Những biện pháp cải tiến công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng lực lượng giảng viên trẻ tại viện đại học mở hà nội

Những biện pháp cải tiến công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng lực lượng giảng viên trẻ tại Viện Đại học Abstract: Trình bày cơ sở lý luận về công tác tổ chức

Những biện pháp cải tiến công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng lực lượng giảng viên trẻ tại Viện Đại học

Abstract: Trình bày cơ sở lý luận về công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng

giảng viên trẻ của Viện Đại học Mở Giới thiệu về Viện Đại học Mở Hà Nội: đội ngũ giảng viên và lực lượng giảng viên trẻ của Viện; Công tác tuyển chọn giảng viên ở Viện;

Tổ chức công tác bồi dưỡng giảng viên trẻ; Đánh giá chung về công tác tuyển chọn và bồi dướng giảng viên Đề xuất các biện pháp: xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển đội ngũ giảng viên, lực lượng giảng viên trẻ; Thực hiện tốt quy trình tuyển chọn và bồi dưỡng giảng viên trẻ; Nâng cao chất lượng đào tạo, đào tạo liên kết hợp với tự bồi dưỡng,

tự rèn luyện của lực lượng giảng viên trẻ; Phát huy vai trò của các cấp ủy, các phòng ban chức năng; Nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của các Khoa, Trung tâm; Xây dựng môi trường xã hội thuận lợi để phát huy năng lực sáng tạo của lực lượng giảng viên trẻ

Có những chính sách quản lý, sử dụng, đãi ngộ phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ ở Viện Đại học Mở Hà Nội

Keywords: Giảng viên; Quản lý giáo dục; Viện Đại học Mở; Hà Nội

giáo dục Việt Nam là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng nhu cầu của

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Những mục tiêu giáo dục hôm nay không chỉ xuất phát từ hoàn cảnh hiện tại mà còn là những yêu cầu tương lai đối với năng lực và hành động của thế hệ đang trưởng thành Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển của đất

nước, Đảng và Nhà nước ta đã xác định “Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu”, “Đầu tư cho giáo dục cũng là đầu tư cho phát triển”

Để thực hiện được mục tiêu giáo dục, vai trò của nguồn lực trong giáo dục là rất quan trọng Đào tạo tốt và sử dụng hợp lý, đúng chỗ các nhà khoa học, đội ngũ giáo viên là những đảm bảo chắc chắn việc thực hiện thành công mục tiêu giáo dục Đã lưu truyền một tư tưởng

được coi là chân lý rằng : “Đầu tư cho người đàn ông, ta được người chồng tốt Đầu tư cho người phụ nữ, ta được một gia đình tốt Đầu tư cho người thầy giáo, ta được một thế hệ tốt”

Ở bậc giáo dục đại học, với nhiệm vụ đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng nhu cầu của xã hội, giảng viên là lực lượng chủ yếu, trực tiếp thực hiện các chương trình đào tạo, quyết định chất lượng đào tạo, hoàn thành nhiệm vụ chính trị của mỗi nhà trường Giảng viên trẻ

là lực lượng kế tục truyền thống của nhà trường, đảm bảo cho sự phát triển không ngừng của nhà trường Xây dựng lực lượng giảng viên trẻ là đảm bảo cho khả năng luôn hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học của nhà trường trong tương lai Để đào tạo một giảng viên từ khi tốt nghiệp đại học đến khi độc lập trong nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học cần từ 8 đến 10 năm Việc tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ là hết sức quan trọng

Ra đời chưa lâu(1993), Viện Đại học Mở Hà Nội là một trong những trường Đại học

Mở công lập đầu tiên ở nước ta Đội ngũ giảng viên phần lớn là những giảng viên thỉnh giảng Đội ngũ giảng viên cơ hữu của Viện còn nhiều hạn chế trong việc đáp ứng nhiệm vụ đào tạo của nhà trường Do đó việc xây dựng được một đội ngũ giảng viên cơ hữu trong toàn Viện đáp ứng được nhu cầu và nhiệm vụ đào tạo là rất cần thiết Tuy nhiên, cho đến những năm gần đây, việc tuyển chọn và bồi dưỡng giảng viên trẻ ở các Khoa trong Viện chưa thống nhất với nhau, hơn nữa quy trình tuyển chọn, bồi dưỡng và phát triển lực lượng giảng viên trẻ chưa được nghiên cứu, đánh giá và phổ biến để sử dụng một cách thống nhất trong toàn Viện Chính vì vậy, việc tìm ra các biện pháp cải tiến công tác tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ tại Viện Đại học Mở là một nhiệm vụ cấp thiết đối với nhà trường

trong giai đoạn hiện nay Với những lý do đó, tôi chọn đề tài “Những biện pháp cải tiến

công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng lực lượng giảng viên trẻ tại Viện Đại học Mở Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Xác định những biện pháp để nâng cao chất lượng tuyển chọn và tổ chức bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ từ khi tốt nghiệp đại học đến khi đảm nhận độc lập nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu trong nhà trường

3 Phạm vi nghiên cứu

Công tác tuyển chọn và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên ở các Khoa, Trung tâm thuộc Viện Đại học Mở Hà Nội

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài

- Khảo sát thực trạng việc tuyển chọn và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên của Viện Đại học

Mở Hà Nội

- Đề xuất các biện pháp cải tiến công tác tuyển chọn và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng lực lượng giảng viên trẻ của Viện Đại học Mở Hà Nội Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đó

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

5.1 Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giảng viên của Viện Đại học Mở Hà Nội

5.2 Đối tượng nghiên cứu: Công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ

của Viện Đại học Mở Hà Nội

6 Giả thuyết khoa học

Đội ngũ giảng viên của Viện Đại học Mở Hà Nội hiện tại còn thiếu về số lượng và hạn chế về chất lượng Đề xuất được hệ thống các biện pháp cải tiến công tác tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên trẻ sẽ giúp xây dựng được đội ngũ giảng viên cơ hữu có chất lượng cao đáp ứng được nhiệm vụ đào tạo của nhà trường

7 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn của khoa học giáo dục như:

- Phương pháp phân tích các tài liệu lý luận và thực tiễn

- Phương pháp chuyên gia để tham khảo ý kiến của các nhà quản lý, các giảng viên lâu năm, và các chuyên gia về giáo dục học

- Phương pháp điều ra bằng phiếu hỏi ý kiến và phỏng vấn toạ đàm

- Sử dụng phần mềm thống kê (SPSS) để xử lý số liệu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng lực lượng giảng viên

trẻ của trường đại học mở

Chương 2: Thực trạng công tác tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên tại Viện

Đại học Mở Hà Nội

Chương 3: Các biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng công tác tổ chức tuyển chọn và bồi

dưỡng lực lượng giảng viên trẻ của Viện Đại học Mở Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG LỰC

LƯỢNG GIẢNG VIÊN TRẺ CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ 1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Giảng viên, giảng viên trẻ

1.1.1.1 Giảng viên

Định nghĩa giảng viên được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau

Theo Luật Giáo dục được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2005 thì "Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên, ở cơ sở giáo dục Đại học gọi

là giảng viên" [21]

Nhìn từ góc độ công chức nhà nước, đối với các trường công lập, giảng viên là viên chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng thuộc một chuyên ngành đào tạo của trường đại học và cao đẳng [22]

Vậy giảng viên là nhà giáo ở các cơ sở giáo dục đại học và sau đại học

Theo Điều 70 – Luật Giáo dục năm 2005, nhà giáo (giảng viên) phải có những tiêu chuẩn sau đây:

- Phẩm chất, đạo đức tư tưởng tốt

- Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ

- Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp

- Lý lịch bản thân rõ ràng

Luật Giáo dục cũng đã quy định đầy đủ quyền hạn của giảng viên

Các yêu cầu đối với giảng viên

Các yêu cầu đối với giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp

1.1.1.2 Giảng viên trẻ

Lực lượng giảng viên có thể chia theo độ tuổi: dưới 30 tuổi; từ 30 đến dưới 50 tuổi; từ 50

đến 60 tuổi; trên 60 tuổi Giảng viên trẻ là những giảng viên ở độ tuổi dưới 30 tuổi, có trình độ

từ cao đẳng đến tiến sỹ khoa học, được bổ nhiệm làm giảng viên giảng dạy ở các trường đại học

và cao đẳng theo hệ thống chức danh của Bộ Giáo dục và Đào tạo; là lực lượng kế cận giữ vai trò quyết định đến chất lượng giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học của mỗi nhà trường trong hiện tại và tương lai

Căn cứ vào hoạt động nghề nghiệp và lứa tuổi của lực lượng này có thể đưa ra một số đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất: Giảng viên trẻ là những con người đang có sự trưởng thành về mọi mặt

Thứ hai: Lực lượng giảng viên trẻ là lực lượng có trình độ học vấn cao, có khát vọng vươn lên

Thứ ba: Lực lượng giảng viên trẻ là một nhóm xã hội đặc thù

Thứ tư : Lực lượng giảng viên trẻ là những cán bộ ham học hỏi, cầu tiến bộ, luôn mong

muốn được cống hiến, là lực lượng nắm giữ tri thức khoa học trong tương lai, nhưng do tác động của kinh tế thị trường đã xuất hiện một bộ phận nhỏ cán bộ giảng viên trẻ không toàn tâm toàn ý với nhiệm vụ được giao

1.1.2 Công tác tuyển chọn

Công tác tuyển chọn bao gồm 2 hoạt động chủ yếu là tuyển mộ và lựa chọn

Mục đích của việc tuyển mộ là tạo ra một nhóm đủ lớn các ứng viên từ đó tổ chức có thể lựa chọn những thành viên có kỹ năng cần thiết

1.1.3 Công tác bồi dưỡng

Bồi dưỡng là một bộ phận quan trọng của công tác Quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức Cùng với các bộ phận khác, tổ chức bồi dưỡng phải đóng góp vào mục tiêu chung của công tác Quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức là đảm bảo nguồn nhân lực đáp ứng đủ yêu cầu

về số lượng và chất lượng cho tổ chức, đồng thời tạo dựng và duy trì tinh thần gắn bó, động lực làm việc cho người lao động trong tổ chức, nâng cao năng lực cạnh tranh của tổ chức

1.1.4 Chất lượng, chất lượng bồi dưỡng

1.1.4.1 Chất lượng

Chất lượng luôn là vấn đề quan trong trong đời sống xã hội, nhất là trong giáo dục Việc phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng trong mọi lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, luôn được xem là nhiệm vụ quan trọng nhất của bất kỳ tổ chức nào Mặc dù có tầm quan trọng như vậy nhưng chất lượng từ lâu vẫn là một khái niệm khó xác định, khó đo lường, đánh giá và cách hiểu của người này khác người kia Chất lượng là một khái niệm động, nhiều chiều, có hàng loạt định nghĩa khác nhau tùy thuộc vào các cách tiếp cận khác nhau

Khái niệm truyền thống về chất lượng: Chất lượng là sự xuất sắc bẩm sinh, tự nó là cái tốt nhất

Chất lượng là sự phù hợp với tiêu chuẩn (thông số kỹ thuật)

Chất lượng là sự phù hợp với mục đích sử dụng

Chất lượng là sự trùng khớp với mục tiêu (INQAAHE – International Network of Quality Assurance of Higher Education)

Chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng

Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một đối tượng, tạo cho đối tượng đó khả năng thỏa mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc tiềm ẩn (TCVN ISO 1994)

1.1.4.2 Chất lượng bồi dưỡng

Xét theo cách tiếp cận chất lượng bồi dưỡng là mức độ đạt mục tiêu bồi dưỡng, trong giáo dục cần phải cân đối giữa khả năng được trang bị theo môn học và khả năng dạy học của người giảng viên nghĩa là phải quan tâm đến cả nội dung và phương pháp Một trong những chức năng chính của công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên, dù là đào tạo ban đầu hay bồi dưỡng thường xuyên là phát triển những phẩm chất có tính chuẩn mực đạo đức, trí tuệ, tâm hồn cần thiết mà xã hội đòi hỏi, nhằm giúp họ có thể nuôi dưỡng ở những sinh viên sau này những phẩm chất như vậy

1.2 Vai trò giảng viên và giảng viên đại học mở

1.2.1 Cách tổ chức đại học mở

Cùng với sự bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại và bước nhảy vọt của nền kinh tế thế giới, nền giáo dục ở nhiều quốc gia đứng trước những thách thức và nhiều áp lực lớn

Thứ nhất: Về nguồn nhân lực được đào tạo Sự cất cánh của nền kinh tế cùng với vai trò

ngày càng tăng của khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế tạo nên nhu cầu lớn về quy

mô và chất lượng của nguồn nhân lực, vượt xa giai đoạn trước đó

Thứ hai: Nhu cầu được học tập, được đào tạo và đào tạo lại của đông đảo nhân dân Kinh

tế phát triển, mức sống được nâng cao thì nhu cầu về nâng cao dân trí, mở rộng hiểu biết của người dân càng ra tăng mạnh mẽ Hơn nữa, trong một thời đại mà kiến thức của nhân loại thay đổi từng ngày, từng giờ và cơ hội tìm kiếm việc làm, cơ hội mưu sinh không tách rời cơ hội giáo dục và đào tạo thì nhu cầu về đào tạo và đào tạo lại, trang bị và nâng cao kiến thức nghề nghiệp bùng nổ một cách hết sức đa dạng và phong phú Có thể nói rằng, nếu trước đây, việc học tập chỉ

là những “lát cắt” cố định trên hằng số thời gian của cuộc đời thì trong bước chuyển của thời đại, việc học tập trở thành thường xuyên, liên tục trong suốt cuộc đời

Những áp lực trên đây tạo nên sự bất cập, quá tải của hệ thống giáo dục, đặc biệt là hệ thống đào tạo đại học và chuyên nghiệp Để thực hiện sự thay đổi này, hàng loạt các nước phát triển và đang phát triển trên khắp thế giới (đặc biệt là Châu Á) đã áp dụng một “hệ thống giáo dục mở” cùng với việc thành lập các “Đại học mở” (Open university)

Các trường đại học mở ở Việt Nam được thành lập sau này (cách đây khoảng 15 năm) bao gồm Viện Đại học Mở Hà Nội và Đại học Mở bán công TP Hồ Chí Minh, được tổ chức theo những đặc điểm riêng biệt Sự khác biệt ở đây là chữ “Mở”:

- “Mở” về phương thức đào tạo: chính quy, vừa học vừa làm, bồi dưỡng kiến thức theo nhu cầu xã hội và Từ xa, trong đó chú trọng mảng đào tạo từ xa

- “Mở” về chương trình đào tạo trên cơ sở khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phần chương trình tự chủ được năng động cập nhật kịp thời theo yêu cầu thực tế của xã hội và của các đơn vị sử dụng nhân lực

- “Mở có giới hạn” về cơ chế quản lý tài chính

- “Mở” về đối tượng, thời gian, địa điểm, nguồn giảng viên,… nhằm tạo cơ hội học tập, giảng dạy cho nhiều người, ở mọi lứa tuổi và hoàn cảnh xã hội khác nhau

Nhờ phương thức “Mở” đó đã thu hút được các nguồn lực khác nhau của xã hội cho sự phát triển mạng lưới rộng lớn trên toàn quốc

Hiện nay, các trường đại học mở có 03 loại hình đào tạo chính quy, tại chức và từ

xa

Về hệ thống tổ chức: Các trường đại học mở tổ chức gồm các khoa, phòng, trung tâm với các chức năng, nhiệm vụ cụ thể Vì chức năng và nhiệm vụ chính của trường đại học mở là đào tạo từ xa nên nhà trường mở các trung tâm đào tạo tại các địa phương và liên kết với các trung

tâm giáo dục thường xuyên ở các địa phương trong cả nước để tổ chức đào tạo từ xa

1.2.2 Vai trò giảng viên và giảng viên đại học mở

Theo các văn bản quy phạm pháp luật, vai trò và nhiệm vụ của giảng viên được xem xét trên hai phương diện

Giảng viên, với tư cách là một bộ phận của những nhà giáo phải thực hiện những

nhiệm vụ được quy định cho nhà giáo nói chung Theo Điều 72 Luật Giáo dục 2005, nhà giáo có những nhịêm vụ sau đây:

- Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương trình giáo dục;

- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà trường;

- Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học;

- Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học;

- Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật;

Giảng viên với tư cách là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong các cơ sở giáo dục Đại học - một loại hình cơ sở giáo dục đặc biệt có những nhiệm vụ riêng được quy định

trong tiêu chuẩn ngạch giảng viên

Giảng viên đại học mở là những cán bộ làm nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học tại các khoa, trung tâm của nhà trường Giống như giảng viên của các trường đại học khác, người giảng viên đại học mở cũng có những vai trò quan trọng trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học cũng như thực hiện các nhiệm vụ khác của nhà trường Bên cạnh đó, do đặc thù đào tạo của các trường đại học mở, nên các giảng viên còn có những đặc thù riêng trong công tác

1.2.3 Tuyển chọn và bồi dưỡng giảng viên của trường đại học mở

Trong những năm đầu thành lập nhà trường hầu như chỉ đủ điều kiện để tuyển chọn đủ đội ngũ cán bộ quản lý và cán bộ hành chính cốt yếu và với một số lượng giảng viên cơ hữu rất khiêm tốn chịu trách nhiệm giảng dạy một số lượng giờ giảng rất thấp Số giờ giảng còn lại chủ yếu là phải nhờ đến đội ngũ GVTG, ngoài ra là phân công cho các đồng chí cán bộ quản lý tham gia giảng dạy Sau khi có những khoá sinh viên đầu tiên tốt nghiệp ra trường có kết quả học tập tốt đã được giữ lại trường bổ sung vào đội ngũ cán bộ văn phòng và giáo vụ của các khoa, phòng ban trong trường Phải đến tận những năm gần đây (từ năm 2000) khi các vị trí về hành chính hầu như đã ổn định thì việc tuyển mộ và bồi dưỡng giảng viên cơ hữu chỉ làm công tác chuyên

môn mới được đặt ra như một vấn đề cấp bách và được sự quan tâm đúng đắn của lãnh đạo nhà trường cũng như ban chủ nhiệm các khoa

1.2.4 Chất lượng giảng viên, chất lượng công tác bồi dưỡng giảng viên

Chất lượng giảng viên bao gồm các yếu tố như phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm

Phẩm chất chính trị, đạo đức

Về trình độ năng lực của người giảng viên đại học

Phương pháp, tác phong công tác:

Chất lượng công tác bồi dưỡng giảng viên được đánh giá dựa trên tiêu chí về chất lượng giảng viên nêu trên Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên là tập hợp các dấu hiệu, điều kiện, đặc trưng, các chỉ số định tính, định lượng làm căn cứ để nhận biết, đánh giá thực trạng công tác bồi dưỡng đội ngũ này trên thực tế

Thứ nhất, nhận thức, trách nhiệm và trình độ, năng lực của các cấp uỷ Đảng, cơ quan chức năng đối với công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

Thứ hai, nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành trong quá trình bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

Thứ ba, sự chuyển biến tiến bộ về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác

và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG

ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TẠI VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI 2.1 Giới thiệu về Viện Đại học Mở Hà Nội

Từ đó, mô hình "giáo dục mở" được chính thức áp dụng và Viện Đại học Mở Hà Nội trở thành trường Đại học Mở công lập đầu tiên ở nước ta

Qua 15 năm xây dựng và phát triển (1993-2008), Viện Đại học Mở Hà Nội đã đạt được một số thành tựu nhất định và đang đi đúng hướng nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ và sứ mạng của mình

2.1.2 Tổ chức - bộ máy

Viện Đại học Mở Hà Nội tổ chức hoạt động trong hệ thống các trường đại học quốc gia

do Bộ Giáo dục và Đào tạo trực tiếp quản lý và được hưởng mọi quy chế của một trường đại học công lập Mô hình của Viện Đại học Mở Hà Nội có nhiều điểm khác so với mô hình các trường đại học truyền thống

Về chức năng: Viện Đại học Mở Hà Nội có chức năng thay thế, tiếp nối, bổ sung và hoàn

thiện các chương trình đào tạo tại các trường đại học truyền thống và tạo cơ hội cho mọi người (đặc biệt là những người vừa học vừa làm) có thể tìm thấy một chương trình giáo dục và một hình thức học tập phù hợp với khả năng, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp

Về tính chất: Viện Đại học Mở Hà Nội khác các trường đại học truyền thống ở thuật ngữ

“Mở”: Mở về đối tượng – nhằm tạo cơ hội học tập cho nhiều người, đặc biệt là những người ngoài

độ tuổi đến trường quy định, những người nghèo bị thiệt thòi hoặc cư trú ở những vừng sâu, vùng xa,… Mở về mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục và áp dụng quy trình đào tạo theo tín chỉ - Mục tiêu của trường là nâng cao dân trí và góp phần đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực lao động - Nội dung chương trình phong phú, đa cấp, đa lĩnh vực phù hợp với nhu cầu xã hội Tập trung ở các lĩnh vực mà các trường tập trung ít có điều kiện áp dụng Mở về cơ chế đầu tư, quản lý tài chính – Ban đầu Viện đã được nhà nước đầu tư và sau đó được phép thu các nguồn kinh phí khác ngoài ngân sách nhà nước, hoạt động theo phương thức tự hạch toán theo các quy định về tài chính của nhà nước Mở về phương thức dạy và học – lý do ra đời của Viện Đại học Mở Hà Nội là để đáp ứng nhu cầu học tập, đào tạo của đông đảo nhân dân Viện có công nghệ kiểm tra đánh giá chặt chẽ, khách quan để kiểm soát đầu ra là một việc làm rất quan trọng của Viện

Sơ đồ tổ chức bộ máy hiện tại của Viện:

- Ban giám hiệu

- Các Hội đồng tư vấn

- Các tổ chức đoàn thể

- Các phòng chức năng

- Các khoa trực thuộc

- Các trung tâm

2.1.3 Mục tiêu đào tạo

Viện Đại học Mở Hà Nội đào tạo hệ đại học và nghiên cứu với các loại hình đào tạo từ

xa, đào tạo tại chỗ nhằm đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của xã hội, góp phần tăng tiềm lực cán

bộ khoa học kỹ thuật cho đất nước

2.2 Đội ngũ giảng viên và lực lƣợng giảng viên trẻ Viện Đại học Mở Hà Nội

2.2.1 Số lượng giảng viên

Viện Đại học Mở Hà Nội với hai loại hình đào tạo chủ yếu là đào tạo từ xa và đào tạo tại chỗ (đào tạo tại chỗ chủ yếu là đào tạo trình độ đại học, hệ chính quy và vừa học vừa làm) Với

số lượng học viên hệ đào tạo từ xa khoảng gần 38 ngàn và số lượng sinh viên đào tạo tại chỗ (hệ chính quy, phi chính quy) khoảng 14 ngàn thì nhu cầu về giảng viên của Viện là rất lớn Tuy nhiên với hệ đào tạo từ xa, do đặc thù của phương thức đào tạo này, Viện chủ yếu là mời kiêm nhiệm hoặc cộng tác với các chuyên gia chất lượng cao trong các lĩnh vực cần đào tạo và hình thức chủ yếu là biên soạn, phát hành giáo trình, bài giảng và giảng dạy trên sóng của các đài phát thanh và truyền hình Trong giới hạn của luận văn này, tác giả chủ yếu phân tích đặc điểm của đội ngũ giảng viên giảng dạy cho đào tạo tại chỗ của Viện Đại học Mở Hà Nội

2.2.2 Chất lượng giảng viên

Trình độ chuyên môn

Phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức

Năng lực sư phạm

2.2.3 Chất lượng bồi dưỡng giảng viên

Thứ nhất, nhận thức, trách nhiệm và trình độ, năng lực của các cấp uỷ đảng, cơ quan

chức năng đối với công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên ở các khoa, trung tâm trong Viện Đại học Mở Hà Nội

Thứ hai, nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành trong quá trình bồi dưỡng đội ngũ

giảng viên ở các khoa, trung tâm trong Viện Đại học Mở Hà Nội

Thứ ba, sự chuyển biến tiến bộ về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác

và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên ở các khoa, trung tâm trong Viện Đại học

Mở Hà Nội

2.2.4 Cơ cấu giảng viên

2.3 Công tác tuyển chọn giảng viên ở Viện Đại học Mở Hà Nội

2.3.1 Nguồn tuyển chọn

Các nguồn tuyển dụng chính của nhà trường là:

Thứ nhất là từ nguồn sinh viên tốt nghiệp tại Viện Đại học Mở Hà Nội với hạnh kiểm tốt

và học lực khá trở lên

Thứ hai là nguồn từ bên ngoài, bất kỳ ai có đủ điều kiện theo yêu cầu của trường đề ra đều

có thể nộp đơn xin dự tuyển

2.3.2 Tiêu chuẩn tuyển chọn

Từ tháng 6/2008, Viện thống nhất việc tuyển chọn giảng viên cũng như cán bộ, chuyên viên trong toàn Viện và đưa ra các tiêu chuẩn chung để tuyển chọn giảng viên Tuy nhiên khi có yêu cầu tuyển dụng thì ngoài các tiêu chuẩn do Viện đưa ra từng khoa còn đưa thêm một số tiêu chuẩn sao cho phù hợp với yêu cầu cũng như đặc thù riêng của khoa

2.3.3 Quy trình tuyển chọn

Quy trình tuyển chọn giảng viên của Viện tuân thủ các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Các khoa, trung tâm đề xuất nhu cầu tuyển giảng viên lên Phòng Tổ chức – hành chính

Bước 2: Phòng Tổ chức – hành chính tập hợp, báo cáo Ban Giám đốc, ra thông báo công khai về nhu cầu của các khoa, bộ môn; tiếp nhận hồ sơ đăng ký dự tuyển để chuyển lên Hội đồng tuyển chọn

Bước 3: Hội đồng tuyển chọn đánh giá sơ bộ đối tượng dự tuyển qua hồ sơ đăng ký dự tuyển Loại những hồ sơ không được chấp nhận – thông báo công khai

Tổ chức phỏng vấn dưới hình thức thi “vấn đáp”, giảng 2 tiết một nội dung chuyên môn do Hội đồng chỉ định để kiểm tra, đánh giá trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, khả năng sư phạm, của người dự tuyển – loại những đối tượng dự tuyển không đạt yêu cầu – thông báo công khai

Tổ chức thẩm tra, xác minh lý lịch những người được chấp nhận – loại những trường hợp không đảm bảo về lý lịch

Bước 4: Thông qua Thường vụ Đảng ủy và Ban Giám đốc Viện – Ra quyết định tuyển dụng

2.4 Tổ chức công tác bồi dƣỡng giảng viên trẻ ở Viện Đại học Mở Hà Nội

2.5 Đánh giá chung về công tác tuyển chọn và bồi dƣỡng giảng viên ở Viện Đại học Mở

Hà Nội

2.5.1 Đánh giá về chất lượng đội ngũ giảng viên

Chất lượng đội ngũ giảng viên được đánh giá ở hai phương diện:

Đánh giá theo học hàm, học vị