Hỗ trợ khả năng tự học hóa học lớp 10 nâng cao thông qua việc xây dựng và sử dụng e book

Keywords: Phương pháp dạy học; Hóa học; Lớp 10; Sách điện tử Từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Hỗ trợ khả năng tự học hóa học lớp 10 nâng cao thông qua việc xây dựng và sử d

1

Hỗ trợ khả năng tự học hóa học lớp 10 nâng cao thông qua việc xây dựng và sử dụng e-book Assisted self-learning ability in chemistry 10th grade advanced through the

development and use of e-book NXB H : ĐHGD, 2012 Số trang102 tr +

Abstract Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quá trình dạy-học, xu hướng đổi mới Phương pháp

dạy học (PPDH), tình hình ứng dụng ICT trong việc đổi mới PPDH Nghiên cứu cấu trúc nội dung chương 1, 2, 3, 4 SGK Hóa học 10 nâng cao Nghiên cứu quy trình thiết kế và xây dựng E- BOOK Hóa học lớp 10 nâng cao, cách sử dụng e-book hướng dẫn học sinh tự học Tiến hành thực nghiệm sư phạm: thử nghiệm phối hợp dạy học sử dụng E-BOOK với dạy học truyền thống, so sánh, đánh giá kết quả

Keywords: Phương pháp dạy học; Hóa học; Lớp 10; Sách điện tử

Từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Hỗ trợ khả năng tự học hóa học lớp 10 nâng cao

thông qua việc xây dựng và sử dụng e-book” nhằm giúp cho quá trình dạy và học hóa học – một

môn khoa học vừa lí thuyết vừa thực nghiệm khắc phục được những khó khăn khi gặp thí nghiệm độc hại, khó tiến hành và truyền tải kiến thức khô khan, trừu tượng

2

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu, thiết kế, xây dựng sách điện tử E-BOOK hỗ trợ hoạt động tự nghiên cứu chương

1, 2, 3, 4 sách giáo khoa Hóa học 10 nâng cao, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng dạy- học ở trường trung học phổ thông, hỗ trợ tự học cho học sinh

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về quá trình dạy-học, xu hướng đổi mới PPDH, tình hình ứng dụng ICT trong việc đổi mới PPDH

- Nghiên cứu cấu trúc nội dung chương 1, 2, 3, 4 SGK Hóa học 10 nâng cao

- Nghiên cứu quy trình thiết kế và xây dựng E- BOOK Hóa học lớp 10 nâng cao, cách sử dụng e-book hướng dẫn học sinh tự học

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm: thử nghiệm phối hợp dạy học sử dụng E-BOOK với dạy học truyền thống, so sánh, đánh giá kết quả

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học môn Hóa học ở trường THPT Việt Nam

3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Nội dung các chương 1, 2, 3, 4 sách giáo khoa hóa học 10 nâng cao

- Các phần mềm thiết kế giáo trình điện tử và các phần mềm thiết kế bài học

- Lựa chọn và sử dụng phần mềm để thiết kế E- BOOK hoá học 10 nâng cao

- Phương pháp sử dụng E- BOOK kết hợp với dạy học truyền thống để nâng cao chất lượng

dạy học Hoá học ở trường phổ thông

4 Giả thuyết khoa học

Nếu E- BOOK được thiết kế với nội dung chính xác, khoa học, dễ hiểu, giao diện đẹp, hấp dẫn; khi sử dụng kết hợp với hình thức dạy học truyền thống sẽ nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Hóa học ở trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sử dụng phối hợp các PP phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài

liệu lí luận và thực tiễn có liên quan đến đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra thực trạng ứng dụng ICT trong dạy học hóa học ở các trường phổ thông hiện nay Nghiên cứu tình hình sử dụng phương thức đào tạo trực tuyến trên thế giới và ở Việt Nam

- Nghiên cứu nội dung chương trình SGK lớp 10 nâng cao

3

- Nghiên cứu, lựa chọn phần mềm để xây dựng E- BOOK

- Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết khoa học

5.3 Phương pháp xử lí số liệu thực nghiệm

- Xử lí kết quả thực nghiệm bằng phương pháp thống kê, từ đó rút ra kết luận của đề tài

6 Những đóng góp của đề tài

- Thiết kế các bài học Hoá học 10 nâng cao, phần cơ sở hóa học chung dưới dạng E- BOOK

- Nghiên cứu cách sử dụng E- BOOK sao cho hiệu quả nhất, đưa đến cho học sinh những tri thức mới một cách hấp dẫn, giảm bớt sự căng thẳng trong học tập

- Học sinh được tiếp cận với phương pháp học tập mới nhằm tăng cường năng lực tự học, tự nghiên cứu chiếm lĩnh kiến thức

- Giáo viên có thể dùng E- BOOK để thiết kế bài dạy và làm tư liệu dạy học

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm ba chương

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng và sử dụng e-book trong dạy học hóa học Chương 2: Xây dựng và sử dụng E- BOOK Hoá học lớp 10 nâng cao phần cơ sở hóa học chung Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC XÂY DỰNG VÀ

SỬ DỤNG E-BOOK TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC

1.1 Lịch sử về thiết kế và sử dụng e-book trong dạy học hóa học

Từ vài năm nay, việc dạy học sử dụng e-book tại các nước phát triển và Việt Nam đang trở nên phổ biến, mang lại nhiều lợi ích cho xã hội Tuy nhiên, đến nay e-book vẫn chưa được sử dụng rộng rãi trong thực tiễn dạy học, không phát huy được các ưu điểm của chúng Vì thế rất cần nhiều nghiên cứu về e-book để có thể mở rộng quy mô ảnh hưởng của hướng nghiên cứu đầy triển vọng này

1.2 Đổi mới phương pháp dạy học

1.2.1 Các xu hướng đổi mới phương pháp dạy học

Cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng học sinh tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động Vì vậy trong các xu hướng đổi mới PPDH thì việc phát huy tính tích cực

và khả năng tự học của học sinh đang là những xu hướng đổi mới quan trọng hiện nay

1.2.2 Phương hướng đổi mới PPDH hóa học ở trường THPT

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, để đổi mới phương pháp theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh cần chú trọng đến:

4

1.2.2.1 Đổi mới hoạt động học tập của học sinh

1.2.2.2 Đổi mới hoạt động dạy của giáo viên

1.2.2.3 Đổi mới phương pháp dạy học hóa học theo hướng dạy học tích cực

1.2.3 Ứng dụng ICT vào dạy học hóa học

Hóa học là một môn khoa học bao gồm cả lý thuyết và thực hành Vì vậy khi tiến hành giảng dạy một tiết hóa học người giáo viên có thể gặp nhiều khó khăn Ngày nay nhờ ứng dụng của ICT, những khó khăn trên đã dần được khắc phục

1.2.4 Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng e-book trong dạy học hóa học ở Hải Phòng

Chúng tôi đã tiến hành thăm dò ý kiến của 26 giáo viên hóa học tại 4 trường THPT thuộcthành phố Hải Phòng.Qua phân tích kết quả cho thấy : hầu hết các giáo viên đều cho rằng nên ứng dụng

ICT trong dạy học hóa học (92%) và ứng dụng ICT góp phần nâng cao hiệu quả việc dạy và học

Các thiết bị dạy học hiện đại đã được giáo viên sử dụng nhưng chưa nhiều Mặt khác đa số giáo viên chưa bao giờ sử dụng e-book trong dạy học

Biểu đồ: 1.2 Kết quả điều tra : % số GV ứng dụng ICT

vào dạy học Hóa học trên lớp

Về phía học sinh, hầu hết các ý kiến đều cho rằng nên sử dụng book trong các giờ học, book dễ sử dụng, giúp các em hứng thú hơn trong học tập

e-1.3 Cơ sở lí thuyết của tự học

1.3.1 Khái niệm tự học

Theo từ điển Giáo dục học- Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa 2001 : “Tự học là quá trình tự mình hoạt động lĩnh hội tri thức khoa học và rèn luyện kĩ năng thực hành ”

1.3.2 Vai trò của tự học

- Tự học là mục tiêu cơ bản của quá trình dạy học

- Bồi dưỡng năng lực tự học là phương cách tốt nhất để tạo ra động lực mạnh mẽ cho quá trình học tập

“được” học chứ không phải “phải” học

1.3.6 Tự học trong môn Hóa học

Đặc trưng của bộ môn hóa học là các mảng kiến thức có sự liên quan chặt chẽ đến nhau Muốn lĩnh hội được đầy đủ các kiến thức cơ bản, cần thiết ngay từ những ngày đầu học môn hóa học, học

sinh đã phải biết tự học

1.3.7 Tự học với sự hỗ trợ của ICT

Nguồn tài nguyên trên Internet là rất phong phú, việc làm chủ nguồn tri thức này sẽ đem lại lợi ích to lớn trong việc tự học của học sinh, sinh viên, giáo viên, các nhà nghiên cứu

1.4 E-book

1.4.1 Khái niệm e-book

Sách điện tử (electronic book, viết tắt là e- book) là tài liệu số hướng dẫn học một môn học có

bài tập, thí nghiệm mô phỏng, có thể tự kiểm tra đánh giá

1.4.2 Ưu và nhược điểm của e-book

Sách điện tử có những lợi thế mà sách in thông thường không có được:

- Rất gọn nhẹ, giá thành rẻ nếu sử dụng đại trà

- Khả năng lưu trữ lớn, có thể chứa đựng nhiều hình ảnh, phim minh họa

- Dễ dàng, nhanh chóng vận chuyển đến mọi nơi trên thế giới qua đường truyền Internet.Có thể sửa chữa, bổ sung một cách dễ dàng

Bên cạnh đó, sách điện tử cũng có những nhược điểm riêng:

- E-book chỉ có thể dùng các thiết bị công nghệ để xem

- E-book có nhiều định dạng khác nhau như pdf, prc, muốn đọc được chúng, ta phải có những chương trình tương ứng

- Dễ gây ra tranh chấp về vấn đề bản quyền, nạn sách lậu

6

1.4.3 Mục đích thiết kế e-book

E-book được thiết kế với mục đích cung cấp một công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động tự học môn Hoá học của học sinh THPT, từ đó nâng cao hiệu quả học tập E- book cũng có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo, tra cứu hoặc dùng để phối hợp với các phương pháp dạy học truyền thống

1.4.4 Các yêu cầu thiết kế e-book

1.4.4.1 Yêu cầu về nội dung

Nội dung của e- book phải đầy đủ, chi tiết, ít nhất là như giáo trình ấn phẩm

1.4.4.2 Yêu cầu về hình thức

Cần có sự phối hợp văn bản với các dạng media : âm thanh, video, mô phỏng bằng phần mềm giúp người học cảm nhận và tiếp thu gần như được trực tiếp dự buổi thuyết giảng của Thầy nhưng lại

có thể trở lại nhiều lần đối với những phần khó mà học sinh chưa nắm vững được

1.4.4.3 Yêu cầu về bài tập

Các bài tập, bài kiểm tra, bài trắc nghiệm nên bố trí theo từng chương, từng chủ đề hoặc bài tổng hợp, theo độ khó tăng dần

1.4.4.4 Yêu cầu về hướng dẫn sử dụng

Cần phải có hướng dẫn cách sử dụng e- book một cách chi tiết kèm theo những phần mềm hỗ trợ đọc chương trình nếu cần thiết

Trong chương 1 chúng tôi đã trình bày những nội dung sau :

 Khái quát những xu hướng đổi mới phương pháp dạy học và đưa ra những phương hướng đổi mới trong dạy học hóa học

 Cơ sở lí thuyết của tự học

 Công nghệ thông tin là một công cụ nhằm tổ chức, hướng dẫn tạo điều kiện để học sinh chủ động chiếm lĩnh tri thức hay đây là dạy cho học sinh cách tự học, tự nghiên cứu kiến thức, tạo ra một chất lượng mới cho Giáo dục và Đào tạo Sách giáo khoa điện tử e-book là một trong những hình thức đổi mới phương pháp

 Giới thiệu về e-book (khái niệm, các yêu cầu thiết kế e-book và các phần mềm thiết

kế e-book) Lịch sử về e-book trong dạy học hóa học, sơ qua về một số tác giả và nội dung e-book đã được thiết kế ở Việt Nam

7

Những nghiên cứu trên đây sẽ tạo điều kiện cho việc thiết kế e-book hóa học lớp 10 Nâng cao phần cơ sở hóa học chung, góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học, hỗ trợ tự học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, nâng cao hứng thú trong quá trình học tập môn hóa học

CHƯƠNG 2 XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG E-BOOK HÓA HỌC LỚP 10 NÂNG CAO

PHẦN CƠ SỞ HÓA HỌC CHUNG 2.1 Phân tích chương trình hóa học 10 nâng cao

2.1.1 Cấu trúc chương trình

2.1.1.1 Quan điểm xây dựng chương trình hóa học nâng cao

Chương trình môn Hóa học Trung học phổ thông nâng cao được xây dựng theo những quan điểm đảm bảo: thực hiện mục tiêu môn Hoá học trường trung học phổ thông; tính phổ thông cơ bảncó nâng cao, tính khoa học, tính thực tiễn, tính hiện đại, tính khả thi; tính đặc thù của môn Hoá học; tính định hướng đổi mới phương pháp dạy học hoá học theo hướng tích cực hoá; thực hiện đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh; tính kế thừa những thành tựu dạy học Hoá học trong nước

và thế giới; tính phân hoá của chương trình hoá học phổ thông

2.1.1.2 Cấu trúc của chương trình hóa học 10 nâng cao

Chương trình môn Hóa học lớp 10 nâng cao có cấu trúc như sau :

 Phần kiến thức cơ sở hóa học chung

Chúng được dùng làm lí thuyết chủ đạo để nghiên cứu các chất hóa học, đó là:

 Cấu tạo nguyên tử

 Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và Định luật tuần hoàn

 Liên kết hóa học (liên kết ion, liên kết cộng hóa trị, liên kết kim loại) Obitan nguyên tử

 Phản ứng hóa học (phản ứng oxi hóa- khử và phản ứng không là phản ứng oxi hóa – khử, phản ứng tỏa nhiệt và phản ứng thu nhiệt) Ý nghĩa của phản ứng oxi hóa – khử

 Tốc độ phản ứng và cân bằng hóa học

 Các nhóm nguyên tố hóa học

 Nhóm halogen (các đơn chất và hợp chất của flo, clo, brom, iot)

 Nhóm oxi (oxi, ozon, hiđro peoxit ; đơn chất lưu huỳnh và các hợp chất của lưu huỳnh)

 Kế hoạch dạy học: Tổng số 88 tiết gồm các tiết lý thuyết, thực hành, luyện tập, ôn tập, kiểm tra viết

2.1.2 Phân tích đặc điểm bốn chương đầu của chương trình hóa học 10 nâng cao

Đây là bốn chương chiếm phần lớn cơ sở lý thuyết chủ đạo của toàn hệ thống kiến thức cơ bản

về hóa học

8

Chương 1 - Nguyên tử nhằm hình thành khái niệm nguyên tử và là cơ sở lý thuyết để nghiên cứu các chương tiếp theo trong chương trình Các khái niệm về hạt nhân nguyên tử, lớp vỏ electron, obitan nguyên tử, cấu hình electron luôn được đề cập đến trong việc hình thành khái niệm khác, việc nghiên cứu các chất và sự biến đổi tính chất của chúng được dựa trên cơ sở cấu tạo nguyên tử để

dự đoán và giải thích tính chất các chất

Chương 2 - Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và Định luật tuần hoàn: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học được xây dựng trên cơ sở sự tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử và nguyên tắc sắp xếp các electron vào lớp vỏ nguyên tử Sự biến thiên của điện tích hạt nhân dẫn đến sự biến thiên tuần hoàn về cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố và là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn về tính chất của các nguyên tố Đây cũng chính là nội dung định luật tuần hoàn các nguyên tố hóa học Với chương trình nâng cao còn nghiên cứu thêm các vấn đề về sự biến đổi một số đại lượng vật lí, biến đổi tính kim loại, tính phi kim của các nguyên tố hóa học Đây cũng là

cơ sở cho việc dự đoán, giải thích tính chất các chất, sự biến thiên tính chất các nhóm nguyên tố A, B được nghiên cứu trong chương trình

Chương 3 - Liên kết hóa học: Các kiến thức về cấu tạo nguyên tử và hệ thống tuần hoàn là cơ

sở để hình thành khái niệm về liên kết hóa học, nguyên nhân hình thành liên kết, các dạng liên kết và bản chất của chúng theo quan điểm của các học thuyết hóa học hiện đại Khái niệm hóa trị, số oxi hóa được hình thành để chuẩn bị cho việc tiếp thu kiến thức về phản ứng oxi hóa – khử Các kiến thức về liên kết hóa học, các dạng mạng tinh thể giúp học sinh xác định và mô tả được cấu trúc phân

tử các chất nghiên cứu đồng thời dự đoán, lí giải tính chất vật lí, tính chất hóa học của các chất Chương 4 - Phản ứng hóa học: trên cơ sở các kiến thức về cấu tạo nguyên tử, liên kết hóa học, khái niệm hóa trị và số oxi hóa mà khái niệm phản ứng hóa học nói chung, phản ứng oxi hóa – khử nói riêng được xem xét một cách khoa học và đi sâu vào bản chất của chúng Đến các chương tiếp theo, khi học về nguyên tố, chất nhờ các kiến thức được xây dựng trước đó mà học sinh có thể dự đoán khả năng phản ứng cũng như sản phẩm tạo thành của các phản ứng hóa học

Nội dung của bốn chương này có một cấu trúc logic liên quan chặt chẽ đến nhau, thể hiện ở sơ

đồ sau:

Sơ đồ: 2.1 Cấu trúc logic

Tuy nhiên lý thuyết chủ đạo thường là những đơn vị kiến thức trừu tượng, phức tạp Khi học phần này học sinh sẽ rất khó tưởng tượng vì nguyên tử quá nhỏ bé, không thể quan sát bằng mắt thường, các thí nghiệm lại không đủ điều kiện thực hiện nên đa số kiến thức chỉ yêu cầu học sinh biết, công nhận

Tóm lại khi dạy các chương này người giáo viên cần chọn lọc kiến thức, xác định đúng mục tiêu bài học, từ đó có những phương pháp dạy học thích hợp để kích thích lòng say mê, tìm tòi cái mới và phát triển kiến thức ở học sinh

2.2 Mục tiêu bài học và một số chú ý về phương pháp dạy học

Mục tiêu quan trọng của bốn chương này là giúp học sinh hiểu được cấu tạo nguyên tử, từ đó tìm hiểu về Bảng tuần hoàn, Định luật tuần hoàn, các loại liên kết hóa học, khái niệm và cách cân bằng phản ứng oxi hóa – khử

Liên kết hóa

học

Tính chất hóa học của nguyên

tố

Vị trí nguyên

tố trong BTH

Phản ứng hóa học

Tính chất hóa học của chất Cấu tạo nguyên

tử

10

 Một số lưu ý về nội dung dạy học chương 1

 Thành phần, cấu tạo nguyên tử học sinh đã được biết sơ lược ở lớp 8 Trong chương 1, giáo viên cần chú trọng đến đặc điểm về điện tích, khối lượng của electron, hạt nhân nguyên tử và các hạt thành phần của hạt nhân (proton và nơtron) Các đơn vị như u (trước đây gọi là đvC), angstrom (Å),

nm, cu-lông (C), đơn vị điện tích nguyên tố cần được lưu ý

 Khái niệm nguyên tố hoá học được chính xác hoá hơn so với chương trình lớp 8 Học sinh phân biệt các khái niệm nguyên tử, nguyên tố hoá học và đồng vị

 Nội dung sự chuyển động của electron trong nguyên tử là trọng tâm kiến thức của chương 1 Học sinh nắm vững các khái niệm như : lớp, phân lớp electron, obitan nguyên tử, cấu hình electron của nguyên tử và đặc điểm của lớp electron ngoài cùng

 Phương pháp dạy học chương 1

 Các kiến thức của chương 1 là mới và khó tưởng tượng đối với học sinh Các kiến thức về electron, về hạt nhân, cấu tạo hạt nhân được tìm ra từ thực nghiệm Học sinh được tìm hiểu sự kiện, các thí nghiệm tìm ra tia âm cực, tìm ra hạt nhân, sau đó sử dụng phép phân tích, tổng hợp và khái quát hoá để có một hình dung được đầy đủ về thành phần, cấu tạo nguyên tử

 Phần lí thuyết về sự chuyển động của electron trong nguyên tử là trọng tâm của chương được xây dựng trên cơ sở các tiên đề, do đó, phương pháp dạy học chủ yếu là suy diễn Bên cạnh đó, các phương pháp dạy học khác như dạy học dự án, hợp tác theo nhóm nhỏ, dạy tự học, tự đọc tài liệu, thảo luận trên lớp cũng nên được coi trọng

 Chương 1 rất trừu tượng, cho nên các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ dạy học như máy vi tính, máy chiếu, các phần mềm mô phỏng các thí nghiệm tìm ra tia âm cực, thí nghiệm tìm ra hạt nhân… nên được khuyến khích sử dụng ở những nơi có điều kiện

 Một số lưu ý về nội dung dạy học chương 2

Đặc điểm của chương 2 là Bảng tuần hoàn được nghiên cứu dưới ánh sáng của thuyết cấu tạo nguyên tử Bảng tuần hoàn được xây dựng để thể hiện các quy luật biến thiên tính chất của các nguyên tố hoá học, cũng như các đơn chất và các hợp chất tạo nên từ những nguyên tố đó

 Phương pháp dạy học chương 2

 Tổ chức hoạt động nhóm, giáo viên chia nội dung bài học thành một số đơn vị kiến thức, có thể tổ chức thảo luận chung cả lớp hoặc mỗi nhóm thảo luận một đơn vị kiến thức Sau khi thảo luận nhóm, đại diện của nhóm sẽ trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác theo dõi, nhận xét và giáo viên kết luận

 Sử dụng các phương tiện trực quan như Bảng tuần hoàn, các bảng thống kê số liệu, các mô phỏng để gây hứng thú, tăng hiệu quả dạy học

 Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích số liệu, phát hiện quy luật biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì, trong một nhóm A

11

 Một số lưu ý về nội dung dạy học chương 3

 Giáo viên cần giúp học sinh làm sáng tỏ nguyên nhân của sự hình thành liên kết hóa học

 Học sinh phân biệt được các loại liên kết và các kiểu liên kết, biết đánh giá bản chất liên kết

dựa vào độ âm điện

 Các loại tinh thể và tính chất của mỗi loại

 Phương pháp dạy học chương 3

 Dựa vào nội dung bài học, vận dụng các kiến thức lí thuyết chủ đạo về cấu tạo nguyên tử và quy tắc bát tử để giải quyết vấn đề về liên kết Giáo viên có thể tổ chức thảo luận chung cả lớp hoặc theo nhóm trên cơ sở phiếu học tập Đại diện của nhóm sẽ trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác theo dõi, bổ sung, nhận xét và giáo viên kết luận

 Sử dụng các phương tiện dạy học (tranh vẽ, sơ đồ, mô hình, các mô phỏng, mẫu vật, các phần mềm dạy học ), các phiếu học tập, để gây hứng thú, tăng hiệu quả dạy học

 Học sinh được rèn kĩ năng phân tích, so sánh, đối chiếu để rút ra sự giống nhau và khác nhau giữa liên kết ion, liên kết cộng hoá trị, liên kết  và liên kết , liên kết trong các loại mạng tinh thể

và học cách tự học

 Một số lưu ý về nội dung dạy học chương 4

 Kiến thức về phản ứng oxi hoá - khử và nhiệt của phản ứng là trọng tâm của chương 4

 Ở lớp 8, học sinh đã nắm được các định nghĩa chất khử, chất oxi hoá, sự khử, sự oxi hoá, phản ứng oxi hoá - khử dựa trên cơ sở nhường và chiếm oxi Vì thế chương này cần làm cho học sinh hiểu được bản chất của chất khử, chất oxi hoá, sự khử, sự oxi hoá, phản ứng oxi hoá - khử dựa trên

cơ sở những kiến thức về cấu tạo nguyên tử, liên kết hóa học Giáo viên cần giúp cho học sinh hiểu được nguyên tắc và vận dụng phương pháp thăng bằng electron để cân bằng các phản ứng oxi hoá - khử

 Học sinh phải vận dụng thành thạo các kiến thức về phản ứng oxi hoá - khử để phân biệt một phản ứng hoá học có phải là oxi hoá - khử hay không từ đó nắm được cách phân loại phản ứng hoá học dựa vào sự thay đổi số oxi hoá

 Khái niệm hiệu ứng nhiệt phản ứng là khái niệm hoàn toàn mới đối với học sinh, cần làm cho học sinh nhớ đối với phản ứng toả nhiệt thì H< 0, phản ứng thu nhiệt thì H > 0, không nên đi xa sách giáo khoa vào việc trình bày khái niệm, cách tính hiệu ứng nhiệt phản ứng Các bài tập chỉ nêu

ở mức độ vận dụng giá trị H đã cho của phản ứng để tính nhiệt lượng toả ra, thu vào khi một lượng chất nào đó trong phản ứng bị tiêu hao

 Phương pháp dạy học chương 4

 Các kiến thức của chương 4 được khai thác chủ yếu dựa trên nền tảng những kiến thức sẵn có của học sinh Kiến thức về cấu tạo nguyên tử, liên kết hoá học, số oxi hoá được học sinh vận dụng để

2.3 Xây dựng và sử dụng e-book hóa học 10 nâng cao

2.3.1 Quy trình xây dựng E-book

 Analysis: Phân tích tình huống để đề ra chiến lược phù hợp

 Design: Thiết kế nội dung cơ bản

 Development: Phát triển quá trình

 Implementation: Triển khai thực hiện

 Evaluation: Lượng giá

2.3.2 Xây dựng E-book Hóa học 10 nâng cao

2.3.2.1 Giới thiệu về eXe

Elearning XHTML editor (eXe) là một công cụ xây dựng nội dung đào tạo được thiết kế chạy

trên môi trường web

2.3.2.2 Làm việc với eXe

 Khởi động EXE

 Giao diện của eXe

 Thanh công cụ và các mục chọn Sidebar của eXe

Mục chọn Outline và iDevices trong các phiên bản trước đã trở thành một menu biên cho phép người dùng linh động hơn với các công cụ thường sử dụng để có thể biến đổi đề cương và lựa chọn iDevices

 Outline

Mục chọn Outline cho phép người dùng thiết kế một đề cương phản chiếu cấu trúc theo thứ tự

và phân loại ưu tiên, ví dụ: Phần- chương- bài Tuỳ theo cấu trúc của từng giáo trình mà ta có thể tự thiết lập chúng

 iDevices

Mục chọn iDevices bao gồm một tập các phần tử có cấu trúc để mô tả nội dung học tập Nội dung học tập (learning content) được biên soạn bằng cách lựa chọn các iDevice từ menu iDevices và nhập những nội dung học tập của tác giả Một tài nguyên học tập có thể bao gồm một số hoặc nhiều các iDevices tuỳ theo yêu cầu thực tế của nội dung bài giảng