Giáo dục lòng kính yêu chủ tịch hồ chí minh cho học sinh trong dạy học lịch sử việt nam từ 1919 đến 1945 lớp 12 trung học phổ thông (chương trình chuẩn)

Đề xuất các biện pháp giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp từ 1919 đến 1945 lớp 12- THPT Chương trình chuẩn để góp phần nâng cao hi

1

Giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh

cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam

từ 1919 đến 1945 lớp 12 trung học phổ thông

(Chương trình chuẩn) Educate our beloved President Ho Chi Minh City for students in teaching the history of Vietnam

from 1919 to 1945 grade 12 high school (standard program)

NXB H : ĐHGD, 2012 Số trang 118 tr +

Nguyễn Thị Thanh Chung

Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (bộ môn Lịch sử);

Mã số: 60 14 10 Người hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Đình Tùng

Năm bảo vệ: 2012

Abstract: Tìm hiểu các nguồn tài liệu tâm lý, giáo dục và chuyên ngành để xác định

những căn cứ khoa học giúp cho việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho

học sinh trong dạy học lịch sử đạt hiệu quả cao nhất Điều tra thực trạng việc giáo dục lòng

kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ

thông (THPT) Nghiên cứu mục tiêu, nội dung Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919 – 1945

lớp 12- THPT (chương trình chuẩn), xác định những nội dung lịch sử giúp cho việc giáo

dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh Đề xuất các biện pháp giáo dục

lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp từ

1919 đến 1945 lớp 12- THPT( Chương trình chuẩn) để góp phần nâng cao hiệu quả dạy

học lịch sử và giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh Tiến hành thực

nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của các biện pháp giáo dục lòng kính yêu Chủ

tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp từ 1919 đến 1945 lớp

12- THPT( Chương trình chuẩn)

Keywords: Lịch sử Việt Nam; Phương pháp dạy học; Lớp 12; Phổ thông trung học

Content

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, việc giáo dục thế hệ trẻ là một yêu cầu quan trọng đối với sự tồn tại và phát

triển của xã hội loài người, là mối quan tâm của mỗi quốc gia và toàn xã hội Ở Việt Nam, công

việc đó lại ngày càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết Để đào tạo con người Việt Nam phát triển

toàn diện về đức, trí, thể, mĩ, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình

thành và bồi dưỡng nhân cách con người, có thể hội nhập với tri thức nhân loại thì việc giáo dục

tư tưởng, đạo đức, nhân cách cho học sinh có vị trí hết sức quan trọng

Chủ tịch Hồ Chí Minh- lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, là tấm gương chói lọi về chủ nghĩa

anh hùng cách mạng, về tinh thần độc lập tự chủ, sáng tạo, lòng yêu dân tha thiết, gắn bó với nhân

2

dân; về tinh thần đoàn kết, về đạo đức giản dị, khiêm tốn, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Chính

vì vậy việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng và cần thiết của toàn xã hội nói chung của bộ môn lịch sử nói riêng

Trong nhà trường phổ thông các môn học đều phải có nhiệm vụ giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh, trong đó bộ môn Lịch sử là có ưu thế hơn cả Vì thế nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử Việt Nam ở trường phổ thông sẽ không chỉ giáo dục cho học sinh

về về cuộc đời, sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc của chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn có tác dụng sâu sắc trong việc giáo dục lòng yêu nước và nêu gương cho giới trẻ

Tuy nhiên, thực tế không phải công tác này lúc nào cũng được thực hiện tốt và hiệu quả

Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng tới công tác này như:

Thứ nhất là do bản thân môn lịch sử hiện nay chưa được nhà trường và xã hội quan tâm đúng mức, còn bị coi là môn phụ Phương pháp dạy học lịch sử nặng về lối học truyền thống thầy đọc- trò chép

Thứ hai là do năng lực dạy học của một số giáo viên còn hạn chế

Thứ ba là do nhiều học sinh còn lười học hoặc chỉ học những môn có trong chương trình thi tốt nghiệp, những môn học có hệ số điểm cao

Từ thực tế trên, chúng tôi đã chọn vấn đề: “ Giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho

học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 1945 lớp 12 trung học phổ thông ” làm đề tài

luận văn thạc sĩ khoa học sư chuyên ngành lý luận và phương pháp dạy học lịch sử

2 Lịch sử vấn đề

2.1 Những công trình liên quan gián tiếp đến đề tài

a/ Tài liệu nghiên cứu nước ngoài

Tiến sĩ N.G.Đairi, trong Chuẩn bị giờ học lịch sử như thế nào, Nxb Giáo dục, Hà Nội,

1973, đã khẳng định hoạt động nhận thức tích cực độc lập của học sinh là một điều kiện bắt buộc đối với giờ học được tổ chức một cách khoa học và có hiệu quả Đồng thời, tác giả chỉ rõ muốn tiến hành giờ học lịch sử đạt hiệu quả cao thì cần phải chuẩn bị giáo án, vận dụng linh hoạt các khâu, các phương pháp dạy học Ông cũng đưa ra một sơ đồ, có thể được coi như kim chỉ nam cho người giáo viên lịch sử về cách sử dụng linh hoạt các tư liệu, nội dung trong quá trình giảng dạy

I.F.Kharlamôp, Phát huy tính tích cực học tập của học sinh như thế nào Nguyễn Thị

Trang và Nguyễn Ngọc Quang dịch, Nxb GD, H, 1978, đã đề cập tới những biện pháp nhằm kích thích hoạt động nhận thức cua học sinh khi trình bày bài mới, khi củng cố kiến thức, khi ôn tập tài liệu đã học và khi tổ chức công tác tự học cho học sinh

- Robert J Marzano, Debra J Pickering, Jane E Pollock, Các phương pháp dạy học

hiệu quả” (Hồng Lạc dịch, Nxb GD, TP HCM, 2005) gồm 13 chương trong đó từ chương 2 đến

3

chương 10 trình bày các phương pháp dạy học dựa trên các công trình nghiên cứu giáo dục ở Mỹ tương ứng với 9 phương pháp dạy học có hiệu quả

B.P.Êxipôp (Liên Xô trước đậy) trong cuốn Những cơ sở của lý luận dạy học, Tập 3,

Nxb Giáo dục, 1971 nhấn mạnh đến việc nâng cao tính tích cực sự sáng tạo, tính tự lập, ham hiểu biết trong quá trình học tập của học sinh Nêu rõ nhiệm vụ của nhà trường là phải phát triển tính tích cực và phương pháp làm việc tự lập của học sinh

I.Ia.Lécne, nhà giáo dục học Liên Xô trước đây với cuốn sách Dạy học nêu vấn đề, Nxb

Giáo dục, Hà Nội, 1977 đã làm sáng tỏ bản chất và cơ sở dạy học nêu vấn đề, nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy tích cực trong quá trình nhận thức của học sinh Đồng thời, ông cũng chỉ ra tác dụng của việc dạy học nêu vấn đề đối với việc phát huy tính tích cực, độc lập của học sinh Một trong những vấn đề quan trong trong việc hướng tới dạy học lấy học sinh làm trung tâm

b/ Tài liệu nghiên cứu trong nước

Bộ giáo trình do Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi biên soạn,

Phương pháp dạy học lịch sử tập I, II , Nxb Đại học Sư Phạm, 2010, khẳng định phương pháp dạy

học lịch sử là một khoa học; đề ra chức năng, nhiệm vụ của bộ môn lịch sử ở trường THPT; đưa

ra hệ thống những phương pháp dạy học lịch sử, các hình thức, phương pháp dạy học lịch sử và yêu cầu, biện pháp kiểm tra đánh giá quá trình dạy và học

Cuốn sách do PGS.TS Trịnh Đình Tùng (Chủ biên), Hệ thống các phương pháp dạy

học ở trường trung học cơ sở, Nxb Đại học Sư phạm, 2005 đã cung cấp lượng kiến thức quý báu

những hiểu biết về cách thức tổ chức dạy học; những cơ sở để xác định, lựa chọn hệ thống phương pháp dạy học lịch sử ở trường THCS

Giáo trình “Giáo dục học” của Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt ( Nxb GD, H, 1987) có

đề cập đến các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học

TS Đặng Thành Hưng trong cuốn “Dạy học hiện đại: lí luận – biện pháp – kĩ thuật”

(Nxb ĐHQG, H, 2002) đề cập đến nhiều vấn đề của lí luận dạy học hiện đại

Trong cuốn sách “ Một số chuyên đề phương pháp dạy học lịch sử” của tập thể tác giả,

các nhà giáo dục lịch sử do GS.TS Phan Ngọc Liên, PGS.TS Trịnh Đình Tùng, PGS.TS

Nguyễn Thị Côi, TS Trần Vĩnh Tường (đồng chủ biên), đề cập tới những quan niệm về hiệu

quả bài học lịch sử và các biện pháp nâng cao hiệu quả bài học lịch sử, những kỹ năng vận dụng các biện pháp vào chuẩn bị, tiến hành các bài học cụ thể

Bài viết “Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử theo hướng phát huy tính tích cực của

học sinh” của PGS TS Trịnh Đình Tùng trong cuốn “Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông (một số chuyên đề)” do GS TS Phan Ngọc Liên chủ biên (Nxb ĐHSP, H,

2005) đã phản ánh một cách toàn diện về quan niệm tính tích cực học tập của học sinh trong dạy hoc lịch sử, về đặc điểm của quá trình dạy học lịch sử trong mối liên hệ với việc phát huy tính

4

tích cực của học sinh, về các biện pháp chủ yếu nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử

2.2 Những công trình liên quan trực tiếp đến đề tài

Trước hết, nghiên cứu về Hồ Chí Minh đã có rất nhiều công trình nghiên cứu và biên soạn,

được phổ cập ở rất nhiều các cấp, các ngành Có thể kể đến ví dụ của Hội đồng trung ƣơng chỉ

đạo biên soạn, Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003; GS.Phan Ngọc Liên (chủ biên), Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh với thời đại, Nxb Lao động, Hà

Nội, 2001; TS Lê Văn Yên (chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, Nxb Lao động, 2003,

Võ Nguyên Giáp, Một số vấn đề nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Công an nhân dân,

2005.… và rất nhiều cuốn sách có giá trị khác Có thể nói, đây là những công trình biên soạn công phu, cho cái nhìn nhiều chiều và toàn diện về cuộc đời hoạt động của Bác, về tư tưởng của Người

Bài viết của GS Phan Ngọc Liên, Về việc giảng dạy, học tập cuộc đời và sự nghiệp

cách mạng của Bác Hồ trong trường phổ thông, Thông báo khoa học số 2, 1985; Đoàn Thế

Hanh, Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội - Sự vận dụng sáng tạo tư tưởng

Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay, Tạp chí cộng sản, số 777, 2007; GS Phan Ngọc Liên

(chủ biên),Sử dụng tư liệu Hồ Chí Minh trong nghiên cứu và giảng dạy lịch sử, Đề tài nghiên

cứu cấp bộ, ĐHSPHN, Hà Nội, 2002; hay như bài viết của PGS.TS Trần Bá Đệ, Một vài suy

nghĩ về tấm gương Bác Hồ thời trẻ đối với giáo dục thanh niên và Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc bồi dưỡng các thế hệ cách mạng thông qua giáo dục bằng gương người thực, việc thực

được in trong thông báo khoa học số 2/1985 … Đã đề cập phần nào những gợi ý trên cở sở thực tiễn vấn đề dạy và học về Hồ Chủ tịch ở các cấp học sao cho đồng bộ, thiết thực và phù hợp với tình hình đất nước yêu cầu cũng như thực hiện được mục tiêu giáo dục đưa ra

Trong tác phẩm “ Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác sử học”, GS.TS Phan Ngọc Liên đã

phân tích sâu sắc hiệu quả giáo dục lịch sử qua sử dụng các tài liệu lịch sử của Hồ Chí Minh

Bài viết: “.Tích hợp nội dung học tập và là theo tấm gương đạo đức Bác Hồ trong các

hoạt động dạy và học”- Tạp chí Tuyên giáo số 2 ngày 17/1/2002 tác giả Bùi Thị Diệp đã đề cập

đến ý nghĩa của việc học tập và là theo tấm gương đạo đức Bác Hồ và các hình thức học tập và là theo tấm gương đạo đức Bác Hồ trong các hoạt động dạy và học

Đặc biệt, Trần Dân Tiên trong “Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Hồ chủ

tịch”- Trần Dân Tiên NXB Văn Học, Hà Nội, năm 2001, đã trình bày nhiều mẩu chuyện bất hủ,

sinh động, cụ thể, có tác dụng giáo dục bằng chính những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh Trên cơ sở tiếp thu tư tưởng của các công trình nghiên cứu trên là những tài liệu quý giá, là những gợi ý quan trọng để giúp tôi đi sâu cơ sở lý luận liên quan đến đề tài của mình

5

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 1945, lớp 12- THPT

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các biện pháp giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học

sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 1945 lớp 12 THPT(Chương trình chuẩn) để

nâng cao hiệu quả dạy học và giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh

4 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

4.1 Mục đích

Nghiên cứu đề tài không chỉ nâng cao hiệu quả giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử Việt Nam từ 1919-

1945 lớp 12- THPT( Chương trình chuẩn)

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu các nguồn tài liệu tâm lý, giáo dục và chuyên ngành để xác định những căn cứ khoa học giúp cho việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử đạt hiệu quả cao nhất

- Điều tra thực trạng việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử ở trường THPT

- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919 – 1945 lớp 12- THPT (chương trình chuẩn), xác định những nội dung lịch sử giúp cho việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh

- Đề xuất các biện pháp giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong

dạy học lịch sử Việt Nam lớp từ 1919 đến 1945 lớp 12- THPT( Chương trình chuẩn) để góp

phần nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử và giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của các biện pháp giáo dục lòng

kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp từ 1919 đến

1945 lớp 12- THPT( Chương trình chuẩn)

5 Giả thuyết khoa học

Nếu thực hiện tốt các đề xuất được đưa ra trong luận văn thì sẽ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lòng kính yêu chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh mà còn nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ môn lịch sử trường phổ thông

6

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Khai thác các tài liệu về tâm lý học, giáo dục học,

phương pháp dạy học bộ môn, nghiên cứu chương trình, nội dung SGK Lịch sử lớp 12 – THPT

và các nguồn tài liệu liên quan đến dạy học

- Phương pháp điều tra thực tế bao gồm: dự giờ, quan sát, điều tra xã hội học, trao đổi

thảo luận với giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục

- Thực nghiệm sư phạm: Soạn giáo án và tiến hành thực nghiệm sư phạm dạy học lớp 12

của một số trường THPT

- Sử dụng phương pháp toán học thống kê: Dựa vào kết quả thu được giữa các lớp thực

nghiệm và đối chứng, tiến hành phân tích xử lý kết quả qua cách tính các tham số đặc trưng như trung bình cộng, …

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

7.1 Ý nghĩa khoa học

Luận văn làm phong phú thêm lý luận phương pháp dạy học lịch sử nói chung, lý luận giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh qua giảng dạy lịch sử Việt Nam từ 1919- 1945 lớp

12 THPT nói riêng nhằm nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu của đề tài còn là tài liệu tham khảo với sinh viên trường sư phạm, các bạn đồng nghiệp và đặc biệt những giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử tại các trường phổ thông

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử ở trường THPT

Chương 2: Các biện pháp giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh trong dạy học lịch

sử Việt Nam từ 1919- 1945 lớp 12- THPT Thực nghiệm sư phạm

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC GIÁO DỤC LÒNG KÍNH YÊU CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1919 ĐẾN 1945

LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Cơ sở lí luận

1.1.1 Nhiệm vụ giáo dục của bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông

7

Về kiến thức: giúp học sinh nắm vững được những kiến thức cơ bản về các sự kiện lịch sử

tiêu biểu của thế giới và dân tộc trên cơ sở củng cố, phát triển nội dung kiến thức lịch sử ở bậc THCS, hợp thành hệ thống kiến thức về sự phát triển của lịch sử từ thời nguyên thuỷ cho đến nay

Về kỹ năng: phát triển các kỹ năng cần thiết cho học tập lịch sử như có quan điểm lịch sử khi

xem xét sự kiện và nhân vật lịch sử, làm việc với SGK và các nguồn sử liệu, biết phân tích, so sánh, tổng hợp…Có năng lực tự học, phát hiện, đề xuất giải quyết vấn đề HS nâng cao hơn năng lực tư duy

và thực hành

Về thái độ, tình cảm, tư tưởng: bộ môn lịch sử có ưu thế trong việc giáo dục tư tưởng,

đạo đức, thái độ, tình cảm cho học sinh, góp phần vào việc đào tạo con người Việt Nam toàn diện

1.1.2 Quan niệm về giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh

1.1.2.1 Khái niệm giáo dục

Giáo dục là một quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức một cách

có mục đích và kế hoạch, thông qua các hoạt động và quan hệ giữa người giáo dục và người được giáo dục, nhằm truyền đạt và chiếm lĩnh những kinh nghiệm xã hội loài người

Theo nghĩa rộng này, giáo dục bao hàm cả giáo dưỡng, dạy học và giáo dục theo nghĩa hẹp (tất cả các yếu tố tạo nên nét tính cách và phẩm hạnh của con người, đáp ứng các yêu cầu kinh tế-xã hội)

Giáo dục (theo nghĩa hẹp) là một bộ phận cấu thành nên giáo dục tổng thể (rộng): Là quá

trình hình thành niềm tin, lí tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách của nhân cách, những hành vi và thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội, thuộc các lĩnh vực tư tưởng- chính trị, đạo đức, lao động và học tập, thẩm mĩ, vệ sinh

Như vậy, chúng ta nhân thấy quá trình giáo dục theo nghĩa hẹp có chức năng trội là hình thành phẩm chất nhân cách cho con người Nó được thực hiện trên cơ sở vừa tác động dến ý thức vừa tác động đến hành vi; vừa lĩnh hội hệ thống tri thức và giá trị, vừa thể nghiệm những kinh nghiệm thực tiễn của bản thân, vừa trau dồi học vấn, vừa tham gia các hoạt động xã hội tập thể

1.1.2.2 Khái niệm giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lòng kính yêu là tình yêu, lòng kính phục giữa con người với con người Giáo dục lòng kính yêu là hình thành tình cảm yêu mến kính trọng ở mỗi học sinh với một con người cụ thể nào đó Giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh là hình thành ở học sinh những phẩm chất đạo đức tốt đẹp đó là sự cảm phục, lòng biết ơn tình cảm kính yêu đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh - một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, nhân cách cao đẹp cho các em học sinh học tập và làm theo

1.1.2.3 Khái niệm giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí minh cho học sinh

8

Nhà trường là nơi giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước Học sinh đến trường không những chỉ được trang bị kiến thức về các môn học, mà còn được rén luyện kĩ năng sống để làm người, để sống tốt, sống có ích, trở thành con người toàn diện Do đó, giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh có tác dụng rất tốt trong việc nêu gương cho học sinh

Hiện nay chưa có một khái niệm hoàn chỉnh về giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh Nhưng chúng ta có thể hiểu một cách khái quát như sau: Giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh là quá trình giáo viên trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về hoạt động cách mạng, phẩm chất đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm nâng cao và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống giản dị cho học sinh, góp phần làm biến đổi sâu sắc về cả nhận thức và hành động trong việc học tập và làm theo gương Bác Hồ vĩ đại, yêu cầu học sinh phải nhận thức và tích cực tu dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đó là lòng yêu nước, lòng nhân ái vị tha, khoan dung, nhân hậu; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, lối sống giản dị, tinh thần vượt khó khăn, thử thách, suốt đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng để bảo vệ lợi ích của nhân dân, của dân tộc

1.1.2.4 Tiêu chí đánh giá quá trình giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ chí Minh cho học sinh THPT

+ Bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, có ý chí phấn đấu vươn lên

+ Chấp hành nghiêm đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực, tích cực tham gia xây dựng môi trường văn hoá sư phạm lành mạnh

+ Có tinh thầ yêu nước, ý thức xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

+ Có động cơ học tập, rèn luyện đúng đắn, sáng tạo,vượt khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh

+ Xung kích, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ

+ Đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình; có phẩm chất, lối sống trung thực, giản dị, cầu tiến

bộ, sống có trách nhiệm với đơn vị, bản thân, gia đình

1.1.3 Khả năng giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh của bộ môn lịch sử ở trường phổ thông

Về kiến thức: lịch sử có tác dụng và ưu thế trong việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch

Hồ Chí minh cho học sinh Đặc biệt, là nội dung chính của lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919 -

1945 Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919- 1945 có hai nội dung kiến thức lớn là cuộc vận động thành lập Đảng và cuộc vận động cách mạng tháng Tám Cả hai cuộc vận động đó đều gắn liền với công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Đảng và cách mạng Chính vì vậy, việc giảng dạy

bộ môn lịch sử ở trường phổ thông có ưu thế hơn hẳn trong việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch

Hồ Chí Minh cho học sinh

9

Về kỹ năng: Thông qua quá trình tổ chức cho học sinh lĩnh hội kiến thức lịch sử Việt Nam giai

đoạn 1919 - 1945 ở lớp 12 THPT (Chương trình chuẩn) sẽ góp phần rèn luyện cho học sinh những kỹ năng phù hợp với đặc trưng bộ môn như: kỹ năng nhận biết, tái hiện kiến thức lịch sử, kỹ năng phân tích, tổng hợp, đánh giá, so sánh, đối chiếu các sự kiện hiện tượng… đặc biệt là khả năng vận dụng kiến thức lịch sử để nhận biết kiến thức mới và vận dụng trong thực tiễn

Kiến thức lịch sử giai đoạn 1919 - 1945 hết sức phong phú và phức tạp Nó đề cập đến một loạt những vấn đề dân tộc, giải phóng dân tộc, giai cấp, đấu tranh giai cấp Để làm sáng tỏ những

sự kiện, hiện tượng của lịch sử Việt Nam giai đoạn này, đòi hỏi học sinh phải có những kỹ năng phù hợp với đặc trưng bộ môn

Về thái độ: Trong giai đoạn 1919 - 1945, học sinh sẽ thấy được tình cảnh nhân dân

Việt Nam dưới ách cai trị của chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa phát xít, từ đó hiểu rõ được khát khao cháy bỏng của dân tộc là độc lập, giải phóng dân tộc và càng hiểu rõ về tinh thần đoàn kết dân tộc, lòng yêu nước nồng nàn

Hơn nữa qua việc dạy học về lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919- 1945 với những nội dung kiến thức về những hoạt động, công lao của Nguyễn Ái Quốc đối với dân tộc sẽ góp phần gây xúc động mạnh đối với học sinh, các em sẽ từ cảm phục, biết ơn và kính trọng Người Đồng thời các em sẽ có suy nghĩ, hành động đúng đắn để học tập theo Người, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động mà Đảng và Nhà nước đang phát động là "Học tập và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"

1.1.4 Vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh của bộ môn lịch

sử ở trường phổ thông

Giáo dục lòng kính yêu chủ tịch Hồ Chí Minh có vai trò ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người Bộ môn lịch sử thông qua việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh đã góp phần vào thực hiện mục tiêu giáo dục nói chung là nhằm trang bị và hình thành cho học sinh:

Nhận thức > Kiến thức > Kĩ năng > Thái độ > Hành vi đúng đắn trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

1.2 Thực trạng việc giáo viên tiến hành giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông

1.2.1 Kết quả khảo sát về phía giáo viên

Phần lớn giáo viên đều nhận thức được vấn đề giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh là vấn đề quan trọng và cần thiết trong quá trình giảng dạy bộ môn

Tuy nhiên, quá trình giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh của các thầy cô giáo chủ yếu mới chỉ được tiến hành dưới những hình thức lồng ghép trong quá trình bài soạn, bài giảng với mức

độ ít, không thường xuyên

10

1.2.2 Kết quả khảo sát về phía học sinh

- Về nhận thức:

Qua các số liệu điều tra có thể thấy rằng phần lớn các học sinh khi được hỏi đều có nhận thức chưa đầy đủ về vấn đề giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Về thái độ:

Đa số học sinh khi được hỏi đều có thái độ hào hứng với vấn đề giáo dục kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Về hành vi:

Qua kết quả điều tra, tôi thấy rằng các học sinh mặc dù đã có nhận thức về vấn đề giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh, có thái độ tích cực, hành vi đúng đắn đối với việc học tập và là theo Chủ tịch Hồ Chí Minh Tuy nhiên, rất nhiều học sinh khi được hỏi vẫn chưa thực sự quan tam tới vấn đề này vì cho rằng vấn đề này không quan trọng với mình, không ảnh hưởng tới tương lai, cuộc sống sau này, nó là vấn đề của xã hội đất nước

* *

*

Thông qua những phân tích trên đây, có thể thấy, việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch

Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919 - 1945 chủ yếu là giáo dục sự cảm phục lòng biết ơn cho HS trước những công lao vĩ đại của Người cho non sông, đất nước, cho sự nghiệp giải phóng dân Đặt trong bối cảnh hiện nay, việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh cho học sinh THPT không chỉ nhằm góp phần đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ mà còn trung thành với lý tưởng cộng sản và là con người Việt Nam XHCN, có trách nhiệm trong việc bảo vệ nền độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

Tuy nhiên, trên thực tế, qua khảo sát điều tra có thể thấy việc giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh trong nhà trường phổ thông chưa thực sự có hiệu quả và được đánh giá cao Công tác tiến hành còn mang tính cá nhân, phụ thuộc nhiều vào trình độ và cảm hứng người dạy Cách thức thực hiện còn khá bế tắc do điều kiện cơ sỏ vật chất, do chương trình biên soạn,… Chính vì thế, đòi hỏi cần phải có những biện pháp khả thi, có tính hiệu quả cao đối với công tác giáo dục lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh ở bậc THPT

CHƯƠNG 2 CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC LÒNG KÍNH YÊU CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1919- 1945 Ở LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG - THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

2.1 Mục tiêu, nội dung cơ bản của chương trình lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919- 1945