Phát triển đội ngũ giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện, tỉnh thái bình theo hướng chuẩn hóa

Đội ngũ giám đốc cơ bản đạt trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về bằng cấp theo quy định của Luật Giáo dục, nhưng so với các yêu cầu của Chuẩn ở một số tiêu chí đạt được mức chưa cao; Công t

Phát triển đội ngũ Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên cấp huyện, tỉnh Thái Bình

theo hướng chuẩn hóa Đặng Thị Minh Hưng

Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Công Giáp

Năm bảo vệ: 2012

Abstract Nghiên cứu lý luận về phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục

nói chung và phát triển đội ngũ giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên (TTGDTX) nói riêng theo quan điểm chuẩn hóa Đánh giá thực trạng và công tác phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX tỉnh Thái Bình hiện nay Đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX, tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hóa Khảo nghiệm một số giải pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX, tỉnh Thái

Bình theo hướng chuẩn hóa

Keywords Giáo dục thường xuyên; Giám đốc; Quản lý giáo dục; Thái Bình

Content

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

- Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục là phương tiện chủ yếu nhất

góp phần phát triển nguồn nhân lực - quyết định sức mạnh của một quốc gia, các văn bản chỉ đạo của Đảng, nhà nước và địa phương đã thể hiện rõ quan điểm này (Chỉ thị số 40 của Ban

Bí thư TW, Nghị quyết Ban Chấp hành TW Đảng lần thứ 6 khoá 9, Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020, Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ Tỉnh Thái Bình lần thứ XVIII )

- Chúng ta đã có đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được phát triển về cả số lượng, cơ cấu và chất lượng, song vẫn còn những hạn chế, bất cập, đòi hỏi phải được chuẩn hoá Việc xây dựng và áp dụng chuẩn trong giáo dục đã được nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam áp dụng thành công và hiệu quả cao

- Trung tâm giáo dục thường xuyên (TTGDTX) cấp huyện – cơ sở giáo dục (CSGD) trong mạng lưới giáo dục thường xuyên, có vị trí quan trọng trong Hệ thống giáo dục quốc dân Người đứng đầu, lãnh đạo, quản lý là giám đốc TTGDTX Đội ngũ giám đốc cơ bản đạt trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về bằng cấp theo quy định của Luật Giáo dục, nhưng so với các yêu cầu của Chuẩn ở một số tiêu chí đạt được mức chưa cao; Công tác phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hoá còn nhiều hạn chế, kém hiệu quả và chậm đổi mới Vì vậy, việc phát triển đội ngũ giám đốc theo hướng chuẩn hóa đáp ứng yêu cầu quản lý giáo dục thường xuyên được coi là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài

Thái Bình có các cơ sở giáo dục thường xuyên phát triển mạnh, tuy nhiên so với sự

phát triển của kinh tế - xã hội; với yêu cầu đổi mới giáo dục; với chuẩn thì còn hạn chế về nhiều mặt, đặc biệt là năng lực lãnh đạo quản lý của đội ngũ giám đốc

- Chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên còn khá mới mẻ, nên việc nghiên cứu phát triển đội ngũ giám đốc theo hướng chuẩn hóa chưa đầy đủ, hệ thống, rất cần có công trình nghiên cứu, tìm ra những giải pháp đảm bảo đội ngũ này nhanh chóng được chuẩn hóa Trên đây là lý do tác giả chọn đề tài “Phát triển đội ngũ giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện, tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hoá”

2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng theo quan điểm chuẩn hóa, đề xuất một số biện pháp để phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện, tỉnh Thái Bình đáp ứng yêu cầu của chuẩn

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Từ nghiên cứu lý luận về phát triển đội ngũ nói chung và giám đốc TTGDTX nói riêng theo quan điểm chuẩn hóa; Đánh giá thực trạng công tác phát triển đội ngũ giám đốc của tỉnh Tác giả đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện, tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hóa và khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của các giải pháp đó

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các giải pháp tác động đến các thành tố cấu trúc của quá trình sẽ phát triển được đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hoá phục vụ tốt cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội - giáo dục của tỉnh Thái Bình và đất nước trong giai đoạn hiện nay

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

5.1 Khách thể nghiên cứu: Các TTGDTX cấp huyện tỉnh Thái Bình

5.2 Đối tượng nghiên cứu: Phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện, tỉnh Thái Bình

6 Phạm vi nghiên cứu:

- Nghiên cứu lý luận về phát triển đội ngũ, phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX; Chuẩn và

Chuẩn hóa; phát triển đội ngũ giám đốc theo Chuẩn giám đốc TTGDTX

- Nghiên cứu thực tiễn phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX của tỉnh Thái Bình

- Khảo sát, đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX thuộc tám huyện, thành phố của tỉnh Thái Bình và các số liệu khảo sát trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến 2012

7 Phương pháp nghiên cứu: 3 nhóm phương pháp sau: 1/ Nghiên cứu lý luận; 2/ Nghiên

cứu thực tiễn; 3/ Xử lý thông tin

8 Cấu trúc luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo luận văn được trình bày trong 3 chương

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁM ĐỐC TTGDTX CẤP HUYỆN

THEO HƯỚNG CHUẨN HOÁ 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề: Đã có khá nhiều nghiên cứu xung quanh vấn đề chất

lượng của CBQL CSGD so với chuẩn đã đề ra Những nghiên cứu chủ yếu tập trung vào đội ngũ hiệu trưởng các trường phổ thông, giải pháp chủ yếu các tác giả đưa ra để phát triển đội ngũ này là: Đổi mới cơ chế quản lý; tăng cường bồi dưỡng; đẩy mạnh công tác quy hoạch gắn với đào tạo…Song việc phát triển đội ngũ CBQL CSGD theo quan điểm chuẩn hóa chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ và hệ thống; chưa có công trình chuyên biệt nghiên cứu về phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện theo hướng chuẩn hóa

1.2 Một số khái niệm cơ bản:

Tác giả đã đưa ra các khái niệm cơ bản sau: Quản lý; Phát triển; Chuẩn; Chuẩn hóa; Đội ngũ; Phát triển đội ngũ và Quản lý phát triển đội ngũ;

1.3 Những nội dung cơ bản của phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX

1.3.1 Nội dung cơ bản của phát triển đội ngũ

1.3.1.1 Phát triển đội ngũ:

Nội dung phát triển đội ngũ dựa trên lý luận phát triển nguồn nhân lực theo Leoner Nadle (1980) gồm 3 khâu: Giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực; Sử dụng nguồn nhân lực và Tạo môi trường thuận lợi cho nguồn nhân lực phát triển Hiểu một cách tổng quát là làm tăng giá trị cho con người trên các mặt như đạo đức, trí tuệ, kỹ năng, tâm hồn và thể lực

1.3.1.2 Quản lý phát triển đội ngũ:

Nội dung quản lý phát triển nhân sự gồm 6 hoạt động sau:

1/ Quy hoạch: Xây dựng kế hoạch sử dụng hiệu quả đội ngũ hiện có và tương lai, dựa vào kế hoạch từng CSGD và từng địa phương

2/ Tuyển chọn: (tuyển mộ và lựa chọn) là cung cấp một nhóm các ứng viên đáp ứng vị trí cần tuyển để lựa chọn những thành viên phù hợp

3/ Sử dụng: Việc sử dụng nhân lực là thực hiện công việc phân công nhiệm vụ trong tổ chức, đảm bảo yêu cầu “đúng người, đúng việc, đúng chỗ, đúng lúc”, cân nhắc giữa chiến lược phát triển của

tổ chức với kế hoạch phát triển nhân sự hợp lý nhất

4/ Đào tạo, bồi dưỡng và phát triển: Đào tạo, bồi dưỡng là giúp nhân sự mới làm quen với công việc, nhân sự cũ cũng phải được bồi dưỡng thêm để đáp ứng yêu cầu mới; Phát triển là việc hình thành, nâng cao các kỹ năng cho công việc mới trong tương lai

5/ Chính sách đãi ngộ, khen thưởng, xử phạt: Động viên khuyến khích mọi thành viên cống hiến tốt hơn, thông qua việc giải quyết các lợi ích vật chất và tinh thần cho người lao động 6/ Đánh giá: Dựa vào hệ thống văn bản qui định đánh giá công chức, viên chức, Chuẩn nghề nghiệp với mục đích xây dựng kế hoạch sử dụng

Theo lý thuyết “phát triển nguồn nhân lực”thì “CBQLgiáo dục” là “thành viên” và

“đội ngũ” là “nguồn nhân lực” Phát triển đội ngũ CBQL giáo dục là đạt được hiệu suất

cao nhất của 5 yếu tố phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo, bồi dưỡng để đạt sự chuẩn hóa, hiện đại hóa; Thực hiện các chính sách, chế độ để đảm bảo sức khỏe; 3/ Tạo môi trường

để nâng cao hiệu quả làm việc; Bố trí công tác hợp lý, đảm bảo số lượng và cơ cấu, thực hiện dân chủ hóa để phát huy tiềm năng và tự phát triển bản thân

1.3.2 Phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX

Nguyên tắc phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX là: Đào tạo, bồi dưỡng đi đôi với phát triển giáo dục; Tăng cường phát triển cá nhân, khả năng thích ứng tình huống, phát huy năng lực của giám đốc như nguồn tài nguyên, nguồn vốn và động lực; Coi trọng mối quan hệ giữa phát triển, sử dụng với môi trường phát triển

Phát triển đội ngũ giám đốc thực chất là tạo ra sự gắn bó giữa chuẩn nghề nghiệp, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng với việc sử dụng hợp lý; đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho để phát triển và đánh giá một cách khoa học, chính xác

Kế hoạch phát triển giám đốc theo 7 bước: Bước 1: Xem xét thực trạng đội ngũ; Bước 2: Phân tích nhu cầu và xác định thứ tự ưu tiên; Bước 3: Xây dựng không khí phát triển; Bước 4: Thiết kế kế hoạch; Bước 5: Thực hiện kế hoạch; Bước 6: Giám sát kế hoạch; Bước 7: Đánh giá hiệu quả thực hiện kế hoạch

1.4 Những nội dung cơ bản của chuẩn giám đốc TTGDTX

“Chuẩn giám đốc TTGDTX” là hệ thống các yêu cầu cơ bản, điều kiện cần để đảm bảo thực hiện tốt vai trò, chức năng lãnh đạo và quản lý của giám đốc TTGDTX Gồm 3 tiêu chuẩn với 20 tiêu chí, mỗi tiêu chí chứa các yêu cầu cụ thể

1.5 Vai trò, nhiệm vụ của giám đốc TTGDTX và vai trò của Sở Giáo dục và Đào tạo trong việc phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX

1.5.1 Vị trí, nhiệm vụ của TTGDTX trong hệ thống giáo dục quốc dân

TTGDTX cấp huyện là CSGD thuộc mạng lưới giáo dục thường xuyên trong hệ thống giáo dục quốc dân trên địa bàn huyện, với nhiệm vụ: Tổ chức thực hiện các chương trình giáo dục; Điều tra nhu cầu học tập trên địa bàn, xác định nội dung học tập, đề xuất với Sở Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương việc tổ chức các chương trình và hình thức học phù hợp với từng loại đối tượng; Tổ chức các chương trình GDTX khác trên địa bàn huyện

1.5.2 Vai trò, nhiệm vụ của giám đốc TTGDTX

CHUẨN GIÁM ĐỐC TTGDTX

Tiêu chuẩn 1:

Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp (3 tiêu chí)

Tiêu chuẩn 2:

Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm (5 tiêu chí)

Tiêu chuẩn 3:

Năng lực lãnh đạo

và quản lý trung tâm (12 tiêu chí)

Tiêu chí 1 Phẩm chất chính trị

Tiêu chí 2 Đạo đức nghề

nghiệp

Tiêu chí 3.Lối sống tác

phong

Tiêu chí 4 Hiểu biết chương

trình GDTX

Tiêu chí 5 Trình độ chuyên

môn

Tiêu chí 6 Nghiệp vụ SP

Tiêu chí 8 Năng lực ngoại

ngữ và ứng dụng CNTT

Tiêu chí 7 Tự học và sáng tạo

Tiêu chí 9 Tầm nhìn chiến lược

Tiêu chí 10 Thiết kế và định hướng triển khai

Tiêu chí 11.Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch HĐ

Tiêu chí 12 Tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ Tiêu chí 13 Quản lý hoạt động

giáo dục Tiêu chí 15 Phát triển môi trường giáo dục

Tiêu chí 17 Quản lý công

tác thi đua, khen thưởng

Tiêu chí 18 Xây dựng hệ

thống thông tin

Tiêu chí 19.Hợp tác, liên kết,

hỗ trợ cộng đồng

Tiêu chí 14 Quản lý tài chính, tài sản

Tiêu chí 16 Quản lý hành

chính

Tiêu chí 20 QL hoạt động

đánh giá và KĐCLGD

Giám đốc TTGDTX là người trực tiếp quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm trước

cơ quan quản lý cấp trên về hoạt động của trung tâm, là “thủ lĩnh” của tập thể sư phạm, tập thể cán bộ, giáo viên và nhân viên trong trung tâm, có nhiệm vụ: Lập kế hoạch chiến lược phát triển trung tâm; Huy động nguồn lực; xây dựng văn hóa trung tâm; tổ chức, tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ

1.5.3 Vai trò của Sở Giáo dục và Đào tạo trong phát triển đội ngũ giám đốc:

Theo quy định của nhà nước, TTGDTX là CSGD chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của

Sở Giáo dục và Đào tạo, vì vậy giám đốc Sở trực tiếp là chủ thể của hoạt động phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hoá có các vai trò sau: 1/Là đại diện chính quyền; 2/ Chủ sự về tài lực, vật lực; 3/ Là hạt nhân tổ chức và điều hành; 4/ Là tác nhân thúc đẩy sự phát triển

1.6 Phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hóa

1.6.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hóa

Gồm các yếu tố sau: Kinh tế - xã hội và văn hóa; Quản lý TTGDTX; Quản lý nhà nước

và một số yếu tố khác

1.6.2 Các yêu cầu phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX:

Theo quan điểm truyền thống, bao gồm cả phát triển về số lượng, phát triển về chất lượng và phát triển về cơ cấu, tức là đảm bảo số lượng giám đốc đáp ứng các yêu cầu của Chuẩn, không ngừng nâng cao chất lượng về mọi mặt thể hiện ở trình độ đào tạo, năng lực và phẩm chất ban đầu và tiếp tục được nâng lên trong quá trình tựu nghề, ngày càng hoàn thiện, phù hợp và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý, đảm bảo tỷ lệ đạt chuẩn về trình

độ đào tạo, bồi dưỡng; tỷ lệ nam/nữ, tỷ lệ theo độ tuổi và người địa phương

1.6.3 Phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hóa

Là quá trình phát triển theo chiều sâu, đội ngũ giám đốc có chất lượng là đội ngũ đạt được các yêu cầu của Chuẩn Vì vậy, cần có quá trình đào tạo, bồi dưỡng từ cơ quan quản lý, cá nhân giám đốc, diễn ra có ý thức, có tổ chức, có mục đích và có định hướng, nghĩa là có quản lý Như vậy, cần phải thực hiện các nội dung: Xây dựng kế hoạch; Tổ chức triển khai kế hoạch; Chỉ đạo việc thực hiện; Kiểm tra, giám sát và đánh giá Cơ sở thực hiện là văn bản Chuẩn

giám đốc TTGDTX

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁM ĐỐC TTGDTX

CẤP HUYỆN, TỈNH THÁI BÌNH 2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội, dân cư tỉnh Thái Bình

Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh phản ánh thực trạng phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện

2.2 Thực trạng phát triển GDTX tỉnh Thái bình

2.2.1 Mạng lưới các cơ sở GDTX, quy mô người học tại các TTGDTX

Thái Bình có 10 TTGDTX cấp huyện, 1 trung tâm Ngoại ngữ - Tin học và 286

TTHTCĐ xã, phường, thị trấn, chưa có TTGDTX cấp tỉnh Các TTGDTX cấp huyện là đơn vị

sự nghiệp của Sở Giáo dục và Đào tạo dưới sự chỉ đạo trực tiếp của UBND tỉnh Các hình thức học GDTX ngày càng đa dạng, linh hoạt Số người học biến động theo quy mô dân số và quy

mô các trường phổ thông và khả năng đáp ứng nhu cầu học tập của các TTGDTX Chưa tổ chức được hình đào tạo từ xa, chưa tổ chức các lớp liên kết đào tạo cao đẳng và đại học do chưa thành lập TTGDTX cấp tỉnh

2.2.2 Chất lượng giáo dục của các TTGDTX

Chất lượng các hình thức học GDTX ngày một nâng lên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu người học Song chất lượng dạy học tin học, ngoại ngữ và một số nghề đào tạo còn chưa đáp ứng yêu cầu của xã hội

2.2.3 Đội ngũ giáo viên trong các TTGDTX

Đội ngũ giáo viên trong biên chế ngày càng được đáp ứng đủ về số lượng; Đảm bảo về

cơ cấu; Đạt chuẩn nghề nghiệp Tuy nhiên số giáo viên ở các trung tâm chưa thống nhất, chất lượng đào tạo bất cập với chương trình, một số chưa yên tâm công tác

2.3 Thực trạng đội ngũ giám đốc TTGDTX tỉnh Thái Bình theo Chuẩn

2.3.1 Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng theo chuẩn

Mục tiêu là thấy được thực trạng đội ngũ giám đốc theo yêu cầu của bộ Chuẩn Với

phương pháp trưng cầu ý kiến, đánh giá theo 3 tiêu chuẩn và 20 tiêu chí của bộ chuẩn và

đánh giá về phong cách lãnh đạo, kết quả quản lý của 10 giám đốc TTGDTX Đối tượng trưng cầu ý kiến gồm: Các giám đốc tự đánh giá; Cán bộ, giáo viên, nhân viên của các TTGDTX đánh giá giám đốc của mình; Lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên Sở Giáo dục – Đào tạo đánh giá các giám đốc Mẫu khảo sát được chọn là 10 giám đốc TTGDTX của tỉnh Qua kết quả khảo sát, xử lý, thống kê, lựa chọn, sắp xếp, phân tích, tổng hợp, so sánh, xây dựng các biểu đồ, sơ đồ, bảng biểu phục vụ cho việc nghiên cứu

2.3.2 Thực trạng đội ngũ giám đốc TTGDTX theo chuẩn giám đốc

2.3.2.1 Về số lượng, cơ cấu và trình độ đào tạo, bồi dưỡng

Số giám đốc đủ theo quy định, tỷ lệ nữ khá cao, hầu hết là người địa phương Tuổi đời bình quân khá cao, công tác trong lĩnh vực GDTX lâu năm Hầu hết đã tham gia đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị trung cấp, quản lý nhà nước và quản lý giáo dục 100% đạt chuẩn về trình độ đào tạo

2.3.2.2 Về các tiêu chuẩn, tiêu chí theo Chuẩn:

Theo kết quả khảo sát, đội ngũ giám đốc cơ bản đáp ứng được yêu cầu của Chuẩn ở mức khá cao Tiêu chí về năng lực ngoại ngữ, ứng dụng công nghệ thông tin cả giám đốc và giáo viên đánh giá ở mức độ thấp nhất Đa số các tiêu chí, giáo viên đánh giá cao hơn giám đốc tự đánh giá (tiêu chí 1,2,3,5,6,7,8, 10,12,16,18), có tiêu chí giám đốc tự đánh giá cao hơn giáo viên (tiêu chí 4, 13,14,15,17,19,20) và chỉ có hai tiêu chí giáo viên và giám đốc đánh giá ngang nhau (tiêu chí 9 và 11) Tuy nhiên trên thực tế và theo đánh giá của cán bộ

cơ quan quản lý cấp trên, đội ngũ giám đốc còn bộc lộ hạn chế về kiến thức và kỹ năng quản

lý, đa số quản lý theo kinh nghiệm, chưa được đào tạo bồi dưỡng chuẩn mực về kiến thức, kỹ năng quản lý, thiếu kiến thức pháp luật, quản lý nhân sự và tài chính; còn lúng túng trong chỉ đạo, điều hành; khả năng sử dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ yếu; chưa nhận thức đủ về

“nghề quản lý” và vai trò kép quản lý và lãnh đạo

2.4 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hóa

2.3.1 Công tác quy hoạch

Thực hiện hằng năm, thống nhất từ TTGDTX đến Sở theo chỉ đạo, quy trình, quy định của Tỉnh ủy, chưa có chủ trương cụ thể của các cấp quản lý, lãnh đạo địa phương về quy hoạch phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo Chuẩn

2.3.2 Công tác tuyển chọn

Việc bổ nhiệm, đề bạt giám đốc TTGDTX, quy trình được thực hiện dựa vào quy định

của Đảng và Nhà nước và địa phương về tiêu chuẩn CBQL, lãnh đạo, trong đó quan tâm đặc biệt tới các tiêu chuẩn cốt lõi là trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức, lối sống Chưa bám sát vào yêu cầu các tiêu chí tiêu chuẩn của Chuẩn vì vậy một số giám đốc khi được tuyển chọn chưa đáp ứng yêu cầu của Chuẩn hoặc đạt các yêu cầu của Chuẩn ở mức độ chưa cao Nguyên nhân là do công tác quản lý phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo Chuẩn chưa được quan tâm đúng mức ở một số khâu như: Quy hoạch tạo nguồn; Đào tạo, bồi dưỡng; Chế độ, chính sách

2.3.3 Công tác sử dụng

Việc bố trí, sử dụng theo quy định của nhà nước, ưu tiên người địa phương, ít có sự

luân chuyển, chưa hợp lý giữa chiến lược phát triển của trung tâm với kế hoạch phát triển nhân sự, chưa đảm bảo “4 đúng” trong sử dụng

2.3.4 Công tác đào tạo, bồi dưỡng

Nội dung chủ yếu là nâng cao kiến thức lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ và quản lý; Các kỹ năng quản lý, lãnh đạo theo chuẩn chưa được quan tâm thỏa đáng; Mới chú trọng tới hình thức tập trung, chưa quan tâm, khuyến khích đến tự học, tự bồi dưỡng; Nội dung, chương trình thực hiện theo quy định chung của Bộ, chưa xây dựng chương trình của địa phương và bồi dưỡng theo Chuẩn; Nặng về lý thuyết, chưa gắn lý thuyết với kỹ năng hành dụng, không gắn với nhu cầu học tập và bồi dưỡng; Việc giải quyết chế độ chính sách

hỗ trợ người học chưa kịp thời

2.3.5 Tạo môi trường làm việc thuận lợi và động lực thúc đẩy phát triển

CSVC, trang thiết bị - kỹ thuật phục vụ làm việc còn thiếu, chất lượng chưa đảm bảo Tài liệu,

sách báo và tạp chí phục vụ cho tự học, tự nghiên cứu chưa phong phú

Mới xây dựng được một số chính sách mang tính xã hội, chưa có các cơ chế, chính sách riêng, đặc thù, đủ mạnh để tạo dựng môi trường làm việc thuận lợi và tạo động lực thúc đẩy Các chế độ chính sách áp dụng theo quy định hiện hành của Đảng, Nhà nước, chưa có quy định riêng của tỉnh

Chưa xây dựng được điển hình tiên tiến, vì vậy, công tác tổng kết thực tiễn, rút ra bài

học kinh nghiệm trong điều kiện cụ thể của tỉnh còn hạn chế

2.3.6 Công tác đánh giá, xếp loại

Dựa trên các quy định chung của các luật, điều lệ, quy chế, quy định hiện hành, quy trình, theo quy định của tỉnh, tuy thể hiện rõ năng lực, trình độ, kết quả công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, song vẫn bộc lộ những hạn chế sau: 1/Chưa căn cứ vào hệ thống các tiêu chí, tiêu chuẩn của bộ Chuẩn; 2/Không lượng hóa nên khó chính xác; 3/Quy trình chưa đầy đủ, chính xác, chưa đánh giá được năng lực nghề nghiệp theo Chuẩn; 4/Kết quả không giúp thấy được năng lực nghề nghiệp, mặt mạnh, mặt yếu, mức độ đạt chuẩn Vì vậy cần phối hợp và lồng ghép đánh giá giám đốc với tư cách là cán bộ, viên chức với việc đánh giá năng lực nghề nghiệp với tư cách là người “hành nghề quản lý”

2.4 Thực trạng việc thực hiện các biện pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo chuẩn giám đốc TTGDTX

Tỉnh đã quan tâm thực hiện các biện pháp về: Quy hoạch, lập kế hoạch phát triển đội ngũ; Tuyên truyền nâng cao nhận thức về Chuẩn; Xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; Đầu tư CSVC, kỹ thuật, tài liệu phục vụ cho công tác và học tập; Hỗ trợ tài chính, kinh phí cho công tác đào tạo, bồi dưỡng; Tăng cường kiểm tra, đánh giá theo Chuẩn; Xây dựng chế độ phụ cấp trách nhiệm; Gắn kết quả bồi dưỡng với sử dụng Tuy nhiên vẫn chưa quan tâm đúng mức tới các biện pháp: Đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng; Xây dựng chế

độ, chính sách lương, thưởng, phụ cấp phù hợp; Xây dựng các điển hình tiên tiến nghĩa là, chậm triển khai các biện pháp quản lý để chuẩn hóa đội ngũ giám đốc Nguyên nhân là do nhận thức về công tác phát triển đội ngũ giám đốc chưa tốt; Thiếu quan tâm đầu tư, hỗ trợ; Thiếu sự chỉ đạo thống nhất; Việc kiểm tra, đánh giá chưa tốt; Chưa tạo được môi trường thuận lợi, động lực tốt; Chưa coi trọng công tác quy hoạch, tạo nguồn; Chế độ chính sách chưa phù hợp, hiệu quả

2.5 Đánh giá chung về phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hóa

2.5.1 Những ưu điểm

Đội ngũ giám đốc TTGDTX phát triển cả về số lượng, chất lượng và đảm bảo cơ cấu 100% số giám đốc đạt chuẩn về trình độ đào tạo, cơ bản đáp ứng được các yêu cầu của Chuẩn Theo kết quả tự đánh giá của giám đốc và giáo viên đánh giá giám đốc thì 100% giám đốc đạt chuẩn từ mức khá trở lên

Đã có chủ trương, kế hoạch nhằm củng cố, kiện toàn đội ngũ giám đốc như: Quy hoạch; Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức quản lý; Làm tôt công tác cán bộ nữ; Cơ bản đáp ứng các điều kiện CSVC, trang thiết bị - kỹ thuật, tài liệu; Hỗ trợ kinh phí cho người đi học; Tổ chức kiểm tra, đánh giá, xếp loại

2.5.2 Những hạn chế

- Một số giám đốc chưa được đánh giá cao ở các tiêu chí năng lực quản lý, chỉ đạo ví

dụ tiêu chí quản lý tài chính, quản lý nhân sự, khả năng sử dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ trong quản lý

- Công tác quản lý phát triển đội ngũ giám đốc chưa được quan tâm toàn diện, đúng mức, việc phát triển theo chuẩn chưa được đặt ra Ở tất cả các khâu của quá trình quản lý phát triển đội ngũ giám đốc đều bộc lộ hạn chế, có khâu kết quả thấp như: Chưa có kế hoạch được các cấp có thẩm quyền phê duyệt và cho phép thực hiện; Chưa tổ chức thực hiện đồng bộ, thường xuyên các nhiệm vụ, nội dung công tác phát triển đội ngũ giám đốc; Công tác kiểm tra, đánh giá không thường xuyên, hiệu quả thấp; Chưa ban hành được các cơ chế, chính sách riêng, đặc thù nhằm khuyến khích, đẩy mạnh phát triển đội ngũ giám đốc

2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế

Nguồn lực đầu tư cho giáo dục còn hạn chế, công tác xã hội hóa chưa hiệu quả; Công tác quản lý phát triển đội ngũ theo Chuẩn chưa được quan tâm đúng mức, chưa thống nhất; Phân cấp quản lý giáo dục chưa tốt, chưa thực sự trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho giám đốc TTGDTX

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁM ĐỐC TTGDTX CẤP HUYỆN TỈNH

THÁI BÌNH THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA 3.1 Một số nguyên tắc cơ bản để lựa chọn giải pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hóa

Để lựa chọn các giải pháp, tác giả dựa trên cơ sở 6 nguyên tắc sau: 1/ Đảm bảo tính pháp lý; 2/ Đảm bảo tính hệ thống; 3/ Đảm bảo tính thực tiễn; 4/ Đảm bảo tính kế thừa; 5/ Đảm bảo tính hiệu quả; 6/ Đảm bảo kết hợp hài hòa các lợi ích

3.2 Các giải pháp phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX cấp huyện tỉnh Thái Bình theo hướng chuẩn hóa

3.2.1 Giải pháp 1: Triển khai công tác dự báo, quy hoạch và tạo nguồn phát triển đội ngũ giám đốc TTGDTX theo hướng chuẩn hoá

3.2.1.1 Mục đích: Chủ động việc quy hoạch, tạo nguồn phát triển; Phát hiện, lựa chọn

xây dựng đội ngũ kế cận, bổ sung, thay thế khi cần thiết

3.2.1.2 Nội dung:

Dự báo về nhu cầu nguồn giám đốc và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng Dự báo nguồn giám đốc chú ý đến nhu cầu phát triển và nhu cầu thay thế, bổ sung cán bộ

Quy hoạch cán bộ đương chức và tạo nguồn kế cận

Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì thực hiện giải pháp này, phải xây dựng đề án phát triển mạng lưới ngành học GDTX trong thời gian trước mắt và lâu dài; Điều tra, khảo sát cơ cấu,

số lượng, chất lượng, điều kiện làm việc, chế độ chính sách và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ

dự nguồn theo Chuẩn Cần chú ý một số vấn đề sau: 1/ Số nghỉ hưu từng năm và trong 5 năm tiếp theo; 2/Xác định số cần thay thế; 3/Xác định số lượng, cơ cấu, nhu cầu về năng lực, trình

độ chuyên môn, lý luận chính trị, tin học, ngoại ngữ cho mỗi vị trí công tác và theo từng giai đoạn phát triển của GDTX; 4/ Dự kiến cán bộ, giáo viên quy hoạch; 5/Công tác quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển cần đảm bảo khách quan, dân chủ, chất lượng và quan tâm đến đội ngũ cán

bộ trẻ và cơ cấu nữ

3.2.2 Giải pháp 2: Tuyển chọn và sử dụng hợp lý đội ngũ giám đốc TTGDTX theo

hướng chuẩn hoá

3.2.2.1 Mục đích: Phát triển được đội ngũ giám đốc đạt các yêu cầu của Chuẩn, sử dụng

khoa học, phù hợp với sở trường, với trình độ quản lý, đảm bảo định mức lao động, chế

độ chính sách, duy trì sự đoàn kết thống nhất trong mỗi đơi vị Đảm bảo được “4 đúng” trong công tác sử dụng

3.2.2.2 Nội dung:

* Đổi mới công tác tuyển chọn, sắp xếp, bổ nhiệm: Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng

quy trình, thực hiện sắp xếp, tuyển chọn, đề bạt theo các bước sau: 1/ Phổ biến tiêu chuẩn; 2/ Lấy ý kiến thăm dò, tín nhiệm; 3/ Lãnh đạo Sở đánh giá, lựa chọn; 4/ Lập hồ sơ

xét duyệt và ra quyết định bổ nhiệm

* Phân công, sắp xếp lại đội ngũ kết hợp với luân chuyển: Trên cơ sở các tiêu chuẩn: định

mức, số lượng, cơ cấu, năng lực, sở trường, ưu tiên người địa phương, rà soát, phân loại trên

cơ sở của Chuẩn; Nâng cao nhận thức, tạo điều kiện thuận lợi phát huy hết khả năng; Luân chuyển vị trí công tác; Bố trí sử dụng đúng chuyên môn, trình độ đào tạo, sở trường, năng lực; Tuyển chọn đúng quy trình, thủ tục, phối hợp giữa quản lý ngành và theo lãnh thổ và

sự lãnh đạo của cấp uỷ và chính quyền

3.2.3 Giải pháp 3: Tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực quản lý của giám đốc theo Chuẩn giám đốc TTGDTX

3.2.3.1 Mục đích: Nắm được trình độ, năng lực của đội ngũ giám đốc so với Chuẩn; Nắm

được tâm tư, nguyện vọng và các kiến nghị, đề xuất để làm căn cứ đề ra chủ trương, chính sách, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời có kế hoạch bố trí, sắp xếp, sử dụng đối với đội ngũ đang công tác; Giám đốc tự nhận thấy mặt mạnh, mặt yếu để điều chỉnh và hoàn thiện; Hình thành thói quen tự kiểm tra, tự đánh giá trong quá trình quản lý, phát huy ưu điểm, khắc phục thiếu sót; Phát hiện nhân tố mới đưa vào diện dự nguồn để đào tạo bồi dưỡng

3.2.3.2.Nội dung: Sở Giáo dục và Đào tạo là chủ thể thực hiện, cần triển khai các công việc

sau: 1/Xây dựng kế hoạch; 2/Tổ chức triển khai kế hoạch, có sự thống nhất về hình thức và nội dung đánh giá; 3/ Đánh giá phải đi kèm với xếp loại; 4/ Sau kiểm tra, đánh giá, xếp loại xây dựng kế hoạch sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng theo từng loại Trong quá trình kiểm tra đánh giá chú ý phát hiện nhân tố mới

3.2.4 Giải pháp 4: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giám đốc TTGDTX theo chuẩn giám đốc

3.2.4.1 Mục đích: Nhằm nhanh chóng chuẩn hóa đội ngũ giám đốc theo phương châm địa

phương hóa hoạt động đào tạo, bồi dưỡng; Chú trọng hình thức tự học, tự bồi dưỡng; Phát huy tính chủ động sáng tạo, tiết kiệm ngân sách và thời gian đào tạo, bồi dưỡng; Cải tiến, đổi mới chương trình, nội dung đào tạo ở các trường sư phạm; Xã hội hoá công tác đào tạo, bồi dưỡng

3.2.4.2 Nội dung:

* Định kỳ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giám đốc theo chuẩn giám đốc TTGDTX tại

địa phương

Chủ thể là UBND tỉnh, tổ chức triển khai thông qua Sở Giáo dục và Sở Nội vụ, Trường Cao đẳng Sư phạm thực hiện, bằng nhiều hình thức tập trung, từ xa, tự đào tạo, bồi dưỡng Quy trình như sau: 1/Xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng bằng cách điều tra hoặc cho đăng ký nội dung, chương trình, hình thức để đáp ứng nhu cầu tự học, tự bồi dưỡng; 2/ Lập kế hoạch; 3/ Xây dựng chương trình phù hợp với từng loại đối tượng, bám sát yêu cầu của tiêu chuẩn và tiêu chí của Chuẩn, tập trung vào việc cung cấp các kiến thức, kỹ năng

về quản lý GDTX; 4/ Thực hiện kế hoạch, giao cho Trường Cao đẳng Sư phạm thực hiện dựa trên kế hoạch, chương trình đã định; 5/ Kiểm tra, đánh giá kết quả theo nguyên tắc đảm bảo tính trung thực, khách quan, chính xác và hiệu quả để bổ sung, điều chỉnh kế hoạch thực

hiện cho giai đoạn tới

* Khuyến khích động viên và tổ chức thành phong trào thi đua tự học tập, bồi dưỡng để đạt, vượt chuẩn trong đội ngũ giám đốc các TTGDTX

Với nội dung được định hướng trước, hỗ trợ về kinh phí, thời gian, cung cấp tài liệu Mặt khác đổi mới nội dung, đa dạng hoá hình thức và tổ chức thành phong trào thi đua nhằm tạo môi trường học hỏi, tự giác và có tổ chức Để đạt hiệu quả cao, cần phải làm tốt mô ̣t số

nô ̣i dung sau: Triển khai tập huấn đầy đủ, kịp thời hệ thống các tiêu chuẩn, tiêu chí, yêu cầu của chuẩn giám đốc; Sự cần thiết phải đạt chuẩn, vượt chuẩn và yêu cầu của phong trào thi đua; Có

kế hoạch triển khai phong trào thi đua , quan tâm đầu tư csvc - kỹ thuật để nâng cao hiệu quả việc tự học, tự bồi dưỡng; Xây dựng các điển hình tiên tiến Tổ chứ c cho nh ững điển hình tiên tiến giao lưu, trao đổi, học tập nhau; Tổng kết, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm

* Thiết kế và thực thi môn học quản lý giáo dục trong chương trình đào tạo giáo viên tại các trường sư phạm

Các trường sư phạm cần đưa môn học quản lý giáo dục trong chương trình đào tạo, giúp sinh viên sư phạm sớm tiếp cận với các kiến thức, kỹ năng quản lý nhằm “tạo nguồn kế cận xa”, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, quy hoạch, tạo nguồn cho đội ngũ giám đốc đạt chuẩn, đặc biệt là năng lực quản lý

* Huy động các tổ chức chính trị, xã hội tham gia hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giám đốc theo chuẩn giám đốc TTGDTX

Đầu mối là Sở Giáo dục và Đào tạo, với các nội dung bồi dưỡng về phẩm chất chính trị (Tỉnh uỷ có chủ trương, trường chính trị tỉnh thực hiện), nâng cao đạo đức nghề nghiệp (Cấp

ủy, chính quyền địa phương có chủ trương, các cấp quản lý tổ chức triển khai thực hiện, cá nhân giám đốc tự giác, các tổ chức chính trị, xã hội tổ chức phổ biến)

3.2.5 Giải pháp 5: Vận dụng linh hoạt chuẩn giám đốc TTGDTX phù hợp với đặc điểm của Thái Bình

3.2.5.1 Mục đích: Vận dụng linh hoạt các tiêu chí của Chuẩn sẽ tạo điều kiện cho việc triển

khai chủ trương chuẩn hóa đội ngũ giám đốc của địa phương

3.2.5.2 Nội dung:

Luật Giáo dục năm 2005 quy định, nhà giáo phải có phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt, có đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp, đạo đức cũng không nên gói gọn chỉ là đạo

đức nghề nghiệp Mặt khác nếu giám đốc TTGDTX nếu được bồi dưỡng kiến thức về QLGD sẽ nắm vững kiến thức, kỹ năng quản lý chỉ đạo một cách bài bản, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quản lý Trong khi đó Chuẩn giám đốc TTGDTX là cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục và trước thực tế phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương hiện nay ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng của đội ngũ giám đốc

Vì vậy Chuẩn cần bổ sung:

- Yêu cầu về sức khoẻ

- Quy định thêm giám đốc phải có chứng chỉ QLGD trước khi bổ nhiệm

- Đưa ra tiêu chuẩn “Phẩm chất, tư tưởng, chính trị và đạo đức” thay cho tiêu chuẩn

“Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp”

3.2.6 Giải pháp 6: Xây dựng cơ chế, chế độ, chính sách chăm lo đời sống vật chất, tinh

thần cho đội ngũ giám đốc TTGDTX

3.2.6.1 Mục đích: Giúp phát huy năng lực, tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm để hoàn thành

tốt nhiệm vụ được giao; Tạo điều kiện cho giám đốc tham dự các lớp bồi dưỡng phấn đấu đạt chuẩn ngày càng cao hơn

3.2.6.2 Nội dung: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở tài chính, Sở Kế hoạch - đầu tư,

Sở Nội vụ và các ban ngành có liên quan rà soát, bổ sung, xây dựng, hoàn thiện một số chính sách, chế độ về bổ nhiệm, sử dụng, đãi ngộ và việc thực hiện các văn bản hướng dẫn về chế

độ chính sách phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương; Tạo môi trường làm việc thuận lợi như điều kiện cơ sở vật chất; Chế độ lương và các loại phụ cấp; chế độ khen thưởng; bố trí sắp xếp nơi công tác theo nguyện vọng, sở trường, năng lực; Hỗ trợ kinh phí cho những giám đốc tham dự các lớp đào tạo, bồi dưỡng; Thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục, huy động nguồn kinh phí từ các chương trình, dự án để tăng nguồn kinh phí đầu tư cho phát triển TTGDTX