Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường trung học cơ sở ở huyện văn lâm, hưng yên trong bối cảnh hiện nay

1 Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường Trung học cơ sở ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên trong bối cảnh hiện nay Educational management about live skill for students studying

1

Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các

trường Trung học cơ sở ở huyện Văn Lâm,

Hưng Yên trong bối cảnh hiện nay

Educational management about live skill for students studying at Secondary Schools

in Van Lam district, Hung Yen province at present NXB H : ĐHGD, 2012 Số trang 101 tr +

Nguyễn Hồng Thanh

Trường Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Đại học Giáo dục

Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đặng Quốc Bảo

Năm bảo vệ: 2012

Abstract Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống

cho học sinh Khảo sát thực trạng quá trình giáo dục kĩ năng sống và chất lượng giáo dục kĩ

năng sống cho học sinh trường trung học cơ sở (THCS) ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

hiện nay Đề xuất các biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho

học sinh trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

Keywords: Quản lý giáo dục; Kỹ năng sống; Học sinh; Trường trung học cơ sở; Hưng Yên

Content

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Kỹ năng sống (KNS) là một tập hợp các kỹ năng mà con người có được thông qua giảng dạy

hoặc kinh nghiệm trực tiếp được sử dụng để xử lý những vấn đề, câu hỏi thường gặp trong cuộc sống

hàng ngày của con người

Giáo dục KNS cho học sinh (HS) là một trong những nhiệm vụ quan trọng để giáo dục toàn

diện trong các nhà trường Hiện nay nước ta chuyển từ kinh tế hợp tác xã sang nền kinh tế thị trường,

mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động mạnh mẽ đến thế hệ trẻ Các tệ nạn xã hội tác động xấu

đến đạo đức và làm méo mó các chuẩn mực đạo đức, lối sống của học sinh nói chung và học sinh bậc

trung học cơ sở (THCS) nói riêng Không ít học sinh đã sa vào các tệ nạn xã hội, sống tùy tiện,

buông thả như Đảng ta đã nhận định trong Nghị quyết TƯ II, khóa VIII : "Đặc biệt đáng lo ngại là

trong một bộ phận sinh viên, học sinh có tình trạng suy thoái đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối

sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước" Vì vậy

Formatted: Font: 12 pt, Bold Formatted: Indent: First line: 0", Space

Before: 0 pt, After: 0 pt

2

trong giai đoạn hiện nay cần :" Tăng cường giáo dục, kĩ năng sống, đạo đức công dân, giáo dục tư tưởng, lòng yêu nước, yêu Chủ nghĩa Mác - Lê Nin tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động

xã hội, văn hóa - thể thao phù hợp với lứa tuổi và yêu cầu giáo dục toàn diện"

Huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên là một địa danh tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội nằm ở cửa ngõ phía Đông nơi có tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng và quốc lộ số 5 tuyến đường Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh đi qua Từ gần hai thập kỷ trở lại đây (từ năm 1995 đến 2012) tỉnh Hưng Yên đón nhận nhiều tổ chức doanh nghiệp, công ty đến sản xuất kinh doanh, biến vùng đất thuần túy nông nghiệp vốn có thành nhiều nhà máy, khu công nghiệp lớn Ngoài những mặt tích cực, sự phát triển của kinh tế địa phương cũng kéo theo những tiêu cực đáng lo ngại, đặc biệt là lối sống tự do, buông thả và nhu cầu vật chất tầm thường của một bộ phận học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường không có kĩ năng và thấy được giá trị của cuộc sống Những thực trạng trên đã và đang xảy ra ở huyện Văn Lâm và có chiều hướng ngày càng gia tăng, vì vậy là một cán bộ quản lý giáo dục tôi nhận thức rõ vấn đề này đặc biệt là việc nghiên cứu quản lý giáo dục KNS cho HS các trường THCS

ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên Cho đến nay chưa có tác giả nào nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm để rút ra những kết luận khoa học về việc quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục KNS cho

HS các trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

Từ những thực tế trên, với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý giáo dục ở địa phương, nên tôi chọn đề tài: "Quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường

trung học cơ sở ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên trong bối cảnh hiện nay"

2 Mục đích nghiên cứu

- Xác định thực trạng quá trình quản lý giáo dục KNS và chất lượng giáo dục KNS cho HS trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên hiện nay

- Đề xuất một số biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục KNS cho HS trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

: Công tác quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

: Quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường THCS ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên trong bối cảnh hiện nay

4 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ nghiên cứu giới hạn vào các trường THCS trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh;

3

- Khảo sát thực trạng quá trình giáo dục kĩ năng sống và chất lượng giáo dục kĩ năng sống

cho học sinh trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên hiện nay

- Đề xuất các biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

6 Giả thuyết khoa học

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên đã có

một số thành tích, song còn một số bất cập Nếu có những biện pháp quản lý hợp lý; chỉ đạo chặt chẽ,

tổ chức thực hiện tốt, kiểm tra đánh giá chính xác, thì sẽ khắc phục được các bất cập và nâng cao

chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong bối cảnh hiện nay

7 Phương pháp nghiên cứu

Quá trình thực hiện đề tài kết hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- 7.2 Các Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và danh mục tài liệu tham khảo luận văn được

trình bày trong 3 chương :

Chương 1 Cơ sở lý luận của việc Quản lý giáo dục kỹ năng sống đối với học sinh trung học

cơ sở

Chương 2 Thực trạng Quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường trung học cơ sở

ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên

Chương 3 Biện pháp quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường trung học cơ sở ở

huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên trong bối cảnh hiện nay

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ GIÁO DỤC

KỸ NĂNG SỐNG ĐỐI VỚI HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục kĩ năng sống

Nền giáo dục ở nước ta những năm gần đây đã quan tâm nhiều đến nội dung giáo dục kỹ

năng sống cho học sinh Nhiều nhà khoa học, giáo dục là tác giả nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo

đức, kĩ năng sống cho học sinh như : PSG.TS Hà Nhật Thăng viết bài “Thực trạng đạo đức, tư tưởng

chính trị, lối sống của Thanh niên – Học sinh – Sinh viên” - Tạp chí Nghiên cứu giáo dục Số

39/2002 PGS.TS Đặng Quốc Bảo viết “Những vấn đề cơ bản về quản lý giáo dục”, Hà Nội, 1998

PGS.TS Nguyễn Thanh Bình tác giả của “Giáo trình chuyên đề Giáo dục kỹ năng sống”, Hà Nội,

2011 Nhóm tác giả Đặng Thúy Anh, Lê Minh Châu, Trần Thị Tố Oanh đã biên soạn bộ Tài liệu

Formatted: Font: 12 pt, Not Bold Formatted: Font: 12 pt, Bold, Italic Formatted: Indent: First line: 0", Space After:

0 pt

Formatted: Font: 12 pt, Bold Formatted: Font: 12 pt, Bold Formatted: Font: 12 pt, Bold

4

dành cho giáo viên về Giáo dục kỹ năng sống trong các môn Ngữ văn, Địa lý, GDCD, Hoạt động GDNGLL trong trường THCS

Ở huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên ngành giáo dục cũng đã có nhiều văn bản chỉ đạo về việc giáo dục đạo đức, kĩ năng sống /quản lý giáo dục KNS cho học sinh trong các nhà trường, hàng năm

tổ chức nhiều chuyên đề, hội thảo về công tác phòng chống tệ nạn xã hội, ma tuý xâm nhập học đường, phong trào "Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" Tuy nhiên hệ thống lý luận

và giải pháp về quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, giáo dục KNS cho HS chưa được nghiên cứu một cách hệ thống

1.2 Những khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý; quản lý nhà trường; quản lý giáo dục

- Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra

- Quản lý nhà trường được hiểu là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường

- Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội

1.2.2 Trường Trung học cơ sở

Trung học cơ sở là một bậc trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam hiện nay, trên Tiểu học và dưới Trung học phổ thông Trung học cơ sở kéo dài 4 năm (từ lớp 6 đến lớp 9) Thông thường, độ tuổi học sinh ở trường THCS là từ 11 đến 15 Trước đây, để tốt nghiệp THCS, học sinh phải vượt qua một kì thi tốt nghiệp vào cuối lớp 9 nhưng kể từ năm 2006 kì thi đã chính thức bị bãi bỏ và được thay bằng kỳ xét tốt nghiệp THCS

Trường THCS được bố trí tại từng xã, phường, thị trấn Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có một

số xã không có trường THCS Đó thường là các xã ở vùng sâu, vùng xa hoặc hải đảo Theo qui định trong Luật Ngân sách Nhà nước, đầu tư xây dựng trường THCS cũng như trường Tiểu học thuộc trách nhiệm của chính quyền cấp quận, huyện

1.2.3 Kỹ năng sống; Giáo dục kỹ năng sống; Quản lý giáo dục kĩ năng sống

- Kỹ năng sống từ quan điểm giáo dục là tất cả những kỹ năng cần thiết trực tiếp giú p cá nhân sống thành công và hiệu quả, trong đó tích hợp những khả năng, phẩm chất, hành vi tâm lý, xã hội và văn hoá phù hợp và đương đầu được với những tác động của môi trường Những KNS cốt lõi cần nhấn mạnh là kỹ năng tư duy, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng làm chủ bản thân, kỹ năng tự nhận thức…

5

- Giáo dục kỹ năng sống là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển

tinh thần, thể chất, kinh nghiệm ứng xử của một đối tượng giáo dục, làm cho họ dần dần có những

phẩm chất, kỹ năng như yêu cầu đề ra

- Quản lý giáo dục kỹ năng sống là quá trình định hướng chung về mục tiêu, nội dung,

phương pháp và các bước thực hiện một bài giáo dục kỹ năng sống / một hoạt động giáo dục kỹ năng

sống cho học sinh

Kỹ năng sống được phân loại ở rất nhiều góc độ: Góc độ xã hội, góc độ giáo dục giá trị, góc

độ giáo dục hành vi xã hội và theo những quan điểm khác nhau

1.2.4 Bối cảnh hiện nay

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, nguồn

lực con người Việt Nam càng trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc

phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một

thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội Điều này đòi hỏi giáo dục

phải có chiến lược phát triển đúng hướng, hợp quy luật, xu thế và xứng tầm thời đại

Trong lịch sử giáo dục Việt Nam, nội dung giáo dục con người biết đối nhân xử thế, kinh

nghiệm làm ăn để đáp ứng những thách thức của thiên tai… đã được phản ánh khá phong phú qua ca

dao, tục ngữ Còn trong hệ thống giáo dục thì quan điểm học để làm người, nghĩa là để biết ứng xử

với đời đã được coi như một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục Cho nên, giáo dục đã

quan tâm cung cấp cho người học những kiến thức, thái độ và kỹ năng cần thiết để chuẩn bị cho

người học có khả năng gia nhập cuộc sống xã hội

1.3 Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống đối với việc phát triển nhân cách toàn diện của

học sinh

Giáo dục kỹ năng sống nói chung và giáo dục các kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng ra quyết

định, kỹ năng xác định giá trị, cho học sinh THCS nói riêng là làm thay đổi hành vi của học

sinh/con người từ thói quen sống thụ động, có thể gây rủi ro mang lại hiệu quả tiêu cực chuyển thành

những hành vi mang tính xây dựng, tích cực có hiệu quả để nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản

thân và góp phần phát triển bền vững cho xã hội

Nhiều nghiên cứu đã cho phép đi đến kết luận là trong các yếu tố quyết định sự thành công

của con người, kỹ năng sống đóng góp đến khoảng 85% Theo UNESCO ba thành tố hợp thành năng

lực của con người là: kiến thức, kỹ năng và thái độ Hai yếu tố sau thuộc về kỹ năng sống, có vai trò

quyết định trong việc hình thành nhân cách, bản lĩnh, tính chuyên nghiệp…

1.4 Những yêu cầu trong công tác quản lý đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

trong bối cảnh hiện nay

Để quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong các nhà trường THCS trong bối cảnh

hiện nay học viên đề cập tới những yêu cầu sau :

Formatted: Font: 12 pt

6

1.4.1 Kế hoạch hoá nội dung giáo dục

1.4.2 Tổ chức, triển khai các nội dung vạch ra

1.4.3 Chỉ đạo sát sao việc thực hiện kế hoạch đã vạch ra

1.4.4 Giám sát, kiểm tra đánh giá, điều chỉnh

1.4.5 Phối hợp các lực lượng giáo dục

Tiểu kết chương 1

Giáo dục kỹ năng sống và tiếp cận kỹ năng sống trong giáo dục là điều tất yếu để nâng cao

chất lượng giáo dục và để người học có thể đáp ứng những thách thức của cuộc sống Những nội

dung nào hàm chứa kỹ năng sống thì cần xây dựng những chủ đề có nội dung và phương pháp hướng

tới hình thành/giáo dục những kỹ năng sống chuyên biệt đó

Với các trường THCS việc giáo dục kỹ năng sống được thực hiện theo nhiều cách khác nhau

Để đạt được mục tiêu giáo dục của Việt Nam là chuyển từ mục tiêu cung cấp kiến thức là chủ yếu

sang hình thành và phát triển những năng lực cần thiết ở người học để đáp ứng sự phát triển và sự

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cần phải có những nghiên cứu khoa học để đề ra các

biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh đạt hiệu quả

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĂN LÂM, TỈNH HƯNG YÊN

2.1.1 Quy mô phát triển

Toàn huyện có 12 trường THCS với 158 lớp và 5740 học sinh Hằng năm, duy trì sĩ số đạt

trên 99%

Ngành giáo dục đã củng cố và duy trì kết quả của các đơn vị đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục

THCS (7/12 trường); Nâng tỉ lệ, chất lượng các tiêu chuẩn phổ cập giáo dục THCS;

2.1.2 Thực hiện giáo dục toàn diện

Thực hiện sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT Văn Lâm đã chỉ đạo, hướng dẫn và

kiểm tra các nhà trường chỉ đạo tổ, nhóm chuyên môn thống nhất điều chỉnh phân phối chương trình

dạy học các môn cho phù hợp

Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, tổ chức dạy học và đánh

giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng; tiếp tục đổi mới phương pháp dạy

học, thực hiện tích hợp trong giáo dục; chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh

Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, hoạt động GDNGLL có hiệu quả theo nội dung của phong

trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" nhằm đảm bảo tính linh hoạt về hình thức

Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Formatted: Font: 12 pt, Bold

7

dạy học, hình thức kiểm tra, đánh giá, rèn luyện kỹ năng sống và kỹ năng hoạt động xã hội cho học

sinh

2.2 Thực trạng về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường THCS huyện Văn Lâm,

Hưng Yên

Để khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa bàn huyện Văn

Lâm, tỉnh Hưng Yên, học viên tiến hành khảo sát trên ba trường THCS trong huyện đó là: Trường

THCS Trưng Trắc thuộc địa bàn xã Trưng Trắc (thuộc "khu ngoài" của huyện, điều kiện kinh tế ở

đây phát triển là nơi tập trung các cơ quan Hành chính của huyện); Trường THCS Minh Hải nằm trên

địa bàn xã Minh Hải (trung tâm về địa lý của huyện, điều kiện kinh tế trung bình); Và trường THCS

Đại Đồng nằm trên địa bàn xã Đại Đồng (thuộc "khu trong" của huyện, điều kiện kinh tế khó khăn

nhất huyện), đây là ba trường mang ba nét đặc trưng riêng đại diện cho 12 trường THCS trong toàn

huyện

Trước hết, tác giả so sánh về Hạnh kiểm của học sinh ở 3 trường:

Hình 2.1 Biểu đồ so sánh về hạnh kiểm học sinh của 3 trường THCS: Trưng Trắc, Minh Hải, Đại Đồng

62,4%

27,7%

6,8%

3,1%

71,8%

18,5%

7,8%

1,8%

57,1%

31,6%

9,0%

2,3%

0,0%

10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

60,0%

70,0%

80,0%

Minh Hải Đại Đồng

Qua biểu đồ cho thấy số học sinh có hạnh kiểm tốt ở trường THCS Minh Hải chiếm tỉ lệ

nhiều nhất và tỉ lệ học sinh có hạnh kiểm yếu ở trường này ít nhất trong 3 trường Tuy nhiên, xét

tổng thể thì số học sinh có hạnh kiểm tốt và khá ở cả 3 trường đều chiếm đa số so với tổng số học

sinh Đây là điều kiện thuận lợi để các nhà quản lý, nhà sư phạm có thể giáo dục kỹ năng sống cho

học sinh

Mặt khác, trong các năm học gần đây cả 3 trường THCS Trưng Trắc, Minh Hải, Đại Đồng

đều giữ vững danh hiệu Trường tiên tiến và Tiên tiến xuất sắc Đặc biệt đội ngũ cán bộ quản lý, giáo

Yếu

Formatted: Centered, Indent: First line: 0",

Space After: 0 pt

Formatted: Font: 12 pt, Bold, Italic

Formatted: Font: 12 pt, English (United

States)

Formatted: Font: 4 pt Formatted: Centered

Formatted: Font: 11 pt

Formatted: Centered

Formatted: Centered Formatted: Centered

8

viên ở cả ba nhà trường đều thường xuyên quan tâm đến chất lượng dạy học và chất lượng giáo dục

toàn diện, trong đó có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

2.3 Thực trạng quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường THCS huyện Văn Lâm,

Hưng Yên

2.3.1 Các phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận (thu thập tài liệu, nghiên cứu các công trình có liên quan, tham khảo các

kết quả đã đạt được )

Điều tra khảo sát tại các trường THCS huyện Văn Lâm, Hưng Yên theo mẫu điều tra, nhằm

đánh giá và xin ý kiến

Các phương pháp khác (nghiên cứu so sánh, phương pháp thống kê và phân tích thống kê,

đánh giá điều tra khảo sát mẫu )

2.3.2 Kết quả điều tra và đánh giá

Để tìm hiểu đúng thực trạng quản lý giáo dục KNS cho HS trong các nhà trường THCS trong

bối cảnh hiện nay học viên tiến hành các điều tra sau:

- Điều tra nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục kỹ

năng sống cho học sinh các trường THCS ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên

- Điều tra nhận thức học sinh, phụ huynh học sinh về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục kỹ

năng sống cho học sinh các trường THCS ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên

Học viên đi sâu vào điều tra nhận thức của học sinh về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục kỹ

năng sống:

Tiến hành phỏng vấn một số học sinh ở 3 trường THCS trong huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên:

Trường THCS Trưng Trắc, trường THCS Minh Hải, trường THCS Đại Đồng về kỹ năng sống như:

Em có nghe thấy từ kỹ năng sống bao giờ chưa?

Em có biết kỹ năng sống là gì không?

Em có quan tâm đến việc rèn luyện kỹ năng sống cho mình không?

Bảng 2.1 Những kỹ năng sống rất cần và cần được giáo dục

Thông qua trò chuyện với các em tác giả nhận thấy các em đều đã có những nhận thức cơ bản

về KNS như em Nguyễn Thị Hà lớp 7A Trường THCS Minh Hải cho rằng: "Em đã được nghe các cô

nói về kỹ năng sống, em hiểu kỹ năng sống là kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng

đặt vấn đề, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng nói trước đám đông v.v "…

Khi chúng tôi tiến hành khảo sát thực trạng thái độ của học sinh lớp 7 về việc tham gia xử lý

tình huống thông qua môn Giáo dục công dân, kết quả thu được thể hiện ở bảng 2.2a :

Bảng 2.2a Thái độ của học sinh về việc tham gia xử lý tình huống (Đơn vị %)

Formatted: Font: 12 pt

Formatted: Font: 12 pt, Bold, Italic Formatted: Font: 12 pt

9

Học sinh

nhận thức

Trưng Trắc Minh Hải Đại Đồng Tổng

Bảng 2.2a Thái độ của học sinh về việc tham gia xử lý tình huống (Đơn vị %)

Nhìn vào bảng số liệu chú ng tôi nhận thấy rằng 208 HS (chiếm 57,8%) các em rất thích tham

gia xử lý những tình huống trong bài học giáo dục công dân, có 25% các em thích tham gia xử lý tình

huống Như vậy, có thể khẳng định phần lớn HS lớp 7 của ba trường THCS Trưng Trắc, Minh Hải,

và Đại Đồng đều thích và rất thích tham gia xử lý tình huống đây là một thông tin rất quan trọng bởi

hiệu quả của giáo dục KNS nói chung và kỹ năng xử lý tình huống nói riêng phụ thuộc không nhỏ

vào hứng thú tập luyện và rèn luyện của HS Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn tỷ lệ HS có thái độ bình

thường và không thích còn chiếm tỷ lệ 17,2%, như vậy hoạt động giáo dục KNS cho học sinh THCS

chưa được HS tham gia một cách triệt để với thái độ tích cực và tự giác 100%

2.4 Đánh giá công tác quản lý giáo dục kĩ năng sống của học sinh các trường THCS

huyện Văn Lâm, Hưng Yên

2.4.1 Thành tựu, ưu điểm

Cán bộ quản lý các trường THCS ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên đã xác định rõ vai trò, nhiệm

vụ của giáo dục kỹ năng sống trong quá trình giáo dục ở nhà trường:

- Kỹ năng sống được coi như một phần trong chương trình đang diễn ra trong nhà trường,

thông qua tích hợp với các môn khoa học khác để giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng

sống cho học sinh

- Kỹ năng sống được tiếp cận trong quá trình tương tác giữa dạy và học tập trung vào kiến

thức, thái độ và kỹ năng cần đạt được để có những hành vi giúp HS có trách nhiệm cao đối với cuộc

sống riêng bằng cách lực chọn cuộc sống lành mạnh, kiên định từ chối sự ép buộc tiêu cực và hạn

chế tối đa những hành vi có hại

2.4.2 Hạn chế, bất cập

Hệ thống giáo dục nói chung và thực trạng về giáo dục huyện Văn Lâm nói riêng nhìn chung

chưa tập trung vào sự thay đổi hành vi và thường ở mức mong muốn chỉ thay đổi về kiến thức của

người học Do đó thực trạng trên đã gặp thách thức đáng kể trong việc thực hiện tiếp cận kỹ năng

sống

Formatted: Font: 12 pt Formatted: Centered, Indent: First line: 0",

Space Before: 0 pt, After: 0 pt

10

Với mục đích cao nhất là thay đổi hành vi, tiếp cận KNS sẽ không giới thiệu toàn bộ thông tin

được coi là cần thiết có ảnh hưởng đến thái độ và để đạt được mục tiêu là làm giảm thiểu những hành

vi mạo hiểm và thúc đẩy những hành vi tích cực

Tiểu kết chương 2

Qua nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường THCS ở

huyện Văn Lâm (thông qua dạy học môn Giáo dục công dân, Công nghệ ) học viên có nhận xét như sau:

1 Phần lớn cán bộ quản lý, giáo viên các trường THCS Trưng Trắc, Minh Hải, Đại Đồng đều

nhận thức đúng về tầm quan trọng từ đó có biện pháp quản lý hợp lý đối với việc giáo dục kỹ năng

sống cho học sinh THCS

2 Việc tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua môn Giáo dục công

dân ở các trường THCS đã được thực hiện nhưng hình thức và nội dung tích hợp chưa được khai thác

triệt để qua từng nội dung bài học

3 Giáo viên đã quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng ra quyết định

cho HS nhưng phương pháp, hình thức thực hiện còn hạn chế, đặc biệt là môi trường rèn luyện kỹ

năng cho học sinh chưa được quan tâm

4 Tính tự chủ của HS trong việc ra quyết định và xử lý tình huống chưa cao, HS còn thiếu tự

tin, nhút nhát vì v ậy phần lớn các em không tự quyết định mà phụ thuộc vào ý kiến của bạn, hoặc

nhóm bạn

5 Có nhiều nguyên nhân dẫn đến kỹ năng xử lý tình huống và kỹ năng ra quyết định của học

sinh THCS chưa cao đó là do HS nhút nhát thi ếu tự tin, và do chưa có sự kết hợp giữa nhà trường,

gia đình trong việc quản lý, giáo dục KNS Ngoài ra, các hoạt động ngoại khoá nhằm giáo dục KNS

cho học sinh THCS ít được các nhà trường quan tâm đúng mức để tổ chức

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở HUYỆN VĂN LÂM, TỈNH HƯNG YÊN

TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 3.1 Các nguyên tắc chọn lựa biện pháp

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa :

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

3.2 Các biện pháp

Để quản lý giáo dục KNS cho HS, học: viên đề cập tới 6 biện pháp sau:

Formatted: Space After: 0 pt

Formatted: Font: 12 pt, Bold

Formatted: Font: 12 pt, Bold