Tăng cường đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp việt nam sang CHDCDN lào

Công trình nghiên cứu tham gia kỳ thi sinh viên nghiên cứu khoa học, đại học ngoại thương 2013 .Hy vong tài liệu này sẽ hữu ích với các bạn , mình để chế độ xem tối đa để các bạn tham khảo đc nhiều nhất , học tốt nhé !

TR NGă I H C NGO IăTH NG

-o0o -

Công trình tham d Cu c thi

Sinh viên nghiên c u khoa h căTr ngă i h c Ngo iăth ngă2013

Tên công trình

T NGăC NGă UăT ăTR C TI P

C A CÁC DOANH NGHI P VI T NAM SANG CHDCND LÀO

Nhóm ngành: Kinh doanh và qu n lý 3 (KD3)

Hà N i, tháng 5 n m 2013

M C L C

L I M U 1

CH NGăI:ăKHÁIăQUÁTăV UăT ăTR C TI PăN C NGOÀI VÀ GI I THI U V MỌIăTR NGă UăT ăC A CHDCND LÀO 4

1.1 Khái quát v đ u t tr c ti p ra n c ngoài (FDI) 4

1.1.1 Khái ni m FDI 4

1.1.2 c đi m c a FDI 5

1.1.3 Các hình th c FDI 6

1.1.4 Vai trò c a FDI đ i v i các n c 8

1.1.5 Các nhân t nh h ng vi c đ u t ra n c ngoài 11

1.2 Gi i thi u v môi tr ng đ u t c a CHDCND Lào 13

1.2.1 i u ki n t nhiên, xã h i và kinh t nh h ng t i thu hút FDI 13

1.2.2 Khung chính sách thu hút FDI c a CHDCND Lào 18

CH NGăII:ăTH C TR NG HO Tă NGă UăT ăTR C TI P C A CÁC DOANH NGHI P VI T NAM SANG CHDCND LÀO 21

2.1 C s pháp lý cho ho t đ ng đ u t tr c ti p ra n c ngoài c a Vi t Nam 21 2.2.1 Vi t Nam 21

2.1.2 CHDCND Lào 22

2.1.3 Quan h h p tác gi a Vi t Nam và CHDCND Lào 24

2.2 Tình hình FDI c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào giai đo n 2000 -2012 28

2.2.1 T ng giá tr v n đ u t 28

2.2.2 C c u v n đ u t theo ngành 30

2.2.3 C c u đ u t theo vùng lưnh th 33

2.2.4 Hình th c đ u t 34

2.2.5 Ho t đ ng c a m t s d án đ u t đi n hình 35

2.3 ánh giá th c tr ng FDI c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào 38

2.3.1 Thành t u 38

2.3.2 H n ch : 41

CH NGăIII:ăGI IăPHÁPăT NGăC NGă UăT ăTR C TI P C A CÁC DOANH NGHI P VI T NAM SANG CHDCND LÀO 44

3.1 Kinh nghi m đ u t tr c ti p sang Lào c a m t s qu c gia 44

3.1.1 Thái Lan 44

3.1.2 Trung Qu c 45

3.1.3 Bài h c đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam 48

3.2 Tri n v ng FDI c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào 49

3.2.1 Nh ng c h i 49

3.2.2 V thách th c 51

3.2.3 Nh ng l nh v c thu hút FDI c a Lào: 52

3.2.4 nh h ng phát tri n quan h Vi t Nam – Lào: 53

3.3 Gi i pháp t ng c ng đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào 54

3.3.1 Nâng cao nh n th c v t m quan tr ng c a FDI 54

3.3.2 Nghiên c u k môi tr ng đ u t c a CHDCND Lào 55

3.3.3 Xây d ng chi n l c đ u t linh ho t 56

3.3.4 T ng c ng vai trò c a hi p h i các nhà đ u t t i Lào nh m t o s liên k t m nh m gi a các nhà đ u t 57

3.3.5 Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các doanh nghi p Vi t Nam khi đ u t vào Lào 58

3.3.6 L a ch n l nh v c đ u t phù h p 59

3.4 M t s ki n ngh đ i v i Nhà n c 60

3.4.1 Ban hành chính sách u đưi, khuy n khích các doanh nghi p đ u t tr c ti p ra n c ngoài 60

3.4.2 Hoàn thi n h th ng các chính sách, quy đ nh v ho t đ ng đâu t tr c ti p ra n c ngoài 62

3.4.3 Nâng cao hi u qu công tác qu n lý nhà n c 63

3.4.4 T ng c ng ho t đ ng xúc ti n đ u t 63

3.4.5 T ng c ng m i quan h đ c bi t Vi t- Lào 64

K T LU N 65

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 66

DANH M C B NG BI U,ăS ă

B ng 1.1: M t s ch tiêu kinh t c a CHDCND Lào 16

B ng 1.2: Các thông s vi n thông n m 2012 t i CHDCND Lào 18

B ng 1.2: Các qu c gia có hi p đ nh đ u t song ph ng (BITs) v i CHDCND Lào 19

B ng 2.1: u t tr c ti p c a doanh nghi p Vi t Nam t i CHDCND Lào giai đo n 2000-2012 28

B ng 2.2: u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào theo ngành giai đo n 2000- 2012 31

Bi u 1.1: C c u kinh t c a Lào giai đo n 2000-2011 17

Bi u 2.1: T ng tr ng v s d án và v n đ u t tr c ti p sang Lào giai đo n 2000-

2012 29

L I M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài:

Trong xu th h i nh p kinh t hi n nay, đ u t tr c ti p ra n c ngoài tr thành xu h ng t t y u c a các n c trên th gi i ó không ch là đ c quy n c a các n c có n n kinh t phát tri n mà ngay c đ i v i các n c có n n kinh t đang phát tri n; trong đó có Vi t Nam, dòng đ u t ra c ng đư phát tri n m t cách m nh

m u t ra n c ngoài s giúp doanh nghi p m r ng th tr ng, nâng cao hi u

qu s n xu t kinh doanh, t n d ng ngu n tài nguyên, chi phí v n chuy n hàng hóa…; đ ng th i t ng c ng n ng l c khoa h c k thu t, nâng cao n ng l c qu n lý

c a b n thân doanh nghi p Theo s li u th ng kê t C c u t n c ngoài- B K

ho ch và u t , tính đ n tháng 10 n m 2012, t ng s d án đ u t ra n c ngoài

c a Vi t Nam là 737 d án v i v n đ ng ký đ t kho ng 15,086 t USD

CHDCND Lào là qu c gia cùng n m trong khu v c ông Nam Á, có nhi u

đi m t ng đ ng, v i ngu n tài nguyên thiên nhiên phong phú và đ c bi t có m i quan h thân thi t v i Vi t Nam Vì th , trong nhi u n m qua, Lào luôn là đ t n c thu hút nhi u v n đ u t nh t t các doanh nghi p Vi t Nam Tuy nhiên, vi c đ u t

tr c ti p sang Lào c a các doanh nghi p Vi t Nam v n ch a t ng x ng v i ti m

n ng c a qu c gia này, đ ng th i hi u qu đ u t ch a cao Do v y, vi c phân tích

và đánh giá ho t đ ng đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào trong nh ng n m qua c ng nh phân tích nh ng đi m m nh, đi m y u s là nh ng

c n c c th giúp các doanh nghi p đ a ra nh ng gi i pháp thi t th c nh m t ng

c ng đ u t tr c ti p sang Lào Chính vì v y, nhóm nghiên c u đư l a ch n đ tài

“T ngăc ngăđ uăt ătr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào” làm đ tài nghiên c u

2 T ng quan tình hình nghiên c u:

Hi n nay, v n đ đ u t tr c ti p ra n c ngoài nói chung và sang CHDCND Lào nói riêng đư nh n đ c khá nhi u s quan tâm t các nhà nghiên c u Cho t i nay, đư có nhi u công trình nghiên c u v v n đ này, đi n hình:

Th nh t là lu n án ti n s kinh t c a VILAYVONG BOUDDAKHAM n m 2011: u t tr c ti p n c ngoài trong phát tri n kinh t - xã h i CHDCND Lào

Lu n án nghiên c u tình hình đ u t n c ngoài vào CHDCND Lào giai đo n 1988 – 2008 và đ a ra gi i pháp thu hút đ u t đ phát tri n kinh t - xã h i t i Lào Tuy nhiên, công trình ch a đi sâu nghiên c u đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào

Th hai là lu n án ti n s Qu n tr kinh doanh c a Nguy n V n An n m 2012: Nghiên c u phát tri n đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam vào l nh v c công nghi p CHDCND Lào Lu n án nghiên c u th c tr ng đ u t vào l nh v c công nghi p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào Tuy nhiên, lu n v n ch t p trung vào l nh v c công nghi p mà ch a đ c p đ n các l nh v c khác

Nhìn chung, các công trình trên ti p c n d i nh ng góc đ khác nhau c v lý thuy t l n th c ti n đ u t ra n c ngoài, tuy nhiên trong b i c nh toàn c u hóa

hi n nay, đ c bi t trong th i kì làn sóng đ u t tr c ti p ra n c ngoài c a các doanh nghi p Vi t Nam t ng tr ng m nh m thì vi c đi sâu nghiên c u FDI c a

Vi t Nam sang CHDCND Lào là yêu c u c n thi t V i đ tài này, nhóm nghiên

c u t vi c đánh giá th c tr ng và tri n v ng đ u t c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào, s đ a ra đ a ra nh ng các gi i pháp nh m t ng c ng ho t đ ng đ u t tr c

ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào phù h p trong giai đo n hi n nay

Trong quá trình th c hi n đ tài, nhóm nghiên c u s d ng ngu n tài li u th

c p, t đó thu th p, t ng h p th ng kê, phân tích và d báo xu h ng đ u t tr c

ti p c a Vi t Nam sang Lào

5 iăt ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u:

 i t ng: u t tr c ti p ra n c ngoài c a các doanh nghi p

 Ph m vi: tài t p trung nghiên c u tình hình đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào trong giai đo n t n m 2000 đ n 2012

6 K t qu nghiên c u d ki n:

tài có th đ c dùng làm tài li u tham kh o và h c t p đ i v i các c quan

qu n lý c a nhà n c và các tr ng đ i h c kh i kinh t c ng nh các doanh nghi p

đư ho c s đ u t sang CHDCND Lào

Ch ng II: Th c tr ng ho t đ ng đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p Vi t

Nam sang CHDCND Lào

Ch ng III: Gi i pháp t ng c ng đ u t tr c ti p c a các doanh nghi p

Vi t Nam sang CHDCND Lào

CH NGăI:ăKHÁIăQUÁTăV UăT ăTR C TI PăN C NGOÀI VÀ

GI I THI U V MỌIăTR NGă UăT ăC A CHDCND LÀO

1.1 Khái quát v đ uăt ătr c ti păraăn c ngoài (FDI)

1.1.1 Khái ni m FDI

FDI là hình th c đ u t xu t hi n khi m t nhà đ u t m t n c mua tài s n

m t n c khác v i ý đ nh qu n lý nó

Theo khái ni m c a Qu ti n t qu c t IMF, FDI là nh ng ho t đ ng nh m

đ t đ c nh ng l i ích lâu dài trong doanh nghi p ho t đ ng trên lưnh th c a m t

n n kinh t khác n n kinh t n c ch đ u t , m c đích c a ch đ u t là giành quy n qu n lý th c s doanh nghi p

T ch c H p tác và Phát tri n kinh t OECD thì l i ti p c n FDI theo m t

h ng khác Theo t ch c này, đ u t tr c ti p đ c th c hi n nh m thi t l p các m i quan h kinh t lâu dài v i m t doanh nghi p, đ c bi t là nh ng kho n đ u t mang l i

kh n ng t o nh h ng đ i v i vi c qu n lý doanh nghi p nói trên b ng cách:

- Thành l p ho c m r ng m t doanh nghi p ho c m t chi nhánh thu c toàn quy n qu n lý c a ch đ u t

- Mua l i toàn b doanh nghi p đư có

- Tham gia m t doanh nghi p m i

n c đ u t toàn b hay ph n đ l n v n đ u t cho m t d án đ u t n c khác

nh m giành quy n ki m soát ho c tham gia ki m soát d án đó V n đ u t có th

là tài s n h u hình (ti n m t, máy móc thi t b , quy trình công ngh , các lo i h p

đ ng và gi y phép có giá tr , ); tài s n vô hình (quy n s h u trí tu , kinh nghi m

qu n lý, ) ho c tài s n tài chính (c ph n, c phi u, trái phi u, gi y ghi n , )

Quy n ki m soát- quy n tham gia vào vi c đ a ra các quy t đ nh quan tr ng liên quan đ n chi n l c, chính sách phát tri n c a công ty, là d u hi u quan tr ng nh t

đ phân bi t FDI v i các hình th c đ u t qu c t khác

1.1.2 c đi m c a FDI

1.1.2.1 FDI ch y u là đ u t t nhân v i m c đích l i nhu n

Theo quy đ nh c a nhi u qu c gia, FDI là đ u t t nhân Tuy nhiên, lu t pháp

c a m t s n c quy đ nh trong tr ng h p đ c bi t FDI có th có s tham gia góp

v n c a Nhà n c

Dù ch th là t nhân hay nhà n c thì m c đích u tiên hàng đ u v n là l i nhu n Do v y, các n c ti p nh n đ u t c n xây d ng cho mình m t hành lang pháp lý đ m nh và các chính sách thu hút FDI h p lý đ h ng FDI vào ph c v các m c tiêu phát tri n kinh t , xư h i c a n c mình, tránh tình tr ng FDI ch ph c

v m c đích tìm ki m l i nhu n c a ch đ u t

1.1.2.2 Ch đ u t n c ngoài ph i đóng góp m t t l v n t i thi u

Ch đ u t tr c ti p n c ngoài ph i đóng m t l ng v n t i thi u theo quy

đ nh c a t ng n c qua đó h có quy n đ c tr c ti p tham gia đi u hành đ i t ng

mà h b v n tham gia đ u t Ph n v n t i thi u thay đ i tu theo t ng n c t 10

đ n 25% Có n c quy đ nh là 25%, ho c có n c quy đ nh có c ph n tuy d i 25% nh ng n u có m t trong nh ng đi u ki n sau đây đ u đ c xem là đ u t tr c

ti p: c nhân viên qu n lý ho c nhân viên k thu t đ n xí nghi p đ u t , cung c p

k thu t, cung c p nguyên li u; mua s n ph m c a xí nghi p, giúp đ ti n v n, cho vay ho c đ u t theo hình th c th ng m i có hoàn tr

L i ích và quy n qu n lý đi u hành doanh nghi p FDI ph thu c vào t l v n góp T l v n góp càng cao thì có l i nhu n c ng nh quy n ra quy t đ nh càng

l n N u nhà đ u t góp 100% v n thì doanh nghi p đó hoàn toàn do ch đ u t

n c ngoài đi u hành và qu n lý

1.1.2.3 FDI không làm phát sinh n cho n c ti p nh n đ u t

FDI là hình th c đ u t trong đó ch đ u t t quy t đ nh đ u t , s n xu t, kinh doanh và ch u trách nhi m v l , lưi Hình th c này mang tính kh thi và hi u

qu kinh t cao, h n n a không đ l i gánh n ng n ho c nh ng ràng bu c v chính

tr cho n c ti p nh n đ u t

1.1.2.4 FDI th ng kèm theo chuy n giao công ngh cho n c ti p nh n đ u t

Thông qua ho t đ ng FDI, n c ti p nh n đ u t có th ti p thu khoa h c công ngh , bí quy t k thu t tiên ti n, kinh nghi m t ch c qu n lý hi n đ i c a

n c đi đ u t ho c n c đi đ u t s t n d ng đ c s u tiên, đi u ki n thu n l i

mà n c ti p nh n đ u t tr c ti p dành cho mình đ phát huy l i th v ngu n nhân l c trình đ cao, ph ng ti n đ u t …mà khi đ u t trong n c s không có

đ c

1.1.3 Các hình th c FDI

1.1.3.1 Theo cách th c xâm nh p, FDI bao g m 2 hình th c:

a) u t m i:

Khái ni m: đ u t m i là vi c nhà đ u t ti n hành xây d ng các c s kinh

doanh hoàn toàn m i n c ngoài ho c m r ng c s kinh doanh hi n có

u đi m: hình th c đ u t này đem l i l i nhu n cao, phù h p v i môi tr ng

có tính c nh tranh không cao, th tr ng nhi u ti m n ng

Nh c đi m: giá tr đ u t ban đ u th ng l n và tính r i ro cao

b) Mua l i và sáp nh p (M&A):

Khái ni m: M&A là hình th c đ u t d i d ng nhà đ u t ti n hành mua l i

và sáp nh p các doanh nghi p hi n có n c ngoài vào c s kinh doanh c a mình,

ho c mua c phi u đ tham gia đi u hành doanh nghi p đó

u đi m: hình th c đ u t này đ c ti n hành nhanh chóng, ít r i ro, giúp nhà

đ u t t ng l i th v quy mô, t n d ng l i th c a đ i tác v th tr ng, uy tín, công ngh và trình đ qu n lý

Nh c đi m: các nhà đ u t có th g p tr ng i trong liên k t ho t đ ng c a

công ty do khác bi t v v n hóa, suy ngh gi a công nhân c và nhà đi u hành m i

ho c đ nh giá tài s n mua l i quá cao d n đ n l i nhu n th p

1.1.3.2 Theo lu t đ u t Vi t Nam, FDI bao g m các hình th c pháp lý ch

y u sau:

a u t theo hình th c h p đ ng

Khái ni m: H p đ ng h p tác kinh doanh là v n b n ký k t gi a hai hay nhi u

bên đ ti n hành đ u t kinh doanh m t qu c gia trong đó quy đ nh trách nhi m

và phân chia k t qu kinh doanh cho m i bên mà không thành l p pháp nhân m i

Các hình th c: h p đ ng xây d ng- kinh doanh- chuy n giao (BOT), h p

đ ng xây d ng- chuy n giao- kinh doanh (BTO) và h p đ ng xây d ng- chuy n giao (BT)

u đi m: giúp nhà đ u t thâm nh p vào nh ng l nh v c h n ch đ u t , th

tr ng truy n th ng c a n c ch nhà: vi n thông, d u khí ho c th tr ng m i

mà nhà đ u t ch a bi t rõ

Nh c đi m: th i gian đàm phán và th c thi th ng kéo dài, d th t b i do

m c đích thi u nh t quán gi a các bên

b Doanh nghi p liên doanh

Khái ni m: Doanh nghi p liên doanh là doanh nghi p đ c thành l p t i n c

ch nhà trên c s h p đ ng liên doanh ký gi a hai bên ho c các bên n c ch nhà

v i các bên n c ngoài đ đ u t , kinh doanh t i n c ch nhà

u đi m: giúp nhà đ u t t n d ng đ c h th ng phân ph i có s n c a n c

ch nhà; đ u t vào l nh v c d thu l i, l nh v c b c m ho c h n ch đ i v i hình

th c doanh nghi p 100% v n n c ngoài; thâm nh p th tr ng truy n th ng c a

n c ch nhà, không m t th i gian, chi phí cho vi c nghiên c u th tr ng m i và xây d ng các m i quan h , đ ng th i chia s chi phí và r i ro đ u t

Nh c đi m: Có s khác bi t v nhìn nh n chi phí đ u t gi a hai bên đ i tác,

c n nhi u th i gian th ng th o m i v n đ liên quan đ n d án đ u t , đ nh giá tài s n góp v n, v n đ gi i quy t vi c làm cho ng i lao đ ng c a đ i tác trong n c; thi u

ch đ ng trong qu n lý đi u hành doanh nghi p, s khác bi t v t p quán v n hóa

c Doanh nghi p 100% v n n c ngoài

Khái ni m: Doanh nghi p 100% v n n c ngoài là doanh nghi p thu c s h u

c a nhà đ u t n c ngoài, do nhà đ u t n c ngoài thành l p t i n c ch nhà, t

qu n lý và ch u trách nhi m v k t qu kinh doanh

u đi m: nhà đ u t có th ch đ ng trong qu n lý đi u hành doanh nghi p,

tri n khai nhanh d án đ u t , đ c quy n ch đ ng tuy n ch n và đào t o ngu n nhân l c đáp ng nhu c u phát tri n chung

Nh c đi m: Ch đ u t ch u toàn b r i ro trong đ u t , chi phí nghiên c u

ti p c n th tr ng m i cao, không thâm nh p đ c nh ng l nh v c có nhi u l i nhu n c n th tr ng trong n c l n, khó quan h v i các c quan qu n lý nhà n c

c a n c ch nhà

1.1.4 Vai trò c a FDI đ i v i các n c

1.1.4.1 i v i n c ch đ u t

a Tích c c

Th nh t, FDI giúp n c ch đ u t bành tr ng s c m nh kinh t và nâng

cao uy tín chính tr trên tr ng qu c t Thông qua uy tín c a các doanh nghi p mà

v th c a qu c gia đó trên tr ng qu c t nói chung, trong đ u t tr c ti p n c ngoài nói riêng ngày càng đ c nâng cao, qu c gia đó s có ti ng nói m nh m và

có tr ng l ng trong các di n đàn kinh t và các t ch c kinh t th gi i

Th hai, n c ch đ u t có th s d ng l i th c a n i ti p nh n v n gi m

chi phí, nâng cao hi u qu s d ng v n và t su t l i nhu n, kh c ph c tình tr ng

th a v n t ng đ i Khi đ u t tr c ti p ra n c ngoài, các qu c gia này s đem các ngu n l c có l i th c a mình đ ti n hành đ u t Các ngu n l c s đ c khai thác

t i đa trong môi tr ng kinh doanh r ng l n h n, v i m t đ c nh tranh th p h n

v i nh ng ngành mà qu c gia đó có th m nh

Th ba, FDI giúp n c ch đ u t m r ng th tr ng tiêu th s n ph m, kh c

ph c tình tr ng lưo hóa s n ph m Trong giai đo n đ u vòng đ i c a s n ph m m i, giai đo n th nghi m s n xu t đ c ti n hành t p trung t i chính qu c gia đó, các doanh nghi p có th th c hi n xu t kh u tr c ti p s n ph m Khi s n ph m đư tr nên tiêu chu n hoá trong giai đo n phát tri n, s n ph m đư “bưo hoà” th tr ng trong n c, nhà s n xu t s tích c c đ y m nh đ u t tr c ti p ra n c ngoài nh m

t n d ng l i th chi phí th p (y u t đ u vào, u đưi c a nhà n c ti p nh n đ u t )

và quan tr ng h n là nh m ng n ch n kh n ng m t th tr ng vào tay các nhà s n

xu t đ a ph ng Các nhà s n xu t s ti n hành di chuy n máy móc, thi t b và công ngh s n xu t sang các n c đó đ s n xu t, kéo dài “tu i th ” c a s n ph m

Th t , các nhà đ u t có th tìm ki m các ngu n cung nguyên, nhiên li u n

đ nh Ngu n l c và kh n ng khai thác các ngu n l c là v n đ quan tr ng đ gi m thi u chi phí trong quá trình s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p, góp ph n

đ c l c cho doanh nghi p nâng cao s c c nh tranh và t ng l i nhu n Khi ti n hành

s n xu t kinh doanh, m i nhà qu n lý đ u ph i luôn tìm cách t i thi u hoá chi phí

và t i đa hoá l i nhu n nên h c g ng s d ng các ngu n l c sao cho có hi u qu

nh t và đ u t tr c ti p ra n c ngoài là m t gi i pháp

Th n m, FDI giúp các n c đ u t tránh đ c hàng rào thu quan và hàng

rào b o h phi thu quan c a n c ti p nh n đ u t H u h t các qu c gia trên th

gi i đ u s d ng hàng rào thu quan c ng nh các hàng rào phi thu quan đ ki m soát vi c xu t nh p kh u hàng hoá và d ch v Trong các tr ng h p nh v y, các nhà s n xu t thay vì xu t kh u hàng hoá, h xu t kh u t b n hay đ u t tr c ti p

n c ngoài đ gi m chi phí và tránh đ c hàng rào b o h th ng m i c a các

n c, d dàng h n trong vi c đ a hàng hoá thâm nh p vào th tr ng n c ngoài

Th sáu, các nhà đ u t có th đ i m i c c u s n ph m, áp d ng công ngh

m i, nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c, n ng l c c nh tranh Quá trình đ y m nh

đ u t tr c ti p ra n c ngoài luôn g p ph i s c nh tranh gay g t đ n t các nhà

đ u t n c ngoài khác c ng nh hàng rào tiêu chu n k thu t c a n c nh n đ u

t chi n th ng trong c nh tranh, m r ng s n xu t t ng l i nhu n, các nhà đ u

t n c ngoài tích c c c i ti n k thu t, nâng cao trình đ công ngh , h p lý hoá

s n xu t, t ng n ng su t lao đ ng; m t khác, không ng ng nâng cao trình đ công ngh , trình đ ngu n nhân l c, trình đ t ch c qu n lý s n xu t K t qu là trình đ ngu n nhân l c c a các doanh nghi p ngày càng cao, đáp ng yêu c u đòi h i c a

s n xu t

b Tác đ ng tiêu c c

 Qu n lý v n và công ngh th t thoát, khó ki m soát h n

 S n đ nh c a đ ng ti n: do ph thu c vào ngu n nguyên li u, s n ph m tiêu th các th tr ng bên ngoài…

 Cán cân thanh toán qu c t b thâm h t do đem ti n ra n c ngoài đ u t

 Vi c làm và lao đ ng trong n c: có th gây ra th t nghi p cho lao đ ng trong n c

1.1.4.2 i v i n c nh n đ u t

a Tác đ ng tích c c

Th nh t, FDI b sung m t l ng v n l n cho đ u t phát tri n Trong các

ngu n v n n c ngoài thì v n FDI đ c đánh giá là r t quan tr ng đ i v i nhi u

n c FDI chi m m t t tr ng đáng k trong t ng v n đ u t toàn xư h i c a các

n c đang và kém phát tri n H n n a, s có m t c a ngu n v n này góp ph n t o

đi u ki n cho ngu n v n nhà n c t p trung vào các v n đ kinh t xư h i, thúc đ y

đ u t trong n c phát tri n, t đó các ti m n ng trong n c đ c khai thác v i

hi u qu cao

Th hai, FDI giúp n c nh n đ u t có đ c công ngh phù h p, nâng cao

ch t l ng ngu n nhân l c FDI có th mang l i công ngh cho các n c thông qua con đ ng chuy n giao t n c ngoài vào, ho c xây d ng các c s nghiên c u và phát tri n, đào t o cho đ i ng lao đ ng n c ch nhà đ ph c v cho các d án

đ u t

Th ba, FDI giúp n c nh n đ u t chuy n d ch c c u theo h ng tích c c

FDI ch y u đ c ti n hành b i các TNC và th ng t p trung vào các ngành công nghi p và d ch v , góp ph n t ng nhanh t tr ng v s n l ng, vi c làm, xu t

kh u,… c a các ngành công nghi p, d ch v trong n n kinh t c a các n c đang phát tri n, gi m t tr ng các ngành truy n th ng

Th t , FDI góp ph n n đ nh kinh t v mô, thay đ i các cân đ i l n c a n n

kinh t c a các n c đang phát tri n theo h ng tích c c

Th n m, FDI giúp n c nh n đ u t m r ng th tr ng xu t kh u, t ng n ng

l c c nh tranh trên th gi i Không ch đáp ng nhu c u n i đ a, FDI ngày càng

h ng m nh vào xu t kh u Ngu n ngo i t đáng k t xu t kh u đư giúp các n c đang phát tri n c i thi n cán cân th ng m i

Th sáu, FDI giúp n c nh n đ u t m r ng quan h h p tác qu c t , đ y

nhanh h i nh pthông qua thu hút các ngu n v n khác, phát tri n ngo i th ng, tham gia vào các dây chuy n s n xu t toàn c u…

Tóm l i, vi c ti n hành FDI gi a các n c trên th gi i v i nhau t t y u d n

đ n có s di chuy n các ngu n l c tài chính, công ngh , k n ng, bí quy t, kinh nghi m t qu c gia này sang qu c gia khác S di chuy n này v a có tác đ ng tích

c c l n tiêu c c đ n s phát tri n kinh t - xư h i c a m i qu c gia, vì v y m i qu c gia c n có s cân nh c trên c hai khía c nh, v a s d ng các ngu n l c trong n c tham gia vào các ho t đ ng h p tác qu c t ; v a khai thác và s d ng có hi u qu các ngu n l c t bên ngoài thông qua ho t đ ng FDI ph c v cho s phát tri n kinh

t - xư h i c a qu c gia mình

1.1.5 Các nhân t nh h ng vi c đ u t ra n c ngoài

1.1.5.1 Ch đ u t

a L i th đ c quy n:

Khi ti n hành đ u t FDI ra n c ngoài, các doanh nghi p g p ph i r t nhi u

b t l i: s khác bi t v v n hóa, th ch , ngôn ng , thông tin th tr ng,… có

th t n t i, các doanh nghi p này ph i s h u m t s l i th c nh tranh đ c bi t g i

là l i th đ c quy n Các l i th này ph i là l i th riêng c a doanh nghi p, s n sàng chuy n giao trong n i b doanh nghi p và gi a các n c

b L i th n i b hóa:

Các hình th c m r ng ho t đ ng ra n c ngoài g m: xu t kh u, c p gi y phép qu n lý, nh ng quy n th ng m i, liên doanh, doanh nghi p 100% v n n c ngoài,… v i các hình th c theo th t có chi phí giao d ch gi m, chi phí qu n lý và quy n ki m soát t ng lên Khi th tr ng bên ngoài không hoàn h o, các doanh

nghi p có đ c l i th n i b hóa khi l a ch n hình th c FDI Chính các l i th n i

b hóa giúp các MNC ti n hành ho t đ ng kinh doanh đ ng b và hoàn ch nh, s n

xu t nhi u n c và s d ng th ng m i trong n i b doanh nghi p đ l u chuy n hang hóa, d ch v và các y u t vô hình gi a các chi nhánh c a chúng

1.1.5.2 N c ch đ u t

a) Các bi n pháp khuy n khích đ u t

 Tham gia các hi p đ nh đa và song ph ng v đ u t

 Chính ph b o hi m cho các ho t đ ng đ u t ra n c ngoài

 u đưi thu và tài chính

 Khuy n khích chuy n giao công ngh

 Tr giúp ti p c n th tr ng, u đưi th ng m i cho hàng hóa c a các nhà

Th nh t là khung chính sách v FDI c a n c nh n đ u t g m các quy đ nh

liên quan tr c ti p đ n FDI và các quy đ nh có nh h ng gián ti p đ n FDI

Các quy đ nh và chính sách liên quan tr c ti p FDI bao g m các quy đ nh v

vi c thành l p và ho t đ ng c a các nhà đ u t n c ngoài, các tiêu chu n đ i x

v i FDI và c ch ho t đ ng c a th tr ng trong đó có s tham gia c a thành ph n kinh t có v n đ u t n c ngoài

M t s các quy đ nh, chính sách trong m t s ngành, l nh v c khác c ng có

nh h ng đ n quy t đ nh c a ch đ u t : chính sách th ng m i, chính sách t

nhiên hóa, chính sách ti n t và chính sách thu , chính sách t giá h i đoái, chính sách liên quan đ n c c u các ngành kinh t và các vùng lưnh th , các quy đ nh trong hi p đ nh qu c t mà n c nh n đ u t tham gia ký k t…

Th hai là các y u t c a môi tr ng kinh t

Tùy đ ng c c a ch đ u t n c ngoài mà có th có các y u t c a môi

tr ng kinh t nh h ng đ n dòng v n FDI:

Các ch đ u t có đ ng c tìm ki m th tr ng s quan tâm đ n dung l ng

th tr ng và thu nh p bình quân đ u ng i; t c đ t ng tr ng c a th tr ng; kh

n ng ti p c n th tr ng khu v c và th gi i; các s thích đ c bi t c a ng i tiêu dùng và c c u th tr ng

Các ch đ u t tìm ki m ngu n nguyên li u và tài s n s quan tâm đ n tài nguyên thiên nhiên; lao đ ng ch a qua đào t o v i giá r ; lao đ ng có tay ngh ; công ngh , phát minh, sáng ch và các tài s n doanh nghi p sang t o ra; c s h

t ng ph n c ng

Các ch đ u t tìm ki m hi u qu s chú tr ng đ n chi phí mua s m các ngu n tài nguyên; các chi phí đ u vào khác: chi phí v n chuy n và thông tin liên l c; chi phí mua bán thành ph m; tham gia các hi p đ nh h i nh p khu v c t o thu n l i cho

vi c thành l p m ng l i các doanh nghi p toàn khu v c

Th ba là các y u t t o thu n l i trong kinh doanh bao g m: chính sách xúc

ti n đ u t ; các bi n pháp u đưi khuy n khích đ u t ; gi m các tiêu c c phí b ng cách gi i quy t n n tham nh ng, c i cách th t c hành chính đ nâng cao hi u qu

ho t đ ng c a b máy qu n lý nhà n c; nâng cao ch t l ng các d ch v ti n ích xư

h i đ đ m b o cu c s ng cho các ch đ u t n c ngoài; các d ch v h u đ u t

1.2 Gi i thi u v môiătr ngăđ uăt ăc a CHDCND Lào

1.2.1 i u ki n t nhiên, xã h i và kinh t nh h ng t i thu hút FDI

1.2.1.1 i u ki n t nhiên

a a lý

Lào n m khu v c ông Nam Á, trung tâm c a ti u vùng sông Mê Kông,

phía B c giáp Trung Qu c,Tây B c giáp Mianma; Tây Nam giáp Thái Lan; Nam giáp Campuchia và phía ông giáp Vi t Nam Ngo i tr cánh đ ng Chum mi n

B c, thung l ng sông Mê-công và các cao nguyên th p mi n Nam, đ a hình ch

t , t đó có đi u ki n phát tri n kinh t trung và dài h n

b Tài nguyên thiên nhiên

Thiên nhiên đư u đưi cho đ t n c nhi u lo i tài nguyên không nh ng phong phú v s lo i, s l ng và c v ch t l ng: đ t đai màu m , đ ng c bao la, r ng nhi u g quý, ti m l c th y đi n d i dào và r t giàu khoáng s n

t đai

Theo s li u c a T ch c Nông nghi p và L ng th c Liên H p Qu c, đ t nông nghi p Lào có m t di n tích khá l n 2378 nghìn ha chi m kho ng 10,3%

t ng di n tích đ t v i nhi u lo i nh : đ t phù sa, đ t b i tr m tích, đ t đ bazan và

đ t đ i núi t phù sa t p trung 4 đ ng b ng l n Viên Ch n, Savannakhet, Kh m

mu n, Champassak, đ t b i t tr m tích chi m hàng ch c v n ha các cánh đ ng

nh M ng Sinh, N m Thà, Chum So v i di n tích Lào thì đ t phù sa và đ t b i

tr m tích chi m di n tích r ng h n c và là nh ng lo i đ t thích h p cho vi c tr ng cây l ng th c, cây hoa màu, cây n qu t đ bazan t p trung cao nguyên Booloven cùng v i đ a th b ng ph ng, khí h u mát m thu n l i cho vi c tr ng các

lo i cây công nghi p nh bông, chè, l c, đ t ng, cà phê…

Tài nguyên r ng

Lào là n i h i t nhi u lo i đ ng th c v t ph bi n c a khu v c ông Nam Á

Th m th c v t đa d ng, g m r ng già nhi t đ i v i các cây l y g thân cao, to,r ng

th a mây x t, r ng thông, tre, n a, đ ng c …R ng chi m t i kho ng 47% di n tích

n c Lào, v i nhi u lo i g quý hi m, lâm s n R ng là m t ngu n tài nguyên vô giá và r t quan tr ng trong đ i s ng c a nhân dân Lào

V khoáng s n

Tr l ng khoáng s n t i Lào khá phong phú và đ c tr i r ng trên kh p các vùng c a c n c, g m các lo i khoáng s n v i tr l ng cao nh đ ng, s t, than, chì, k m, mangan, k m, vàng… V i 511 đi m khai khoáng có tri n v ng, t ng d

tr qu ng c a Lào c tính 31 tri u t n, trong đó 12 tri u t n qu ng vàng, 162 tri u

t n qu ng đ ng, 26 tri u t n qu ng s t, 8 tri u t n qu ng th ch cao

Tóm l i, ngu n tài nguyên thiên nhiên c a Lào v đ t đai, r ng, khoáng s n và

th y đi n r t phong phú, có ti m n ng l n trong vi c phát tri n m t s l nh v c nh tr ng cây công nghi p, khai khoáng, n ng l ng… ây c ng là nh ng l nh v c hi n thu hút các nhà đ u t tr c ti p n c ngoài đ u t sang Lào và thu đ c l i ích kinh t l n 1.2.1.2 i u ki n kinh t

Kinh t c a Lào đ t đ c t c đ phát tri n cao và khá n đ nh trong nh ng

n m g n đây.Trong nh ng n m g n đây, t ng tr ng GDP c a Lào luôn đ t đ c

t c đ khá cao Tuy nhiên, Lào v n thu c nhóm n c có thu nh p th p và theo x p

lo i c a IMF, GDP bình quân đ u ng i c a Lào đ ng th 128 trên t ng s 168

n c so sánh

B ng 1.1: M t s ch tiêu kinh t c a CHDCND Lào

Ch tiêu

kinh t

nă

v 2000 2005 2008 2009 2010 2011 2012 GDP (giá

hi n t i)

T USD 1,64 2,73 5,29 5,6 6,86 8,3 9,22

th ngăm i

% GDP -14,12 -12,34 -12,2 -9,21 -2,37 -6,21 - Ngu n: International Monetary Fund: Laos- All economic indicators

V c c u kinh t , trong nh ng n m g n đây, khu v c d ch v duy trì đ c t c

đ t ng tr ng kho ng 10%, công nghi p 7% - 10%, nông nghi p 2% - 4% T

tr ng trong c c u GDP, khu v c nông nghi p chi m 31% - 33%, công nghi p 26%

- 28%, d ch v trên 40% C c u kinh t này cho th y trình đ c a n n kinh t Lào

v n m c r t th p, v i nông nghi p v n là ho t đ ng ch y u

Bi u 1.1 :ăC ăc u kinh t c a CHDCND LƠoăgiaiăđo n 2000-2011

Ngu n: World Bank: Lao PDR- Productive sectors

Hi n nay, qu c gia này đang th c hi n kinh t th tr ng, tích c c đ i m i c i cách môi tr ng kinh t đ thu hút nhi u nh t FDI C c u kinh t đang thay đ i tích c c theo h ng công nghi p hóa hi n đ i hóa nh có nh ng chính sách xây

d ng n n kinh t nhi u thành ph n Chi n l c đi lên t n n kinh t th tr ng đang

đ c Lào tri n khai m nh m , t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng FDI c a Vi t Nam nói riêng và c a các n c vùng Châu Á nói chung

V c s h t ng, nhìn chung, c s h t ng c a CHDCND Lào còn ch a phát tri n Theo s li u th ng kê t CIA World Factbook, tính đ n n m 2007, Lào có 39.568 km đ ng b , trong đó t l m t đ ng r i nh a r t th p, c s h t ng giao thông đ ng b còn l c h u, đang đ c chú tr ng c i t o Ngoài ra, tính đ n n m

2012, Lào có 42 sân bay v i 9 sân bay có đ ng b ng tr i nh a và 4600 km đ ng

th y C s h t ng vi n thông c a Lào, nh có s u tiên phát tri n c a nhà n c

có nh ng b c phát tri n m i trong nh ng n m qua: m c dù m t đ s d ng thuê bao c đ nh còn r t th p nh ng thuê bao s d ng đi n tho i di đ ng t ng lên đáng

k Tuy nhiên, vi c ph c p Internet còn ít và ch y u t p trung khu v c thành th

B ng 1.2: Cácăthôngăs ăvi năthôngăn mă2012ăt iăCHDCNDăLƠo

năv ătính:ăNg i

Ngu n: http://www.budde.com.au: Laos- Telecoms, mobile, broadband and

forecasts 1.2.1.3 V v n hóa và xã h i

Quy mô dân s c a CHDCND Lào nh nh ng phát tri n nhanh, phân b không đ u và m t đ dân s th p; ch t l ng dân s và ngu n nhân l c t ng lên

nh ng ch a cao

Theo C c Th ng kê Lào, n m 2009, t ng dân s c a n c này là 6.127.910

ng i, x p th 105 trong t ng s 206 n c và vùng lãnh th trên th gi i Dân s Lào đang t ng nhanh, và, n u v i t c đ nh hi n nay, dân s Lào s t ng g p đôi trong kho ng 28 - 30 n m t i: M t đ dân s Lào th p, ch có 28 ng i/km2, x p

th 158/206 n c và vùng lãnh th , nh ng dân s phân b r t không đ ng đ u

H th ng giáo d c c a Lào dù đào t o đ t nhi u thành t u nh ng trình đ phát tri n còn th p c tính dân s trong đ tu i lao đ ng c a Lào n m 2010 vào kho ng 3,88 tri u ng i trong đó lao đ ng không đ c đào t o chi m trên 80% Tuy nhiên hi n nay h n ch này đ c kh c ph c d n khi h th ng giáo d c đào t o

c a Lào đ c nâng c p theo chính sách c a Nhà n c

1.2.2 Khung chính sách thu hút FDI c a CHDCND Lào

V i nh ng đ c đi m v tài nguyên thiên nhiên, xã h i và kinh t c a m t n c

ch a phát tri n, CHDCND Lào đang không ng ng m r ng quan h giao l u v i các n c trong khu v c và trên th gi i, kh c ph c tình tr ng l c h u trên m i l nh

v c, c v kinh t và xã h i, c i thi n chính sách thu hút đ u t nh m nhanh chóng thu hút v n, công ngh , k thu t tiên ti n cùng kinh nghi m qu n lý nhà n c, qu n

lý kinh t và xã h i c a các n c phát tri n C th :

1.2.2.1 Trên ph ng di n qu c t

Trong khu v c, Lào là m t thành viên c a ASEAN (chính th c gia nh p 23/07/1997) và đư tham gia ký k t các th a thu n h p tác c a t ch c này, bao g m khu v c m u d ch t do ASEAN (AFTA), khu v c đ u t ASEAN (AIA) Qu c gia này đ ng th i là thành viên sáng l p c a T ch c chi n l c h p tác kinh t Ayeyarwady - Chao Phraya - Mê Kông (ACMECS) – m t t ch c nh m m c đích

t ng c ng các ho t đ ng h p tác kinh t gi a các n c ông Nam Á l c đ a

Trên th gi i, Lào đư tham gia vào các t ch c h p tác qu c t h tr đ u t nh

T ch c H i quan Th gi i (WCO), T ch c S h u Trí tu Th gi i (WIPO) Ngày 02/02/2013, Lào đư chính th c tr thành thành viên th 158 c a T ch c Th ng m i

Th gi i (WTO) Vi c gia nh p WTO s t o c h i cho qu c gia này m r ng quan h

th ng m i và thu hút thêm các ngu n v n đ u t c a n c ngoài, t o ra c s v ng

ch c đ th c hi n đ c nh ng m c tiêu thoát nghèo, ngày càng phát tri n đi lên

V các hi p đ nh đ u t song ph ng (BITs), tính đ n h t n m 2011, CHDCND Lào đư tham gia ký k t hi p đ nh đ u t song ph ng v i 23 qu c gia, c th :

B ng 1.2: Các qu c gia có hi păđ nhăđ uăt ăsongăph ngă(BITs)ă

v i CHDCND Lào STT Qu c gia N măkỦăk t STT Qu c gia N măkỦăk t

1.2.2.2 Trên ph ng di n qu c gia

V c s lu t pháp, CHDCND Lào đang n l c c i thi n h th ng quy đ nh,

lu t pháp, t o quy trình thông thoáng đ thu hút đ u t Ngày 08/07/2009, qu c h i Lào đư ban hành Lu t khuy n khích đ u t , trong đó quy đ nh v các nguyên t c th

t c và biên pháp v vi c khuy n khích qu n lý đ u t đ ho t đ ng đ u t đ c thu n l i, đ m b o quy n và l i ích c a nhà đ u t , Nhà n c và nhân dân nh m

t ng c ng đ u t trong và ngoài n c, góp ph n quan tr ng trong vi c phát tri n

v ng ch c kinh t xã h i

CH NGăII:ăTH C TR NG HO Tă NGă UăT ăTR C TI P C A

CÁC DOANH NGHI P VI T NAM SANG CHDCND LÀO

2.1 C ăs pháp lý cho ho tăđ ngăđ uăt ătr c ti păraăn c ngoài c a Vi t Nam

C ng nh b t k m t hình th c đ u t nào khác, hi u qu c a ho t đ ng đ u

t tr c ti p n c ngoài ch u nh h ng c a r t nhi u nhân t , trong đó đ c bi t ph i

k đ n y u t c s pháp lý cho các ho t đ ng FDI Tuy nhiên, khác v i các ho t

đ ng đ u t trong n c, c s pháp lý cho ho t đ ng đ u t n c ngoài c n đ c xây d ng t c hai phía: n c ch đ u t và n c nh n đ u t , mà c th đây là

Vi t Nam và CHDCND Lào

2.2.1 Vi t Nam

Ngay t n m 1989 đư có nh ng doanh nghi p Vi t Nam đ u tiên ti n hành đ u

t tr c ti p ra n c ngoài Tuy v y, mưi đ n n m 1999, v n b n pháp lý đ u tiên quy đ nh v đ u t ra n c ngoài c a các doanh nghi p Vi t Nam m i đ c ban hành, đó là Ngh đ nh 22 n m 1999 ây có th coi là m t s b t c p trong h th ng

c s pháp lý, khi không th theo k p đ đi u ch nh các quan h xã h i phát sinh trong đ i s ng, d n đ n trong m t th i gian dài, các nhà đ u t tiên phong đư g p

vô vàn khó kh n khi không ch thi u thông tin v th tr ng, thi u s h tr c n thi t c a nhà n c, mà còn thi u c c s pháp lý đ đi u ch nh quan h đ u t trong l nh v c này

V v n đ đ u t ra n c ngoài nói chung và đ u t tr c ti p ra n c ngoài

c a các doanh nghi p Vi t Nam nói riêng, tr c đây chúng ta có hai quan đi m Quan đi m đ u tiên cho r ng chính ph ch a nên khuy n khích đ u t ra n c ngoài, vì nó d n đ n ch y máu ngo i t Chúng ta đang c n đ u t trong n c đ phát tri n, ch a đ n lúc đ u t ra n c ngoài Trong khi đó, quan đi m th hai l i

ng h vi c khuy n khích đ u t ra n c ngoài đ n i dài cánh tay c a doanh nghi p c v t m nh h ng, tìm ki m c h i đ u t , mang l i đ ng l c phát tri n không ch cho n c nh n đ u t , mà còn cho chính ch đ u t là Vi t Nam

Th c t đư ch ng minh, hi n nay quan đi m th hai tr nên phù h p v i th c

ti n t i Vi t Nam, nh t là trong b i c nh n c ta đư gia nh p WTO Sau h n 20 n m

đ i m i và phát tri n, các doanh nghi p Vi t Nam c ng đư có tích l y và có ti m

l c đ đ u t ra n c ngoài nh m tìm ki m c h i phát tri n i theo quan đi m này, h th ng c s pháp lý v đ u t tr c ti p ra n c ngoài ngày càng đ c b sung, hoàn thi n và rõ ràng h n:

Lu t u t n m 2005 đư pháp đi m hóa ho t đ ng đ u t ra n c ngoài vào lu t C n c vào Lu t u t n m 2005, ngày 09 tháng 08 n m 2006, Th

t ng chính ph đư ký quy t đ nh ban hành ngh đ nh s 78/2006/N -CP quy

đ nh v đ u t tr c ti p ra n c ngoài, bao g m 5 ch ng, 42 đi u, quy đ nh v

đ i t ng, đi u ki n đ u t , l nh v c đ u t , các th t c c p và đi u ch nh gi y

ch ng nh n đ u t … liên quan t i ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài c a các doanh nghi p Vi t Nam

Ngày 10 tháng 08 n m 2007, C c u t N c ngoài tr c thu c B K ho ch

và u t đư công b quy trình đ ng ký/đ ngh c p gi y ch ng nh n đ u t , quy trình đ ng ký/đ ngh đi u ch nh gi y ch ng nh n đ u t , quy trình đ ng ký đi u

ch nh n i dung đ ng ký kinh doanh, quy trình đ ng ký l i doanh nghi p và d án

đ u t … dành cho các ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài c a các doanh nghi p

Vi t Nam

Khung pháp lu t v đ u t tr c ti p ra n c ngoài c a Vi t Nam c ng đ c quy đ nh trong nhi u v n b n pháp lu t c a nhà n c, bên c nh Hi n pháp, r i đ n

Lu t đ u t quy đ nh c th v ho t đ ng này, còn có là các đ o lu t đi u ch nh v

đ a v pháp lý c a các nhà đ u t nh Lu t Doanh nghi p, Lu t Doanh nghi p Nhà

n c, Lu t H p tác xã, hay lu t quy đ nh v các ho t đ ng th ng m i nh : Lu t

Th ng m i, Lu t kinh doanh b o hi m, Lu t Ch ng khoán, Lu t Ngân hàng, Lu t các t ch c tín d ng… và các v n b n d i lu t khác có liên quan

2.1.2 CHDCND Lào

Trong n l c m c a n n kinh t , thu hút các ngu n l c t bên ngoài, chính

ph CHDCND Lào đang n l c c i thi n h th ng quy đ nh, lu t pháp, t o quy trình thông thoáng đ thu hút các nhà đ u t Trong đó ph i k đ n vi c ban hành Lu t

Khuy n khích u t , quy đ nh v các nguyên t c, th t c và các bi n pháp v vi c khuy n khích qu n lý đ u t đ ho t đ ng đ u t đ c thu n l i, đ m b o quy n và

l i ích c a nhà đ u t , Nhà n c và nhân dân nh m t ng c ng đ u t trong và ngoài n c, góp ph n quan tr ng trong vi c phát tri n v ng ch c kinh t xã h i

Lu t đ u t m i c a Lào có hi u l c t tháng 5 n m 2011 có m t s đi u ch nh:

V cách th c đ ng kí kinh doanh

Lu t m i c a Lào đư có nh ng c i cách đáng k trong vi c c p th t c đ ng kí kinh doanh cho các DN N u nh tr c đây, các DN ph i tr i qua 5 khâu đ ng kí

v i các B t ng ng cho các đ ng kí nh đ ng kí kinh doanh, đ ng kí gi y ch ng

nh n đ u t , đ ng kí thu , đ ng kí con d u và đ ng kí h p đ ng thì nay nh ng th

t c này ch c n đ c làm g n trong m t b h s và g i tr c ti p đ n m t c quan duy nh t là B Công Th ng đ đ c gi i quy t nhanh chóng và hi u qu

V gi i quy t tranh ch p

Tr c đây, Chính ph Lào ch mu n các nhà đ u t ch n h th ng lu t pháp

c a Lào đ gi i quy t nh ng b t đ ng và tranh ch p; đi u này làm cho các nhà đ u

t e ng i đ u t vào Lào b i h cho r ng h th ng pháp lu t c a Lào ch a hoàn

ch nh; các đi u kho n có trong Lu t đ u t c a Lào có v nghiêng v đ i tác Lào trong t t c các lo i h p đ ng gi i t a nh ng e ng i và hi u l m c a nhà đ u t ,

Lu t m i c a Lào cho phép s d ng các đi u lu t qu c t trong gi i quy t tranh

ch p C th v các v n đ l i nhu n và tài chính, s áp d ng theo lu t pháp qu c t ;

v tài chính ngân hàng s s d ng h th ng quy đ nh c a ngân hàng Th gi i; s có thêm nh ng đi u kho n v tr ng tài và s d ng hòa gi i tranh ch p c a bên th ba

2.1.3 Quan h h p tác gi a Vi t Nam và CHDCND Lào

K t khi hai n c ti n hành đ i m i vào n m 1986, m c dù tr i qua nhi u

th ng tr m nh ng quan h h p tác toàn di n Vi t Nam - Lào, Lào - Vi t Nam v n

ti p t c đ c c ng c , t ng c ng và đ t nh ng thành t u to l n

2.1.3.1 H p tác chính tr

T n m 1988, cu c g p hàng n m gi a hai b Chính tr đư tr thành m t c

ch ho t đ ng chính th c gi a hai ng và hai Nhà n c

M t s ki n có ý ngh a quan tr ng đánh d u b c phát tri n m i trong quan h

h p tác toàn di n Vi t Nam là chuy n th m h u ngh chính th c n c C ng hòa Dân ch Nhân dân Lào c a oàn đ i bi u ng C ng s n Vi t Nam do T ng Bí th Nguy n V n Linh d n đ u t ngày 2 đ n ngày 4 tháng 7 n m 1989 ây là chuy n

th m Lào chính th c đ u tiên c a lưnh đ o c p cao ng C ng s n Vi t Nam t sau

i h i IV ng Nhân dân Cách m ng Lào Hai bên th ng nh t v i nhau nhi u v n

đ quan tr ng trong vi c đ i m i ph ng th c h p tác gi a hai n c và gi i quy t các v n đ qu c t và khu v c Thành t u n i b t nh t c a quan h h p tác chính tr

Vi t Nam – Lào trong giai đo n này là hai n c v n kiên đ nh gi v ng đ nh h ng chính tr theo con đ ng xã h i ch ngh a

Tháng 10 n m 1991, đ ng chí Cayx n Phômvih n, T ng Bí th ng Nhân dân Cách m ng Lào và oàn đ i bi u c p cao ng Nhân dân Cách m ng Lào th m chính th c Vi t Nam Nhân d p này hai bên kh ng đ nh quy t tâm tr c sau nh

m t t ng c ng, c ng c và nâng cao quan h đoàn k t đ c bi t Lào – Vi t Nam,

Vi t Nam – Lào, đ y m nh h p tác kinh t , đ nh k trao đ i c p Th tr ng Ngo i giao gi a hai n c nh m ph i h p ch t ch các ho t đ ng ngo i giao trên các di n đàn qu c t

Trung bình m i n m, hai ng c trên 30 đoàn t c p Trung ng đ n c p

t nh y sang trao đ i v i nhau nh ng kinh nghi m v gi v ng đ nh h ng xã h i

ch ngh a, v công tác t t ng, lý lu n, công tác dân v n

Quan h gi a hai Nhà n c đang đ c đ y m nh trong th i gian này Hai

n c t ng c ng trao đ i thông tin và tham kh o ý ki n c a nhau v các v n đ h p tác khu v c và qu c t có liên quan đ n quy n l i c a m i n c

2.1.3.2 H p tác ngo i giao

Sau Hi p đ nh Gienève 1962 v Lào, ngày 5 tháng 9 n m 1962, Chính ph

n c Vi t Nam dân ch c ng hoà và Chính ph V ng qu c Lào chính th c thi t

l p quan h ngo i giao u n m 1963 vua Lào Xri Xavang Vatthana d n đ u đoàn

đ i bi u Hoàng gia Lào th m Vi t Nam Trong bu i chiêu đưi vua Lào, Ch t ch H Chí Minh kh ng đ nh: “Hai dân t c Vi t và Lào s ng bên nhau trên cùng m t gi i

đ t, cùng có chung m t dãy núi Tr ng S n Hai dân t c chúng ta đư n ng t a vào nhau, giúp đ l n nhau nh anh em… Ngày nay chúng ta l i đang giúp đ nhau đ xây d ng m t cu c s ng m i Tình ngh a láng gi ng anh em Vi t - Lào th t là th m thi t không bao gi phai nh t đ c”

Tr i qua nhi u th ng tr m c a l ch s , k t n m 1975, m i quan h ngo i giao

Vi t Lào b c sang m t trang hoàn toàn m i: t liên minh chi n đ u chung m t chi n hào sang hai qu c gia đ c l p có ch quy n ây c ng là th i k mà trên th

gi i, cu c cách m ng khoa h c công ngh đang di n ra nh v bưo, đ y nhanh xu

th qu c t hóa, toàn c u hóa trên t t c các l nh v c c a đ i s ng xã h i Do đó các

n c đang phát tri n, trong đó có Vi t Nam và Lào đ u có c h i và đi u ki n thu hút v n đ u t , m r ng quan h h p tác, s d ng các thành t u khoa h c công ngh c a th gi i đ đ y nhanh quá trình phát tri n kinh t , xây d ng đ t n c Ngày 30 tháng 4 n m 1976, B Chính tr Trung ng ng Lao đ ng Vi t Nam ra Ngh quy t v t ng c ng giúp đ và h p tác v i cách m ng Lào trong giai

đo n m i, xác đ nh: vi c t ng c ng đoàn k t, giúp đ , h p tác đ i v i Lào là m t trong nh ng nhi m v qu c t hàng đ u c a ng và nhân dân Vi t Nam, c ng là vì

l i ích thi t thân c a cách m ng Vi t Nam

c bi t, t ngày 15 đ n ngày 18 tháng 7 n m 1977, hai n c chính th c ký

k t các Hi p c: Hi p c h u ngh và h p tác gi a C ng hòa xã h i ch ngh a

Vi t Nam và C ng hòa Dân ch Nhân dân Lào; Hi p c ho ch đ nh biên gi i qu c gia gi a n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam và n c C ng hòa Dân ch Nhân dân Lào; và ra Tuyên b chung t ng c ng s tin c y và h p tác lâu dài gi a hai n c

Hi p c h u ngh và h p tác gi a C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam và

C ng hòa Dân ch Nhân dân Lào là Hi p c toàn di n, mang tính chi n l c lâu dài, t o c s chính tr và pháp lý quan tr ng đ c ng c và t ng c ng lâu dài tình đoàn k t, m i quan h đ c bi t Vi t Nam – Lào, Lào – Vi t Nam Hi p c có giá

tr trong 25 n m và s đ c m c nhiên gia h n thêm t ng 10 n m n u m t trong hai bên không thông báo cho bên kia mu n h y b Hi p c ít nh t là m t n m tr c khi h t h n Hi p c nêu rõ: Hai bên cam k t ra s c b o v và phát tri n m i quan

h đ c bi t Vi t Nam – Lào, Lào – Vi t Nam, không ng ng t ng c ng tình đoàn

k t và tin c y l n nhau, s h p tác lâu dài và giúp đ l n nhau v m i m t trên tinh

th n c a ch ngh a qu c t vô s n và theo nguyên t c hoàn toàn bình đ ng, tôn

tr ng đ c l p, ch quy n và toàn v n lãnh th c a nhau, tôn tr ng l i ích chính đáng

c a nhau, không can thi p vào công vi c n i b c a nhau ây là m c l ch s quan

tr ng đánh d u b c ngo t m i trong quan h gi a hai n c Vi c ký k t hi p c

đó còn có ý ngh a qu c t quan tr ng, nêu cao tinh th n qu c t trong sáng gi a hai

n c đang cùng h ng t i m c tiêu ch ngh a xư h i và phát huy nh h ng tích

c c trong khu v c

Trong khi đó hi p c ho ch đ nh biên gi i qu c gia là m t bi u hi n t t đ p

c a vi c gi i quy t v n đ l i ích dân t c trên tinh th n k t h p nhu n nhuy n ch ngh a yêu n c chân chính v i ch ngh a qu c t vô s n trong sáng, là m u m c v chính sách láng gi ng h u ngh c a n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam và

n c C ng hòa Dân ch Nhân dân Lào

2.1.3.3 H p tác đ u t

Khung pháp lu t v đ u t tr c ti p ra n c ngoài còn bao g m các đi u c

qu c t song ph ng ho c đa ph ng mà Vi t Nam ký k t ho c tham gia, nh : Công c v t ch c đ m b o đ u t đa biên tháng 9 n m 1959 (Vi t Nam tham gia

n m 1993), các hi p đ nh khuy n khích và b o h đ u t , hi p đ nh tránh đánh thu trùng mà Vi t Nam đư ký k t song ph ng v i các n c, hi p đ nh th ng m i Vi t Nam – Hoa K , hi p đ nh v khu v c đ u t ASEAN (AIA)… Tính chung trong

th i gian qua, Vi t Nam đư ký k t và tham gia h n 50 hi p đ nh v i các n c ây chính là n n t ng quan tr ng đ trên c s đó, h th ng pháp lu t v đ u t tr c ti p

ra n c ngoài c a Vi t Nam đ c hoàn thi n, đáp ng nhu c u v đ u t ra n c ngoài c a các doanh nghi p

Ho t đ ng ph i h p, thúc đ y, h tr đ u t tr c ti p vào CHDCND Lào c a nhà n c Vi t Nam ch y u bao g m: các hi p đ nh đ u t song ph ng, hi p đ nh tránh đánh thu hai l n, các tr giúp v tài chính, u đưi v thu , v đào t o lao

đ ng, v b o hi m đ u t , v cung c p thông tin môi tr ng đ u t … Các ho t

đ ng này t o c s pháp lý và ti n đ c n thi t cho các doanh nghi p Vi t Nam thúc

áp d ng đ i v i các d án đ u t c a hai bên vào m i bên Hai bên th a thu n cho phép các s n ph m do các d án đ u t c a Vi t Nam s n xu t t i Lào và c a Lào

s n xu t t i Vi t Nam đ c v n chuy n qua biên gi i hai n c v i th t c đ n gi n

nh t Hai bên th a thu n dành u tiên và t o thu n l i cho các doanh nghi p và công dân hai n c tri n khai các th t c đ u t , trao đ i th ng m i m i bên; th c

hi n c p phép đ u t đ ng th i v i vi c c p phép kinh doanh cho d án có th ho t

đ ng s m nh t Hai bên th a thu n s th ng xuyên ti p xúc và thông báo cho nhau các thông tin có liên quan đ n th ng m i, đ u t gi a hai n c; th ng xuyên t

ch c các cu c ti p xúc đ n m b t và x lý k p th i các v n đ do các doanh nghi p hai n c yêu c u

2.2 Tình hình FDI c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào giai

đo n 2000 -2012

2.2.1 T ng giá tr v n đ u t

Lào đ ng th nh t trong t ng s 59 qu c gia và vùng lãnh th có ho t đ ng

đ u t c a các doanh nghi p Vi t Nam, chi m h n 50% t ng v n đ u t ra n c ngoài c a các doanh nghi p Vi t Nam

Theo s li u t C c đ u t n c ngoài, trong giai đo n t 1993- 2000, ch có 6

d án v i s v n c a nhà đ u t Vi t Nam kho ng 3.356.811 USD B t đ u t n m

2000, đ u t tr c ti p sang Lào c a các doanh nghi p Vi t Nam đư có s bi n chuy n đ t ng t c v s l ng d án và t ng s v n đ u t :

B ng 2.1: u t ătr c ti p c a doanh nghi p Vi t Nam t i CHDCND Lào giai

Ngu n: C c u t n c ngoài: T ng h p t Danh sách các doanh nghi p Vi t

Nam đ u t sang Lào tính đ n 12- 3- 2013

Bi u 2.1: T ngătr ng v s d án và v năđ uăt ătr c ti p sang LƠoăgiaiăđo n

2000- 2012

Theo s li u t c c đ u t n c ngoài, s l ng d án đư t ng t 3 d án n m

1999 lên 9 d án vào n m 2000 v i s v n t ng g p 8,52 l n Nguyên nhân là do Chính ph đư ban hành Ngh đ nh 22/1999/N - CP làm s l ng d án và l ng

v n đ u t t ng m nh Tuy nhiên, n m 2001, 2002 s d án gi m xu ng đ t ng t,

đ n n m 2004 tuy ch có 5 d án đ u t nh ng s v n đ u t l i t ng đ t ng t lên

g p 122 l n l ng v n đ u t n m 2003 Vi c t ng v n đ t ng t này, theo s li u t

C c đ u t n c ngoài là do d án đ u t th m dò mu i m t i huy n Nong Bok

t nh Kh m Mu n c a T p đoàn Hóa ch t Vi t Nam v i t ng s v n đ ng kí đ u t khá l n trên 522 tri u USD

Sau khi ngh đ nh 78/2006/N -CP đ c ban hành, cùng v i vi c Vi t Nam gia

nh p WTO n m 2007, t n m 2007, s d án và s v n đ u t ti p t c t ng m nh và trong hai n m 2008 và 2009, Vi t Nam đư v n lên d n đ u v đ u t n c ngoài vào Lào c v s l ng d án và s v n cam k t đ u t N m 2009, t ng v n đ ng kí

đ u t sang Lào c a các nhà đ u t Vi t Nam đư lên đ n 1.309.816.297 USD, g p kho ng 1,64 l n v n đ u t n m 2007 và đ t m c cao nh t t tr c đ n nay

0 200,000,000 400,000,000 600,000,000 800,000,000 1,000,000,000 1,200,000,000 1,400,000,000

Do ch u tác đ ng c a cu c kh ng ho ng kinh t nên t n m 2010 đ n nay, đ u

t tr c ti p sang Lào c a các doanh nghi p Vi t Nam đư gi m xu ng c v s l ng

d án và l ng v n đ u t Tuy nhiên, trong đi u ki n n n kinh t Vi t Nam hi n nay đang d n ph c h i sau kh ng ho ng, cùng v i vi c các doanh nghi p đang d n

là 1 t đ ng Th ba là ngành nông lâm nghi p và th y s n v i t ng v n đ u t kho ng 996,845 tri u USD chi m kho ng 22,22%, ti p theo là l nh v c khai khoáng

v i t ng v n đ u t 501,6 tri u USD chi m 18,83% t ng v n đ u t sang Lào, s còn l i thu c m t s ngành khác

B ng 2.2 :ă uăt ătr c ti p c a các doanh nghi p Vi t Nam sang CHDCND Lào

V năđ uăt ă

c aănhƠăđ uă

t ăVi tăNamă (USD)

Nam đ u t sang Lào tính đ n 12- 3- 2013

Nh v y có th th y, v n đ u t c a các doanh nghi p Vi t Nam sang Lào t p trung m t s ngành nh s n xu t và phân ph i đi n, khí đ t, n c nóng, h i n c

và đi u hòa không khí; nông lâm và th y s n, khai khoáng…C th :

Trong ngành s n xu t và phân ph i đi n, khí đ t, n c nóng, h i n c và đi u

hòa không khí

Các d án tiêu bi u bao g m: d án Xekaman 1 v i công su t 322 MW; d án

th y đi n Xekaman 3 v i công su t 250 MW; các d án N m Công 2&3 công su t thi t k 110MW; các d án Xê Kông 2&3 v i t ng công su t thi t k 205 MW và

d án th y đi n N m Mô v i công su t thi t k 105 MW M t s d án đư đ c phía Lào c p gi y phép đ u t , trong đó có 3 d án đang đ c tri n khai th c hi n

đó là d án Xekaman 3 v i công su t 250 MW và d án Xekaman 1, v i công su t

322 MW và D án Th y đi n N m Mô v i công su t 105 MW

Theo báo cáo c a ch đ u t , d án th y đi n Xekaman 3 đư hoàn thành công

vi c xây d ng, c b n hoàn thành vi c l p đ t thi t b , d ki n phát đi n vào Quý II

n m 2013 v i th i gian v n hành 25 n m và làm gia t ng giá tr xu t kh u c a Lào

vì ph n l n đi n t nhà máy này s đ c xu t kh u sang Vi t Nam D án th y đi n Xekaman 1 v n th c hi n đ t kho ng 1.200 t đ ng Vi t Nam (t ng đ ng 60 tri u USD), đ t kho ng 15% kh i l ng công vi c Các d án còn l i đang trong giai đo n nghiên c u kh thi, đàm phát h p đ ng phát tri n d án v i Chính ph Lào Theo ph n ánh t phía Lào, m t s d án đ u t trong l nh v c đi n đ c tri n khai ch m so v i k ho ch, trong đó có d án ph i gia h n MOU nhi u l n và nhà

đ u t ch a th c hi n th ng xuyên và đ y đ ch đ báo cáo v i các c quan c a Lào Nguyên nhân d n đ n d án ch m ti n đ là do:

 Quy mô đ u t c a các d án thu đi n l n, đ a hình th c hi n ph c t p, thông s k thu t không đ y đ , c n th i gian đ kh o sát thêm

 Tác đ ng c a kh ng ho ng và suy thoái kinh t toàn c u làm vi c huy đ ng