Những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông nam trực tỉnh nam định theo yêu cầu đổi mới giáo dục

Những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Nam Trực tỉnh Nam Định theo yêu cầu đổi mới giáo dục Abstract.. Đề xuất một số biện pháp: xây dựn

Những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Nam Trực tỉnh Nam Định theo yêu cầu

đổi mới giáo dục

Abstract Trình bày một số khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý

trường trung học phổ thông (THPT), quản lý hoạt động dạy học và những vấn đề cơ bản

về đổi mới giáo dục THPT Khái quát tình hình phát triển giáo dục của huyện Nam Trực

và của trường THPT Nam Trực- Nam Định Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định Đề xuất một số biện pháp: xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, chuẩn về chất lượng, đồng bộ về

cơ cấu; đổi mới và tăng cường quản lý thực hiện quy chế chuyên môn, kế hoạch hóa việc

tổ chức các hoạt động dạy và học đáp ứng yêu cầu đổi mới; phát triển chuyên môn giáo viên theo yêu cầu; tăng cường quản lý hoạt động học của học sinh; quản lý đổi mới phương pháp dạy học, đánh giá học sinh theo yêu cầu đổi mới giáo dục THPT phù hợp với đặc điểm của trường

Keywords Hiệu trưởng; Hoạt động dạy học; Nam Định; Quản lý giáo dục; Trường

Trung học phổ thông Nam Trực

dục trong nhà trường sẽ là phương pháp tương tác/giao diện trên cơ sở “thiết kế tổ chức

dạy học linh hoạt” với vai trò ngày càng lớn của công nghệ hiện đại Và như vậy, tổ

chức đào tạo của các nhà trường cần đa dạng - linh hoạt - phù hợp với nền văn minh tri thức

Chính vì vậy, những năm gần đây, việc đổi mới giáo dục toàn diện đã được các cấp quản lý đặc biệt quan tâm

Tuy nhiên, đi liền với việc đổi mới giáo dục toàn diện là việc đổi mới quản lý dạy

và học theo yêu cầu mới Việc tìm hiểu nghiên cứu để có các biện pháp quản lý có hiệu quả hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh đáp ứng yêu cầu của quá trình đổi mới là việc làm cần thiết và quan trọng

2 Mục đích nghiên cứu:

Với cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông Nam Trực tỉnh Nam Định theo yêu cầu đổi mới giáo dục THPT hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT

Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định

Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của Hiệu trưởng trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định theo yêu cầu đổi mới giáo dục phù hợp với đặc điểm trường THPT Nam Trực

4 Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu:

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT theo yêu cầu đổi mới giáo dục

4.2 Khách thể nghiên cứu :

Công tác quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT theo yêu cầu đổi mới giáo dục

5 Giới hạn đề tài: Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy và

học, bao gồm: Hoạt động dạy của giáo viên, Hoạt động học của học sinh, Đổi mới phương pháp dạy học, Đánh giá kết quả học tập của học sinh

6 Phương pháp nghiên cứu:

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ liên quan đến đề tài

- Nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà nước về giáo dục - đào tạo

- Các tài liệu khác có liên quan đến đề tài

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động dạy và học, hoạt động quản lý dạy

và học của các trường trên địa bàn

- Phương pháp điều tra: Sử dụng bảng câu hỏi để thu thập các thông tin về thực

trạng công tác quản lý hoạt động dạy và học trong các trường THPT Phương pháp này còn được sử dụng để trưng cầu ý kiến về tính khả thi và tầm quan trọng của các biện pháp quản lý được đề xuất

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia (qua khảo sát hoặc phỏng vấn)

những vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý giáo dục trong tình hình đổi mới giáo dục THPT hiện nay

- Phương pháp thống kê: Được dùng để xử lý dữ liệu và kết quả điều tra thu được

7 Cấu trúc luận văn :

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương :

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy và học theo yêu cầu đổi mới giáo dục THPT

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định

Chương 3: Những biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của hiệu trưởng trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định theo yêu cầu đổi mới giáo dục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG THPT

THEO YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.2 Quản lý nhà trường

Khoản 2, Điều 48, Luật GD 2005: "Nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân

thuộc mọi loại hính được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục”

Tác giả Trần Kiểm: "Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của

Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mính, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”

Vậy ta có thể hiểu quản lý nhà trường là tập hợp các tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường và thực hiện được các mục tiêu dự kiến Quản lý giáo dục trong nhà trường về cơ bản, chính là quản lý các thành tố của quá trình dạy học, các thành tố đó có thể được mô tả như sơ đồ sau:

M: Mục tiêu DH N: Nội dung DH P: Phương pháp

DH Th: Giáo viên Tr: Học sinh QL: Quản lý ĐK: Điều kiện KQ: Kết quả DH

Sơ đồ 1: Các thành tố của quá trính dạy học 1.1.3 Quản lý trường trung học phổ thông

Theo tác giả Trần Hồng Quân: "Quản lý nhà trường phổ thông là quản lý dạy và

học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác, để dần tiến tới mục tiêu giáo dục”

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý trường phổ thông là tập hợp các tác

động tối ưu (công tác tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp) của chủ thể quản

lý đến tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh nhằm tận dụng nguồn nhân lực dự trữ do nhà nước đầu tư, các lực lượng xã hội đóng góp và do hoạt động xây dựng vốn tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường và tiêu điểm hội tụ là đào tạo thế hệ trẻ, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên một trạng thái mới”

1.1.4 Biện pháp và biện pháp quản lý

• Biện pháp : "Là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể" (Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, 1997)

• Biện pháp quản lý : Là cách làm cụ thể của chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý để đạt được mục đích quản lý

1.2 Quản lý hoạt động dạy và học

1.2.1 Khái niệm về dạy và học

Dạy và học là một quá trình toàn vẹn, thống nhất biện chứng, là quy luật cơ bản của quá trình dạy học, nó phản ánh mối liên hệ tất yếu, chủ yếu và bền vững giữa hai thành tố trung tâm, đặc trưng cho tính chất hai mặt của quá trình dạy học đó là dạy và học

Dạy và học là một quá trình tương tác, cộng tác giữa thầy và trò Chủ thể hoạt động dạy là thầy giáo, chủ thể hoạt động học là học sinh Quá trình cộng tác giữa giáo viên và học sinh càng nhịp nhàng càng làm tăng kết quả của quá trình dạy học

Như vậy, dạy và học là khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và người học, đó là hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của HS Hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau, tồn tại cho nhau và vì nhau

Từ những vấn đề trên ta có thể hiểu rằng: Dạy và học là hoạt

động đặc trưng nhất, chủ yếu nhất trong giáo dục Hoạt động này diễn ra theo một quá trính nhất định đó là quá trính dạy học

1.2.1.1 Quá trính dạy học:

Theo tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt: "Quá trính dạy học là một quá trính bộ

phận, một phương tiện để trau dồi học vấn, phát triển năng lực và phẩm chất, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học, nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành”

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quá trính dạy học là một hệ toàn vẹn bao

gồm hoạt động dạy và hoạt động học Hai hoạt động này luôn tương tác nhau và sinh thành ra nhau Sự tương tác giữa dạy và học mang tình chất cộng tác (cộng đồng và hợp tác), trong đó hoạt động dạy đóng vai trò chủ đạo”

Như trên đã nói, quá trình dạy học là một quá trình toàn vẹn bao gồm các thành tố:

Mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, PPDH (kể cả các hính thức dạy học), điều kiện dạy học (bao gồm phương tiện dạy học), lực lượng dạy học (Giáo viên), người học (vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trính dạy học), kết quả dạy học Các thành tố này tồn

tại trong mối liên hệ thống nhất với nhau và thống nhất với môi trường (tự nhiên và xã hội)

1.2.1.2 Bản chất của quá trính dạy học

"Bản chất của quá trính dạy học là sự thống nhất biện chứng của dạy và học, nó được thực hiện trong nhà trường bằng sự tương tác có tình chất cộng đồng và hợp tác giữa dạy và học, tuân theo logic khách quan của nội dung dạy học Muốn dạy tốt thí giáo viên phải xuất phát từ khái niệm khoa học, xây dựng công nghệ dạy học, tổ chức tối ưu các hoạt động cộng tác của dạy và học, thực hiện các chức năng kép của dạy cũng như của học, đồng thời đảm bảo liên hệ nghịch thường xuyên, bền vững”

Bản chất của việc dạy là quá trình tổ chức cho học sinh nhận thức, chiếm lĩnh tri thức; rèn luyện kĩ năng; hình thành và phát triển nhân cách

Bản chất của hoạt động học là quá trình thu nhận tri thức một cách chủ động, tích cực, sáng tạo dưới sự hướng dẫn của thầy nhằm lĩnh hội tri thức

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy và học

Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm của nhà trường, người lãnh đạo tổ chức

và điều khiển quá trình sư phạm tổng thể, đội ngũ giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học Cho nên, quản lý tốt hoạt động dạy và học trong nhà trường có ý

nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định chất lượng sản phẩm giáo dục

Quản lý hoạt động dạy và học phải đồng thời quản lý hoạt động dạy của giáo viên

và quản lý hoạt động học của học sinh Yêu cầu của quản lý dạy học là phải quản lý các thành tố của quá trình dạy học, trước hết các thành tố đó sẽ phát huy tác dụng thông qua quy trình hoạt động của người dạy một cách đồng bộ, hài hoà, hợp quy luật, đúng nguyên tắc dạy học Quy trình đó có tính tuần hoàn từ khâu soạn bài, giảng bài và tạm thời kết thúc ở khâu đánh giá kết quả học tập của học sinh Cho nên quản lý hoạt động

dạy và học thực chất là quản lý một số thành tố của quá trình dạy học, bao gồm: Hoạt

động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, phương pháp dạy học và giáo dục, đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.2.2.1 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên

a) Phân công giảng dạy cho giáo viên

Sản phẩm của quá trình dạy học đạt chất lượng cao hay thấp, phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất, năng lực của người thầy giáo Do đó, quản lý hoạt động dạy của giáo viên đòi hỏi chủ thể quản lý phải am hiểu năng lực của mỗi giáo viên Trên cơ sở đó, hiệu trưởng tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá quá trình giảng dạy của họ, định hướng hoạt động dạy học theo đúng mục tiêu đề ra

b) Quản lý việc thực hiện chương trính

Chương trình dạy học là văn bản pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, quy định nội dung, phương pháp, hình thức dạy học các môn, thời gian dạy học từng môn nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu cấp học Là căn cứ pháp lý để các cấp quản lý tiến hành chỉ đạo, giám sát hoạt động dạy học của các trường Đây cũng là căn cứ pháp lý để hiệu trưởng quản lý giáo viên theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra cho từng môn học, cấp học

c) Quản lý các hoạt động dạy của giáo viên:

Kết quả của hoạt động dạy và học (cũng là chất lượng của dạy và học) phụ thuộc vào việc soạn bài và chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho bài giảng, vào sử dụng các PPDH và cách thức tổ chức dạy học, vào các hoạt động sau giờ lên lớp Do đó, hiệu trưởng cần có biện pháp quản lý các hoạt động đó của GV

d) Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên

Hiệu trưởng cần phải hướng dẫn, yêu cầu cụ thể cho từng loại hồ sơ, cần quy định nội dung và thống nhất các loại mẫu Có kế hoạch kiểm tra theo định kỳ hoặc kiểm tra đột xuất để thu thập, đánh giá chất lượng hồ sơ, kết quả thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên

e) Quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên

Muốn nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học trong trường phổ thông thì việc đầu tiên là hiệu trưởng phải quản lý tốt hoạt động của thầy Công tác quản lý nhà trường cũng đóng vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học, vì vậy, hiệu trưởng phải nắm vững nội dung và các yêu cầu của quá trình quản lý để đưa ra những quyết định kịp thời, đúng đắn vừa mềm dẻo vừa cứng rắn để đưa hoạt động của đội ngũ thầy giáo vào nền nếp kỷ cương

1.2.3.2 Quản lý hoạt động học của học sinh :

Quản lý hoạt động học của học sinh là một yêu cầu không thể thiếu được trong quản lý quá trình dạy học nhằm tạo ra ý thức tốt trong học tập, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, phương pháp học tập đúng đắn nhằm phát huy vai trò chủ động, tích cực và sáng tạo của học sinh

1.2.3.3 Quản lý phương pháp dạy học và giáo dục:

Hiệu quả của quá trình dạy học cũng phụ thuộc vào việc sử dụng phương pháp dạy học của giáo viên Đây là vấn đề rất nhạy cảm và được đề cập rất nhiều Trong thực tế,

không có phương pháp nào tối ưu mà vận dụng, kết hợp phương pháp đó như thế nào để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

1.2.3.4 Quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh :

Quản lý hoạt động dạy và học là quá trình mà hiệu trưởng hoạch định, tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên nhằm đạt mục tiêu đã đề ra Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng là hoạt động cơ bản, đây là hoạt động chiếm nhiều thời gian và công sức của người quản

lý

1.3 Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục THPT

1.3.1 Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục phổ thông

"Đổi mới nội dung chương trính, SGK, phương pháp dạy và học, phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học, tổ chức đánh giá thi

cử, chuẩn hoá trường sở, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và công tác QLGD”

1.3.2 Những yêu cầu và nội dung đổi mới giáo dục trung học phổ thông

1.3.2.1 Những yêu cầu khách quan đòi hỏi phát triển giáo dục

a) Sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ

Ngày nay tri thức nhân loại phát triển rất nhanh chóng, đặc biệt thời kì kinh tế tri thức, sự phát triển của khoa học công nghệ với một tốc độ quá lớn cả về số lượng và chất lượng Khoa học công nghệ đang thực sự trở thành lực lượng sản xuất

b) Đòi hỏi phát triển nguồn nhân lực

Việt Nam bước vào giai đoạn CNH, HĐH và mục tiêu đến năm 2020 là nước công nghiệp phát triển Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc CNH, HĐH và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực người Việt Nam được phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao Vì vậy phải chuẩn bị cho người lao động có những phẩm chất và năng lực đòi hỏi của giai đoạn mới Những phẩm chất và năng lực mới phải là mục tiêu của giáo dục đào tạo, trước hết là giáo dục phổ thông

1.3.2.2 Những yêu cầu của khoa học giáo dục

a) Sự phát triển tâm sinh lì của HS

Sự phát triển của thông tin, trong bối cảnh hội nhập, mở rộng giao lưu, HS được tiếp nhận nhiều nguồn thông tin đa dạng, phong phú từ nhiều mặt của cuộc sống Do đó,

HS linh hoạt hơn, thực tế hơn Họ đòi hỏi cần hiểu biết hơn Trong học tập họ thích hoạt động hơn, muốn tự mình kết luận và khái quát những vấn đề trong học tập Như vậy, đặc biệt ở lứa tuổi học sinh THPT, nảy sinh một yêu cầu và cũng là một quá trình: Sự lĩnh hội độc lập các tri thức và phát triển kĩ năng Do đó, khi xây dựng nội dung học vấn phổ thông cần phải xuất phát từ đối tượng được giáo dục

b) Xu thế đổi mới chương trính giáo dục phổ thông trên thế giới

Phát triển tri thức cơ bản, hình thành và phát triển khả năng tư duy phê phán và kĩ năng giải quyết vấn đề, tăng cường thể chất và tinh thần Các yêu cầu được ưu tiên phát triển: các kĩ năng cơ bản, thói quen và năng lực tự học, thói quen và năng lực vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống hàng ngày

c) Sự phát triển giáo dục phổ thông nước ta

Cải cách giáo dục lần thứ ba đã đạt được nhiều thành tựu nhưng còn một số hạn chế đặc biệt về nội dung chương trình

Với các yêu cầu của chủ quan (nền giáo dục Việt Nam) và các yêu cầu khách quan, đòi hỏi phải đổi mới một cách toàn diện giáo dục, trong đó có giáo dục THPT

1.3.2.3 Những định hướng đổi mới chương trính - sách giáo khoa THPT

a) Quán triệt mục tiêu giáo dục THPT

Luật Giáo dục (2005) đã khẳng định: "Mục tiêu của giáo dục THPT nhằm giúp

học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”

b) Bảo đảm tình khoa học và sư phạm của nội dung CT-SGK

CT-SGK của giáo dục phổ thông, trong đó có giáo dục THPT, phải là công trình khoa học sư phạm, trong đó lựa chọn được các nội dung cơ bản, phổ thông, cập nhật với những tiến bộ của khoa học, công nghệ, của kinh tế - xã hội, gần gũi với đời sống và phù hợp với trình độ nhận thức của HS trong từng giai đoạn học tập, gắn bó với thực tế phát triển đất nước, tích hợp được nhiều mặt giáo dục trong từng đơn vị nội dung, tăng cường tính thực hành vận dụng

c) Thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới PPDH luôn luôn đặt trong mối quan hệ với đổi mới mục tiêu, nội dung dạy học, đổi mới cơ sở vật chất và thiết bị dạy học; đổi mới các hình thức tổ chức dạy học; đổi mới môi trường giáo dục để học gắn với hành và vận dụng; đổi mới đánh giá kết quả học tập của HS với sự khuyến khích HS tự đánh giá và sử dụng bộ công cụ đánh giá, phối hợp các phương pháp đánh giá, chú ý phát triển phương pháp đánh giá khách quan

d) Đảm bảo tình thống nhất :

Chương trình giáo dục phổ thông là kế hoạch hành động sư phạm, kết nối PT-ĐG (mục tiêu - nội dung - phương pháp - phương tiện - đánh giá); đảm bảo sự liên tục giữa các cấp, bậc học, giữa giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp CT-SGK phải áp dụng thống nhất trong cả nước, đảm bảo sự bình đẳng thực sự trong giáo dục

M-N-P-e) Đáp ứng yêu cầu phát triển của từng đối tượng HS :

Phát triển năng lực của mỗi cá nhân, góp phần phát hiện và bồi dưỡng các tài năng tương lai của đất nước bằng phương thức dạy học cá nhân hóa, thực hiện dạy học các nội dung tự chọn không bắt buộc ngay từ tiểu học và phân hóa theo năng lực, sở trường ngày càng đạm nét qua các hình thức thích hợp

Chương 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THPT

NAM TRỰC TỈNH NAM ĐỊNH

2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu

2.1.1 Điều kiện kinh tế xã hội huyện Nam Trực

Huyện Nam Trực là huyện cửa ngõ phía nam thành phố Nam Đi ̣nh , phía bắc giáp thành phố Nam Định , có diê ̣n tích : 161,94 km2, dân số: 204.850 người, đơn vi ̣ hành chính: 1 thị trấn và 19 xã, tốc đô ̣ tăng trưởng GDP: 7,67%/năm (2001 - 2005)

Nếu năm 2001, cơ cấu ngành nông nghiê ̣p phát triển theo hướng trồng tro ̣t 76,6% - chăn nuôi 21,7% - dịch vụ 1,7%, thì năm 2005 tương ứng là 73,2% - 25,7% - 1,1%

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục của huyện Nam Trực

Năm 2004, toàn huyện có 29 trường mầm non , 67 trường tiểu ho ̣c , trung ho ̣c cơ sở, 2 trung tâm giáo du ̣c thường xuyên và da ̣y nghề , 4 trườ ng trung ho ̣c phổ thông , trong đó có 4 trường mầm non , 3 trường trung ho ̣c cơ sở được công nhâ ̣n đa ̣t chuẩn quốc gia , 33/33 trường tiểu ho ̣c đa ̣t chuẩn quốc gia giai đoa ̣n I (1997 - 2005) Năm

1997, huyện đươ ̣c công nhâ ̣n là đơn vi ̣ hoàn thành phổ câ ̣p giáo du ̣c trung ho ̣c cơ sở Nhìn chung, chất lươ ̣ng giáo du ̣c được nâng cao ở tất cả các cấp ho ̣c , ngành học Năm

2003, tỷ lệ tốt nghiệp tiểu học đạt 100%, trung học cơ sở đa ̣t 99,3%, trung ho ̣c phổ thông đa ̣t 98,3% Cơ sở vâ ̣t chất nhà trường được quan tâm đầu tư đúng mức Đến năm

2004, tỷ lệ mái bằng hoá trường học trên địa bàn huyện đạt trên 70%

2.2 Đặc điểm chính của trường nghiên cứu đề tài

Khảo sát nhận thức về vai trò quan trọng của các nội dung quản lý, tác giả sử dụng phiếu đánh giá có 3 hình thức: Rất cần thiết: 3 điểm; cần thiết: 2 điểm; không cần: 1 điểm

2.2.1 Quy mô phát triển lớp và học sinh của nhà trường

Bảng 2.1: Số lớp, số học sinh của trường THPT Nam Trực

(Nguồn: Báo cáo tổng kết năm học 2005-2006, 2006-2007)

2.2.2 Chất lượng giáo dục của trường THPT huyện Nam Trực

Bảng 2.2: Kết quả xếp loại hạnh kiểm - học lực của

học sinh trường THPT Nam Trực

Xếp

loại

Năm học

Hạnh kiểm (%) Học lực (%) Tốt Khá TB Yếu Giỏi Khá TB Yếu Kém

2005-2006

SL 1339 617 27 0 57 1011 904 9 2

% 67,5 31,1 1.36 0 2,87 50,9 45,6 0,4 0,1 2006-

2007

SL 1457 587 21 0 61 1078 920 7 3

% 70,5 28,4 1,02 0 2,9 52,4 44,7 0,34 0,.14

(Nguồn Báo cáo tổng kết năm học 2005-2006, 2006-2007)

Qua kết quả điều tra thể hiện ở bảng 2.2 ta có thể đánh giá thực trạng dạy học ở trường THPT Nam Trực như sau: Chất lượng dạy học hằng năm tăng, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng, tỉ lệ học sinh yếu kém vẫn còn và không giảm Tỷ lệ học sinh học trung bình

tăng lên

QL (năm)

Tham gia

BD CBQL

ThS

2.2.4 Đội ngũ giáo viên với hoạt động dạy học

Bảng 2.6: Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT

Trình độ đào tạo Xếp loại

chuyên môn Độ tuổi

bình quân

Tỉ

lệ GV/ lớp

Khá T

B

77 5 1 74 2 0 31 46 0 39.7 1.9

( Nguồn báo cáo tổng kết năm học 2006-2007 của trường)

Qua số liệu thống kê ở bảng 2.6 cho thấy:

- Số lượng giáo viên: Đội ngũ GV Trường THPT Nam Trực có tuổi đời, tuổi nghề

cao hơn, số GV giỏi chiếm tỷ lệ nhiều hơn (40.2%)

- Về chất lượng: Đội ngũ giáo viên ở cấp THPT Nam Trực đều được bồi dưỡng,

đào tạo để có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn

2.2.5 Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học

Qua bảng 2.7: Tổng số phòng học của trường là 39 phòng, trong đó số phòng học kiên cố là 39 phòng, chiếm tỉ lệ 100% Đồ dùng và thiết bị dạy học được chú ý tăng cường bổ sung hàng năm

Nhà trường có nhà tập thể cho giáo viên nhưng chưa có nhà công vụ cho giáo viên

Tổ chức hoạt động của thư viện trong các trường chưa tốt Học sinh tham gia sử dụng thư viện sách của nhà trường hầu như không có

Phòng thí nghiệm thực hành được cung cấp thiết bị nhưng chưa đủ, chưa kịp thời,

thiết bị lạc hậu, phòng vi tính không đủ số lượng máy

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy và học ở trường THPT Nam Trực tỉnh Nam Định

2.3.1 Việc thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học

Bảng 2.8 Đánh giá của CBQL về thực trạng quản lý hoạt động

dạy và học của hiệu trưởng

Các biện pháp

Mức độ GT

TB (X )

Thứ bậc Tốt

(3)

Khá (2)

TB (1)

1 Công tác xây dựng đội ngũ 4 5 4 1,7 6

2 Quản lý giờ dạy trên lớp và

sinh hoạt tổ chuyên môn 8 2 5 2,2 3

3 Quản lý thực hiện chương

bồi dưỡng của giáo viên 3 4 8 1,7 6

7.Quản lý hoạt động học của học

8.Quản lý hoạt động cải tiến

phương pháp giảng dạy của giáo

viên

6 2 7 1,9 5

9 Quản lý kiểm tra đánh giá kết

quả học tập của học sinh 8 1 6 2,1 4

2.3.2 Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên:

2.3.2.1 Công tác xây dựng đội ngũ:

Trường THPT Nam trực đã triển khai công tác quản lý hoạt động của giáo viên khá tốt, các căn cứ được quan tâm ở mức độ thoả đáng khi phân công nhiệm vụ cho giáo viên Ưu tiên đầu tiên của nhà trường xếp thứ hạng cao nhất là chuyên ngành đào

và năng lực của giáo viên

2.3.2.2 Quản lý giờ lên lớp và sinh hoạt tổ chuyên môn

Trường chưa quan tâm đến tính khoa học của TKB mà chỉ quan tâm đến nguyện vọng của giáo viên, điều này ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh

Qua khảo sát ta thấy phần lớn các CBQL của các trường THPT Nam Trực đều quan tâm đến việc xây dựng nền nếp dạy học

Công tác dự giờ để kiểm tra đột xuất giáo viên giảng dạy của nhà trường được đánh giá thấp hơn so với các nội dung khác

2.3.2.3 Quản lý thực hiện chương trính giảng dạy:

Dạy đúng, đủ số môn theo quy định Dạy đủ số tiết/tuần

Qua điều tra và kết quả dược thể hiện việc tổ chức cho giáo viên nắm vững và thực hiện đúng, đủ chương trình dạy học được các trường thường xuyên thực hiện Tuy nhiên, công việc này được thực hiện ở mức độ trung bình cho nên không tránh khỏi việc một số giáo viên còn tuỳ tiện trong việc thực hiện chương trình

Thông qua các biện pháp kiểm tra kế hoạch, sổ ghi đầu bài, hiệu trưởng đã giám sát tương đối việc thực hiện chương trình của giáo viên, song kết quả điều tra cho thấy, việc quản lý và sử dụng sổ đầu bài để giám sát tình hình thực hiện chương trình còn hạn chế, chưa thường xuyên Công tác thanh tra việc thực hiện chương trình chưa được quan tâm đúng mức, chủ yếu vẫn dựa vào các báo cáo của tổ trưởng chuyên môn

2.3.2.4 Quản lý giáo viên soạn bài, chuẩn bị bài:

Qua đa số ý kiến đánh giá của CBQL, tổ trưởng chuyên môn thì việc phân công tổ trưởng chuyên môn ký duyệt giáo án theo định kỳ là cần thiết Vì việc soạn bài được chuẩn bị chu đáo thì hiệu quả và chất lượng bài giảng trên lớp càng cao Tuy nhiên một

số tổ trưởng chuyên môn cho rằng đây là việc làm mang tính hình thức nên thực hiện qua loa, chưa kiểm tra sâu sát đối với từng thành viên trong tổ, điều này dẫn đến việc có

sự chênh lệch hiệu quả công tác giữa các tổ chuyên môn trong cùng một trường