực tế
8 Cấu trúc luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm tra – đánh giá và quản lý hoạt động kiểm tra – đánh giá kết
quả học tập
Chương 2: Thực trạng công tác kiểm tra - đánh giá và quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá
kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh
trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Quản lý là một hoạt động nhằm thực hiện những tác động hướng đích của chủ thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả những tiềm năng, các cơ hội của tổ chức nhằm đạt đến mục tiêu
của tổ chức đặt ra trong một môi trường luôn luôn thay đổi
1.2.2 Biện pháp quản lý
Biện pháp hành chính tổ chức: là cách tác động trực tiếp của chủ thể quản lý đến đối
tượng quản lý trên cơ sở quan hệ tổ chức và quyền lực hành chính bằng mệnh lệnh, chỉ thị, quyết định
Trang 3Biện pháp tâm lý-giáo dục: là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý
trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý ứng dụng thành tựu các khoa học như Tâm lý học, Khoa học giáo dục nhằm khai thác tiềm năng con người, kích thích ý thức tự giác, lòng say
mê, sự sáng tạo của con người trong mọi hoạt động của tổ chức
Biện pháp thuyết phục: là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trên
cơ sở lý lẽ làm cho họ nhận thức đúng đắn và tự nguyện thừa nhận các yêu cầu của nhà quản
lý từ đó có thái độ và hành vi phù hợp với yêu cầu
Biện pháp kinh tế: là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trên cơ
sở thuyết động lực kinh tế với luận điểm: lợi ích kinh tế sẽ tạo nên động lực thúc đẩy con người tích cực hoạt động mà không cần sự can thiệp trực tiếp về mặt hành chính của cấp trên
1.2.3 Kiểm tra
Kiểm tra là công việc nhằm đo hay xác định mức độ về kiến thức, kỹ năng, thái độ mà
người học đạt được sau một quá trình học tập
1.2.4 Đánh giá
Đánh giá trong giáo dục là sự xem xét, so sánh độ tương thích giữa những thông tin thu nhận được về quá trình giáo dục với chuẩn mực, tiêu chuẩn tương ứng nhằm đưa ra những quyết định về người học và việc tổ chức quá trình dạy học
1.2.5 Kết quả học tập
Kết quả học tập bao gồm các kiến thức, kĩ năng, thái độ mà người học đạt được trong quá trình học tập và rèn luyện tại nhà trường
1.2.6 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Kiểm tra đánh giá kết quả học tập được xem là quá trình thu thập, chỉnh lý, xử lý thông tin một cách hệ thống những kết quả học tập ở từng giai đoạn khác nhau đối chiếu với mục tiêu dạy học ở từng giai đoạn và cuối cùng đối chiếu với chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học trong Chương trình giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành để đánh giá
sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn, đánh giá mức độ đạt chuẩn của người học và cuối cùng là đánh giá chất lượng của quá trình dạy học
Kiểm tra đánh giá kết quả học tập là một trong những khâu quan trọng nhất không thể thiếu của quá trình dạy học, là một biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học Kiểm tra đánh giá định hướng cho toàn bộ quá trình dạy học, khuyến khích tạo động lực cho người học, giúp người học tự kiểm tra việc học tập của mình hoặc kiểm tra đánh giá lẫn nhau, giúp người học tiến bộ không ngừng Kiểm tra đánh giá còn cung cấp cho giáo viên, nhà quản
lý những thông tin phản hồi hữu ích, giúp điều chỉnh quá trình dạy học và quản lý để cùng đạt mục tiêu dạy học ngày càng cao
1.3 Một số vấn đề lý luận về kiểm tra - đánh giá
1.3.1 Tổng quan về kiểm tra - đánh giá
1.3.2 Vị trí, vai trò, chức năng của KTĐG trong quá trình dạy học
1.3.2.1 Vị trí của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
Hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là khâu cuối cùng và là khâu quan trọng nhất trong quá trình dạy học, là bộ phận cấu thành trong quá trình thực hiện kế hoạch dạy học, trong hệ thống các nguyên tắc dạy học và thực hiện các nội dung dạy học
1.3.2.2 Vai trò của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
Kiểm tra - đánh giá là định hướng tới đích cuối cùng để người dạy hướng dẫn người học cùng vươn tới và cũng là để người học tùy theo năng lực của bản thân mà tìm cách riêng cho mình hướng tới Kiểm tra - đánh giá sẽ định hướng cách dạy của thầy và học của trò sao cho hiệu quả nhất, nghĩa là cùng hướng tới việc đạt mục tiêu
Trang 41.3.2.3 Chức năng của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
* Chức năng định hướng:
Đánh giá giáo dục tiến hành phán đoán sự sai lệch giữa hiện trạng thực tế và mục tiêu đề
ra trước đó, làm cho khoảng cách này ngày một ngắn hơn
* Chức năng đốc thúc, kích thích, tạo động lực:
Thông qua kiểm tra – đánh giá, giáo dục có thể kích thích tinh thần ham học hỏi và không ngừng vươn lên của người học
* Chức năng sàng lọc, lựa chọn:
Kết quả của quá trình đánh giá sẽ giúp phân loại, sàng lọc đối tượng và từ đó sẽ có những chiến lược phù hợp với từng loại đối tượng, giúp đối tượng tiến bộ không ngừng
* Chức năng cải tiến dự báo:
Phát hiện được những vấn đề tồn tại trong công tác dạy và học, từ đó tiến hành ử dụng các biện pháp thích hợp để bù đắp những chỗ thiếu hụt hoặc loại bỏ những sai sót không đáng
có
1.3.3 Cơ sở và nguyên tắc kiểm tra - đánh giá
1.3.3.1 Cơ sở đánh giá kết quả học tập của học sinh
Cơ sở quan trọng nhất của kiểm tra đánh giá trong giáo dục chính là mục tiêu giáo dục
Để đánh giá kết quả học tập của học sinh cần dựa vào mục tiêu môn học, mục đích học tập và mối quan hệ giữa mục tiêu của môn học, mục đích học tập và đánh giá kết quả học tập Mục tiêu của môn học là những gì học sinh cần phải đạt được sau khi học xong môn học, mục đích học tập là những gì học sinh cần có được sau khi đã học xong một đơn vị kiến thức, một quy tắc nào đó
1.3.3.2 Những nguyên tắc để đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Đánh giá là quá trình tiến hành, có hệ thống để xác định phạm vi đạt được của các mục tiêu đề ra
- Khi đánh giá phải chọn mục tiêu đánh giá rõ ràng, các mục tiêu phải được biểu hiện dưới dạng những điều có thể quan sát được
- Giáo viên cần phải biết rõ những hạn chế của từng công cụ đánh giá để sử dụng chúng có hiệu quả
- Khi đánh giá giáo viên phải biết nó là phương tiện để đi đến mục đích
- Đánh giá bao giờ cũng gắn với việc học tập của học sinh
- Đánh giá bao giờ cũng đi kèm theo nhận xét
- Qua những lỗi mắc phải của học sinh, giáo viên cần rút kinh nghiệm để phát hiện ra những sai sót trong quá trình dạy và đánh giá của mình để thay đổi cách dạy sao cho phù hợp với học sinh
- Trong đánh giá nên sử dụng nhiều phương pháp và hình thức khác nhau nhằm tăng độ tin cậy và chính xác
- Lôi cuốn và khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình đánh giá
- Giáo viên phải thông báo rõ các loại hình câu hỏi để kiểm tra đánh giá
1.3.4 Các yêu cầu sư phạm khi kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Đánh giá phải xuất phát từ mục tiêu dạy học
- Công cụ đánh giá phải đảm bảo mức độ chính xác nhất định
- Đánh giá phải đảm bảo tính khách quan, toàn diện, thường xuyên, hệ thống và công khai
- Đánh giá phải đảm bảo tính thuận tiện của việc sử dụng công cụ đánh giá
Trang 51.3.5 Các hình thức, phương pháp kiểm tra - đánh giá
- Có các loại đánh giá: đánh giá chẩn đoán, đánh giá từng phần, đánh giá tổng kết và ra quyết định
- Có các phương pháp KTĐG: quan sát, vấn đáp, trắc nghiệm tự luận, trắc nghiệm khách quan
1.3.6 Đánh giá thực kết quả học tập của người học:
Đánh giá thực là một hình thức đánh giá trong đó người học được yêu cầu thực hiện nhiệm
vụ thực sự diễn ra trong cuộc sống, đòi hỏi phải vận dụng một cách có ý nghĩa những kiến thức, kĩ năng thiết yếu Đánh giá thực “đó là những vấn đề, những câu hỏi quan trọng, đáng làm, trong đó người học phải sử dụng kiến thức để thiết kế từng hoạt động một cách hiệu quả
và sáng tạo
1.3.7 Quy trình kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
Quy trình đánh giá kết quả học tập gồm các bước:
- Căn cứ vào mục tiêu dạy học và mục đích học tập để xác định mục đích đánh giá;
- Lượng hóa các mục tiêu dạy học để đặt ra các mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng, thái
độ nhằm xác định nội dung và các tiêu chí đánh giá;
- Lựa chọn hình thức đánh giá phù hợp với mục tiêu, nội dung đã đề ra trên cơ sở các đặc điểm của đối tượng được đo lường, thẩm định và trên cơ sở hoàn cảnh xã hội;
- Soạn thảo công cụ: Viết câu hỏi, đặt bài toán dựa trên mục tiêu đề ra và nội dung cần đánh giá;
- Sắp xếp câu hỏi, bài toán từ dễ đến khó, chú ý đến tính tương đương của các đề (nếu có nhiều đề) và duyệt lại đáp án;
- Tiến hành đo lường;
- Phân tích kết quả, đánh giá độ tin cậy và độ giá trị của bài thi;
- Điều chỉnh, bổ sung để hoàn thiện công cụ đánh giá bài thi
1.3.8 Mục đích, ý nghĩa của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh
1.3.8.1 Mục đích của việc kiểm tra - đánh giá
Đánh giá không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và định hướng, điều chỉnh hoạt động của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định ra thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy
1.3.8.2 Ý nghĩa của việc kiểm tra - đánh giá
* Đối với học sinh: Việc đánh giá có hệ thống và thường xuyên cung cấp kịp thời những thông tin "liên hệ ngược" giúp người học điều chỉnh hoạt động học
* Đối với giáo viên: Cung cấp cho giáo viên những thông tin "liên hệ ngược ngoài" giúp người dạy điều chỉnh hoạt động dạy
* Đối với cán bộ quản lý giáo dục: Cung cấp cho cán bộ quản lí giáo dục những thông tin
về thực trạng dạy và học trong một đơn vị giáo dục để có những chỉ đạo kịp thời, uốn nắn được những lệch lạc, khuyến khích, hỗ trợ những sáng kiến hay, bảo đảm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục
1.4 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập:
1.4.1 Những nội dung quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá:
Hoạt động đó gồm các khâu:
1 Lập kế hoạch kiểm tra đánh giá: môn học nào, tương ứng vào thời điểm nào? Hình thức kiểm tra đánh giá? Kiến thức cần đạt đối với từng mức độ? Cấu trúc đề kiểm tra?
2 Tổ chức, chỉ đạo, giám sát: ra đề, coi kiểm tra (thi), chấm bài, lấy điểm, đánh giá - xếp loại
Trang 63 Sử dụng kết quả kiểm tra vào việc điều chỉnh phương pháp dạy học của giáo viên và phương pháp học tập của học sinh, cũng như điều chỉnh mục tiêu dạy học và giáo dục
4 Chỉ đạo, tổ chức hoạt động kiểm tra đánh giá theo quy trình
1.4.2 Những yêu cầu về quản lí hoạt động kiểm tra – đánh giá trong giai đoạn hiện nay
Muốn quản lý hoạt động kiểm tra – đánh giá hiệu quả phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Có kế hoạch kiểm tra đánh giá cụ thể, với mục đích cụ thể cho từng đợt
- Nội dung, mục tiêu cho từng đợt kiểm tra
- Có quy trình kiểm tra – đánh giá phù hợp
- Tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kiểm tra – đánh giá theo đúng quy trình
- Thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm tra – đánh giá để có các điều chỉnh kịp thời để nâng cao chất lượng kiểm tra – đánh giá
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA–ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI TRƯỜNG THCS NGÔ
QUYỀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
2.1 Giới thiệu về trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng, quá trình hình thành và phát triển
Trường THCS Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng được thành lập từ năm 1975 với tên là trường cấp I - II Ngô Quyền, khi đó trường chỉ có hơn 20 lớp học, cở vật chất nghèo nàn, dột nát Từ năm 1991 đến nay trường mang tên trường THCS Ngô Quyền
Quy mô phát triển giáo dục các năm:
Bảng 2.1 Chỉ tiêu tuyển sinh các năm
Năm học Số lớp Số HS Khối
6
Khối
7
Khối
8
Khối
9
2005 - 2006 50 2392 12 13 11 14
2006 - 2007 50 2308 14 11 13 12
2007 - 2008 50 2264 13 13 11 13
2008 - 2009 50 2103 13 12 14 11
2009 - 2010 48 2077 11 12 12 14
2010 - 2011 47 2008 12 11 12 12
2011 - 2012 47 2020 12 12 11 12
Chất lượng giáo dục của nhà trường luôn đứng trong tốp đầu các trường THCS trên thành phố Hải phòng
Chất lượng mũi nho ̣n là ho ̣c sinh giỏi cấp Quận và Thành phố hàng năm đều được nhà trường chú tro ̣ng đã không ngừng tăng lên về cả số lượng và chất lượng
Biểu đồ 2.1 Tỉ lệ giải HSG cấp Thành phố qua các năm
0 5 10 15 20 25 30 35 40
2005 -2006
2006 -2007
2007 -2008
2008 -2009
2009 -2010
2010 -2011
Số HS dự thi
Số HS đạt giải
Biểu đồ 2.2 Tỉ lệ học sinh thi đỗ vào các trường THPT quốc lập
Trang 7Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật nhà trường:
Khu nhà hiệu bộ: là dãy 2 tầng 14 phòng, trong đó: có 3 phòng Ban giám hiệu và các
phòng: Công đoàn, Đoàn đội, Tài vụ, giáo viên, hội trường, truyền thống và 02 phòng máy vi tính
Khu lớp học: gồm 3 dãy với 27 phòng học, trong đó có 10 phòng được gắn các thiết bị
máy chiếu đa năng phục vụ giảng dạy; 01 phòng thư viện
Hệ thống trang thiết bị, phương tiện dạy học:
- Nhà trường có đủ các phòng thực hành lý, hóa, sinh với đầy đủ các thiết bị thực hành
- Số máy vi tính hiện có 92 máy, trong đó phục vụ công tác quản lý: 14 máy, 78 máy được dùng để giảng dạy Tất cả các máy đều được kết nối mạng LAN và mạng Internet
- Số máy chiếu projector của trường là 14 máy, có 02 máy photocopy phục vụ sao in đề thi và công tác văn phòng
2.2 Thực trạng về hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
2.2.1 Lựa chọn các hình thức, phương pháp kiểm tra – đánh giá
Dưới đây là bảng tổng hợp kết quả thăm dò giáo viên và học sinh trong trường về việc áp dụng các hình thức kiểm tra của trường là phù hợp, đa dạng và hiệu quả
Biểu đồ 2.3 Thống kê kết quả thăm dò GV và HS về hình thức KT-ĐG
2.2.2 Mục tiêu môn học, mục đích kiểm tra – đánh giá
Với câu hỏi “Giáo viên và học dinh đều nắm rõ mục tiêu môn học và mục tiêu kiểm tra –
đánh giá” thì có những ý kiến khác nhau Cụ thể:
Biểu đồ 2.4 Biểu đồ thống kê kết quả thăm dò giáo viên và học sinh về mục tiêu môn học
và mục tiêu kiểm tra đánh giá
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
Rất nhất trí Nhất trí Không nhất trí
Giáo viên Học sinh
Trang 82.2.3 Xây dựng ngân hàng câu hỏi cho các môn học
Trong những năm qua, nhà trường mới xây dựng được ngân hàng đề kiểm tra cho một số môn như Toán, Văn, các môn còn lại chưa hoàn thiện ngân hàng đề kiểm tra, một số môn khác mặc dù cũng đã có nhưng chưa xây dựng chính xác ma trận đề kiểm tra, hay số câu hỏi còn ít, chưa đa dạng, thiếu khoa học nên nhà trường chưa thể triển khai được
2.2.4 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên
Công tác kiểm tra – đánh giá thường xuyên của giáo viên đối với học sinh trong trường là chưa hiệu quả, một số giáo viên chưa nhận thức đúng về ý nghĩa của việc kiểm tra miệng, họ kiểm tra miệng chỉ là để đủ số lượng, đúng tiến độ kiểm tra, với những học sinh đã được kiểm tra miệng thì giáo viên không cần kiểm tra lại nữa, đôi khi câu hỏi kiểm tra còn đơn giản, không phát huy được trí lực của học sinh
2.2.5 Phân tích nội dung, xác định tiêu chí đánh giá cho từng nội dung
Đề thi kiểm tra chưa thật phù hợp với nội dung kiểm tra và mục tiêu môn học Nội dung đánh giá có khi hơi “cao” hơn so với trình độ học sinh, dẫn đến học sinh bị nản; Nhưng đôi khi lại có giáo viên ra đề quá dễ và đơn giản, không kích thích sự tìm tòi, sáng tạo, hứng thú của học sinh
Các tiêu chí đánh giá: đôi lúc đề thi kiểm tra chưa đánh giá một cách toàn diện kiến thức,
kỹ năng, năng lực, thái độ, hành vi của học sinh; chưa đảm bảo độ tin cậy, chính xác, khách quan, công bằng; chưa đảm bảo yêu cầu phân hóa và hiệu quả chưa cao
2.2.6 Kiểm tra đánh giá chưa khích lệ động viên được người học
Nếu đề thi kiểm tra không đảm bảo được yêu cầu về nội dung và tiêu chí đánh giá sẽ làm giảm hiệu quả của công tác kiểm tra đánh giá Cũng chính từ thực trạng vừa nêu trên đề thi kiểm tra của Nhà trường đôi lúc không phù hợp với nội dung và tiêu chí dẫn đến không khích
lệ, động viên được học sinh vươn lên trong học tập
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
2.3.1 Việc xây dựng kế hoạch kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của học sinh
Trong những năm qua, công việc này của trường THCS Ngô Quyền còn tồn tại một số bất cập Mặc dù, Ban Giám Hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá cho từng môn học khá chi tiết dựa trên phân phối chương trình của tất cả các môn học từ lớp 6 đến lớp
9 Nhưng kế hoạch xây dựng ngân hàng câu hỏi lại không hợp lý, không có kế hoạch dài hơi, việc lập kế hoạch tổ chức thực hiện còn lúng túng Kế hoạch chấm trả bài cho học sinh còn chưa phù hợp, đôi lúc thời gian chấm quá gấp Xây dựng mục tiêu, tiêu chí đánh giá chưa cụ thể, thống nhất giữa các môn Việc thực hiện sai trong cách chấm, chữa bài, trả bài kiểm tra cho học sinh vẫn diễn ra
2.3.2 Việc thành lập bộ phận chuyên trách về kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh
Nhà trường chưa có bộ phận chuyên trách về công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, nên công tác này còn nhiều hạn chế từ khâu xác định mục tiêu, tiêu chí giữa các
tổ nhóm chuyên môn chưa được thống nhất, đến khâu tìm ra phương pháp, công cụ đánh giá sao cho phù hợp chưa làm tốt Đề thi kiểm tra chưa được kiểm định kỹ về tính khoa học nên chất lượng chưa thật cao
2.3.3 Quy trình kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh
Sau khi học tập và nghiên cứu, tác giả luận văn nhận thấy công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong trường THCS Ngô Quyền còn tồn tại một số bất cập, đặc biệt
là quy trình kiểm tra đánh giá chưa đảm bảo theo các bước chuẩn của quy trình này
Trang 92.3.4 Việc thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập
Trong những năm qua, công tác kiểm tra đánh giá của trường THCS Ngô Quyền còn chưa đạt hiệu quả, có nhiều lý do nhưng một trong số đó là khâu thanh tra, kiểm tra chưa đạt yêu cầu, chưa xác định rõ mục đích của việc thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh để làm gì và cho ai? Chình vì lý do đó, mà cán bộ quản lý của trường chưa nhìn nhận ra những thiếu xót của công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, chưa điều chỉnh được hoạt động này sao cho hiệu quả hơn
2.3.5 Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm tra - đánh giá
Nhà trường đã trang bị máy vi tính và các thiết bị khác như máy photocopy, máy in hỗ trợ hoạt động kiểm tra đánh giá Song chưa đạt hiệu quả, một phần là do nhận thức về tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong quản lý kiểm tra đánh giá của một bộ phận giáo viên, nhân viên trong trường chưa cao, một phần là do thiếu nhân viên chuyên trách, phần nữa là do thiếu các phần mềm quản lý đề kiểm tra, phần mềm quản lý kết quả học tập của học sinh
2.4 Đánh giá chung, nguyên nhân
2.4.1 Đánh giá chung
* Điểm mạnh về quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Đại đa số cán bộ quản lý các tổ chuyên môn, giáo viên và học sinh nhận thức được vai trò của công tác kiểm tra đánh giá đối với quá trình dạy và học
- Công tác kiểm tra đánh giá có sự chỉ đạo tương đối thống nhất từ Ban Giám hiệu đến các
tổ, nhóm chuyên môn và giáo viên trong trường
- Có ngân hàng đề kiểm tra của một số bộ môn, hàng năm có bổ sung và chỉnh sửa cho phù hợp với yêu cầu của bộ môn và của Bộ Giáo dục và Đào tạo
- Đã ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá
* Hạn chế về quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh:
- Kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong trường còn thiếu và chưa khoa học, việc thực hiện kế hoạch chưa nghiêm túc
- Hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong trường còn chưa tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc và yêu cầu của kiểm tra đánh giá, như:
+ Kiểm tra đánh giá chưa xác định rõ mục đích đánh giá, chưa có mục tiêu và tiêu chí thống nhất
+ Hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá chưa phù hợp, thiếu hiệu quả
+ Còn tồn tại một số hiện tượng tiêu cực trong kiểm tra đánh giá
- Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong trường thiếu tính khoa học:
+ Thiếu bộ phận chuyên trách về hoạt động kiểm tra đánh giá
+ Chưa tuân thủ nghiêm túc quy trình kiểm tra đánh giá
+ Một số cán bộ quản lý các tổ chuyên môn chưa có chuyên môn về quản lý giáo dục
- Giáo viên chưa kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh hiệu quả:
+ Giáo viên chưa hiểu sâu sắc về các phương pháp kiểm tra đánh giá, chưa nắm được kỹ thuật soạn câu hỏi kiểm tra, chưa biết kết hợp các hình thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, chưa biết cách sử dụng kiểm tra đánh giá để tạo động lực, khuyến khích động viên HS trong học tập
- Học sinh chưa hiểu được mục đích, vai trò của kiểm tra đánh giá kết quả học tập
2.4.2 Nguyên nhân
+ Cán bộ quản lý một số tổ chuyên môn chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
+ Một số giáo viên do nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác này nên chưa thực hiện nghiêm túc các quy định về quy chế kiểm tra đánh giá
+ Việc tổ chức thực hiện công tác kiểm tra đánh giá đôi lúc còng lúng túng, chưa hợp lý
Trang 10+ Sự phối kết hợp các hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá chưa phù hợp và chưa hiệu quả
+ Sự phối hợp giữa các bộ phận trong Nhà trường chưa đồng bộ và thiếu khoa học
+ Công tác thanh, kiểm tra hoạt động kiểm tra đánh giá còn chưa được chú trọng, thiếu đi sự nhắc nhở, điều chỉnh kịp thời của các cấp lãnh đạo trong trường
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC
SINH TRƯỜNG THCS NGÔ QUYỀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và khả thi
3.2 Các biện pháp quản lý công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh trường THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
3.2.1 Biện pháp 1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng, vị trí, chức năng của kiểm tra đánh giá cho tổ trưởng chuyên môn, giáo viên và học sinh
3.2.1.1 Nâng cao nhận thức cho các tổ trưởng chuyên môn về công tác kiểm tra đánh giá
* Cách thức thực hiện: Dựa trên những yêu cầu chung của mỗi môn học, dựa trên kế
hoạch, lịch tập huấn của phòng giáo dục Lê Chân, Sở Giáo dục – Đào tạo Hải Phòng, Ban Giám Hiệu Nhà trường cử các tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn tham dự các buổi tập huấn đó của Phòng Giáo dục Quận, Sở GD&ĐT thành phố và giao cho HPCM của trường có trách nhiệm quản lý công tác này
Thường xuyên cập nhật các văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT, cũng như phòng Giáo dục Lê Chân về công tác kiểm tra đánh giá, đồng thời Ban Giám Hiệu còn kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở đội ngũ lãnh đạo các tổ phải luôn gương mẫu đi đầu trong việc thực hiện các văn bản chỉ đạo đó
Đầu mỗi năm học, Ban Giám Hiệu Nhà trường triển khai, cụ thể hoá nội dung, kế hoạch công tác kiểm tra đánh giá của mỗi năm học đó tới các cán bộ quản lý các tổ chuyên môn trong cuộc họp lãnh đạo Nhà trường đầu năm Trên cơ sở đó, họ lên kế hoạch công tác kiểm tra đánh giá cho tổ chuyên môn của mình
3.2.1.2 Nâng cao năng lực cho giáo viên về công tác kiểm tra đánh giá
* Cách thức thực hiện: Tập huấn, bồi dưỡng về công tác kiểm tra đánh giá cho giáo viên
Bởi vì, giáo viên là người trực tiếp thực hiện công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, do vậy, họ phải nhận thức đúng đắn và sâu sắc về vai trò, nguyên tắc, chức năng và quy trình kiểm tra đánh giá
Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc xây dựng mục tiêu cho từng môn học
Tập huấn cho giáo viên kỹ thuật xây dựng câu hỏi kiểm tra
Thực hiện việc kiểm tra công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh đối với giáo viên
Động viên, khuyến khích các giáo viên thực hiện tốt công tác kiểm tra đánh giá và điều chỉnh hoạt động của mình theo hướng tích cực, chủ động, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
Tổ chức thu thập thông tin phản hồi về công tác kiểm tra đánh giá từ học sinh, giáo viên phải có trách nhiệm với công tác của mình, chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy của mình, giáo viên không được sử dụng hoạt động kiểm tra đánh giá để doạ nạt học sinh Bên