Vận động hành lang tại mỹ và một số vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp việt nam xuất khẩu sang thị trường mỹ

Công trình tham dự cuộc thi sinh viên nghiên cứu khoa học hy vong tài liệu này sẽ hữu ích cho các bạn !

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-o0o -

Công trình tham d Cu c thi

Sinh viên Nghiên c u Khoa h c tr ng i h c Ngo i th ng 2013

M C L C

L I NịI U 5

N I DUNG 7

Ch ng I: T ng quan v v n đ ng hành lang 7

1 Khái ni m v n đ ng hành lang 7

1.1 Theo t đi n 7

1.2 D i góc đ c a nh ng nhƠ nghiên c u 7

1.3 D i góc đ c a các chuyên gia v n đ ng hƠnh lang 7

1.4 Theo quy đ nh c a pháp lu t 8

2 Vai trò c a v n đ ng hành lang 9

3 L ch s v n đ ng hành lang 11

4 Tác đ ng c a v n đ ng hành lang 14

4.1 Tác đ ng tích c c 14

4.2 Tác đ ng tiêu c c 16

Ch ng II: Th c tr ng ho t đ ng v n đ ng hành lang t i M 18

1 Khái quát ho t đ ng v n đ ng hành lang t i M 18

1.1 H th ng chính tr , pháp lu t c a M 18

1.2 Quá trình phát tri n c a v n đ ng hƠnh lang t i M 28

1.3 Cách th c v n đ ng hƠnh lang t i M 31

2 Th c tr ng v n đ ng hành lang t i M 33

2.1 Chi phí cho v n đ ng hƠnh lang t i M 34

2.2 Nh ng ch th đ u t nhi u nh t cho v n đ ng hƠnh lang t i M 35

2.3 Nh ng công ty v n đ ng hƠnh lang hƠng đ u t i M 35

3 Di n bi n m t s v v n đ ng hƠnh lang đi n hình t i M 37

3.1 V n đ ng hƠnh lang c a doanh nghi p d t may Trung Qu c t i Hoa K 37

3.2 V n đ ng hƠnh lang cho v trƠn d u t i v nh Mexico c a công ty d u khi Anh BP 47

3.3 V n đ ng hƠnh lang trong v ki n cá tra, cá basa c a Vi t Nam 57

4 ánh giá chung v ho t đ ng v n đ ng hành lang t i M 64

Ch ng III: M t s v n đ đ t ra cho các doanh nghi p Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng M 66

1 T ng quan ho t đ ng xu t kh u c a Vi t Nam sang th tr ng M 66

1.1 Kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam sang th tr ng M giai đo n 2007-2012 67

1.2 Nh ng m t hƠng xu t kh u ch l c c a Vi t Nam sang th tr ng M n m 2012 68

2 Nh ng khó kh n mƠ doanh nghi p Vi t Nam g p ph i khi xu t kh u sang th

tr ng M 69

2.1 Khó kh n t phía chính ph M trong vi c ban hƠnh các đ o lu t, t o ra các hƠng rƠo nh m b o h s n xu t trong n c tr c hƠng nh p kh u c a Vi t Nam 69

2.2 Khó kh n t phía các doanh nghi p, hi p h i M vƠ các n c xu t kh u khác vƠo M có hƠng hóa c nh tranh v i hƠng xu t kh u c a Vi t Nam vƠo M 71

2.3 Khó kh n do n ng l c c a doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam sang th tr ng M 72

3 xu t m t s gi i pháp liên quan đ n ho t đ ng v n đ ng hành lang 73

3.1 Gi i pháp v mô 73

3.2 Gi i pháp vi mô 78

K T LU N 80

L I NịI U

Hi n nay, M tr thành th tr ng xu t kh u l n nh t và ti m n ng nh t cho các

doanh nghi p xu t kh u Vi t Nam Theo s li u c a Phòng Th ng m i và Công nghi p

Vi t Nam (VCCI), kim ng ch nh p kh u c a M vào n m 2010 và 2011 l n l t là 1,935

t USD và 2,314 t USD, trong đó b n hàng chính là Trung Qu c, x p v chí th nh t, chi m 19.5 % kim ng ch xu t nh p kh u c a M , th nhì là Canada (14,2%) N m 2010,

t ng kim ng ch th ng m i hai chi u gi a Vi t Nam và Hoa K đ t 18,004 t USD, t ng

g n 19,5% so v i cùng k n m tr c S li u n m 2010 cho th y, Vi t Nam đ ng th 27 trong s các n c xu t kh u vào Hoa K N m 2011, kim ng ch xu t nh p kh u c a Vi t Nam v i M đ t h n 21,456 t USD, trong đó Vi t Nam xu t siêu h n 12 t USD

Tuy nhiên, quan h th ng m i gi a Vi t Nam và M v n còn t n t i nhi u khó

kh n Th nh t, n n kinh t M đang g p ph i th c thách l n: t l th t nghi p cao, n m

2011 là 9,1%; n công c a Hoa K hi n nay lên t i 15 nghìn t USD, l ng n công M trong th i k t ng th ng Obama đ n nay còn nhi u h n c s n tích l y t th i k t ng

th ng George Washington cho t i th i k t ng th ng Bill Clinton … ó là m t trong s nguyên nhân khi n M đư ti p t c th c hi n nhi u bi n pháp và rào c n th ng m i nh m

b o h s n xu t trong n c (đ o lu t Farm Bill, Lacey, gây nhi u khó kh n trong v ki n tôm, cá tra, basa c a Vi t Nam…) Th c t cho th y, M đư nhi u l n gây khó d cho doanh nghi p Vi t Nam, có th k đ n là các v ki n ch ng bán phá giá, ch ng tr c p

đ i v i nh ng m t hàng nh túi nh a PE, ng thép, th y s n…Và g n đây M gây khó

d cho các m t hàng các m t hàng nông s n.Vào tháng 11/2011, qu thanh long – m t

m t hàng nông s n đư ph i m t đ n 8 n m đ C quan Ki m d ch đ ng th c v t M (APHIS) c a B nông nghi p M cho phép trái cây Vi t Nam ti p c n th tr ng M vào tháng 7/2003– b ng d ng b M c m thông quan vì cho là có d l ng thu c b o v th c

v t v t quá m c cho phép Tuy nhiên, theo đ i di n m t doanh nghi p tham gia xu t

kh u m t hàng này, m c dù k t lu n có l ng t n d thu c nh ng FDA (c quan qu n lỦ Thu c và th c ph m M ) l i không quy đ nh rõ gi i h n t l bao nhiêu i u đáng nói

là, tr c đó M không h có quy đ nh này… Khó kh n h n n a khi c quan qu n lỦ Thu c và th c ph m M (FDA) đ a ra lu t m i v qu n lỦ v sinh an toàn th c ph m đ i

v i hàng nông s n nh p kh u, theo quy đ nh đó thì 100% lô hàng thanh long s b ki m tra tr c khi thông quan hay vì 10% tr c đây S vi c này đư khi n nhi u doanh nghi p

c a ta ch n gi i pháp ng ng xu t kh u thanh long, nh h ng r t l n t i cu c s ng c a

bà con nông dân, c ng nh các doanh nghi p xu t kh u thanh long c a Vi t Nam N m

2010, s n l ng thanh long xu t sang M kho ng 850 t n, con s này t ng khá m nh trong 11 tháng đ u n m 2011 khi v t 1.500 t n S n l ng thanh long vào M t ng nhanh, và hi n nay có thêm chôm chôm, s p t i n a là nhưn, v i, theo nhi u Ủ ki n, s là

m t trong nh ng nguyên nhân đ phía M ti p t c gia t ng các bi n pháp ki m soát ó

ch là m t trong s r t nhi u v doanh nghi p xu t kh u c a Vi t Nam b gây khó d khi thâm nh p vào th tr ng M Tuy nhiên n u các doanh nghi p Vi t Nam thay vì ch bi t

c ng nh c làm theo yêu c u k thu t mà bên M đ a ra thì ch c ch n s còn g p r t nhi u khó kh n trong t ng lai, thay vì th n u doanh nghi p Vi t Nam ch đ ng đàm phán, th ng l ng v i M đ đ t đ c m t tiêu chu n k thu t nh p kh u thu n ti n cho đi u ki n s n xu t c a Vi t Nam thì rõ ràng hàng hóa c a Vi t Nam s thâm nh p vào th tr ng M thu n l i h n nhi u Nói cách khác, các doanh nghi p Vi t Nam đư

đ n lúc ph i bi t cách làm th nào tác đ ng đ n các nhà ho ch đ nh chính sách c a M đ

đ t đ c l i ích cho doanh nghi p mình Cách làm đó, đư đ c nhi u doanh nghi p trên

th gi i áp d ng t i M , và đ c bi t đ n v i tên g i là “v n đ ng hành lang"

Do đó, đ góp ph n phát huy ti m n ng c ng nh kh c ph c nh ng khó kh n đ t

ra cho các doanh nghi p Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng M , đ tài xin đ c nghiên

c u v n đ “V n đ ng hành lang t i M và m t s v n đ đ t ra cho các doanh nghi p

Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng M ”

- V n đ ng hành lang ngh a là n l c có ch Ủ đ gây nh h ng đ n các quy t

đ nh chính tr thông qua nhi u hình th c v n đ ng nh m vào các nhà ho ch đ nh chính sách

- Nói m t cách đ n gi n, v n đ ng hành lang là thuy t ph c ng i đ c v n đ ng ban hành chính sách theo ý mu n c a ng i v n đ ng V n đ c n v n đ ng có th là m t

d lu t ho c đ n gi n ch đ yêu c u ngh s ti p xúc th ng xuyên h n v i m t nhóm c tri nào đó Nói m t cách khái quát thì v n đ ng hành lang là đ a ra chính ki n c a m t nhóm l i ích đ i v i m t chính sách c a Nhà n c và tác đ ng đ bi n đ i chính sách đó theo nhu c u c a nhóm l i ích

1.3 D i góc đ c a các chuyên gia v n đ ng hành lang

- V n đ ng hàng lang là v n đ ng giùm cho ng i khác v m t v n đ mà ng i

đó không hi u rõ đ ng đi n c b c, h không bi t ph i v n đ ng nh th nào, v n

đ ng ai đ đ đ t đ c ý nguy n c a h lên c quan l p pháp (theo Ann Sullivan, chuyên viên v n đ ng hành lang Washington)

- V n đ ng hành lang có th đ c hi u m t cách r t đ c tr ng là ho t đ ng nh m

t o nh h ng đ n ti n trình ban hành quy t đ nh ho c có th mang m t ngh a r ng h n

th n a

- V n đ ng hành lang là ho t đ ng có h th ng và đ c th c hi n m t cách không chính th c đ tác đ ng đ n nh ng ng i có th m quy n ra quy t đ nh Tính không chính

th c đây đ c hi u r ng, v n đ ng hành lang tuy không ph i là m t th t c b t bu c

c a quy trình ra chính sách, quy t đ nh nh ng l i có tác d ng b sung cho quá trình ra chính sách, quy t đ nh c a ng i có th m quy n B i l , v n đ ng hành lang mang đ n cho ng i có th m quy n cái nhìn toàn di n, đa chi u v i đ y đ thông tin, ch ng c

c ng nh Ủ ki n, ki n ngh c a c tri và xã h i v v n đ đang đ c xem xét, quy t đ nh, trên c s đó, h đ a ra nh ng quy t đ nh có l i cho xã h i, c tri ho c các nhóm l i ích,… Chính vì v y, có th nói v n đ ng hành lang là ho t đ ng “h u tr ng”, nh ng có vai trò b sung, tác đ ng m nh m đ n t t c các công đo n c a quá trình ra quy t đ nh

1.4 Theo quy đ nh c a pháp lu t

- V n đ ng hành lang là m t trong nh ng ho t đ ng h p pháp đ ti p c n v i

Qu c h i, các c quan c a Chính ph và chính quy n đ a ph ng vì l i ích c a công

chúng

- Theo lu t pháp c a bang Washington - M , thì v n đ ng hành lang và hành

đ ng v n đ ng hành lang là “c g ng nh h ng đ n vi c thông qua ho c bãi b b t k

d th o lu t nào c a c quan l p pháp c a bang Washington hay s ch p nh n ho c ch i

b b t k lu t l , tiêu chu n, thu đ a ph ng hay v n b n c a b t k c quan chính quy n nào theo o lu t th t c hành chính nhà n c, ch ng 34.05 RCW” C ng theo

lu t pháp c a bang này, d th o lu t có ngh a là các d th o lu t, các ngh quy t, nh ng

b n ki n ngh , nh ng b n s a đ i, nh ng s b nhi m và nh ng v n đ khác ch a quy t

đ nh ho c đ c đ xu t trong c hai vi n c a c quan l p pháp, bao g m b t k v n đ gì

có th là đ i t ng hành đ ng c a c hai vi n hay b t k u ban nào c a Ngh vi n và

t t c nh ng d th o lu t và nh ng ngh quy t đư đ c c hai vi n thông qua nh ng đang

ch Th ng đ c bang phê chu n

D a trên đ nh ngh a này, v n đ ng hành lang bao g m nh ng n l c đ ng n ch n

vi c đ a ra Ngh vi n nh ng d th o lu t làm nh h ng không t t đ n quy n l i c a thân ch và n l c nh m gây nh h ng t i quy t đ nh c a Th ng đ c bang

Các ho t đ ng v n đ ng hành lang bao g m vi c lên k ho ch, chu n b , nghiên

c u, tìm ki m thông tin có ch đ nh, th c hi n v n đ ng đúng th i đi m, ph i h p v i

Tuy nhiên, c ng có quan đi m ti p c n v n đ ng hành lang t m t trái c a nó, theo

2 Vai trò c a v n đ ng hƠnh lang

Ho t đ ng v n đ ng hành lang là quá trình ki n ngh đ n chính quy n đ gây nh

h ng đ n vi c ra chính sách, quy t đ nh V n đ ng hành lang theo đúng ngh a đ c ghi

nh n trong các v n b n pháp lu t có m c đích r t trong sáng và có vai trò, tác d ng tích

c c đ n ho t đ ng c a chính quy n nói chung và c th là quá trình ho ch đ nh chính sách nói riêng Vai trò c a v n đ ng hành lang th hi n các đi m sau đây:

Th nh t, v n đ ng hành lang là m t b ph n chính đáng, h p pháp c a thi t ch dân ch Quy n ki n ngh c a nhân dân đ i v i chính quy n đư t ng đ c ghi nh n trong

Hi n ch ng Magna Carta (1215) c a n c Anh, trong r t nhi u các hi p c liên quan

đ n lãnh th thu c đ a M , trong Tuyên ngôn đ c l p c a n c M và trong các hi n pháp c a bang và Liên bang M th i k h u cách m ng, bao g m c B n Tuyên ngôn

nhân quy n ây chính là c s đ ho t đ ng v n đ ng hành lang d n đ c th a nh n và ngày càng phát tri n (đ c bi t là M và EU) nh là m t ph n chính đáng, h p pháp c a thi t ch dân ch b t k nó do cá nhân công dân hay do các nhóm l i ích ti n hành

M , s tham gia c a công dân vào chính tr nói chung và quá trình ra quy t đ nh nói riêng

là m t trong nh ng đ c tr ng c a h th ng chính tr truy n th ng M Trên th c t , v n

đ ng hành lang M đư và đang là m t v n đ mang tính chính tr - pháp lý - xã h i, có tác đ ng m nh m đ n Qu c h i và Chính ph M trong t t c các công đo n c a quá trình xây d ng pháp lu t và hình thành chính sách đ i n i, đ i ngo i S có m t ho t

đ ng v n đ ng hành lang trong t t c các công đo n c a quá trình hình thành chính sách không ch th hi n l i ích t thân c a các t ch c v n đ ng hành lang mà còn là nhu c u chính đáng c a chính quy n, các nhà ho t đ ng chính sách B i l , trong m i quan h v i

Qu c h i và Chính ph , v n đ ng hành lang đ ng th i là s ph n ánh, giám sát, ki m

ch , đ i tr ng c a các nhóm l i ích và nhân dân đ i v i các c quan công quy n H n th

n a, v n đ ng hành lang mang đ n cho ng i có th m quy n cái nhìn toàn di n, đa chi u

v i đ y đ thông tin, ch ng c c ng nh Ủ ki n, ki n ngh c a c tri và xã h i v v n đ đang đ c xem xét, quy t đ nh N u các ngh s mu n đ c tái c trong nhi m k t i thì

vi c làm hài lòng c tri là trách nhi m l n nh t đ i v i h th c hi n trách nhi m này, ngh s không ch đ n thu n ch ng minh s m n cán c a mình t i ngh tr ng ho c t i

đ n v b u c mà còn thông qua lá phi u ho c tham lu n bày t quan đi m, ph n ánh

nh ng m i quan tâm c a c tri ho c ph i bi t cách gi i thích th a đáng cho c tri v m t hành đ ng b phi u b t th ng nào đó c a mình M c dù các ngh s ph i ch u s ch đ o

c a các nhóm đ ng phái trong H vi n và Th ng vi n khi b phi u, song h v n ph i dành s quan tâm đáng k đ n ý ki n c a công lu n và c a c tri t i các qu n hay bang

c a mình N u m t ngh s nh n đ c yêu c u c a m t s l ng đáng k c tri v m t

v n đ nào đó, trong lúc ban lưnh đ o đ ng yêu c u v này ph i b phi u khác đi, thì ti ng nói c a c tri th ng chi ph i k t qu b phi u cu i cùng Do đó, v b n ch t, v n đ ng hành lang là s chia s quy n l c gi a Nhà n c và xã h i S th a nh n v m t pháp lý

c a v n đ ng hành lang c ng là s minh ho c th v tính đ i di n c a Qu c h i M

Th hai, v n đ ng hành lang giúp cho các ý nguy n c a c tri đ n đ c v i chính quy n, mà c th là c quan l p pháp, m t cách nhanh chóng, rõ ràng, hi u qu nh t Theo quy đ nh c a pháp lu t, b t k công dân, t ch c ho c công ty nào đ u có th đ đ t

ý nguy n c a mình lên Qu c h i Tuy nhiên, th t là không th c t n u yêu c u m t v dân

bi u, m t ngh s hay các nhân viên c a h dành th i gi đ nói chuy n v i t ng c tri,

t ng t ch c ho c đoàn th hi n di n trong đ n v b u c c a h H n n a, không ph i c tri nào c ng có kh n ng chuy n t i đ n ngh s nh ng thông đi p rõ ràng, chính xác,

ng n g n và đi th ng vào n i dung, m c đích c n đ t t i nh m thu hút s chú ý c a h

Vì v y, các t ch c, công ty hay các nhóm c tri có cùng l i ích ph i nh đ n các nhà

v n đ ng hành lang ây là nh ng ng i ít nhi u g n bó v i ho t đ ng ngh tr ng,

có th dành th i gian đ ti p xúc, tác đ ng đ n các ngh s , có các m i quan h c ng nh kinh nghi m trong vi c v n đ ng các chính khách M t chuyên gia v n đ ng hành lang

có th nói thay cho nhi u ng i khi trình bày các quan đi m chính sách tr c Qu c h i Chuyên gia v n đ ng hành lang c ng bi t s ph i chu n b n i dung thông đi p nh th nào, thông qua các ph ng th c gì đ có th gây s c ép hay tác đ ng có hi u qu đ n các ngh s ây chính là cách bi n b c xúc c a công chúng, c a c tri thành b c xúc c a chính quy n đ tranh th s ng h c a chính quy n đ i v i nh ng v n đ mà c tri quan tâm

Th ba, v n đ ng hành lang giúp mang nh ng v n đ quan tr ng đ n v i bàn h p

c a Ngh vi n, góp ph n làm cho quá trình quy t đ nh thêm minh b ch, dân ch Nh vào tính chuyên nghi p hóa c a ho t đ ng lobby, nh ng v n đ c a các nhóm l i ích trong xã

h i, b t k đó là nhóm đa s hay thi u s , đ i di n cho các l i ích ph thông hay ch là

nh ng l i ích riêng l trong xã h i đ u có th đ c ph n nh m t cách rõ ràng, chính xác

đ n tai các nhà l p pháp Các c quan có th m quy n không th hoàn toàn t do trong

vi c ho ch đ nh chính sách mà h còn ph i ch u nhi u áp l c t các nhóm l i ích trong xã

h i Và vì v y, v n đ ng hành lang tr thành m t trong nh ng c u n i, là kênh liên l c

gi a các nhóm công chúng mà nó đ i di n v i chính quy n; đ ng th i làm cho quá trình

ra quy t đ nh thêm minh b ch h n

3 L ch s v n đ ng hƠnh lang

V n đ ng hành lang đư xu t hi n t xa x a, và có m t tr ng h p nói r ng v n

đ ng hành lang là m t trong nh ng vi c làm chuyên nghi p lâu đ i nh t trên th gi i

Tòa án c a nh ng ng i Hy L p và Ro-ma luôn có nh ng nhà v n đ ng hành lang

th i x a hay lui t i, đó là nh ng ng i tìm ki m s đ ng thu n c a th ng ngh s và

nh ng ng i bình dân La Mư đ thu n theo ho c ph n đ i l i nh ng v n đ này sinh th i gian y Cung đi n c a nhà Vua và các hoàng t th ng ch t ních các c n th n, chính

nh ng c n th n này là ng i làm nhi m v v n đ ng hành lang th i y N u nh ng nhà

t b n không làm công tác v n đ ng vua King John, và ông không kí vào b n hi n

ch ng Magna Carta t i Runnymede, thì ch đ dân ch c a V ng Qu c Anh có l s phát tri n theo h ng khác

Ng i ta v n tranh cãi v ngu n g c th c s c a v n đ ng hành lang nh m t thu t ng , nh m t c u trúc kinh doanh hay đ i ng c l i là m t ho t đ ng m m d o

Nh ng v n đ tr c m t v n s còn gây tranh cãi là nh ng ngu n g c này n m c Weatminster ho c Washington T ng có b n ghi l i r ng ngu n g c c a thu t ng này ra

đ i t i Washington vào nh ng n m 60 c a th k XIX Nh ng ng i mu n l y đ c s

nh h ng c a t ng th ng Ulysses S Grant th ng nhóm h p t i hành lang c a khách s n Willard và c tìm cách thu hút s chú ý c a ngài đ ngài chú ý t i m t s l nh v c đ c

bi t Th k XIX, v n đ ng hành lang Washington đư phát tri n đ n m c mà đ c cho

là ti n thân c a ngành v n đ ng hành lang hi n nay Các th ng ngh s c ng nh h vi n

s không ch hài lòng v i nh ng nhà v n đ ng hành lang mà còn đ c h cung c p thông tin m t cách ng n g n chi ti t v các v n đ di n ra trong th i đi m đó Nh ng ng i s

xu t hi n tr c y ban Qu c h i đ c cung c p cho các m i quan h , so n th o tr c bài nói, và t p luy n Cho đ n đ u th k XIX, cùng v i vi c Qu c h i M cho phép công dân ti p xúc v i các ngh s đ v n đ ng h ng h ho c không ng h đ i v i nh ng chính sách, d lu t s ho c đang đ c xem xét t i Ngh vi n, ho t đ ng v n đ ng hành lang b t đ u đ c th a nh n r ng rãi T đó đư hình thành m t l p ng i ho c t ch c chuyên nghi p gi vai trò trung gian, làm nhi m v “con thoi” gi a c tri ho c các nhóm

l i ích v i các ngh s nh m tác đ ng đ n nh ng chính sách, d lu t Nh ng ng i này

đ c g i là các nhà v n đ ng hành lang (lobbyist) H ho t đ ng v i m c đích trong sáng

và đ c ghi nh n trong Hi n pháp B ng các cu c g p g chính th c ho c không chính

th c, vi t th , ki n ngh , g i đi n tho i,… nhà v n đ ng hành lang tham gia vào quá trình hình thành các quy t đ nh c a ngh s đ h đ a ra quy t đ nh ho c ban hành chính sách

t t h n cho ng i ho c nhóm l i ích mà mình đ i di n Tuy nhiên, do ho t đ ng v n

đ ng hành lang th ng g n v i nh ng cu c ti p xúc cá nhân nên d n d n ho t đ ng này

đư b bi n t ng Trong không ít tr ng h p, v n đ ng hành lang đ c miêu t nh m t con “quái v t”, tìm m i cách lu n lách vào các phòng, ban, hành lang ngh vi n đ làm

l ng đo n Qu c h i Tr c tình tr ng đó, Qu c h i M đư ban hành nhi u đ o lu t đ

đ a ho t đ ng v n đ ng hành lang vào khuôn kh nh Lu t đ ng kỦ đ i di n n c ngoài

n m 1938, Lu t liên bang v ho t đ ng v n đ ng hành lang n m 1946, Lu t v công khai

ho t đ ng v n đ ng hành lang n m 1995 Theo quy đ nh c a các lu t này thì m i cá nhân, t ch c v n đ ng hành lang ph i đ ng kỦ ho t đ ng v i T ng th kỦ Th ng vi n

và H vi n, ph i công khai danh sách khách hàng, công khai các cu c ti p xúc và ti n công đ c chi tr , Ho t đ ng v n đ ng hành lang Qu c h i M do v y đư có khuôn kh h n, tr thành ph bi n và đ c ch p nh n nh m t ngh t t y u trong đ i

s ng chính tr Chính vì v y, M đư tuyên b ch c n ch r ng M chính là cái nôi sinh ra ngành v n đ ng hanh lang, tuy nhiên, c ng có m t l i ngh tôn tr ng b n ch t c a thu t

ng v n đ ng hành lang cho r ng ngu n g c c a nó là Westminster và không th không

k đ n Members’Lobby hay hành lang trung tâm c a đi n Westminster L p lu n này

đ c hình thành n m 1854, vì v y l i tuyen b này có th có giá tr , do v y v n đ ng hành lang đ c coi là sinh ra Westminster ch không ph i Willard Hotel Dù thu t

ng này có đ c hình thành đâu, nh ng không ai ph nh n đ c r ng vi c v n đ ng hành lang th ng m i có t ch c có ngu n g c t M

T i nhi u Ngh vi n khác trên th gi i, ngh v n đ ng hành lang c ng đ c th a

nh n r ng rưi, đi n hình nh v n đ ng hành lang Ngh vi n Châu Âu Ph l c 9 c a quy t c v th t c làm vi c c a Ngh vi n châu Âu quy đ nh 10 đi m v v n đ ng hành lang Theo đó, nhà v n đ ng hành lang đ c c p gi y phép ra vào khu v c làm vi c c a Ngh vi n đ cung c p thông tin cho các ngh s nh m đ t l i ích riêng c a h ho c cho bên th ba Nhà v n đ ng hành lang ph i tuy t đ i tuân th đ o đ c và tiêu chu n đ i v i nhà v n đ ng hành lang, không đ c l y thông tin b ng b t c hành đ ng không trung

th c nào, không đ c tuyên b là có quan h chính th c v i Ngh vi n khi làm vi c v i bên th ba và ph i công khai các ho t đ ng có tr ti n công Các ngh s c ng ph i làm

b n công b chi ti t các ho t đ ng ngh nghi p và không đ c nh n b t c quà bi u hay

ti n trong khi thi hành nhi m v Hi n nay, ng i ta c tính hàng n m có kho ng 70.000

cu c liên l c cá nhân gi a các thành viên Ngh vi n Châu Âu và các nhóm l i ích Vào

n m 2000, kho ng 2.600 nhóm l i ích đ t v n phòng th ng tr c t i Brussels nh m tác

đ ng đ n quy trình ra quy t đ nh c a Ngh vi n; trong đó, các Liên đoàn th ng

m i châu Âu chi m kho ng 1/3, c v n th ng m i chi m kho ng 1/5, các công ty, t

ch c phi chính ph châu Âu chi m kho ng 10%, đ i di n khu v c và t ch c qu c t chi m kho ng 5% và cu i cùng là nhóm chuyên gia c v n chi m 1%

c bi t t i Anh ngay t th p k 60 và ch y u là th p k 70 c a th k XX, ho t

đ ng v n đ ng hành lang Anh ph n l n là ho t đ ng r i r c và không đ c ki m soát

N m 1979, đ i th c a Margaret Thatcher d ng nh là d u hi n c a s n i lên c a ngành v n đ ng hành lang và đ phô tr ng m i quan h c a h và nh h ng c a h v i

b máy chính ph Nh ng công ty nh Ian Greer Associates và PR+CI (n i mà tác gi đư

t ng làm vi c trong th p k 80 c a th k 20) luôn nh n m nh v nh ng m i quan h b n

v ng c a h v i quan ch c c a ng b o th Còn nh ng công ty khác nh Gifford Jeger Weeks (GJW) có nhi u m i quan h v i đa ng Theo đó, mà ngành v n đ ng hành lang thành công r ng rãi, và h a h n môt s phát tri n sâu r ng trong t ng lai s p t i

Bên c nh đó, c ng có n c t ch i v n đ ng hành lang vì b t ngu n t nh n th c không th c t v dân ch Lu t Le Chapelier c a Pháp ngày 14 tháng 6 n m 1791 c m các nhóm l i ích tham gia vào di n đàn chính tr Quan h gi a Nhà n c và công dân

ph i là quan h tr c ti p và nó không đ c các t p đoàn t nhân trung gian xen vào Chính vì v y, pháp lu t c a Pháp cho đ n nay v n có th th y s thi u coi tr ng các nhóm l i ích i u 3 c a Hi n pháp n m 1958 quy đ nh: “Ch quy n qu c gia thu c v nhân dân thông qua các đ i bi u ho c ngh viên và tr ng c u ý dân Không b ph n ng i dân hay cá nhân nào đ c chi m l y”

Dù đ c th a nh n hay không thì v n đ ng hành lang v n là m t th c t không

th thi u trong đ i s ng chính tr , nó phát tri n “đ ng hành” cùng v i s phát tri n c a

h th ng chính tr t i m i qu c gia

4 Tác đ ng c a v n đ ng hƠnh lang

B t k vi c gì c ng có tính hai m t và v n đ ng hành lang không ph i ngo i l

V n đ ng chính sách nói chung và v n đ ng chính sách th ng m i nói riêng có nhi u

tác đ ng tích c c đ n m t vài nhóm l i ích nh ng c ng có không ít tác đ ng tiêu c c

4.1 Tác đ ng tích c c

Không ph i ng u nhiên mà nhi u n c trên th gi i v n đ ng hành lang đư và đang

tr nên r m r v i đ m c đ , quy mô, làm t n kém r t nhi u ti n c a, công s c Trên

th c t , l i ích mà h thu đ c t các ho t đ ng này là r t l n x ng đánh v i công s c và ngu n l c h b ra

V n đ ng hành lang nói chung có m t s tác đ ng tích c c tiêu bi u sau:

- Ng i dân th ng đ c tham gia vào quá trình l p pháp t o nên tính dân ch Dân

ch đ c coi là m t trong nh ng v n đ r t quan tr ng trên th gi i Lobby t o đi u ki n

d dàng đ ng i dân đ c đóng góp Ủ ki n v i các đ i bi u qu c h i là m t thành t giúp ng i dân t ý th c đ c quy n dân ch c a mình H n th n a, m t qu c gia dân

ch s t o đ c cái nhìn thi n c m t bên ngoài;

- Quá trình l p pháp nh n đ c nhi u lu ng thông tin phong phú, nhi u chi u t o nên tính hi u qu và thi t th c cho các v n b n chính sách Nh ng nhà l p pháp không ph i là

nh ng ng i tr c ti p s ng và c m nh n rõ ràng nh t đ i s ng xã h i mà là nh ng ng i dân th ng B i l đó, thông tin mà xư h i dân ch c ng c p thông qua ho t đ ng lobby

th ng là thi t th c và có ch t l ng;

- V n đ ng hành lang xóa đi ph n nào kho ng cách v n d khá xa l gi a nh ng viên

ch c nhà n c v i ng i dân, t ng c ng m i quan h gi a nhà n c v i xã h i dân s , mang đ n s đ ng thu n cao Ng i dân có c h i ti p c n và đ a thông tin đ n nhà l p pháp, nhà l p pháp l ng nghe và th u hi u, đ ng thu n v i ng i dân - đây là đi u t o nên s g n g i mà lobby mang l i;

- Riêng đ i v i các ch th v n đ ng, vi c v n đ ng hành lang thành công mang đ n cho h nh ng l i ích đư đ c tính toán tr c ho c b o v l i ích hi n th i c a h ó

c ng chính là m c đích tr c ti p c a ho t đ ng lobby;

- Ho t đ ng lobby gi a các qu c gia c ng góp ph n t ng c ng m i quan h t t đ p

gi a các qu c gia S đàm phán, trao đ i thông tin th ng xuyên gi a các qu c gia thông qua lobby giúp các qu c gia hi u h n v nhau và t o môi tr ng qu c t n ng đ ng, hòa

h p, tránh đ c s xung đ t không đáng có

Xét đ n tr ng h p v n đ ng chính sách th ng m i, các doanh nghi p, hi p h i, ch

th c a lobby s nh n đ c m t s tác đ ng tích c c d i đây:

- Th nh t, ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p có th đ c h tr m t cách

m nh m nh chính sách th ng m i c a nhà n c mà doanh nghi p đư v n đ ng Ho t

đ ng th ng m i qu c t c a doanh nghi p ch u s đi u ch nh c a các chính sách th ng

m i qu c t liên quan tr c ti p nh thu quan, l phí, hàng rào k thu t, ki m d ch…

ho c gián ti p nh kh n ng ti p c n th tr ng n i đ a c a hàng hóa, d ch v c nh tranh

n c ngoài B ng v n đ ng chính sách th ng m i qu c t , quan đi m và quy n l i c a doanh nghi p đ c c quan có th m quy n bi t đ n và có th cân nh c trong quá trình

ho ch đ nh, đàm phán chính sách liên quan, t đó kh n ng doanh nghi p có th kinh

doanh thu n l i và thu đ c nhi u l i ích trong t ng lai đ c nâng cao Nói cách khác,

b ng cách này doanh nghi p có th nh n đ c s h tr chính sách trong t ng lai đ kinh doanh thu n l i;

- Th hai, chi n l c kinh doanh trong ng n, trung hay dài h n c a doanh nghi p

đ c th c hi n t t h n v i các thông tin v chính sách trong t ng lai Tham gia v n

đ ng chính sách, doanh nghi p m t m t ph i tìm hi u k các xu h ng chính sách liên quan, m t khác c ng góp ph n vào vi c t o hình cho chính sách m i Vì v y, doanh nghi p có r t nhi u thông tin giá tr đ có th ho ch đ nh chính sách kinh doanh c a mình trong t ng lai sát nh t có th v i các chính sách liên quan s áp d ng;

- Th ba, hình nh c a doanh nghi p và thông tin c a ngành đ c qu ng bá và tuyên truy n r ng rãi trong công chúng Các chi n d nh v n đ ng chính sách th ng di n ra không ch v i nh ng ho t đ ng ho ch đ nh, ký k t hay th c thi các cam k t qu c t mà còn đ c th c hi n gián ti p thông qua áp l c t o ra b i các đ n v thông t n báo chí Và

c ng thông qua kênh này, hình nh và quy n l i c a doanh nghi p hay ngành đ c công chúng bi t đ n, chia s n u l p lu n c a doanh nghi p đ s c thuy t ph c Tính trong dài

h n thì đây là s qu ng bá r ng kh p và có hi u qu trong chi n l c marketing c a doanh nghi p

4.2 Tác đ ng tiêu c c

Lobby có th d n đ n tham nh ng Ho t đ ng v n đ ng hành lang có th di n ra m t cách công khai c ng có th là nh ng bu i g p bí m t đ t đ c m c đích c a mình,

ng i v n đ ng hành lang ph i chi m đ c c m tình, ni m tin t nh ng nhà l p pháp

N u l p lu n là thuy t ph c, ngôn ng là chính xác, cách trình bày là rõ ràng thì nhà v n

đ ng hành lang s có th d dàng đ t đ c đi u mình mong mu n Tuy nhiên, th c t không gi ng nh lỦ thuy t Trong tr ng h p, nhà v n đ ng có đ i th c nh tranh ho c

l p lu n không đ đ lay chuy n ng i ra quy t đ nh, các nhà v n đ ng hành lang tìm

đ n m t ph ng án khác đó là ti n Con ng i kinh t c a các nhà l p pháp r t khó đ b qua kho n ti n này và tham nh ng di n ra

i kèm v i tham nh ng s là s bóp méo thông tin Gi s đ thuy t ph c đ c ng i

ra quy t đ nh c n m t l ng thông tin nh t đ nh trong đó l ng thông tin sai l ch có th

đ c thay th b i ti n trong ho t đ ng tham nh ng nói trên Rõ ràng kh n ng thuy t

ph c b i l p lu n c a các nhà ho t đ ng hành lang càng ít, tham nh ng càng nhi u thì

tính sai l ch c a thông tin càng t ng Chính sách đ c xây d ng b i thông tin b bóp méo

s d n đ n b t công xư h i

Nh ng ng i ch u tác đ ng c a chính sách đ c ban hành có s tham gia c a lobby

có th s ch u thi t thòi i u b t bình đ ng này là t t y u b i khi đư lobby cho m t chính sách nào đó, nhà v n đ ng hành lang đư bao g m l i ích c a mình trong khi mâu thu n

l i ích gi a các nhóm l i ích khác nhau là không tránh kh i c bi t v i m t b ph n dân chúng nghèo, không có ti ng nói, không đ kh n ng c v hi u bi t l n tài chính đ

t b o v mình, s thi t thòi càng tr nên sâu s c

K t lu n: Hi n nay, cùng v i s phát tri n toàn di n v m i m t c a th gi i, ho t

đ ng lobby đang tr thành không th thi u trong ho t đ ng l p pháp Các v n b n pháp

lu t v v n đ ng hành lang đ c ban hành góp ph n làm gi m b t nh ng tác đ ng tiêu

c c đ c đ c p trên và t ng c ng, tô đ m cho nh ng đi u tích c c mà lobby t o ra

Ch ng II: Th c tr ng ho t đ ng v n đ ng hành lang t i M

1 Khái quát ho t đ ng v n đ ng hƠnh lang t i M

1.1 H th ng chính tr , pháp lu t c a M

V n đ ng hành lang chính tr chuyên nghi p đ c phát minh m t cách hi u qu

M Sau đây, đ tài s nghiên c u c u trúc b máy chính quy n t i M nh m rút ra đ c cách th c đ v n đ ng hành lang t i M :

- Hi n pháp

C c u chính tr và l p pháp hi n hành M đ c áp d ng cho m t h th ng mà trong đó các quy n l c c a t ng th ng đư đ c giám sát b i Qu c h i và toàn b h

th ng đ c giám sát b i c quan t pháp Qu c h i đ c chia thành Th ng vi n và H

vi n, và hai chính ng ( ng C ng hòa và ng Dân ch ) và th ng ki m soát m t trong hai ho c gi c ng v Ch t ch Nhi u quy n l c đ c dành riêng cho c quan l p pháp nhà n c trong m t c u trúc liên bang th c s

Hi n pháp quy đ nh r t chi ti t vai trò t ng ng c a các t ch c Trong hi n pháp

có quy đ nh sau:

• M c 1 – Ngành l p pháp: Vai trò, các thành viên quy trình b u c Th ng vi n;

H vi n, và quá trình l p pháp đ c nêu ra

• M c 2 - Ngành hành pháp: Quy trình b u c t ng th ng đ c thi t l p, cùng

v i các chi ti t v quy n hành pháp c a t ng th ng và m i quan h v i Qu c h i

• M c 3 - Ngành hành pháp: Quy trình b u c t ng th ng đ c thi t l p, cùng

v i các chi ti t v quy n hành pháp c a t ng th ng và m i quan h v i Qu c h i

M i tu chính hi n pháp đ u tiên, t t c đ c phê chu n n m 1791đ c

bi t đ n là Tuyên ngôn Nhân quy n Trong đó tu chính đ u tiên là:

• Tu chính m t: T do tôn giáo, t do ngôn lu n, t do báo chí và t do ki n ngh

Qu c h i

Trong Tuyên ngôn Nhân quy n, Tu chính đ u tiên là r t quan tr ng cho t t c các

nhà v n đ ng hành lang M Nó không nh ng đ m b o t do tôn giáo, mà c t do báo

chí, t do ngôn lu n và quy n ki n ngh Qu c h i i u này, có hi u l c đ i v i đi u l

mình cho Qu c h i, phác th o nh ng u tiên l p pháp c a mình.Ông c ng g i m t thông báo hàng n m cho Qu c h i c ng nh các thông đi p đ c bi t

• Lu t pháp - quy n ph quy t: T ng th ng có th ph quy t b t k đ o lu t nào

c a Qu c h i

• S c l nh: T ng th ng có th ban hành m t s quy đ nh và h ng d n cho các c

quan liên bang mà không c n s phê duy t c a Qu c h i

• ng chính tr : Cu i cùng, l d nhiên, trong th i đi m hi n t i, T ng th ng là

ng i đ ng đ u c a m t trong hai ng chính tr và đi u này mang đ n cho t ng th ng các m c đ khác nhau c a quy n l c trong c hai phái và c qu c gia

Ngoài s chu n xác v quy ph m pháp lu t và hi n pháp, ch c ch n m c đ

ph bi n c a m t t ng th ng c ng có nh h ng tr c ti p đ n quan h c a t ng th ng v i

Qu c h i N u m t t ng th ng n i ti ng và có s phi u cao, s ít có kh n ng Qu c h i hành x m t cách phá r i công khai

N u không ph i là giám đ c đi u hành m t công ty l n c a M ho c m t nhân v t

ngo i giao, chính tr c p cao thì vi c v n đ ng hành lang T ng th ng M là không th

Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đây, T ng th ng M đụ thi t l p V n phòng liên

l c c a Qu c h i, có nhi m v là đ m b o u tiên chính sách c a t ng th ng đ c ban

hành V n phòng này có th ti p c n và h đó đ giao d ch N u h ngh r ng cá nhân, pháp nhân nào đó có m t kh i phi u l n có th cung c p cho c hai Vi n, h s vui v

l ng nghe đ xu t c a cá nhân, pháp nhân đó

- Th ng vi n

Nh chúng ta đư th y nh ng ng i d th o hi n pháp Hoa K đư l a ch n

cho m t c quan l p pháp l ng vi n Không có nghi ng r ng M Th ng vi n có uy tín h n đáng k h n so v i H vi n H có đ c quy n t ch i các đ ng nghi p c a h

H vi n M i bang Hoa K đ c đ i di n v i hai th ng ngh s ng viên ph i trên 30

tu i, là công dân Hoa K ít nh t trong 9 n m qua, và ph i c trú bang mà h ra tranh

c H đ c b u v i nhi m k sáu n m, 1/3 th ng ngh s s đ c b u c l i c hai n m

m t l n Không bao gi có hai th ng ngh s đ i di n cho cùng m t bang tái tranh c nhi m k sáu n m trong cùng m t n m Tuy nhiên, đôi khi hai th ng ngh s cùng đ c

ch n, khi m t ng i v a đ c b nhi m vào m t v trí do ng i ti n nhi m ch t ho c t

ch c Trong tr ng h p nh th này, các Th ng ngh s đ c ch đ nh ph i tham gia

cu c b u c k ti p cho nhi m k hai ho c b n n m còn l i

Vào lúc b t đ u c a m i k h p, Th ng vi n h p đ phê duy t b nhi m

các v trí cao c p khác nhau:

• Lưnh đ o ng đa s : Nh tên c a nó ám ch , đây là ng i lưnh đ o c a ng v i đa

s gh trong Th ng vi n Ông/bà ta có quy n l c đáng k trong vi c b nhi m và pháp

lu t, nh ng vì không có gi i h n th i gian cho các cu c tranh lu n t i Th ng vi n, ông/bà ta ph i d a trên s h p tác và thi n chí c a th ng ngh s c hai bên đ ho t đ ng

hi u qu

• Ngh s đ c trách k lu t ng đa s : v trí này c ng đ c b u Ngh s này ph i c

g ng đ t i đa hóa s tham gia, và thuy t ph c các th ng ngh s đ n ph c tùng đ ng

l i c a ng

• Lưnh đ o ng thi u s : ng i này k t h p v i lưnh đ o ng Ngh s này ph i c

g ng đ t i đa hóa s tham gia, và thuy t ph c các th ng ngh s đ n ph c tùng đ ng

l i c a ng

• Lưnh đ o ng thi u s : ng i này k t h p v i lưnh đ o ng đa s đ đ m b o r ng

l i ích c a bên thi u s không b b qua N u ng c a ch t ch thu c bên thi u s t i

Th ng vi n thì Lưnh đ o ng thi u s c ng ho t đ ng nh là ng i phát ngôn c a ông/bà ta trong ngh vi n

• Ngh s đ c trách k lu t ng thi u s : v trí này c ng đ c b u b i các th ng ngh s

c a ng thi u s ngh s này k t h p v i viên ch c c a ng đa s đ đ m b o r ng các th t c t t ng c a Th ng vi n th c hi n tr n tru

Th ng ngh s r t c i m và th ng xuyên chu n b b phi u ch ng l i đ ng l i

c a ng Cách t t nh t đ ti p c n h là thông qua thành viên c a h

th ng đ c g i là đ i di n, ho c các dân bi u Qu c h i Trong khi, Th ng ngh

s đ c b u m t nhi m k sáu n m, các dân bi u đ c b u v i nhi m k hai n m

t i m t th i đi m H ph i ít nh t 25 tu i vào ngày b u c , đư là m t công dân Hoa

• Lưnh t dân bi u ng đa s : Là ng i ng h và phát ngôn chính c a ng chi m đa

s H đi u ph i Ch ng trình xây d ng lu t, pháp l nh c a ng v i Ng i phát ngôn,

và liên k t v i các lưnh đ o ng thi u s

• Dân bi u đ c trách k lu t c a ng đa s : gi ng nh Ngh s đ c trách k lu t c a

ng Th ng vi n, ch c n ng c a ông/bà ra đ m b o r ng ph n l n c tri ng tham gia

b phi u và Ch ng trình xây d ng lu t, pháp l nh đ c ch đ o thông qua các Vi n th p

m t Qu c h i c m giác th t b i có th b truy n ti p k ti p theo

Nh v i Th ng vi n, cách t t nh t đ có đ c m t Dân bi u là thông qua

các thành ph n c a h 1 đ c bi t ghi nh r ng h có đ đ c tái đ c c hai n m

m t l n Tuy nhiên, U ban chính sách, có th cung c p m t con đ ng thay th

kh thi

- y ban

C hai vi n c a Qu c h i có c u trúc y ban v ng ch c T cách lưnh đ o

và t cách thành viên luôn đ c đòi h i Th t c t t ng c a y ban đ c thông

báo r ng rãi trên báo chí và truy n hình, và nh n đ c s quan tâm l n Nh t là khi

h s c a m t quan ch c nhà n c c p cao đ c b nhi m đư qua ki m tra nh là

m t ph n c a quá trình phê chu n c a Qu c h i

U ban c a c hai Vi n đóng vai trò quan tr ng trong vi c rà soát pháp lu t,

xây d ng chính sách và rà soát các b nhi m Thi t l p m i quan h v i các y

ban có liên quan là r t quan tr ng cho dù đó là v i ch t ch, hay v i các viên ch c bình

th ng, các nhân viên ho c các nhà nghiên c u

các d th o lu t v i m t m c đích nâng cao doanh thu

M c dù H vi n có quy n l c duy nh t đ đ ra d th o lu t nâng cao doanh thu, Th ng vi n có th s a đ i các d th o đó i u này có ngh a là h có s c

m nh đ nâng cao doanh thu cho các d án c th ch đ n gi n b ng cách s a đ i

vào d th o c a H vi n

Qu c h i đư đ c trao th m quy n duy nh t v l p pháp theo hi n pháp, đ ng l c cho s l p pháp b t ngu n t nhi u ngu n khácnhau.Ch t ch thông qua v trí c a mình

nh là lưnh đ o c a m t trong các ng chính rõ ràng là có kh n ng đ đ m b o r ng pháp lu t mà ông mong mu n ho c yêu c u đ c đ a ra M t s đ xu t đ n t các chi nhánh đi u hành c a chính ph bao g m các phòng ban và các c quan Nh đư đ c ghi

nh n, T ng th ng trình bày bài di n v n State of the Union c a mình trong đó, trong đó ông v ch ra nh ng đ xu t c a mình cho pháp lu t Nh ng đ ngh này sau đó đ c ch n

b i Th ng ngh s ho c Dân bi u là thành viên c a ng chính tr c a t ng th ng Khi

đi u này x y ra, pháp lu t đ c cho là đư đ c gi i thi u theo yêu c u

Tuy nhiên, có nhi u ngu n Ủ t ng cho pháp lu t Chúng bao g m các ti u

bang, Vi n chính sách, các t p đoàn, các nhóm áp l c, các nhân viên Qu c h i, và

nhà v n đ ng hành lang S l ng d th o lu t trình lên c hai Vi n trong su t quá

trình m t n m có th r t l n nh ng ch có kho ng 10% th c s v t qua t t c các

giai đo n c n thi t và tr thành lu t

Nh đư nói, pháp lu t có th đ c trình lên c hai Vi n M i d th o lu t

đ c đ a ra d i hình th c m t lá th cho bi t ngu n g c c a nó (S - Th ng vi n

và HR - H vi n) và s th t (Nh v y nó có th là S99 ho c HR 101) Các lo i

v n b n pháp luât:

• D th o lu t cá nhân: Chúng liên quan đ n khi u n i mà m t công dân có th có

v chính ph mà không th đ c gi i quy t b i tòa án Gi ng v i b t k d th o

lu t khác,chúng ph i đ c gi i thi u b i m t th ng ngh s ho c Dân bi u

Tr ng h p này vô cùng hi m

• D th o lu t công khai: Ph n l n d th o lu t là thu c nhóm náy Không gi ng

nh Westminster là không có d th o lu t c a chính ph ho c cá nhân, nh ng

m t d th o lu t rõ ràng có c h i t t h n ho c ti n tri n n u chúng có s h tr

c a nhóm đa s

C ng nh d th o lu t cá nhân và công khai còn có các ngh quy t Có ba

lo i Ngh quy t:

• Ngh quy t h n h p: Chúng có tên g i c a riêng mình HJRs và SJRs Gi ng

nh m t d th o lu t chúng c n ph i đ c thông qua b i c hai Vi n và đ c s

ch p thu n c a t ng th ng Chúng th ng đ c dùng đ c p phép thanh toán c

th c a các qu liên bang, ho c th m chí đ đ xu t s a đ i hi n pháp 1 trong

tr ng h p đó h c n 2/3 đa s trong c hai Vi n

• Ngh quy t đ ng th i: Chúng c ng có tên c a riêng mình là HConRes và

SConRes Chúng th ng đ c dùng đ th hi n quan đi m – chúng không đ c

trình lên t ng th ng và không có hi u l c pháp lu t Tuy nhiên, chúng c n ph i

đ c thông qua b i c hai Vi n

• Ngh quy t đ n gi n: Tên c a chúng là HRs ho c SRS Gi ng v i ngh quy t

đ ng th i, chúng đ c s d ng đ bày t quan đi m 1 nh ng trong tr ng h p này

Gi ng nh h u h t các c quan l p pháp, có m t quá trình lâu dài và ph c

t p mà t t c các v n b n lu t ph i thông qua t i Qu c h i tr c khi nó đ c trình

lên T ng th ng ký và tr thành lu t D i đây là các giai đo n l p pháp mà các d

th o lu t ph i đi qua trong hai vi n c a Qu c h i:

• Giai đo n m t: d th o lu t đ c trình lên Th ng vi n hay H vi n b i m t

thành viên c a Qu c h i Sau đó nó đ c đ a đ n m t y ban thích h p N u y

ban không thông qua thì nó tr thành d lu t ch t ây là nh ng gì x y ra v i h u

h t các d th o lu t

• Giai đo n hai: N u y ban quy t đ nh ti n hành d th o lu t, thì h s t ch c

m t cu c đi u tr n, m c a cho công chúng Các nhân ch ng đ c g i đ n, g m t các phòng ban, c quan đ i di n cho các ngành hành pháp

• Giai đo n ba: d th o lu t nh ban đ u đ c gi i thi u ho c đư đ c s a đ i b i y ban sau đó đ c th o lu n và b phi u

• Giai đo n b n: N u đ c ch p thu n, nó s đ c trình lên vi n khác (t c là,

Vi n khác so v i nhà nó đ c trình lên ban đ u)

• Giai đo n n m: D lu t này sau đó giao cho y ban có liên quan trong

Vi n đó M t l n n a, nó có th đ c phê duy t ho c s a đ i

• Giai đo n sáu: sau đó nó đ c th o lu n và bi u quy t M t l n n a, s a đ i c ng

có th đ c th o lu n và bi u quy t

• Giai đo n b y: N u có b t k s a đ i th c hi n vi n th hai thì d lu t s đ c

đ a lên h i ngh y ban c a các thành viên c a c hai Vi n đ gi i quy t b t k s

khác bi t và báo cáo phiên b n cu i cùng cho c hai Vi n

• Giai đo n tám: C hai vi n sau đó ph i b phi u và thông qua d lu t trong phiên

h p toàn th

• Giai đo n chín: N u đ c s ch p thu n c a c hai Vi n d th o lu t sau đó trình lên t ng th ng đ phê duy t, ho c ph quy t

• Giai đo n m i: N u t ng th ng ch p thu n d lu t, nó s tr thành m t đ o lu t

và có hi u l c ngay l p t c ho c vào m t ngày quy đ nh N u t ng th ng ph quy t

d lu t, quy n ph quy t c a t ng th ng có th b bãi b b i đa s hai ph n ba c a c hai

Vi n N u t ng th ng không làm gì, d th o lu ts t đ ng tr thành m t đ o lu t sau

m i ngày

Các thành viên c a Qu c h i th ng b sung đi u kho n thêm vào d th o lu t

ây là nh ng s a đ i mà không c n ph i có b t k liên quan đ n d th o lu t H có th

th đ a vào m t s thay đ i lu t pháp mà không c n gi i thi u m t d lu t hoàn toàn m i

ho c đó có th là m t n l c đ có đ c tài tr cho m t d án quan tr ng (th ng đ c

g i là “pork barrel” ch nh ng d án béo b dành cho t ng đ a ph ng mà chính ph liên bang ph i tài tr , mà m i dân bi u có th mang l i cho c tri đ a ph ng ông ta đ l y

đi m và l y phi u) Tuy nhiên, Ngoài ra, h có th là m t n l c đ phá h ng m t d lu t

b ng cách b sung m t đi u kho n không th ch p nh n đ c đ i v i đa s c a Th ng ngh s ho c các Thành viên c a H vi n

C n chú ý đ n y ban Lu t pháp ngh vi n Hoa K Các thành viên c a

Qu c h i, ng i có v trí trong ban này có quy n l c đ quy t đ nh d án lu t nào

đ c th o lu n, phân b và h n ch tranh lu n th i gian th o lu n đ xác đ nh các

lo i s a đ i s đ c cho phép

Các nhà v n đ ng hành lang nên bi t r ng các thành viên c a Qu c h i s g p g

v i c tri c a h và đáp ng v i nh ng Ủ t ng và m i quan tâm đ n t bang c a h Cách t t nh t đ có đ c m t s a đ i cho d lu t là thông qua quá trình s a đ i y ban ó là n i mà các d th o lu t th c s đ c vi t b i vì các cu c tranh lu n sàn

th ng b gi i h n

- Tài chính

Nh chúng ta đư th y Qu c h i theo hi n pháp M có s c m nh c a m t

“h u bao” Tuy nhiên, trong th c t trách nhi m cho ngân sách đ c chia s gi a

nh ng ng i đi u hành (ch t ch) và c quan l p pháp (Qu c h i) S đi u hành

chung gi a các ch t ch và hai vi n c a Qu c h i trong b i c nh này đ c g i là

quá trình ngân sách

Chi tiêu đ c phân chia gi a chi tiêu tùy ý và b t bu c Nói chung chi tiêu

tùy ý ch có hi u l c trong th i gian ng n (th ng là m t n m), và đ c c p phép

b i m t D th o phân b ngân sách c a y ban phân b ngân c a c hai Vi n chi

tiêu B t bu c có hi u l c dài h n và đư đ c c p phép b i c a pháp lu t tr c đó

Tr giúp y t cho ng i nghèo và an ninh xã h i thu c th lo i này

Quá trình ngân sách là m t quá trình ph c t p, liên quan đ n c hai vi n c a

Qu c h i, T ng th ng, m t s v n phòng và các c quan khác

Qu c h i có m t h th ng đ c g i là "ch đ nh đ u t 1 earmarking", theo

đó Th ng ngh s , Dân bi u có th c g ng đ có đ c các kho n ti n quy đ nh c a

l ng ti n phân b cho m t t ch c hay d án c th “Ch đ nh đ u t m m –

solf earmarks" (th ng đ c th y trong các báo cáo y ban) không có hi u l c

pháp lu t, nh ng th ng đ c đ a vào hi u l c, trong khi " Ch đ nh đ u t c ng-

hard earmarks c ng" ho c "hard mark” có hi u l c c a pháp lu t và ph i đ c

phân b theo ch d n Nh ng ng i V n đ ng hành lang th ng xuyên c ng tác

v i các thành viên c a Qu c h i đ có th đ a "earmarks" vào

Các y u t khác phân bi t v n đ ng hành lang Washington v i nh ng n i

khác – s phân chia quy n l c, n ng l c bang và đ a ph ng, s v ng m t c a m t

ph ng ti n truy n thông qu c gia 1 nh ng không th gì v t qua s n ng đ ng giao

dch xác đ nh m i quan h c a ng i v n đ ng hành lang v i các chính tr gia đ c b u

và chi n d ch c a h

M i chu k b u c b m hàng tri u đô la c a khách hàng vào công qu chi n d ch

c a ng c viên thông qua các y ban hành đ ng chính tr , các n l c gây qu c a ng

và các c ch khác" không ng phái" Nhi u bu i t i c a nh ng ng i v n đ ng hành lang đ c dành đ nh m nháp sauvignon blanc t m th ng ho c nhai món th t gà

cordon bleu tr giá 2000 $

Bi n mình thành m t ng i quyên góp phi th ng là m t cách ch c ch n đ

có đ c s chú ý trên màn hình radar c a nhân viên và là b c ti n l n đ u tiên

h ng t i vi c đ c lòng b n bè và sau đó quan tr ng nh t –s ti p c n

- T pháp

T pháp là chân th ba c a chi c gh đ c xây d ng b i hi n pháp Hoa K

Nó là ng i giám h chính c a hi n pháp, và duy trì các quy n hi n pháp c a công dân M Nó c ng th ng xuyên đ c s d ng đ hòa gi i và phán quy t v tranh

ch p gi a ngành hành pháp (t ng th ng) và chi nhánh l p pháp (Qu c h i) Nh v i b t

k qu c gia nào khác có m t h th ng các tòa án trong h th ng t pháp M B ph n quan tr ng nh t c a T pháp đó là Tòa án t i cao:

Tòa án t i cao là tòa án cao nh t trong h th ng tòa án liên bang Hoa K 1 và do

đó là tòa án cao nh t t i M Nh chúng ta đư th y Chánh Án c a Tòa án t i cao (chính

th c là Chánh án c a Hoa K ) và tám th m phán ph tr (chính th c là

Th m phán Tòa án T i cao) đ c b nhi m b i t ng th ng 1 m c dù s b nhi m c a ông đư đ c Th ng vi n phê duy t Th m phán đ c b nhi m su t đ i

Vai trò chính c a Tòa án t i cao là ng i giám h và thông d ch viên c a

hi n pháp M , và t t c các s a đ i đư đ c thông qua k t khi nó đ c ch p

thu n, bao g m m i tu chính đ u tiên t o nên Tuyên ngôn Nhân quy n.Tòa án

T i cao có quy n tuyên b b t k v n b n lu t nào là trái v i hi n pháp, trong

tr ng h p đó ngay l p t c nó không còn có hi u l c Tòa án c ng có th tuyên b

b t k hành đ ng nào c a t ng th ng ho c chi nhánh đi u hành là không h p hi n - trong

tr ng h p hành đ ng đó ngay l p t b đ o ng c B t k phán quy t trong s tôn tr ng

c a Tòa án t i cao t o ra m t ti n l mà sau đó có th đ c áp d ng cho v n b n pháp

lu t t ng t ho c các hành đ ng t ng t Tòa án T i cao c ng có ch c n ng x lý các tranh ch p gi a các bang.M t l n n a, quy t đ nh c a nó trong l nh v c này đ c coi là

ti n l , và có hi u l c t ng t v i b t k tr ng h p nào trong t ng lai Vai trò cu i cùng c a Tòa án t i cao là phán quy t v b t k tranh ch p nào liên quan đ n đi u c

qu c t v i các qu c gia n c ngoài ho c các t ch c đa qu c gia M t l n n a, Tòa án

T i cao s d ng hi n pháp nh đ ng l i duy nh t đ th o lu n m t cách tôn tr ng v i các tranh ch p nhà n c và tranh ch p v các đi u c qu c t

- Các bang

M i bang riêng l c a M gi l i m t m c đ đáng k quy n t ch M là

m t ví d đi n hình c a m t h th ng c a chính ph liên bang th t s Các bang riêng l

c a M có m t th a thu n l n v s t do hành đ ng các hành đ ng c a h không trái v i

hi n pháp M

Thông th ng, Qu c h i s thông qua lu t t u tiên quy n c a các ti u bang

đ chúng có hi u l c nh ng đ ng thái u tiên th ng có liên quan đ n các v n đ

th ng m i nh quy đ nh v s n ph m

Pháp lu t gi a các bang có th r t khác nhau

Các ti u bang c ng có cùng m t c u trúc ba t ng nh liên bang Hoa K M i

ti u bang có m t Th ng vi n và h vi n Tr ng h p Ngo i l là Nebraska Bang này ch có đ n vi n, và nó c ng là bang duy nh t t ch i công nh n các ng phái

chính tr

Vai trò đi u hành c a t ng th ng đ c thay th b i th ng đ c Các v trí cao

c p trong ngành hành pháp c a chính ph bang khác nhau đ c b u và b nhi m

Các hi n pháp c a bang có th đ c thay đ i n u c hai Vi n bi u quy t đ ng Ủ theo đa

s hai ph n ba Trong m t s bang hi n pháp c ng có th đ c thay đ i b i sáng ki n

ph bi n (ví d , b ng cách s a đ i đ c đ xu t b i các ki n ngh yêu c u m t s l ng

ch ký) Ngoài ra, hi n pháp có th đ c thay đ i khi c quan l p pháp liên quan t ch c

m t cu c tr ng c u toàn bang v vi c s a đ i T t c các bang ph i công nh n lu t pháp

c a các bang khác

C ng nh ngành công nghi p v n đ ng hành lang l n Washington, m i

bang có các chuyên gia t v n quan h xã h i riêng Nó s thay đ i theo kích th c c a Bang đ c nh c đ n Tuy nhiên, vì m i ti u bang có quy n thông qua lu t pháp riêng c a

mình và thi t l p ngân sách riêng c a mình có r t nhi u công vi c cho các nhà v n đ ng

hành lang c p bang M

Ti p c n các nhà l p pháp, đ i ng nhân viên c a h và các quan ch c chính ph

đ i di n cho C c đi u hành là chìa khóa đ v n đ ng hành lang có hi u qu và th ng

đ t đ c b ng m t trong ba cách ti p c n riêng bi t:

• Ti p c n thông qua các m i quan h

• Ti p c n thông qua h tr chính tr và / ho c tài chính

• Ti p c n thông qua h ng d n chuyên môn chính sách công

V n đ ng hành lang M th ng xuyên bao g m các ho t đ ng sau đây:

• Tr c ti p v n đ ng tr c m t y ban l p pháp ho c c quan qu n lý chính ph

c p liên bang, ti u bang ho c đ a ph ng

• Qu n lý v n đ , l p pháp và giám sát quy đ nh c p liên bang, ti u bang và đ a

ph ng c a chính ph

• ánh giá Lu t pháp và chính tr c p đ liên bang, ti u bang và đ a ph ng

• V n đ ng Grassroots và Grasstops (V n đ ng nh ng ng i có quan h xa và g n

v i đ i t ng v n đ ng) và d ch v bào ch a

• Qu n lý kh ng ho ng và thông đi p

1.2 Quá trình phát tri n c a v n đ ng hành lang t i M

V n đ ng hành lang là m t ngành kinh doanh l n M H i đ ng i ngo i M ,

đ c thành l p n m 1954, đư làm r t nhi u đ chuyên nghi p hóa và quy t c hóa v n

đ ng hành lang M Nó có kho ng 5000 t ch c thành viên, các t p đoàn, hi p h i và

t v n Nhà v n đ ng hành lang ph i m t đ i m t kỦ đ ng kỦ và ghi l i các giao d ch c a

h v i các thành viên c a Qu c h i, và kho ng 35.000 ng i đư làm nh v y H l n

l t đ c h tr ít nh t g p hai l n nhân viên h tr , nh ng ng i làm nghiên c u, giám sát và chu n b, nh ng không th c hi n công tác v n đ ng

Quy n đ v n đ ng hành lang đ c tôn tr ng trong hi n pháp M Tu chính đ u tiên b o đ m công dân Hoa K không ch t do tôn giáo, mà còn t do ngôn lu n, t do báo chí và quy n đ c ki n ngh (t c là, v n đ ng hành lang) Qu c h i

hi u rõ h n v chính tr , pháp ch và các v n đ liên quan đ n v n đ ng hành lang t i Hoa K thì nên tìm đ c các t p chí nh Congressional Quarterly, Roll Call, The Hill, và Politico

T nh ng g c r ban đ u, v n đ ng hành lang M đư phát tri n r t nhi u

v quy mô và s tinh t Theo Trung tâm Liêm chính công t i th đô Washington

hi n nay có h n 35.000 ng i ng h tr ti n v n đ ng hành lang chính ph liên

bang S phát tri n c a ngành công nghi p v n đ ng hành lang đư đ c h tr b i

th c t là vi c đ c b u c (tái b u c ) t i Hoa K là m t đ u t vô cùng t n kém

đ c bi t là tr ng h p c a H vi n, n i mà Ngh s ph c v nhi m k hai n m

i u này có ngh a r ng giây phút h đ c ch n, h ph i b t đ u suy ngh v vi c

tái đ c c ch trong hai n m B i v y các ng c viên M đ c phép đ phát

qu ng cáo trên đài phát thanh và truy n hình, và vi c này đòi h i chi phí r t đ t C b n,

m t ng c viên vào Th ng vi n ph i huy đ ng v n và chi tiêu lên t i 10 tri u $, và m t

ng c viên vào h vi n là kho ng $ 2 tri u Các ng viên cho v trí t ng th ng, t t nhiên,

ph i nâng cao h n đáng k ,con s lên đ n 300 tri u USD i u này có ngh a là h ph i huy đ ng khá t t ti n t b t c ngu n nào h có th ng viên cá nhân có th đóng góp

c ng nh công chúng nh ng ph i m t r t nhi u t 10 $ đ đ t t i m c 2 tri u ho c 10 tri u V n đ ng hành lang giúp Th ng ngh s ; Dân bi u và các ng c viên b ng m t

s cách:

• T o nên U ban hành đ ng chính tr có th đóng góp 5000 đô la trong m i chu k b u

c n u nhi u ng c viên ho c 2300 đô la n u là m t ng c viên

• óng góp cho y ban ng Dân ch và ng C ng hòa, y ban Qu c gia và

Nhà n c, H vi n và Th ng vi n, Dân ch và ng C ng hòa, y ban chi n

d ch

• Tham gia gây qu b a sáng, b a tr a và b a t i n i mà giá 2000 đô la m t

ng i không ph i là hi m

• B ng cách thi t l p y ban Chi tiêu đ c l p (còn đ c g i là y ban "527" d a

vào mã s thu ) Nói m t cách chính xác các nhóm này ho t đ ng hoàn toàn riêng

bi t đ i v i các ng c viên và các ng, và th m chí không th liên h v i chi n

d ch c a ng c viên Tuy nhiên, h có m t nh h ng m nh m gián ti p, và các

nhà kinh doanh, công đoàn và các nhóm l i ích đ c bi t dành hàng tr m tri u đô

la s d ng h đ gây nh h ng đ n k t qu c a cu c b u c

• H tr c tri "không ng phái” đ ng kỦ và các nhóm s n xu t B ng cách t p

trung vào các l nh v c đ c l a ch n c n th n, nh ng nhóm 'phi ng phái, có th

có m t tác đ ng đáng k vào k t qu c a cu c b u c

• Cung c p các nhà ho t đ ng xã h i giàu kinh nghi m và t n t y cùng nh ng nhà

v n đ ng chính tr trong su t th i gian b u c

Lu t liên bang h n ch s đóng góp c a m t cá nhân cho ng c viên chi n

d ch tranh c m c 2300 đô la đi u ch nh theo s l m phát hai n m m t l n

Tuy nhiên, cu c b u c s b và t ng b u c đ c x lý riêng, vì v y n u m t ng

c viên có c hai s đóng góp thì có th là 4600 đô la (m c dù ti n c a cu c t ng

b u c không đ c chi cho cu c b u c s b ) C p v ch ng đ c x lỦ riêng đ

c hai có th đóng góp theo quy n c a riêng h C ng nh ti n c ng (t c là, b ki m soát

ch t ch ) đóng góp b i U ban hành đ ng chính tr , ti n b c linh ho t(solf money) c ng

đ c đóng góp i u này đ c thông qua cái g i là "các nhóm 527 ", nh ng ng i không

tr c ti p ng h cu c b u c c a m t ng ho c nhóm, nh ng có các ho t đ ng r ng rãi

ng h ng này hay ng khác ho c ng c viên khác "Bó" là m t hi n t ng duy nh t

c a M , theo đó m t ng i t p h p tài tr t ph m vi c a các cá nhân và các t ch c và

ho t đ ng nh ng d n dành cho ch m t ngu n tài tr

M t y u t khác mà có l góp ph n vào s c m nh c a v n đ ng hành lang

M là h th ng hai ng Th nh tho ng có m t ng c viên đ c l p (ch ng h n

nh Ralph Nader ho c Ross Perot) ng c t ng th ng, nh ng v c b n cu c đua

vào Nhà Tr ng, Th ng vi n và H vi n là m t cu c đua ng a gi a hai ng Dân

ch và C ng hòa i u này làm cho cu c s ng c a nhà v n đ ng hành lang tr nên

đ n gi n, và trong h u h t các tr ng h p, nó d dàng đ tìm ra và ng h ng i

chi n th ng

H th ng c a M c ng t t cho v n đ ng hành lang vì khi đ c c , th ng

ngh s và Dân bi u th ng đ c chu n b s n sàng đ b phi u ch ng l i đ ng

l i c a ng H làm đi u này ho c vì các c chi và nhu c u b u c , vì lỦ do l ng tâm,

ho c đ n gi n ch vì h đư đ c thuy t ph c b i m t s v n đ ng hành

lang khéo léo ây có l là s khác bi t l n nh t gi a h th ng Anh và M : M l i ích

c tri luôn v t qua lòng trung thành v i ng i u này rõ ràng h tr nh ng n l c

c a v n đ ng hành lang

M c dù các ng c viên đ c l p và ng th ba không th t mình giành

chi n th ng, h có th có m t tác đ ng đáng k vào k t qu c a cu c b u c b ng

cách hút phi u b u t m t ng c viên khác đư giành chi n th ng M t ví d là

Ralph Nader dành đ s phi u t i Florida đ t c đi chi n th ng c a Al Gore

bang đó, khi n ông ta m t ch c T ng th ng i u t ng t có th x y ra v i tr ng

h p c a Ross Perot và George Bush vào n m 1992

M t lý do khác t i sao v n đ ng hành lang phát tri n m nh M là l ng

l n ti n c a chính ph Washington (và trong t ng ti u bang) ph i gi i ngân Trong n m tài chính 200718, t ng ngân sách liên bang M là 2,66 nghìn t đô la

Thêm vào con s l n đó là các chi tiêu c a các bang - m t s trong đó có n n kinh

t t ng đ ng v i m t n c l n c a châu Theo truy n th ng, thành viên c a Qu c h i

t c hai Vi n đư s d ng m t quá trình đ c g i là "ch đ nh đ u t earmaking" đ khi n qu liên bang đ c phân b cho các d án c th các bang c a h Khá th ng xuyên nh ng qu "ch đ nh đ u t " đ i di n cho tình tr ng c a h đ h tr m t d th o

lu t c th i v i v n đ ng hành lang, quá trình " ch đ nh đ u t " cung c p cho h

m t cách r t tr c ti p thu l phí và ch ng minh giá tr c a h

M i thành viên c a Qu c h i c ng v i t ng th ng và n i các c a ông đ c các báo chí

qu c gia c a M , Washington Post, The New York Times và Wall StreetJournal

H c ng đ c bi t chú ý t i các ch ng trình tin t c truy n hình, nh

ABC, CBS, CNN, MSNBC, NBC và Fox News

Ph ng ti n truy n thông m i (blog và các trang web) c ng có nh h ng m nh

đ n t duy c a các nhà l p pháp Các cu c th m dò d lu n th ng xuyên đ c s d ng

nh là m t ph n c a kho v khí c a các nhà v n đ ng hành lang trên c hai b i Tây

D ng S khác bi t, có l , là v n đ ng hành lang M s đ a các cu c th m dò m c

đ đ a ph ng nhi u h n n a đ ch ng minh cho cá nhân m t thành viên c a Qu c h i lý

do t i sao h ph i b phi u m t cách c th ho c h tr m t chi n d ch c th Các liên minh c ng r t gi ng m t tính n ng c a h th ng v n đ ng hành lang c a M Liên minh

đ ng n ch n b o l c Gun đư đ c thi t l p đ ti p nh n đ i t ng v n đ ng hành lang siêu vi t chính là Hi p h i Súng tr ng qu c gia Nó t p h p nhân viên y t , giáo viên, nhân viên xã h i và ph huynh trong m t liên minh r ng rãi v i m c đích chính là h n

ch quy n s h u súng Trên d th o lu t c th m t liên minh duy nh t đ c thành l p

đ ng h hay ch ng l i C chính tr gia và nhà v n đ ng hành lang M và M đ u th a

hi p v i các khái ni m v liên minh ti n l i – n i mà M t nhóm gây áp l c có th là đ ng minh c a b n trên m t d lu t t i Th ng vi n trong khi l i là đ i th c a b n trong H

vi n ôi khi x y ra tr ng h p các d án lu t đ c thông qua cùng m t lúc

Trang web c ng có th đ c s d ng ph bi n M B i vì chi n d ch v n đ ng hành lang th ng đ c gây v n t t h n M , nhà v n đ ng hành lang s không ngh gì

v vi c v n hành m t trang web chính th c và đ y đ ch c n ng cho m t chi n d ch duy

nh t Nh ng trang web này có th đ c s d ng đ thu th p ch ký cho th nh nguy n th ,

và g i email có m c tiêu cho các th ng ngh s và Dân bi u Blog c ng đ c s d ng

r ng rưi, đ truy n m t thông đi p và

khuy n khích tranh lu n

M t k thu t k qu c c a M là "bay vào" ây là m t chi n thu t, theo đó m t

hi p h i th ng m i ho c nhóm gây áp l c s thu nh n t t c các thành viên t trên toàn

n c M theo ngh a đen bay vào trong m t ngày, và yêu c u g p Th ng

ngh s ho c D n bi u c a h ôi khi s “bay vào” x y ra cùng lúc v i m t giai

đo n quan tr ng c a m t d lu t mà các nhà t ch c m t là k ch li t ph n đ i, hai

là ng h m nh m Các tình nguy n viên đ c cung c p “b d ng c v n đ ng

hành lang” v i các chi ti t và s đi n tho i liên l c c a các thành viên c a Qu c

h i, thông đi p chính, và m t th đi m s đ đánh giá đ i di n c a h m c nào

c a v n đ (trên thang đi m t 1 đ n 10)

V n đ ng hành lang M đư luôn đ c s d ng chi n d ch v n đ ng t

g c (grassroot campaign – v n đ ng nh ng đ i t ng đ a ph ng) đ gây áp l c lên các thành viên c a Qu c h i Là Phát ngôn c a H vi n, Tip O'Neill r t trung th c đư t ng nói, " t t c chính tr là đ a ph ng" C hai th ng ngh s và dân bi u đ c b u l i chu

k hai n m trong các tr ng h p sau này Do đó, h gi cho đôi tai c a h r t g n v i

m t đ t, và khu y đ ng m t v n đ trong sân sau c a h có th đ a ra m t ph n ng nhanh chóng và tích c c

C ng nh ng i s d ng chi n d ch v n đ ng t g c, nh ng nhà v n đ ng

hành lang M c ng đư đi tiên phong trong chi n d ch "grass top" (v n đ ng t g c) V i

k thu t này, nhà v n đ ng hành lang t m nghiên c u nh ng ng i đó

là ai, ai có cái tai c a các thành viên c a Qu c h i Có th là gia đình c a h , lãnh

đ o c ng đ ng, linh m c c a h , bác s ho c nha s c a h M t khi nh ng cá nhân

đư đ c xác đ nh, h đang v n đ ng đ h l n l t có th v n đ ng thành viên c a

Qu c h i đánh giá cao Ủ ki n c a h

M t trong nh ng lý do t i sao v n đ ng hành lang M ph i s d ng nhi u k thu t nh v y ch là đ c t qua "s ng mù c a chi n tranh".Th ng ngh s và H vi n

nh n đ c kh i l ng l n các thông tin liên l c d i t t c các hình th c mà

ngay c v i đ i ng nhân viên l n c a h v n v t v đ đ ng hóa t t c các thông tin

đ c g i cho h B ng cách minh ho , th b u chính đ c giao cho c quan c a Qu c

h i n m l n m t ngày, sáu ngày m t tu n kho ng 1000 c a th tín đ c g i t i v n phòng m i ngày 1 t nh ng lá th và b u thi p, thông t , báo và t p chí Thêm vào các

b n fax và email, c ng v i 30 tri u cu c g i đi n tho i mà Qu c h i nh n đ c m i n m,

và b n th c s ph i làm m t cái gì đó khác m t chút đ ti ng nói c a b n v t lên trên

nh ng t p âm và đ c l ng nghe

M c dù ch a đ c đi u ch nh phù h p, s d ng có hi u qu trong h u h t

các n n dân ch khác, công c v n đ ng hành lang m nh m nh t duy nh t xu t

hi n trong ba th p k qua Washington là vi c huy đ ng s l ng l n các c tri, thành

ph n (grassroots) và m t m ng c a các bên liên quan quan tr ng, các nhà

lưnh đ o c ng đ ng ("grass tops ")

Trong m t n n dân ch , quy n l c tuy t đ i , s khuy n khích và m i đe d a

là kh n ng đ đ m b o ho c t ch i tái c Quy n h n này có th đ c th c hi n

thông qua th , email, blog và các b n sao qu ng cáo, tin t c và báo, s tán thành

và các cu c bi u tình, ki n ngh và các cu c g i đi n tho i, đ ng minh và liên minh, s đóng góp và tình nguy n viên đáng tin c y, nó ph i là s th c, t p

trung, h p d n, và duy trì qua th i gian

2 Th c tr ng v n đ ng hƠnh lang t i M

2.1 Chi phí cho v n đ ng hành lang t i M

Ngoài chi n dch đóng gópchocácviên ch c dân c và các ng c viên, các công

ty, các công đoàn laođ ngvà các t ch cchi tiêu hàng t đô la m i n mđ v n đ ngQu c

h i vàcácc quan liên bang B ng d i đây s th hi n m c chi tiêu hàng n m cho ho t

Qua b ng s li u trên có th th y r ng m c dù đang d n đ c các qu c gia th a

nh n và áp d ng r ng rưi, nh ng t i M chi phí cho ho t đ ng v n đ ng hành lang có xu

h ng gi m trong nh ng n m g n đây, c th là t ng liên t c t n m 1999 đ n n m 2010 (t 1,44 t đô lên 3,55 t đô) và gi m đi trong 2 n m cu i S l ng các nhà v n đ ng hành lang c ng có xu h ng gi m đi nh ng s m h n, ngay t n m 2008

2.2 Nh ng ch th đ u t nhi u nh t cho v n đ ng hành lang t i M

B ng 2: Nh ng ch th đ u t nhi u nh t cho v n đ ng hành lang t i M

Không ch khi làm n v i các đ i tác n c ngoài mà ngay c th tr ng n i đ a,

v n đ ng hành lang c ng đóng vai trò r t quan tr ng đ i v i s thành công c a các doanh nghi p, hi p h i t i M ó là nguyên nhân d n đ n doanh thu vô cùng l n c a các công

ty này i n hình có th k đ n Patton Boggs LLP, trong h n 40 n mqua, đưduytrìm t danh ti ng chov n đ ngtiên ti nb ngcáchlàmvi cch tch v i Qu c h i vàcác c quan

qu n lý Washington, tranh t ngt i các tòa ántrên kh p đ t n c, và đàm pháncácgiao

d ch kinh doanhtrên kh p th gi i Các đ i tác c a công tybaog mnh ng nhân v t có quan h ch t ch v ic haiđ ng chính tr l n, c ng nh cáclu t s tranh t ngv i

m ts hi ubi tsâu s c v kinh doanh và tài chính

B ng 3: Nh ng công ty v n đ ng hƠnh lang hƠng đ u t i M

Ngu n: http://www.opensecrets.org/lobby

2.4 X p h ng v n đ ng hành lang t i M theo l nh v c

B ng 4: X p h ng v n đ ng hành lang t i M theo l nh v c

Ngu n: http://www.opensecrets.org/lobby

3 Di n bi n m t s v v n đ ng hƠnh lang đi n hình t i M

3.1 V n đ ng hành lang c a doanh nghi p d t may Trung Qu c t i Hoa K

3.1.1 T ng quan v v n đ ng hành lang c a Trung Qu c t i M

Trung Qu c, đ t n c đang phát tri n m t cách th n k hi n nay, đ c đánh giá là

có cái nhìn chi n l c và th c th i v v n đ ng hành lang trong làm n v i Hoa K

Cách đây g n 15 n m, gi i ngh s M đư cáo bu c Công ty Tàu th y Trung Qu c (COSO) là m t gián đi p lén lút ch i trò b n trong các th ng v “đ u t ” vào M Cho nên, các ông ngh M đư ng n k ho ch đ u t m r ng c ng Long Beach (California) c a COSO Tuy nhiên, n m 2009, m t s ngh s M b ng quay ngo t thái đ khi tán d ng COSO Th ng ngh s Dân ch John F Kerry h n h hoan hô vi c COSO thuê hàng ngàn công nhân M c ng nh giúp môi tr ng bi n Alaska trong s ch ng trong phòng h p

Qu c h i, dân bi u Dân ch Stephen F Lynch c ng nhi t li t khen ng i COSO h t l i, g i tay t ng giám đ c công ty này là “đ i s c a nhân dân” đ i v i n c M sau khi COSO

c u s ng đ c khu c ng t i Boston

V trên là m t trong nh ng tr ng h p cho th y Trung Qu c đư thành công đáng k trong các chi n d ch v n đ ng hành lang t i Washington, đ n m c m t s ngh s b t đ u

nói r ng ch nên ti p t c ngh “Trung Qu c là dân C ng s n” mà hưy ngh “ng i Trung

Qu c đ n gi n là ng i Trung Qu c” – nh phát bi u c a dân bi u Dân ch Earl Blumenauer đ i di n ti u bang Oregon (Trung Qu c là th tr ng xu t kh u l n nh t c a Oregon, sau Canada – tính đ n đ u n m 2009) S đánh giá l i v n đ Trung Qu c đ i v i

Qu c h i M còn th hi n vi c vào tháng 10-2009, khi Qu c h i thông qua ngh quy t

t ng ni m l n th 2.560 ngày sinh Kh ng T

Trong 4 n m đ u làm đ i s t i M , Chu V n Tr ng (nhi m k 2005-2010) đư đ n

th m kho ng 100 th ng ngh s và dân bi u – đi u hi m x y ra đ i v i các đ i s Trung

Qu c ti n nhi m Cu i th p niên 90 c a th k tr c, Tòa đ i s Trung Qu c t i Washington ch có m t nhà ngo i giao đ c trách các v n đ liên quan Qu c h i Hoa K

G n nh m i “giao d ch” không liên quan chính tr ngo i giao, Tòa đ i s Trung Qu c đ u giao khoán cho các t ch c th ng m i M ch ng h n Phòng Th ng m i Hoa K Tuy nhiên, sau khi Trung Qu c gia nh p T ch c Th ng m i th gi i n m 2001, nh ng nhóm

v n đ ng hành lang trên t ra th n tr ng và mi n c ng giúp Trung Qu c, n c mà bây gi

b t đ u là đ i th kinh t c a M i u này khi n Trung Qu c t ng c ng công tác v n

đ ng hành lang N m 2005, khi chu n b ráo ri t k ho ch đ u th u mua Công ty D u M Unocal, T p đoàn D u khí Trung Qu c H i D ng Th ch Du (CNOOC) đ i đ u tr c ti p

v i Hưng d u M Chevron L n đó, Trung Qu c quy t đ nh chi đ n 4 tri u USD đ v n

đ ng hành lang Tuy nhiên, cu i cùng, h th t b i tr c Chevron, khi Qu c h i M thông qua m t ngh quy t ng n c n CNOOC v i lỦ do an ninh qu c gia

Th i gian g n đây, Trung Qu c đư rút ra đ c nhi u bài h c v k thu t lobby c ng

nh k x o ch i trò h u tr ng chính tr M N m 2009, h đư khánh thành tr s tòa đ i

s m i (chi phí 200 tri u USD) t i i l Van Ness; t ng c ng ho t đ ng lobby, đ ng

th i móc n i làm thân v i gi i chính tr M Phòng đ c trách các v n đ Qu c h i trong Tòa đ i s Trung Qu c bây gi có h n 10 nhà ngo i giao chuyên nghi p G i nh v y b i

h đ c đào t o bài b n, h u h t đ u t t nghi p đ i h c M v i kh n ng nói ti ng Anh

nh gió và rành r v n hóa chính tr M Cách ti p c n v n đ trong k thu t đ i ngo i c a Trung Qu c c ng b t đ u khác, linh ho t h n, m m n n r n buông

N m 2005, khi th ng ngh s Dân ch Charles E Schumer và th ng ngh s C ng hòa Lindsey O Graham đ xu t m t d lu t, áp đ t 27,5% thu đ i v i hàng hóa Trung

Qu c, tr khi B c Kinh đi u ch nh chính sách đ nh giá nhân dân t B Ngo i giao Trung

Qu c đư m i h sang Trung Qu c Cu i chuy n công du, Charles E Schumer nói v i các phóng viên r ng, ông s không còn mu n thúc đ y vi c b phi u d lu t trên và r ng bây

gi ông th y l c quan h n v đ t n c và con ng i Trung Qu c

T n m 2005-2009, theo Washington Post, l n đ u tiên Trung Qu c đư t ch c m i

ti c th t đưi gi i chính tr gia M nhi u h n ài Loan T n m 2006 đ n 2009, Trung Qu c

c ng t ng g p ba ti n chi cho các hưng lobby trong đó có nh ng hưng n i ti ng nh Patton Boggs và Hogan & Hartson N m 1991, trong chuy n công du Trung Qu c, dân bi u Nancy Pelosi đư tung m t b ngrôn t i Qu ng tr ng Thiên An Môn v i n i dung t ng

nh nh ng ng i ch t trong cu c chính bi n n m 1989 N m 2009, trong chuy n ghé th m

B c Kinh v i t cách Ch t ch H vi n, bà Pelosi dù v n đ c p nhân quy n nh ng đư t p trung ngh s h n vào các v n đ liên quan thay đ i khí h u

V i Trung Qu c, bài h c l n nh t rút ra khi ch i v i M là ph i bi t v n đ ng hành lang, trong các v n đ nh ng t ng ch thông qua con đ ng đ i tho i ngo i giao thu n túy Trung tu n tháng 10/2011, B c Kinh đư t ng c ng ho t đ ng lobby t i Washington,

nh m gi t ch t m t d lu t tr ng ph t kinh t Trung Qu c (do b Th ng vi n M cáo

bu c liên quan đ n chính sách t giá nhân dân t )

3.1.2 V n đ ng hành lang c a doanh nghi p d t may Trung Qu c v v n đ tái áp đ t h n

ng ch

3.1.2.1 Nguyên nhân M tái áp đ t h n ng ch d t may

Có hai nguyên nhân d n đ n vi c M tái áp đ t h n ng ch d t may Trung Qu c

Th nh t, ngay t tr c khi bãi b ch đ h n ng ch, Trung Qu c - m t qu c gia

s n xu t và xu t kh u hàng d t may l n c a th gi i đư là m t m i đe d a r t l n cho ngành công nghi p d t may n i đ a Sau khi gia nh p WTO vào tháng 11/2001, th ph n các hàng may m c c a Trung Qu c đ c M xóa b h n ng ch xu t kh u đư t ng 1,009%; giá bán buôn các m t hàng này c a Trung Qu c trên th tr ng M gi m 53%; xu t kh u hàng d t may c a Trung Qu c vào Hoa K trong giai đo n đó t ng m nh: n m 2003 đ t 14,2 t USD, n m 2004 đ t 17,8 t USD M t khác, ngay t tr c khi bãi b ch đ h n

ng ch d t may t c là ngày 1/1/2005 theo , T ch c Th ng m i th gi i WTO đư d báo t 2004-2008, th ph n d t may Trung Qu c M s t ng t 16% lên 50% M t ra lo l ng khi hàng d t may xu t kh u Trung Qu c đang tràn ng p th tr ng này Nguy c m t th

ph n đư khi n các công ty d t may M ph i lên ti ng kêu g i chính ph tìm các bi n

pháp giúp đ nh m ng n ch n nh p kh u t Trung Qu c N u chính quy n đáp ng đ ngh này c a ngành công nghi p d t may n i đ a thì có th giành thêm đ c s ng h t i Qu c

h i trong quá trình th ng l ng v th ng m i t do v i các n c vùng Trung M mà

hi n đang b ph n l n ngành công nghi p d t may Hoa K ph n đ i

Th hai, Trung Qu c có m i đi u ki n thu n l i đ t ng th ph n d t may sau khi

h n ng ch đ c h y b : nguyên li u d i dào, nhân công lành ngh , thi t b đ c thay đ u

đ n nh v n đ u t tr c ti p n c ngoài, h t ng c s khá t t và chi phí lao đ ng vào

h ng th p nh t th gi i N ng l c s n xu t và xu t kh u to l n c a Trung Qu c khi n cho các đ i tác th ng m i c a h bu c ph i có nh ng bi n pháp ki m ch , n u không mu n ngành d t may trong n c b xóa s S thâm nh p quá m nh c a hàng d t may Trung

Qu c vào th tr ng M đư d n đ n h u qu là t n m 2001, kho ng 350.000 (1/3) vi c làm trên toàn n c M b xóa s Theo H i đ ng qu c gia các t ch c d t may M , trong hai n m ti p theo s có thêm 650.000 ng i m t vi c làm Th c t cho th y l ng hàng

d t may M nh p t Trung Qu c đư t ng đáng k trong 4 tháng đ u n m 2005 sau khi h n

ng ch đ c d b , đ t 2,5 t USD chi m 39% t ng kim ng ch hàng d t may đ c nh p vào M

Ngoài ra, thâm h t th ng m i c a M v i Trung Qu c n m 2004 đư lên t i 162 t USD, m c thâm h t k l c đ i v i m t n c đ n l i v i Trung Qu c, ngành d t may

gi m t v trí quan tr ng v kinh t và chính tr h n h n M Th c t , ngành d t may mang

l i ngu n lao đ ng ch y u cho Trung Qu c trong khi nó ch gi vai trò quan tr ng đ i v i

m t s bang M Do v y, vi c h n ch t ng tr ng xu t kh u d t may c a Trung Qu c vào M chính là m t trong nh ng bi n pháp mà Washington áp d ng nh m gi m m c thâm

h t th ng m i v i Trung Qu c

Vì nh ng nguyên nhân trên mà M đư đ n ph ng áp d ng đi u kho n t v trong

th a thu n c a Trung Qu c ký v i WTO đ tái áp đ t h n ng ch cho hàng d t may nh p

kh u t Trung Qu c i u kho n này cho phép gi i h n, v i s đ ng ý c a WTO, m c 7,5% cho m i lo i hàng nh p kh u trong m t n m, t nay cho đ n n m 2008 n u th y vi c

t ng thêm hàng nh p kh u t m t n c gây thi t h i nghiêm tr ng cho lo i hàng hóa đó do trong n c s n xu t M c dù quy đ nh c a WTO đòi h i các s li u t ít nh t 12 tháng m i

đ c n c đ đ a ra quy t đ nh li u hàng xu t kh u c a m t n c có gây ph ng h i cho

th tr ng m t n c khác hay không, nh ng ch v i nh ng s li u s b trong quỦ I n m